FERWERT | Toezichthouders Interzorg moeten plaats maken maar er zijn geen opvolgers

Leden van de raad van toezicht van de Interzorg Groep in Ferwert zitten al minstens zestien jaar op hun zetel. Dat is twee keer zo lang als in de zorg is toegestaan. Volgens voorzitter Wim Kuikman, die zelf nu al achttien jaar toezichthouder is, komt dit door de ,,christelijke identideit’’ van Interzorg. Dat vertraagt volgens hem de opvolging.

Kuikman vindt dat nieuwe leden van de raad van toezicht dezelfde christelijke achtergrond moeten delen. ,,Maar het lastig om zulke mensen te krijgen.’’ Dit verklaart volgens hem dat de huidige leden na het aflopen van hun termijn niet opstappen, maar veel langer blijven zitten dan in Nederland is afgesproken.

Vrees voor verlies onafhankelijkheid
Een toezichthouder in de zorg moet na maximaal acht jaar plaatsmaken voor een opvolger. Zo is het al sinds 2006 vastgelegd in een bestuurscode die geldt voor alle zorginstellingen. De vrees is dat langzittende toezichthouders hun onafhankelijkheid verliezen en een band ontwikkelen met de bestuurders die ze moeten controleren. In zo’n geval functioneert het toezicht niet meer.

In jaarverslagen zegt Interzorg juist dat de instelling de zogenoemde Governancecode ,,hanteert’’, en dat de raad van toezicht en de raad van bestuur de code ,,onderschrijven’’ en ,,uitvoeren’’. Dat blijkt dus niet zo te zijn. ,,De praktijk is harder dan de leer’’, reageert Kuikman. ,,We geven onszelf enige ruimte.’’

Bijna twee decennia
Interzorg verleent voornamelijk thuis- en verpleegzorg aan zo’n driehonderd ouderen in Noordoost-Friesland. De zorginstelling ontstond in 2000 uit de fusie van een aantal protestants-christelijke stichtingen. De raad van toezicht van Interzorg bestaat momenteel uit vijf mensen. Kuikman zit er achttien jaar in, leden Willem Lodewijk en Henk Rooseboom ieder zestien jaar.

Al die jaren houden zij toezicht op dezelfde man: Jan Douwe de Jong, sinds de oprichting in 2000 directeur van Interzorg en een van de langstzittende zorgbestuurders in Friesland. Een zittingstermijn in een raad van toezicht duurt in de regel vier jaar, met nog één termijn als verlenging. Kuikman kan niet precies aangeven hoeveel termijnen hij achter de rug heeft. ,,Mijn tweede of derde.’’

Wel zegt hij dat er een ‘schema van terugtreden’ bestaat, en dat hijzelf, Rooseboom en Lodewijk volgens dat schema al hadden moeten opstappen. ,,Het is altijd een punt van aandacht op onze agenda’’.

Goede overdracht
Ook Lodewijk weet niet ,,uit het hoofd’’ in welke termijn hij nu zit. Hij verwacht in 2018 weg te gaan, ,,als ik 75 jaar ben.’’ Opmerkelijk genoeg is zijn eigen opvolger, Tom Bakker, sinds dit jaar al toegetreden tot de raad van toezicht. Waarom Lodewijk dan niet nu al terugtreedt? ,,Een goede overdracht kost tijd.’’

Lodewijk en Bakker zijn allebei verbonden aan de SGP in Dantumadiel. Lodewijk zat namens de partij tot 2010 in de gemeenteraad: toen werd hij ook op deze plek door Bakker opgevolgd. De werving van Bakker voor Interzorg is tot stand gekomen via ,,het eigen netwerk’’, zegt Kuikman. ,,Omdat we kandidaten zoeken met een christelijke achtergrond, hebben we daar betere ervaringen mee dan met het openstellen van vacatures.’’

Transparante procedure?
De vraag is of Interzorg ook op dit punt wel voldoet aan de bestuurscode. Daarin staat dat nieuwe toezichthouders ,,via een transparante, openbare procedure’’ worden geworven. Kuikman kan zich niet herinneren dat zijn raad van toezicht in de laatste vijf jaar een openbare vacature heeft uitgezet.

Het loslaten van de voorwaarde dat nieuwe toezichthouders christelijk moeten zijn, ook als dat de opvolging vergemakkelijkt, is voor Kuikman onbespreekbaar. ,,Interzorg ontleent zijn bestaansrecht aan de christelijke identiteit.’’