Huurder zit klem

DEN HAAG - Het kabinet moet veel meer doen om de vastgelopen huurmarkt aan te pakken. Critici zien heil in minder belasting voor corporaties, aanjagen van nieuwbouw en huurexperimenten. 

Met stijgende verbazing volgt emeritus hoogleraar volkshuisvesting Hugo Priemus de ontwikkelingen op de Nederlandse woningmarkt.
Huizenprijzen schieten omhoog – al lang niet meer alleen in de Randstad– terwijl het aanbod afneemt en de groep huurders die niet in aanmerking komt voor een sociale huurwoning geen kant op kan. ,,Het kabinet lost dit probleem niet op”, zegt Priemus. ,,Vooral in de steden loopt de boel meer en meer vast. Daar is dringend behoefte aan extra betaalbare huurwoningen. Het kabinet wil wel dat die worden bijgebouwd, maar maakt het de woningcorporaties vrijwel onmogelijk dat voor elkaar te krijgen.”

Verhuursite Pararius meldde deze week dat er een levensgroot tekort is aan woningen met een huur tussen de 700 en 1000 euro per maand. Daardoor stijgen de huurprijzen in de vrije sector razendsnel. Twee jaar geleden betaalde een nieuwe huurder nog gemiddeld 13,28 euro per vierkante meter, nu tikt de huur al gemiddeld 15,56 euro aan. Woningmarktdeskundigen noemen het ‘een drama voor de middeninkomens’.

Sociale huurwoningen – met een maximumprijs van 710 euro – zijn alleen weggelegd voor huishoudens met een jaarinkomen tot 41.000 euro. ,,Het probleem is dat 710 euro in Oost-Groningen een enorm hoge huur is, terwijl het in Amsterdam juist een zeer laag bedrag is”, zegt Priemus. ,,Door die grens in Amsterdam te verhogen en op andere plekken juist te verlagen, kun je voor meer betaalbare woningen zorgen.”

Priemus pleit ervoor, evenals oppositieleden in de Tweede Kamer, om woningcorporaties minder te belasten. ,,De verhuurderheffing is het grootste probleem. Die belasting op hun woningen bedraagt nu 1,4 miljard euro per jaar. Die heffing ontmoedigt corporaties om huizen te bouwen of te renoveren.” Want hoe meer hun bezit waard is, des te meer heffing ze betalen.

,,Dit kabinet bezuinigt ruim 1 miljard euro op huurders”, zegt PvdAKamerlid Henk Nijboer. Dat gebeurt onder meer door een maatregel tegen belastingontwijking, die de corporaties jaarlijks 300 miljoen euro gaat kosten. Verder gaat de vennootschapsbelasting met ongeveer een half miljard euro omhoog en moet er 300 miljoen euro extra aan verhuurderheffing worden betaald.
,,Dat wordt afgewenteld op de huurders, voor zo’n 30 tot 40 euro per maand”, zegt Nijboer. Daarnaast wordt het voor corporaties lastiger om bij te bouwen. ,,Er zou juist een miljard euro extra moeten worden geïnvesteerd in betaalbare woningen.”

,,Corporaties willen jaarlijks minimaal 34.000 woningen bouwen”, zegt Marnix Norder, voorzitter van Aedes, de koepelorganisatie van woningcorporaties. ,,Het kabinet wil dat tempo nu opschroeven, maar door deze lastenverzwaring is dat onmogelijk. We willen wel, maar we moeten het kunnen financieren.” Norder pleit voor meer ‘lokaal maatwerk’. ,,Appingedam, Apeldoorn en Amsterdam zijn verschillende gemeenten met totaal verschillende problemen. De landelijke Woningwet legt nu dwingende regels op, die het onmogelijk maken om te experimenteren met aangepaste huurprijzen of aantallen woningen voor bijvoorbeeld middeninkomens.”

Komende week praat de Tweede Kamer opnieuw over de huurmarkt. Minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken) stelde eerder al voor om het corporaties gemakkelijker te maken om huizen in het middensegment te verhuren.