Buitenpost| Krimp slaat hard toe in Noordoost-Fryslân

De gemeenten in Noordoost-Fryslân gaan woningbouwplannen schrappen en aanpassen. Een analyse van de woningmarkt per dorp laat onverbiddelijk zien dat de meeste dorpen in de regio na 2025 sterk gaan krimpen. Alleen grotere kernen met goede voorzieningen en verbindingen kunnen nog een bescheiden groei verwachten.

De cijfers werden gisteren gepresenteerd in het Kennis- en Innovatiehuis in Buitenpost. Voor het eerst is per dorp een inschatting gemaakt van de krimp. Met het rapport wil wethouder Roelof Bos van Dantumadiel, bestuurlijk de trekker van dit project, in het najaar met de dorpen praten over hoe zij hun gemeenschap leefbaar willen houden. ,,Guon tinke noch altyd dat bouwe, bouwe, bouwe de oplossing is. Dan sizze se: ús is fyftjin kavels beloofd, dus kom mar op. Hooplik komt der no in bewustwêzen dat dit net kin.” Bouwen kan alleen als het iets toevoegt en er directe vraag is, zoals in Broeksterwâld waar de  woningcorporatie jaren terug al huizen sloopte. Op dat terrein laat de gemeente nu acht nieuwe levensloopbestendige huizen bouwen. ,,Sokke wenten binne der no net. Dêr is ferlet fan.”

Het rapport laat zien dat de krimp in het noorden van Dongeradeel al gaande is. De onderzoekers verwachten daar tot 2025 een krimp van 3 procent. Daarna gaat het nog harder en wordt een krimp tot 7 procent voor kleine dorpen als Wierum en Paesens-Moddergat verwacht.

Beste papieren

Het zuiden van de regio heeft met vooral Burgum de beste papieren. Deze kern kan nog tot 6 procent groeien tot 2025. Daarna blijft het dorp waarschijnlijk ook groeien, maar met maximaal 2,5 procent. Andere groeidorpen zijn dan Buitenpost, Kollum en Dokkum (0,5 procent), Hurdegaryp en Surhuisterveen (1,5 procent). Ook een dorp als Feanwâlden heeft groeipotentie. Dat ligt aan de Sintrale As en krijgt met het transferium een sneltrein naar Groningen en Leeuwarden. Het totale aantal huishoudens in de regio daalt met 1650, heeft de provincie eerder al berekend.

Huizen die kans lopen op leegstand zijn oud, maar niet-monumentaal, slecht onderhouden, klein, onderdeel van een rijtje en in een matig bereikbaar krimpdorp. Woningcorporaties doen er goed aan om een deel van die woningen te slopen en te vervangen door een kleiner aantal, maar modernere, woningen.

Voor corporaties kan dat aantrekkelijk zijn. Zij krijgen per gesloopte woning 2500 euro korting op de verhuurdersheffing en kunnen een deel van de sloop terugbouwen in groeikernen. ,,Krimp betekent niet dat je moet stoppen met bouwen”, aldus onderzoeker Daniël Depenbrock. ,,Vernieuwing is belangrijk. Stoppen met bouwen is de dood in te pot.”

De cijfers zijn voorspellingen, benadrukt Depenbrock. Een positief imago van een dorp kan ervoor zorgen dat een dorp ondanks de voorspellingen groeit. Maar dat gaat dan mogelijk weer ten koste van andere dorpen. ,,De koek wordt niet groter”, waarschuwt hij.