Dorpsbelang moet anders denken

Achter de problemen waar veel Dorpsbelangen tegenaan lopen, zit volgens Jaap Koen Bijma van Doarpswurk dezelfde vraag: waarom werkt het verenigingsleven niet meer als vroeger?

Bestuursleden zijn haast niet te vinden en vrijwilligers voor activiteiten van Dorpsbelangen moet je met een lantaarntje zoeken. Waarom
werkt het verenigingsleven in de dorpen niet meer zoals vroeger, klaagt menig dorpsbelangenbestuur. In het cahier Mienskip  gemeenschap en Leefbaarheid legt Jaap Koen Bijma van Doarpswurk uit waarom de werkwijze van dorpsbelangen anno nu niet meer werkt. Maar hij geeft ook aan welke aanpak wel kan werken. Het is een dun boekje, met een vrij abstracte inhoud, geeft Bijma toe. ,,Het is ook niet voor een breed publiek geschreven. Je merkt dat besturen van dorpsbelangen tegen dezelfde problemen aanlopen en dat achter
die problemen dezelfde vraag zit: waarom werkt het verenigingsleven niet meer als vroeger? Wat is eigenlijk de mienskip? Wie deze vragen heeft, kan met dit boekje aan de slag.”

Het tekort aan vrijwilligers in een dorp kun je oplossen door sportverenigingen te laten fuseren. Maar opschalen kent ook zijn grenzen en
biedt op langere termijn geen soelaas. Volgens Bijma moeten dorpsbelangen anders leren denken. ,,Dorpsbelang als vereniging is ook
maar een vorm. Mensen verwarren ook snel de vórm van gemeenschap met het ídee van gemeenschap. Vroeger was gemeenschap vanzelfsprekend. Mensen waren op elkaar aangewezen. Dorpsleven en gemeenschap vielen samen. Door de individualisering vielen die vanzelfsprekende netwerken uit elkaar en moeten we ze bewust onderhouden via bijvoorbeeld een vereniging als dorpsbelang. Dat ging lange tijd goed, maar werkt tegenwoordig niet meer. De tijd dat je als dorpsbelang roept ‘we zijn een gemeenschap nu gaan we een project uitvoeren’ is voorbij. Gemeenschap komt in deze tijd tot stand als initiatiefnemers gaan bewegen. Die verzamelen mensen om zich heen, zó ontstaat er een gemeenschap. Welke organisatievorm daarbij hoort, is een vrije denkoefening.”

Geen wensenlijstjes
Bijma’s benadering betekent niet dat dorpsvisies niet meer nuttig zijn. ,,Het gaat erom vanuit welke geest die visie wordt gemaakt. Het moet geen wensenlijstje zijn maar een inspirerende verhaal dat individuen in het dorp aanzet tot het nemen van initiatief en anderen enthousiasmeert.” Te vaak ziet Bijma bij avonden van dorpsbelang vijf bestuursleden op een rijtje zitten tegenover een zaal met leden. ,,Waarom ga je op zo’n avond niet in een kring zitten op basis van gelijkwaardigheid. Dat de penningmeester zegt: ‘Hallo, ik ben lid van de gemeenschap en heb de rol van penningmeester’.” Bijma pleit in zijn boekje voor meer vertrouwen in het maatschappelijk verkeer en minder alles vastleggen in regels en protocollen. ,,Je ziet in overal in onze samenleving van die ‘turfsmurfen’ opduiken. Alles
moet worden vastgelegd en aan de regeltjes voldoen. Dat is een teken van gebrek aan vertrouwen en is de dood in de pot. Er is zo te weinig ruimte voor het individu om zijn idealen op een zingevende manier te realiseren. Waarom niet meer leven vanuit de geest van de wet in plaats van de letter?”

Gemeenschap en leefbaarheid zijn volgens Bijma oude ideeën die hij heeft geprobeerd te vertalen naar deze tijd. ,,Plato dacht al na over wat gemeenschap is en welke krachten je voor gemeenschapsvorming gebruikt. Ik wil ook duidelijk maken dat leefbaarheid meer is dan stenen en een prettige woonomgeving. Het gaat ook om de ziel en geest van mensen. Dat je zinvolle dingen doet in je leven en daar je geluk uit probeert te halen.” 


Het cahier Mienskip Gemeenschap en Leefbaarheid wordt naar alle dorpsbelangen verzonden en is ook te downloaden via  www.iepenmienskip.frl. 
Doarpswurk biedt ook een leergang van twee avonden aan over dit onderwerp.

 

<artikel: Friesch Dagblad>