De rol van de raad was alleen een formaliteit, was de Haagse boodschap

 

De gemeenteraad van Leeuwarden moet zwijgen over de burgemeestersbenoeming. Die mediastilte steekt af bij het oorverdovende lawaai in Den Haag.

De gemeenteraadsleden van Leeuwarden hebben zich keurig gehouden aan de voorgeschreven vertrouwelijkheid bij de procedure voor de benoeming van Sybrand Buma. Kaken stijf op elkaar, niks gelekt. Ze zijn er zaterdag in deze krant uitvoerig voor geprezen.

Het compliment smaakt wat wrang want de Leeuwarder stilte steekt wel erg af bij het oorverdovende lawaai uit Den Haag over de sollicitatie van Buma. In de gemeente is het lekken over een burgemeesterskandidaat een strafbaar feit. In het nationale parlement hoort het kennelijk bij de normale omgangsvormen. Zo kon De Telegraaf begin deze maand rustig meedelen dat de CDA-leider in de race was voor de burgemeesterspost in Leeuwarden.

Buma was niet in de gelegenheid het te ontkennen en dus kon de parlementaire pers los gaan. Niks geen verontwaardiging over het schenden van vertrouwelijkheid. Al snel was het een voldongen feit. Buma ging naar Leeuwarden. Er volgden beschouwingen en commentaren met de teksten die je vaker hoort bij een vertrek dat niemand echt jammer vindt. Spijtig dat je weggaat, maar alle begrip en veel succes. Daarna ging het vooral over het CDA na Buma.

En de gemeenteraad van Leeuwarden dan? Zeker, die speelde ook een rol, maar moest zich geen illusies maken. Nu Buma zich had gemeld, was zijn rol alleen maar een formaliteit, was de boodschap uit Den Haag. De vertrouwenscommissie kon ophouden met de procedure. Leeuwarden moest dankbaar zijn met de belangstelling van zo’n zwaargewicht uit de nationale politiek.

Sybrand van Haersma Buma is een achtenswaardig man uit een achtenswaardige familie en van een partij met hoge morele pretenties. Hem mogen we niet verdenken van een opzetje. Feit is dat het lek vaart gaf aan zijn sollicitatie. Afgelopen donderdag kwam de ontknoping. De NOS had er kennelijk op gerekend dat de zaak in Leeuwarden nog tijdens het achtuurjournaal rond zou komen. Niet dus. Is het dan helemaal zeker Ron, vroeg de presentator van dienst. ,,Niemand hier gaat er vanuit dat hij niet vertrekt’’, wist parlementair verslaggever Ron Fresen uit Den Haag te melden. Dat zegt veel over hoe ze daar over de lokale democratie denken.

De raad deed er wat langer over dan verwacht. Waardoor? Ook dat valt onder de geheimhoudingsplicht, althans dat is de raadsleden ingepeperd. In Leeuwarden waren ze er kennelijk niet gerust op, want de raadsleden werden zorgvuldig weggehouden van de massaal opgekomen pers. Er zou eens iemand haar of zijn mond voorbij kunnen praten. Of uiting geven aan begrijpelijk ongenoegen over de Haagse bemoeienis. Doen wij er dan helemaal niet toe?

Tegenwoordig kiest de gemeenteraad feitelijk zijn eigen voorzitter en de eerste vertegenwoordiger van de gemeente. Dat is grote winst voor de lokale democratie. De raad mag zelfstandig zijn keuze maken. Maar dat geldt wat minder als zich een Haagse hotemetoot meldt.

Leeuwarden hoeft zich over Buma geen zorgen te maken. Hij zal vast een goede burgemeester zijn. Wel jammer en ook raar dat de raad over zo’n belangrijk besluit geen verantwoording mag afleggen. De benoeming van Buma heeft veel weg van een ouderwetse procedure. Eind vorige eeuw nog werden in Haagse onderonsjes de burgemeestersposten verdeeld en bepaald wie er naar een gemeente mocht.

Deze keer was weer Den Haag bepalend, maar dan nu niet in alle stilte.

Rimmer Mulder is oud-hoofdredacteur van de LC