Heeg smacht naar huizen: hetzij op land, hetzij op water

Ook in Heeg is woningproblematiek. Starters en senioren zitten er klem door een gebrek aan geschikte en betaalbare huizen. Het is tijd voor een masterplan van de gemeente Súdwest-Fryslân, vinden ze in het watersportdorp.

Al hun vrienden wonen in Heeg. Hun sociale leven speelt zich er af. Nooit, maar dan ook echt nooit willen Erica Busscher (33) en haar vriend weg. ,,It doarp ferlitte is gjin opsje.” Ze willen met hun dochter van vijf maanden in Heeg blijven, maar al tijden vragen ze zich af: wanneer komt er voor ons een goed en te betalen huis beschikbaar?

Nu zitten ze met z’n drieën in een sociale huurwoning. Liefst zouden ze iets kopen. Dat zou qua budget ook best moeten kunnen, zegt Busscher. Zij en haar vriend hebben beiden een goede baan en dus echt wel wat te besteden. Maar er zijn grenzen. Bovendien: ze hebben geen overwaarde die ze kunnen meenemen naar een volgende woning. Busscher wijst op de huizen-in-aanbouw op It Eilân. Die zijn hartstikke mooi, vindt ze. ,,Mar foar ús fierstente djoer.”

Als er al eens een woning te koop komt te staan, wordt vaak ruimschoots overboden. ,,Faak troch minsken út de Rânestêd. Want hoe leuk is it om én yn Amsterdam én hjir in hûs te hawwen? De koronatiid bewiist datst mei tank oan Teams en Zoom prima thúswurkje kinst en dus hoechst net mear yn de buert fan dyn wurk te wenjen. Foar ús en in protte oare Hegemers is it allinnich ellindich.”

En dus zit er niks anders op dan wachten, zegt Busscher. ,,Wy bliuwe krekt sa lang yn ús hûs oant de merk wer wat bekomt en der mear hûzen beskikber binne. As dat teminsten oait gebeurt. Wy moatte geduld ha.” Het betekent wel dat ook mensen die juist op zoek zijn naar een huurwoning, moeten wachten. Van doorstroom is amper sprake.

Het is echt geen particulier probleem, zegt Busscher. Heeg telt heel veel starters die op zoek zijn naar een huis. Sommige van Busschers vrienden wonen zelfs nog bij hun ouders thuis. Hoe anders is het bijvoorbeeld in Sneek, voegt ze er aan toe. ,,Dêr kin alles.”

Een vriendin van haar, Pommeline Preij, begon laatst een actie op Facebook onder de naam Startersbelangen SWF. Preij, als secretaris betrokken bij de politieke partij Gemeentebelangen-Totaal Lokaal, verzamelde gegevens van mensen die in hun eigen dorp in Súdwest-Fryslân graag een huis zouden willen kopen. Er werd massaal gereageerd. Startersbelangen telt nu 281 leden, van wie velen afkomstig uit Heeg. ,,Mar yn oare doarpen yn Súdwest hearst deselde lûden”, zegt Busscher. ,,Pommeline is no ús stim nei de polityk ta.”

Op 22 juni ging er namens Startersbelangen een brief richting wethouder Mark de Man. Samenvatting van de inhoud: de problemen voor woningzoekenden worden volgens de ondertekenaars van de brief niet onderkend, terwijl die zeker sinds een Woononderzoek in 2018 al bekend zijn. Een reactie van het college is er nog niet.

Ook senioren in Heeg zitten vast, vertelt Mariet Swart (75). Ze zou haar huis met behoorlijk grote tuin aan de Spinnekop graag willen inruilen voor een appartement met balkon. Dan zou ze voortaan, als ze op reis gaat (en dat doet ze graag), zorgeloos de deur achter zich kunnen dichttrekken. Nu is er altijd het onderhoud van de tuin. Bovendien: de ruimte die haar huis biedt, heeft ze helemaal niet nodig. Maar ja, zo’n redelijk ruim appartement dat Swart en veel van haar generatiegenoten wensen is niet beschikbaar. ,,En dus moat de âlderein hjir aanst massaal trepliften oanskaffe omdat se yn harren hjoeddeistige hûs sitten bliuwe moatte. Sa’n saakje is ’t.”

Ze sloot zich een paar jaar geleden aan bij actiegroep Grien en Griis. Die groep schreef eind maart een stevige brief richting het college. Waar het op neerkwam: de gemeente luistert niet naar de wensen van de Hegemers. Met de ‘input’ van de inwoners van Heeg en kleinere dorpen in de omgeving tijdens een informatieavond in december 2018 is nooit iets gedaan.

Woedend waren ze bij Grien en Griis over het feit dat de komst van twee appartementenblokken naast woonzorgcentrum Talma State aan de Tollewei werd geschrapt, terwijl de beschikbare grond lange tijd tocht echt een woonbestemming had. De locatie was perfect, gezien de faciliteiten van Talma State en de nabijheid van het gezondheidscentrum. In plaats van ouderenwoningen wordt hier nu de nieuwe supermarkt van Coop gebouwd. ,,Dat is op slinkse wize gien, it hat in fiis spultsje west”, zegt Swart. Ze had op meer protest van Plaatselijk Belang Heeg (PBH) gerekend.

Over PBH gesproken: die kwam in december samen met de architecten van Nieuw Wonen op Water uit Sneek met plannen voor een revolutionair drijvende woonwijk langs de Djippe Sleat, met betaalbare huur- en koopwoningen voor starters en ouderen. Veengrond zou moeten worden uitgegraven. ,,Dy plannen binne noch net hielendal ôfblaasd, mar op it stuit docht de gemeente der neat mei”, zegt Helga Kooijstra (51), oud-voorzitter en -penningmeester van PBH.

Best vreemd, vindt Kooijstra dat. Het plan paste immers binnen de kaders van de gemeente. ,,Wy krigen te hearren dat wenningen ferpleatsber, unyk en ôfbrekber wêze moatte. No, oan dat raamwurk ha wy ús holden. De jonges fan Nieuw Wonen op Water sjogge dat it sosjale segmint ûndersnijd rekket. Dat der foaral hûzen boud wurde foar minsken dy’t it goed betelje kinne. Sy wolle dat it oars wurdt. En wy ek.”

Het idee van de drijvende woningen maakte veel los. Nieuw Wonen op Water registreerde hoe groot de belangstelling was. Er kwamen meer dan 400 aanmeldingen binnen van geïnteresseerden. Van jonge mensen, maar ook wel van ouderen. ,,It wie oerweldigjend.” Ook in andere dorpen wilden ze er meer van weten.

PBH heeft de hoop op de waterhuizen niet opgegeven. ,,Wy wolle it plan absolút ûnder de oandacht hâlde”, vertelt secretaresse Tineke Zuurveen (71). ,,Der siet op de lokaasje ek in wenbestimming. Wy bliuwe hjir ús bêst foar dwaan. Komme de wenningen der, dan betsjut dat gewoan in hiel soad foar de leefberens yn it doarp. It is de iennige manier om betelbere hûzen te krijen.”

De balans dreigt totaal verstoord te raken in Heeg, stelt Helga Kooijstra. Want er worden wél nog steeds recreatiewoningen gebouwd. Ze wijst op het project Wetterhaghe: achttien rietgedekte recreatievilla’s vlak bij de Watersportcamping, aan open vaarwater en nabij de Idzegaaster Poel. Koopsom: vanaf 589.000 euro. Erica Busscher schudt haar hoofd: ,,Wêrom kin dat dan wol? We ha hjir genôch rekreaasjehûzen. As wy der net om tinke, wurdt Heech ien grut fakânsjepark.”

Sommige ‘frjemden’, mensen van buiten dus, willen volgens de vier Hegemer vrouwen echt wel bij de gemeenschap horen. Ze sluiten zich aan bij een van de dorpsverenigingen, ze dragen een steentje bij aan de organisatie van evenementen en kopen hun spullen bij de lokale ondernemers.

,,As minsken hjir echt libje en ûnderdiel binne fan de mienskip, dogge se dat”, aldus Busscher. ,,Mar alle minsken dy’t in rekreaasjewenning ha, binne yn de wintermoannen thús. Dy dogge de boadskippen thús en komme yn de simmer dizze kant wer ris op. Yn de winter is it rêstich by de Coop, yn de simmer moatte jo yn de rige stean.”

Het is tijd voor een masterplan, stelt Helga Kooijstra. ,,Rekreaasje leveret sinten op, dat snap ik ek wol”, zegt ze. ,,Mar wy moatte net langer stjoere op allinnich ekonomy.” Dat is niet langer verantwoord, vindt ze. ,,Omdat de boel yn Heech dus út balâns rekket. En boppedat moatte wy stean foar ús kearnwearden: natuer, wetter én mienskip. Dat betsjut dat wy hiel tûk omgean moatte mei de beperkte romte dy’t der is.”

Juist, zegt Busscher. Wat haar betreft betekent het dat Hegemers voortaan voorrang krijgen als er in eigen dorp een huis te koop komt te staan. Hoe dat wettelijk zou moeten, weet ze niet. Kijk als gemeente in elk geval in de eerste plaats naar de behoeften van de mensen in de dorpen, zegt ze. Kijk ook naar de inkomens en bouw vooral ook voor mensen met een smalle beurs.

,,De gemeente is lang útgien fan krimp yn de doarpen. Ik begryp net wêr’t dat idee weikomt. Want de jongerein wol foar it grutste part hielendal net fuort.”

Ook volgens Kooijstra heeft de gemeente te veel gestuurd op krimp. ,,Ast net boust, is krimp in gefolch. Wylst minsken graach bliuwe wolle, mar nergens hinne kinne.”

 

Hoe Heeg er over pak ’m beet tien jaar bij ligt? ,,Ik hoopje dat de driuwende wenningen der dan binne”, zegt Tineke Zuurveen. ,,En ik hoopje op romte foar de senioaren. It sil tiid kostje, mar it moat. Gelokkich komt der yn de âlde Coop in tal apparteminten. En de Ichthustsjerke is ferkocht. Dêr wol de eigener ek apparteminten yn ha.”

Voor jonge gezinnen zal dit geen uitkomst bieden, verwacht Erica Busscher. ,,Ik soe hiel graach wolle dat der folle mear gebeurt, ek mear as de komst fan dy wenningen op it wetter. Der moat mear boud wurde foar eigen minsken. We ha echt in probleem.”

Kooijstra vindt de woonvisie van de gemeente, die sinds begin dit jaar van de provincie meer ruimte heeft gekregen voor nieuwbouwplannen, niet goed genoeg. Zij, Zuurveen, Swart en Busscher hopen op verandering.

 

<LC14.08.21>