Armoedebeleid

Nu de inflatie hard stijgt, wordt het voor een groeiende groep Friezen moeilijker de eindjes aan elkaar te knopen. In Sneek werd donderdag geluisterd naar een ervaringsverhaal en nagedacht over oplossingen.

Jan Jacob Hoefnagel voelde zich net een crimineel toen hij in de schuldhulpverlening zat. Als iemand die voor de massa niet meetelt in de samenleving en die in de ogen van velen waardeloos is.

Dat vertelde Hoefnagel tijdens de bijeenkomst Samen sterk tegen armoede en schulden, die donderdag plaatsvond in Sneek. Hoefnagel, predikant en ontwikkelingsmedewerker, was in Theater Sneek om te vertellen over zijn ervaring met armoede. Een paar verkeerd ingeschatte beslissingen stortten hem en zijn gezin zo’n vijftien jaar geleden in de schulden. Het duurde jaren voordat hij uit het diepe dal wist te klimmen.

,,Weet je hoe het voelt als de deurwaarder naar je werk komt en daar zegt: ‘Ik kom beslag leggen op het salaris van meneer Hoefnagel?’”, hield hij het publiek voor. ,,En weet je wat voor knoop je in je maag krijgt als je niet gezien wordt?”

De bijeenkomst, die met name werd bijgewoond door professionals die in hun werk geregeld met arme mensen in aanraking komen, was georganiseerd door de gemeente Súdwest-Fryslân om nieuwe handvatten te ontwikkelen in de strijd tegen armoede. Nu de energie-, brandstof- en voedselprijzen hard stijgen, en er dit jaar een uitzonderlijk hoge inflatie wordt verwacht, speelt het thema in het hele land.

Zo ook in Súdwest-Fryslân. Want ook daar speelt het probleem, vertelde demissionair wethouder Bauke Dam tijdens de bijeenkomst. ,,Een op de zeven mensen zit onder het sociale minimum. En te vrezen valt dat de aantallen zo zullen blijven, of dat ze zullen stijgen.”
 

Ongewenste situatie

Volgens Dam slaagt Súdwest-Fryslân er nog niet in alle armen in de gemeente te bereiken. ,,Dat is een ongewenste situatie. We willen dat iedereen kan meedoen”, zei Dam, die de afgelopen vier jaar onder meer economische zaken in zijn portefeuille had.

Gezien worden is belangrijk. Maar erkend en gerespecteerd worden doet daar niet voor onder, bleek uit het ervaringsverhaal van Jan Jacob Hoefnagel. Hij zakte weg in de schulden toen het hem niet lukte zijn oude huis te verkopen terwijl hij al een nieuwe woning had aangeschaft. De onverkochte woning hing als een molensteen om zijn nek. Uiteindelijk werd hij gedwongen beide huizen met groot verlies van de hand te doen.

,,We dachten verstandig te zijn”, vertelde Hoefnagel zichtbaar geëmotioneerd. ,,Maar de markt in Kampen, waar ons eerste huis stond, zakte in elkaar en wij kregen het huis niet verkocht. Die verstandige keuze werkte tegen ons, en het was onze eigen schuld. In november 2007 trokken we het niet meer. We konden niet langer alle rekeningen betalen.”

De ontwikkelingsmedewerker kwam in de schuldhulpverlening terecht. Er waren jaren nodig om hem en zijn gezin weer op het droge te krijgen. ,,We mogen dankbaar zijn voor wat we hier in Nederland hebben”, zei Hoefnagel over de beschikbare hulp. ,,Maar wees je ervan bewust dat je niet in drie jaar van je schulden af bent.”
 

Innovatieve oplossingen

De ervaring van Hoefnagel liet de toehoorders niet onberoerd. Maar wat te doen om een leven in de schulden draagbaarder te maken? Dat is de vraag die de gemeente hoopt te beantwoorden. De ideeën zijn er wel. Janneke Dölle, beleids-adviseur bij Súdwest-Fryslân, zette voorafgaand aan de bijeenkomst een enquête uit onder de genodigden. Daar kwam bijvoorbeeld uit dat er meer aandacht moet komen voor ondernemers met schulden en dat er meer proactief gehandeld moet worden bij recente ontwikkelingen.

Dölle spreekt van het vernieuwen van het armoede- en schuldenbeleid. ,,Er gaat veel goed, maar we gaan kijken waar dingen aangescherpt kunnen worden”, zei ze. Met de huidige inflatie en zo tegen het einde van de coronacrisis is armoede volgens Dölle nu een heel actueel onderwerp. ,,Er is geen mooier moment dan nu om te kijken waar de innovatieve oplossingen liggen.”

Om die ideeën een echt handvat te geven wil Súdwest-Fryslân een kernteam samenstellen dat bestaat uit mensen die in de praktijk armlastige gezinnen bijstaan. Gehoopt wordt dat dit team met uitvoerbare oplossingen komt.
 

Kaarsjes

Want dat de problemen groot zijn, bleek wel tijdens de bijeenkomst. Marjo Huisman, de sociaal raadsvrouw van Súdwest-Fryslân, vertelde over een vrouw die tijdens een bezoek drie kaarsjes had aangestoken om licht en warmte te hebben. De energieprijzen waren voor haar zo hoog dat ze zich gedwongen voelde zeer spaarzaam te zijn met licht en verwarming. ,,Armoede heeft niet alleen met geld te maken, maar ook met keuzes en nu ook meer met pech. Want die vaste lasten rijzen de pan uit, en dus wordt de pechfactor groter”, zei Huisman.

 

6.1% van de Friezen leeft in armoede = bijna 38.000 mensen – volgens het Fries Nationaal Planbureau. Volgens TNO leidt 8% van de Friezen aan energiearmoede.

 

<FD 25.03.22>