Friesland krijgt 17.500 nieuwe huizen tot 2030

Friesland krijgt tot 2030 opgeteld 17.500 nieuwe huizen. Met dat streven voldoet de provincie ruimschoots aan de wens van het kabinet.

Volkshuisvestingsminister Hugo de Jonge wil graag dat Friesland 15.680 woningen voor haar rekening neemt als onderdeel van de 900.000 die er landelijk moeten worden gebouwd.

Zo’n 64 procent van de Friese aanwas bestaat of uit sociale huurwoningen of uit ‘betaalbare’ koophuizen van maximaal 355.000 euro. De grens van de Nationale Hypotheek Garantie (NHG) is daarbij leidend.

Het getal 17.500 is realistisch, zegt gedeputeerde Klaas Fokkinga. De provincie wordt er over acht jaar op afgerekend. De totale Friese woningvoorraad stijgt uiteindelijk met zo’n 15.000, omdat er ook huizen zijn die de komende jaren ten prooi vallen aan de sloopkogel.

Waar alle nieuwe huizen moeten komen en voor welke doelgroepen, is aan de gemeenten. Die leggen de ambities de komende maanden met de provincie en woningcorporaties vast in zogeheten regionale woondeals.

De afgelopen maanden zijn de woningbouwplannen van de achttien Friese gemeenten doorgespit, de aantallen huizen bij elkaar opgeteld en vervolgens door de zeef gehaald. ,,We kamen nei de earste ynventarisaasje út op dik 21.000, mar realistysk wie dat dus net”, zegt Fokkinga. ,,Der binne nei dizze check plannen ôffallen.”

Randvoorwaarden

Om het doel te halen is het noodzakelijk dat er voldoende capaciteit is of komt op het elektriciteitsnet, zegt Fokkinga. Ofwel: nieuwe woningen moeten simpelweg op het stroomnet kunnen worden aangesloten. Netbeheerder Liander moet de vele knelpunten wegwerken.

Een andere voorwaarde is dat de bouwprijzen niet nog veel verder stijgen. Anders is het realiseren van betaalbare huizen ondoenlijk, aldus Fokkinga. ,,Betelber is hjir ek wat oars as yn de Rânestêd. Eins moatte wy foar in grut part fier ûnder dy 355.000 euro sitte.”

Bovendien hebben veel gemeenten onvoldoende ambtenaren om de aanvragen voor een omgevingsvergunning tijdig te kunnen afhandelen. ,,We besykje dêr as provinsje in fersnelling yn oan te bringen troch ús stipe oan te bieden”, zegt Fokkinga.

Fries fonds

Veel rijkssubsidies voor woonprojecten gaan grotendeels aan de neus van Friesland voorbij, simpelweg omdat die zijn bedoeld voor de grotere plannen. Fokkinga: ,,Wy ha hjir dochs faak lytsere projekten.”

Hij denkt er daarom over een Fries ‘herstructurerings- en verduurzamingsfonds’ in het leven te roepen. ,,Dat kinne wy sels wol. It moat in regeling wurde dy’t past by de situaasje sa as dy hjir is, mei in protte plattelânsgemeenten. Mar wol mei finansjele stipe fan it Ryk fansels.”

Bij het aantal van 17.500 huizen is geen rekening gehouden met het Deltaplan, waarbij Noord-Nederland in ruil voor de eventuele komst van de Lelylijn de bouw van tienduizenden woningen heeft aangeboden.

De provincie wil dat er ook extra geld komt van het Rijk om de verduurzaming van bestaande woningen een slinger te geven.