IJLST | Kies een andere weg voor Nij Ylostins

Laat die oudjes thuis blijven wonen. Dát werd het adagium na de transitie in de zorg na 2015, met argumenten als: meer leefkwaliteit. Of dat zo is – wie zal het zeggen? Gebleken is al dat al die mantelzorgersmoeilijk te vinden zijn. Dat kon je zien aankomen. Er is geen tijd voor je buurman/buurvrouw, vader/moeder. De zorginstellingen zijn snel gaan krimpen. Zorginstellingen moesten de component Wonen (stenen) afstoten aan een woningstichting. Hun kerntaak is Zorg.

De nieuwe eigenaar, exploitant van de stenen, gaat zijn knopen tellen. Rendement (dat gaat niet om welzijnsrendement) wordt met hoofdletters geschreven. Ik merk op, dat schaalvergroting van de zorginstellingen heeft geleid tot dure investeringen in eigen kantoorgebouwen en wazigheid in het aansturen van het apparaat.

Nu kom ik op Nij Ylostins in IJlst. De woningstichting Elkien, die van zorginstelling Patyna heel veel zorgcomplexen overnam, stuurt aan op sanering van veel verzorgingshuizen. Ze kijken naar de staat van hun gebouwen. Staat het er veertig jaar? Weg ermee, ook al heeft het renovaties ondergaan… Voor het functioneren krijgt zo’n gebouw een zogenaamde ‘gebruiksvergunning’. Dat is onder andere voor brandveiligheid.

Een paar jaar geleden werden in Nij Ylostins – geen verzorgingshuis, maar een
appartementencomplex waarin de ouderen zelfstandig wonen en thuiszorg krijgen – zelfs bovenwettelijke brandveiligheidsmaatregelen doorgevoerd. Elkien kwam met het argument van: ‘niet meer brandveilig’. De krant achterhaalde bij de gemeente dat dit niet klopt. Ik citeer wat de gemeentewoordvoerder zei over de bewering van Elkien. ,,Dit hebben wij niet opgelegd. Als Elkien gaat verbouwen, dán moeten ze die aanvullende maatregelen nemen.” Met andere woorden: de
gebruiksvergunning is er en staat niet ter discussie. Ik onderzocht dat en mij bleek dat, als de status van een gebouw gelijk blijft, dat dit ook niet gevraagd kan worden op basis van het Bouwbesluit.

Jammer dat Elkien met drogredenen komt om een sanering door te voeren. Patyna en Elkien gaan hiermee voorbij aan de zorgplicht in IJlst. Hopelijk zit de gemeente er bovenop. Waar het ons allen om moet gaan is dat de ingezette strategieën voor ouderenhuisvesting niet meer afbreken dan nu al na vier jaar valt te merken. Zo lang mogelijk zelfstandig wonen is mooi, maar je woont toch ook zelfstandig met elkaar in een woonzorgcomplex? Daar is de mogelijkheid sociale contacten te
onderhouden.

En zitten de mensen in zo’n complex, dan is het toch van de zotte en zeer onethisch met oudjes uit bijvoorbeeld Nij Ylo-stins te gaan slepen? Oude bomen moet je niet verplanten. Pas dan de uitsterfconstructie toe en neem daar tien jaar voor. Ontwikkel in die tijd het concept van kleinere eenheden met een centrale unit voor gemeenschappelijke zaken. Als je gaat sluiten, zoals in Ternaard met de Spyker, dan is het geconstateerde resultaat dat die oudjes binnen no time
overleden zijn.

Een moedige actie van de bewoners van Nij Ylostins, die weigeren om te tekenen voor hun verhuizing. Hopelijk is dit een keerpunt in de sluitingsstrategie. Elkien moet mijns inziens een slag dieper gaan in het nadenken over de huisvesting waar, hoe en op welke manier. Ik weet wel dat de bouwkosten sterk gestegen zijn om veranderingen door te voeren. Misschien kunnen we soberder bouwen? Hoe doen andere landen dat? In heel Europa zoekt men het steeds meer in ‘meergeneratiewoningcomplexen’. Dat lijkt me een perspectiefvol concept. Kies geen oplossingen
die over de zwakke ruggen van de bewoners van Nij Ylostins gaan.

JOUTE DE GRAAF
Sneek