'Er blijft genoeg te saneren’

De Eerste Kamer heeft het voorstel om asbestdaken per 2025 te verbieden, weggestemd. Friese asbestsaneerders zijn niet verbolgen.
Volgens Nis Baar van Nivo Asbest & Milieutechniek in Bolsward zou er te weinig capaciteit in de markt zijn geweest om de klus voor eind 2024 te klaren: ,,Op basis van de kennis van nu was een verbod op asbest lichtelijk overdreven geweest. De gezondheidsrisico’s van die daken blijken toch redelijk beperkt. We zouden binnen Europa het braafste jongetje van de klas zijn geweest.’’

Bijkomend voordeel vindt Baar dat de branche nu meer tijd heeft voor robotisering van de asbestsanering. ,,Extra lucht, dat is prettig.’’ Meer tijd is er ook om een oplossing te bedenken voor gesaneerd asbest. ,,Hoe je het ook wendt of keert, aan het eind hou je asbestvezels over. Die storten we nu op bulten. We verplaatsen het probleem. Onderzoeksinstituut Kiwa test momenteel in het laboratorium een duurzame oplossing: schimmels die asbestvezels opeten. Dat kan perspectief bieden.’’

Volgens Cor van der Zee van sloop- en asbestsaneerder Sake Zittema in Leeuwarden blijft er ondanks het senaatsbesluit werk genoeg. ,,Heel veel daken zijn slecht, die moeten op den duur toch vervangen worden. Niet alleen op boerderijen, ook op heel veel schuurtjes. De levensduur van een golfplatendak is ongeveer 30 jaar.’’

De laatste asbestdaken zijn in 1993 gelegd, het jaar waarin asbest in Nederland als bouwmateriaal verboden werd. ,,Zodra er mos op komt, is dat een teken dat ze lek zijn. Dan komt de asbestvezel los van het cement.’’ Per 1000 vierkante meter dak spoelt en waait er jaarlijks gemiddeld 1,5 kilogram asbest weg, weet Van der Zee, die als oud-voorzitter van de Vereniging voor Verwijdering van Toxische en
gevaarlijke Bouwmaterialen veel over het asbestprobleem vergaderd heeft. Hij betreurt het besluit. ,,We hebben er jaren over gesproken, en dat is niet voor niks: er is en blijft gewoon een gezondheidsrisico.’’

Noordelijke boeren hebben kennelijk goed ingeschat dat het zo’n vaart niet zou lopen met een verbod, want ze waren ,,bepaald niet happig op inventarisaties’’, zegt Menno Rozendal van Asbest Inventarisatie Bureau Friesland (ABF) in Sexbierum. Asbestsaneringen mogen pas van start na bemonstering door en een gedegen rapport van een gecertificeerd inventarisatiebureau, zoals ABF. De gevolgen van het uitblijven van een verbod op asbestdaken zijn volgens hem relatief. ,,De aandacht gaat uit naar daken. Maar asbest heeft 3500 toepassingen. Het zit in biljarttafels, in vloeren, in oude brandweerpakken, op allerlei plekken in huizen, noem maar op. Er blijft genoeg te saneren.’’

Boerenorganisatie LTO Nederland is zeer ingenomen met het besluit van de Eerste Kamer. ,,Een verbod in 2024 was sowieso niet haalbaar en met een verruiming naar 2028 hadden we het ook niet gehaald. Er zijn domweg te weinig saneerders en voor sommigen is zo’n sanering een enorm bedrag”, verklaart Alfred Jansen, portefeuillehouder veiligheid bij LTO. De boerenorganisatie vindt dat het verbod prima opgeschoven kan worden naar om en nabij 2040, te meer omdat recent onderzoek heeft aangetoond dat de gezondheidsrisico’s van asbestdaken veel geringer zijn dan gedacht. ,,En tegen die tijd zijn die daken ook echt wel aan vervanging toe.” Jansen wijst erop dat de tijdsdruk die Den Haag wilde opleggen zeer nadelig was voor ondernemers en particulieren. ,,Een switch naar een andere verzekeraar was
niet mogelijk of uiterst lastig. Ook banken gingen extra eisen stellen bij de aanwezigheid van asbest.”

Is het Kamerbesluit niet sneu voor boeren en particulieren die al wel hun gesaneerd hebben? ,,Enerzijds natuurlijk wel, maar anderzijds hebben ze wel een zorg minder”, zegt Jansen. ,,Bovendien hebben velen hun asbestdak verwijderd met een financiële stimuleringsregeling.”