Huurhuizen CO2 neutraal in 2050? De vraag is of dat lukt

Voor 2050 CO2-neutraal: veel woningcorporaties willen wel, maar weten niet hoe ze moeten vergroenen, blijkt uit onderzoek. WoonFriesland en Bouwvereniging Harlingen denken de duurzaamheidsdoelstellingen juist wel te halen.

Uit onderzoek onder zestig corporaties van de Rijksdienst voor Ondernemers en het ministerie van Economische Zaken blijkt dat er nog veel onzekerheid is over technische oplossingen en het beleid. Driekwart van de corporaties heeft dan ook nog geen duidelijke planning gemaakt over de vergroening. Wel zijn er doorrekeningen gemaakt, maar veel corporaties worstelen met de vraag hoe die uitgevoerd moeten worden.

Ook de haalbaarheid van bijvoorbeeld het gasarm of gasloos maken van woningen is vaak een groot vraagteken. Ruim de helft van de ondervraagde corporaties geeft verder aan dat de opgave om in 2050 CO2-neutraal te zijn voor hun organisatie financieel niet haalbaar is. Daarbij leven er zorgen over de almaar oplopende bouwkosten en het gebrek aan mankracht en expertise in de eigen organisatie, maar ook bij bouwers en gemeenten. Ook zijn er zorgen over de terugverdientijd van investeringen als gevolg van de hogere kosten. Een aantal corporaties kiest er daardoor voor níét te investeren.

Gasloos

Petra van Wier van De Bouwvereniging in Harlingen herkent de zorgen. ,,Er is nog veel onduidelijk over wat er wordt gevraagd en wat er ontwikkeld wordt.”

Toch is de stichting een eind op weg om de doelstelling te halen, meent ze. De woningen hebben gemiddeld een energielabel A (,,terwijl de wettelijke verplichting B is”). Dit is behaald door in te zetten op isoleren. ,,De zaak is nu om de stap te maken naar gasloos.”

En daar zit de crux wat De Bouwvereniging betreft. ,,We weten nog niet welke wijken worden losgekoppeld en wat dan de beste oplossing is: een warmtepomp of komt er toch een onderliggend warmtenet?”

Daarbij zijn er zorgen over de betaalbaarheid nu de prijzen voor bouwstoffen de pan uit rijzen en de personeelskrapte merkbaar wordt.

Rudo de Bert, duurzaamheidsspecialist bij WoonFriesland, is optimistisch. De corporatie heeft een strategie ontwikkeld en denkt dat het mogelijk is om binnen dertig jaar CO2-neutraal te zijn. Dat de verhuurdersheffing wordt afgeschaft, is daarmee een mooie ontwikkeling. ,,Daarmee kunnen we onze plannen sneller realiseren.”

Isoleren

Bij WoonFriesland hebben de woningen gemiddeld een energielabel B sinds 2019, ,,terwijl 2021 het doel was”. Het isoleren gebeurt in stappen. ,,We doen eerst het ‘lijf’, de spouwmuren. Daarna de vloer en uiteindelijk nog een keer ‘de muts’, oftewel het dak.”

Van de 20.000 woningen zijn inmiddels 9000 voorzien van zonnepanelen.

Deze maatregelen resulteren meteen in een lagere energierekening voor de huurder. ,,Of in deze tijden een stabilisatie, want we zien nu dat de energieprijzen drie keer over de kop gaan in sommige gevallen. Vanwege de steeds stijgende prijzen hebben we de aanpak van een paar honderd huizen naar voren gehaald.”

TU Delft

Gasloos maken van woningen is niet meteen aan de orde, wel kijkt WoonFriesland met ingenieurs naar nieuwe manieren om gas terug te winnen of te hergebruiken. Op het terrein van de TU in Delft staan drie ‘Dreamhuzen’ waar studenten en bedrijven nieuwe technieken in kunnen uitproberen.

Een daarvan is bij wijze van proef ook in de praktijk gebracht. In drie plaatsen wordt de warmte die normaliter via het riool verloren gaat hergebruikt voor het verwarmen van water.

Voor de toekomst verwacht De Bert nog meer innovaties. Ook De Wier heeft haar hoop bevestigd op nieuwe technieken. ,,Er lopen al een aantal interessante pilots.”

Betaalbaarheid

Omdat niet alle corporaties zo florissant over de doelstellingen denken, kan de milieudeskundige zich wel indenken dat een aantal corporaties besluit nog niet te investeren. ,,Je moet ook de middelen hebben. En er zijn meer factoren. Misschien kiezen ze er eerder voor om de woningvoorraad te vernieuwen of om de betaalbaarheid te behouden.”

Een van de zorgen die woningcorporaties hebben, is het tekort aan personeel. Bij WoonFriesland is dit ondervangen door langetermijnafspraken te maken met aannemers. ,,Hierdoor konden wij bij het versneld verduurzamen van een aantal woningen snel handelen toen de gasprijzen omhoog gingen. Als je dan nog moet aanbesteden, wordt dat een stuk lastiger.”

 

<FD 24.01.22>