Gescheiden ouders geen voorrang bij woningcorporaties

Gescheiden ouders die met spoed op zoek zijn naar een woning, kunnen nergens terecht. Friese woningcorporaties geven gescheiden ouders geen voorrang. De consequenties voor ouders en kinderen zijn groot.

Vorige maand had ze het rond willen hebben, een eigen woning voor haar en haar dochtertje van 3,5 jaar. Maar die deadline haalde Agnes van der Galiën (36 jaar) uit Holwerd bij lange na niet. Ze zit daarom nog steeds in het huis van haar ex-partner. ,,Hij huurt nu iets in Ternaard, maar dat is tijdelijk. De dubbele woonlasten zijn zwaar voor ons. Vorige maand had hij uit zijn huurhuis moeten zijn. Ik kijk de hele dag naar het aanbod, maar ik maak tot nu toe geen schijn van kans.”

Het verhaal van Agnes staat niet op zichzelf. De woningmarkt zit muurvast. Sommige woningzoekenden krijgen voorrang bij een sociaal huurhuis, maar in Fryslân geldt dat niet voor alleenstaande ouders. OnderzoeksplatformPointer van KRO-NCRV dook in de regelgeving van gemeenten die vaak kaderstellend zijn voor de spelregels die woningcorporaties opstellen.

Pointer concludeert dat twee van de drie gemeenten alleenstaande ouders en hun kinderen geen voorrang geven op een sociale huurwoning. Hiervoor onderzocht de redactie alle huisvestingsverordeningen van Nederlandse gemeenten. Vaak hanteren gemeenten de regel dat als kinderen bij de ene ouder terechtkunnen, er geen voorrangsregel voor de andere ouder is.

Onwenselijk

De consequentie is dat ouders met hun kinderen in onwenselijke situaties belanden, bijvoorbeeld bij grootouders in huis, tijdelijk in een vakantiewoning of noodgedwongen bij elkaar in één huis. Kinderombudsman Margrite Kalverboer vindt het onterecht dat alleenstaande ouders geen urgentie krijgen. Ze wijst in gesprek met Pointer op de rechten van het kind: ,,Het probleem is dat het belang van het kind niet wordt meegewogen bij het geven van een urgentieverklaring. Daar maken wij ons druk om.”

Uit recent onderzoek van de Vereniging van familierecht- en echtscheidingsadvocaten blijkt dat bij 40 procent van de echtscheidingen huisvesting de grootste zorg is. Bij de Friese woningcorporaties wordt het probleem ook wel herkend.

,,Onze wijkconsulenten krijgen veel telefoontjes en mails van gescheiden ouders”, zegt AnneMarieke Voortman, woordvoerder van WoonFriesland, de grootste Friese woningcorporatie ,,maar het probleem is dat zij vaak helemaal niet bij ons ingeschreven staan of recht hebben op een sociale huurwoning. Onze woonconsulenten moeten dit verhaal steeds weer uitleggen.”

Anderhalf jaar ingeschreven

Agnes van der Galiën staat nu anderhalf jaar ingeschreven bij meerdere woningcorporaties, maar boekt voor haar gevoel geen enkele vooruitgang. ,,Ik reageer inmiddels op elke woning in De Westereen die voorbijkomt, maar ik kom niet verder dan de zesde plek”, zegt ze. ,,Ook al komen er een paar woningen voorbij, ik schuif maar niet op.”

Met de goedbedoelde adviezen die ze krijgt, kan ze weinig. ,,Of we bij mijn moeder willen intrekken bijvoorbeeld, maar dat past helemaal niet.” Intussen dringt de tijd voor haar en haar dochter. ,,Straks gaat ze naar school. Het zou fijn zijn als we dan een plekje hebben waar ze kan wennen aan haar school en vriendinnetjes kan krijgen. Ik zoek een plek waar we voorlopig kunnen blijven.”

Schuilschuur

Froukje Pijper (23 jaar) zit in een vergelijkbare situatie. Nadat zij en haar vriend uit elkaar gingen, kon ze nergens terecht. Ze vond uiteindelijk een tijdelijke plek voor haar en haar zoontje van negen maanden oud in de Schuilschuur in Oudebildtzijl. Eigenlijk zoekt ze woonruimte in Leeuwarden of omgeving, maar ze is blij dat ze in elk geval tot en met juni onderdak heeft.

,,Ik had echt verwacht dat alleenstaande ouders met kleine kinderen voorrang zouden krijgen. Ik heb nu het gevoel dat ik aan mijn lot word overgelaten.” Ook Pijper staat ingeschreven bij twee woningcorporaties en heeft dus geen recht op een sociale huurwoning. De gemeente Leeuwarden verleent net als de meeste gemeenten geen voorrang aan ouders en kinderen die vanwege een scheiding op straat staan.

Alleen een medische reden, sloop of een calamiteit in de woning, zoals een brand, is een reden om een urgentieverklaring voor een andere woning te krijgen. Ook statushouders krijgen voorrang. Hierover hebben woningcorporaties en gemeenten afspraken gemaakt.

Bij Accolade, die woningen heeft in de gemeenten Heerenveen, De Fryske Marren, Súdwest-Fryslân, Waadhoeke en Smallingerland, is een voorrangsregeling voor gescheiden ouders ook niet bekend. ,,We worden met regelmaat gebeld door ouders die in deze situatie verzoeken om urgentie, maar ondanks dat hun situatie schrijnend kan zijn, is het antwoord nee”, zegt woordvoerder Ellen Dikland.

Commissie

In Drenthe hebben acht woningcorporaties zich verenigd in Thuiskompas met een gezamenlijke urgentiecommissie. Woningzoekenden betalen 25 euro voor een urgentiebeoordeling van deze commissie, die zich in principe buigt over elke aanvraag. Een scheiding wordt niet bij voorbaat uitgesloten voor urgentie, al is een verbroken relatie alleen niet voldoende om in aanmerking te komen. Ouders die alleen de dagelijkse zorg voor een of meerdere minderjarige kinderen hebben én van wie de kinderen niet bij de andere ouder kunnen wonen, komen wel in aanmerking voor voorrang.

Van der Galiën zou daar misschien al mee geholpen zijn. ,,Omdat mijn ex voor zijn werk soms dagen weg is, draag ik zorg voor onze dochter.” Ze begrijpt best dat niet iedereen zomaar voorrang kan krijgen, maar hoopt toch echt op een oplossing binnenkort. ,,Ik ben kilo’s afgevallen door de stress. Ik ben er de hele dag mee bezig. Ik ben echt blij met alles wat ik nu krijgen kan.”

<FD 05.02.22>