Dankzij De Boswijk hoeven Vlielanders het eiland niet te verlaten

Als complex van huurwoningen, ingericht voor de zorg, maar met het aanzien van een woonwijk kan De Boswijk op Vlieland een voorbeeld zijn voor andere gemeenten. Personeel, bewoners en gemeente zijn in ieder geval razend enthousiast. ‘We willen niet iemand in zijn of haar laatste jaren naar de wal sturen.’

In deze kamer ga ik een beetje prutsen en wat rommelen”, zegt Annie de Wit-Bakker (80) als ze haar nieuwe woning binnenstapt en de deur van de kamer links opendoet. Nog even, en dan is De Wit definitief verhuisd naar haar zelfstandige huurwoning in de nieuwe Boswijk op Vlieland. ,,Dit huis is goed voor als ik later misschien zorg nodig heb. En het is gelijkvloers, die zijn er niet veel voor senioren.”

De Boswijk is een nieuwbouwwijk met huurwoningen op het eiland, speciaal ingericht voor de (ouderen)zorg. De gemeente Vlieland en KwadrantGroep werken hierin samen: de gemeente is eigenaar van de Boswijk, WoonFriesland regelt de verhuur van de sociale huurwoningen, en Palet – onderdeel van KwadrantGroep – levert de (thuis)zorg. De wijk is de vervanging van het verouderde woonzorgcentrum Uiterton. De bouw heeft zo’n twee jaar geduurd, en de officiële opening van de wijk volgt in augustus. Met de komst van de Boswijk is de zorg op Vlieland behouden en hoeven eilandbewoners met een zwaardere zorgvraag het eiland niet noodgedwongen te verlaten.

Geen doorsneebouw

De wijk is opgezet als een ‘normale’ woonwijk en is dus niet te herkennen als een standaard zorggebouw met aanleunwoningen. Het is als wijk een onderdeel van het dorp Oost-Vlieland. In het midden van de wijk staat een welzijnsgebouw, of een ‘dorpshuis’, waar bijvoorbeeld een dagbesteding, kapper, fysiotherapeut, tandarts en verenigings- en buurtactiviteiten in komen. In de wijk staan 36 zelfstandige huurwoningen, bedoeld voor (oudere) mensen die later zorg nodig kunnen hebben.

Naast het dorpshuis staat de zorgvilla ‘De Ton’ met daarin zeven studio’s voor mensen met een zware zorgvraag, die sinds januari vorig jaar wordt bewoond door de bewoners van de Uiterton. Hier wordt 24 uur per dag intensieve zorg geboden. Van de 36 woningen zijn er ook nog drie woningen voor mensen (of echtparen) met een zorgvraag en een appartement met twee kamers voor herstelzorg, die met alarmering direct verbonden zijn aan de zorgvilla. Er is een personeelswoning met twee kamers en de huisarts heeft op het eiland tijdelijk een woning gehuurd voor een arts in opleiding.

Eind 2019 stelde de gemeente in totaal 16,2 miljoen euro beschikbaar voor de wijk. ,,Het is denk ik vrij uniek dat een gemeente zo’n project zelf opzet”, zegt wethouder Elsje de Ruijter. ,,Het heeft ons heel veel geld gekost, en gelukkig vond de gemeenteraad het ook belangrijk dat ouderen zo lang mogelijk op het eiland kunnen blijven. We willen niet iemand in zijn of haar laatste jaren naar de wal sturen.”

Het idee van een woonwijk viel bovendien bij iedereen in de smaak. ,,De architect heeft samen met ons gezegd dat we niet een instelling moesten bouwen met lange gangen, maar moesten kijken of we het als woonwijk neer konden zetten. En daar waren we als gemeente heel erg van gecharmeerd”, vertelt De Ruijter. ,,De animo om in de wijk te wonen is ook heel groot. Ik zie allemaal blije mensen, dat is mooi om te zien.”

Een echt wijkje

Annie De Wit-Bakker woont haar hele leven al op Vlieland en hoort ook bij de gelukkige mensen die naar de Boswijk kunnen verhuizen. ,,Het is fijn om op heteiland te kunnen blijven. Ik wil natuurlijk niet meer midden in een stad wonen”, vertelt ze. ,,Het is echt een wijkje, best bijzonder vind ik dat wel. Het is een geweldig project voor zo’n kleine gemeenschap.” De Wit kent bijna iedereen die er komt wonen. En iedereen is net zo verheugd over de komst van de Boswijk – tijdens de sleuteluitreiking eind april had vrijwel iedere nieuwe bewoner zijn of haar nieuwsgierige en enthousiaste familie meegenomen.

Als De Wit uit het raam kijkt, dan ziet ze de tuin van haar dochter Agnes en haar kleinkinderen Rixt en Jente, tweelingzussen van twaalf jaar. ,,Het is leuk om zo dichtbij te wonen, ze komen geregeld. De kleinkinderen hebben er zelfs op aangedrongen”, zegt ze. ,,Ik waardeer het wel dat ik nog zelfstandig kan wonen. En het geeft rust om hiernaartoe te verhuizen. Ik heb er zin in.”

Hetzelfde geldt voor Heleen Rommens-Venema (72), die ook naar een zelfstandige woning in de Boswijk verhuist. Ze komt vlakbij De Wit te wonen. ,,Ik ben blij dat ik hiernaartoe kan verhuizen. Ik kan hier fijn zelfstandig wonen totdat ik kom te overlijden”, vertelt ze.

Rommens is net als De Wit geboren en getogen op het eiland en is dertig jaar hoofd van de ambulancedienst op het eiland geweest. ,,Ik zou voor geen goud naar de wal willen. Ik ben blij dat dit er is en dat we hier de zorg kunnen krijgen.”

En niet alleen de bewoners zijn blij met de komst van de Boswijk: ook de zorgmedewerkers zijn enthousiast. ,,Je kunt hier wonen tot het einde. Dat is het idee”, zegt Tiny van der Hoek, manager van Palet op het eiland. ,,De overheid zegt dat mensen zo lang mogelijk thuis moeten blijven en thuiszorg moeten krijgen. Maar dat is niet altijd haalbaar, en ook niet altijd even fijn. Met dit concept woon je zelfstandig, maar wel bij elkaar. Je hebt zo sneller contact met elkaar. Als er nu wat is, zijn we heel snel bij ze”, legt Van der Hoek uit. ,,Je kunt als wijk veel voor elkaar betekenen.”

Ze vindt dan ook dat de Boswijk als voorbeeld voor andere gemeenten in Nederland kan dienen. ,,Dit zou je op meer plekken moeten doen, omdat je op die manier laagdrempelig mensen bij elkaar brengt. En het is juist de bedoeling dat de wijk niet afgebakend is, hier zullen ook kinderen doorheen lopen”, zegt Van der Hoek.

,,En dit werkt niet alleen op een eiland. Korte lijntjes kun je overal opzetten, als je er samen voor gaat en de bureaucratische kant loslaat. Het is juist belangrijk dat mensen hun eigen leven kunnen voortzetten: je gaat hier gewoon verder met je leven, het is helemaal niet zo dat het anders wordt.”

Nieuw zorgpersoneel

Het meeste zorgpersoneel komt van het eiland zelf. Op dit moment heeft Vlieland nog voldoende zorgmedewerkers, maar dat kan veranderen. ,,Binnen nu en vijf jaar gaat twee derde met pensioen”, vertelt Van der Hoek. ,,Daarom zijn we al bezig met mensen werven. We zoeken vooral jongeren en het liefst mensen van het eiland, maar we werven zo breed mogelijk.”

Mensen die helemaal geen zorgervaring hebben, zijn ook welkom. Iedereen kan beginnen met een laagdrempelige opleiding als woonassistent. Marianne Koning (44) is daar eind vorig jaar mee gestart in de zorgvilla. Als woonassistente helpt Koning mee met boodschappen doen en koken: de zeven bewoners van De Ton zijn namelijk gewoon ‘een groot gezin’, zoals Van der Hoek het noemt. Ook doet ze samen met de bewoners spelletjes en dekken ze de tafel. ,,Het is het huiselijke idee, waar de zorg niet aan toekomt”, vertelt Koning.

Het beviel vrijwel meteen en ze startte al snel met de opleiding Verzorgende IG naast haar werk. Eén dag in de week gaat ze met collega’s die ook de opleiding volgen naar Terschelling, waar docenten van de Friese Poort dan komen lesgeven. ,,Ik vind het prachtig om dit te kunnen doen. Het is mooi dat de mogelijkheid je geboden wordt”, zegt Koning. ,,Ik woon hier nu 28 jaar. De mensen met wie je werkt ken je allemaal. Je kent ook de kinderen en kleinkinderen van de bewoners in de zorgvilla. Het is prachtig dat je ze op deze manier kunt helpen en verzorgen.”

Beter dan vroeger

Een van de zorgmedewerkers die binnenkort met pensioen gaat, is Maja Westerhuis (61). Ze komt uit Harlingen en zal ook gebruik maken van een van de ‘hotelkamers’ in de nieuwe personeelswoning. Westerhuis werkte in de oude Uiterton en ziet nu veel verschil met De Ton en de Boswijk. ,,Dit is kleinschalige zorg. Het is hier veel gemoedelijker en socialer. Vroeger was het meer gericht op verplegen, nu meer op welzijn. De mensen zijn veel gelukkiger. Je ziet blijere bewoners”, zegt Westerhuis.

,,We hebben lang de angst gehad dat hier qua zorg niks meer zou komen, omdat dit een klein eiland is. Het is heel belangrijk om de zorg op het eiland te houden. We hebben hier jaren naar uitgekeken en zijn vreselijk blij dat het eindelijk klaar is.”

Ook De Wit vindt dit nieuwe concept een hele verbetering. ,,De zorg is helemaal veranderd. Bejaardentehuizen zijn er niet meer, die leken een beetje op gevangenissen. Deze wijk is open, er fietsen kinderen doorheen”, zegt ze. ,,Het is een vooruitgang.”

En daar is Rommens het mee eens: ,,Je moet zelf een feestje maken, we gaan zelf de slingers ophangen. Het wordt een heerlijk, leuk buurtje.”

 

<FD 28.05.22>