DRACHTEN | nul-op-de-meter flatgebouw

Een zestig jaar oud flatgebouw nul-op-de-meter maken. Het is in Drachten klaargespeeld. Maar of het voor herhaling vatbaar is?

Ruim een kwart eeuw al renoveert het Bolswarder bouwbedrijf Jorritsma woningen in de Philips-wijk in Drachten. Jongste wapenfeit is de
driehoog-flat aan de Lange West. De afgelopen maanden is de flat afgekoppeld van het gas en energienotavrij gemaakt met behulp van warmtepompen, dikke isolatiepakketten, drielaags glas en zonnepanelen op de gevels en op het dak.
Het moest wennen, koken op inductieplaten, maar het is goed te doen, vertelde een van de bewoners gisteren aan mensen uit de -bouw en de corporatiewereld. ,,Wy ha kursus hân, dat wy rêdde us wol.’’ De flat is van Accolade. Deze corporatie (16.000 woningen overwegend
in Heerenveen en Smallingerland) heeft zichzelf als doel gesteld in 2040 louter energieneutrale woningen te verhuren. Accolade is apetrots
op de eerste NOM-flat (nul-opde-meter). Maar rolt het concept toch niet zomaar uit.

Ten eerste omdat de technologische ontwikkelingen momenteel zo hard gaan, dat een kopiëren in feite achteruitgang betekent. ,,Over een
jaar zijn zonnepanelen misschien ingehaald door een veel betere techniek’’, aldus Nienke Waldman van Accolade. ,,Je moet flexibel blijven.’’ Ten tweede omdat nul-op-de-meter financieel riskant is. Deze bedenking lichtte ze toe op het symposium dat Jorritsma aansluitend had belegd over ‘circulair en energieneutraal denken en doen’. Huurders omarmen NOM pas bij een aantrekkelijk balans tussen meer comfort, geen energienota, en een beperkte stijging van de vaste huurlasten. Die laatste zijn kritiek. Iets te hoog, en de huurtoeslag wordt verspeeld. Iets te laag, en de corporatie zit met een pijnlijk onrendabele investering. ,,Het is een ragfijn spel.’’ Verruiming van de huurtoeslagnorm is mogelijk, maar niet zonder bewijs. Dit zorgt voor de derde bedenking.

,,Dan moeten we alles monitoren. De opbrengst van de zonnepanelen, de prestaties van de warmtepomp, noem maar op. Dat is kostbaar
en tijdrovend.’’ Dus? ,,Dus kunnen we misschien beter niet naar het hoogste streven, maar één niveau lager gaan zitten.’’ In het geval van de Drachtster flat zou dat precies de onrendabele top van 20.000 euro per appartement hebben gescheeld. 
Wat commercieel manager Reinier Bron van Jorritsma betreft mag NOM een vereiste worden. Hij wilde nog wel een stap verder gaan: ,,Circulair bouwen is een must.’’ Dus demontabel ontwerpen, bouwen met biobased grondstoffen, een zo luxe mogelijk hergebruik, en met inzet van lokale leveranciers. Hij riep de copdrachtgevers op vroegtijdig bouwbedrijven in te schakelen, zodat die als partners over innovatieve oplossingen kunnen meedenken. Als grootste faalfactor ziet hij opdrachtgevers die traditioneel blijven aanbesteden en koersen op een lage prijs. ,,Een traditionele uitvraag belemmert ons in onze creativiteit.’’
In de zaal won een ander zorgpunt het: het schreeuwende tekort aan vaklieden. De scholen leveren amper nog jonge aanwas. ,,We zijn niet sexy. Dat moeten we eerst zien te veranderen.’’