Haken en ogen aan plan sociale huur

Minister Hugo de Jonge (Volkshuisvesting) wil dat 30 procent van het woningaanbod bestemd is voor sociale huur. Bijna twee derde van de gemeenten in Nederland voldoet niet aan die norm, in Fryslân gaat het om een derde. De vraag is echter of deze generieke aanpak een goed idee is, volgens woningbouwcorporatie Accolade.

Met het plan wil De Jonge de spreiding van aandachtsgroepen, zoals arbeidsmigranten, statushouders, studenten en ouderen, eerlijker verdelen over de gemeenten. Die zijn aan deze groepen vaak meer geld kwijt via gemeentelijke regelingen.

Dat gemeenten vaak niet voldoen aan de nieuwe norm, blijkt uit onderzoek van Trouw. Dat baseerde het onderzoek op cijfers over de stand van zaken in 2019. Die cijfers laten zien dat in Fryslân naast de eilanden - Terschelling (25 procent), Ameland (20,8 procent) en Schiermonnikoog (29 procent) - op het vasteland de gemeenten Waadhoeke (29,9 procent), De Fryske Marren (26,3 procent) en Tytsjerksteradiel (22,1 procent) onderaan bungelen.
 

Dikke beurs

De gemeente Waadhoeke onderstreept het belang van het aandeel van 30 procent. ,,In het algemeen zitten wij daar wel op, maar het percentage fluctueert uiteraard enigszins door de jaren heen”, zegt wethouder Nel Haarsma. ,,Voor ons is het zeker belangrijk dat we niet alleen plek bieden aan mensen met een dikke beurs, maar voor iedereen.”

De gemeente probeert in gesprek met dorpen en woningcorporaties te kijken waar behoefte aan is, en daar (lokaal) aan te voldoen. Lange wachtrijen voor een sociale huurwoning zijn er niet in de gemeente, al wil Waadhoeke de jongeren wel graag behouden met betaalbare woningruimte. Dat moet volgens Haarsma vooral gebeuren door de aanpak van leegstand. Huisjesmelkers die willen profiteren van arbeidsmigranten, komen in de gemeente bedrogen uit. Beleidsmatig is vastgesteld dat slechts 1 procent van die woningen voor de particuliere verhuur is.

 

Nep-sociale huur

Die particuliere verhuur is een punt van aandacht, stelt Martin van Rijn, voorzitter van de vereniging van woningcorporaties Aedes in Trouw . Momenteel vallen woningen met een huur tot 760 euro ook onder sociale huur. ,,Nep-sociale huur”, noemt Van Rijn het.

Anders dan woningcorporaties hoeven commerciële verhuurders zich niet aan de regels te houden die voor de sociale huursector gelden. En ook geen mensen te vestigen uit de aandachtsgroepen. Tevens kunnen deze woningen later weer worden aangeboden in de vrije sector. In de huidige situatie zouden gemeenten aan de gestelde 30 procent norm kúnnen voldoen, als ze vaker nieuwe woningen tot 760 euro per maand laten bouwen door projectontwikkelaars en niet door woningcorporaties. Aedes keurt dat af.
 

Gemengde gevoelens

Ellen Dikland, woordvoerder van Friese woningcorporatie Accolade, heeft gemengde gevoelens over het plan. Ze ziet aan de ene kant een voordeel in het generieke percentage sociale huur. ,,Zo zet je het thema sociale woningbouw wel weer op de kaart en wordt er een signaal gegeven om er weer mee aan de slag te gaan.”

Aan de andere kant worden volgens haar op deze manier alle gemeenten over één kam geschoren.

,,In de gemeente Waadhoeke, die volgens het onderzoek net onder de grens scoort, hebben onze huurders bijvoorbeeld het snelst een woning. In een grote gemeente als Smallingerland, die met 35,6 procent boven de norm zit, zijn de wachtlijsten juist erg lang” licht Dikland toe. Ze heeft daarom een advies: ,,Kijk vooral per gemeente hoe de situatie ervoor staat.”

 

<FD 29.03.22>