Installatie verplichte warmtepomp is stevige opdracht

Vanaf 2026 worden huiseigenaren verplicht om bij vervanging van hun cv-installatie een hybride warmtepomp te laten installeren of voor een duurzaam alternatief te kiezen, zoals een volledig elektrische warmtepomp of aansluiting op het warmtenet. Zo wil minister Hugo de Jonge voor Volkshuisvesting het tempo van de vergroening in de huizenmarkt omhoog schroeven.

De hybride warmtepomp is een combinatie van een warmtepomp en een cv-ketel. Zo’n apparaat gebruikt ongeveer 60 procent minder gas dan de traditionele cv-ketel. Tot 2030 is er subsidie beschikbaar voor woningeigenaren om te helpen bij de aanschaf van een duurzame warmte-installatie. Er is wel een uitzondering op de plicht voor woningen die niet geschikt zijn en huizen die binnenkort al op een alternatief voor aardgas worden aangesloten.

,,Het is natuurlijk goed nieuws, we hoeven niet over werk in te zitten. Maar ik vraag me wel sterk af of dat goed komt. Ik vind het nogal wat”, reageert Gert Jan van der Meer van installatiebedrijf Otte uit Sneek. De installatiebranche kampt op dit moment met grote tekorten aan materiaal en aan personeel. ,,Er zijn levertijden van warmtepompen van een jaar, maar dat zijn extremen. Gemiddeld is het nu rond de twee maanden. Maar normaal was het altijd bestellen en morgen in huis. Ze zijn niet aan te slepen en dat zal dan alleen maar erger worden.”

Klaas Veenstra van installateur DonkerVeenstra in Drachten zet ook nog wel wat vraagtekens bij de plannen van het kabinet. ,,In principe is het goed nieuws, want het betekent meer werk. Maar of het ook haalbaar is, is vraag twee.”

Niet genoeg elektriciteit

Er moeten snel meer technici bij komen – niet alleen voor de installatie van warmtepompen en zonnepanelen, maar ook om het stroomnet op peil te krijgen. ,,We zitten met een gigantisch probleem met de stroomvoorziening”, zegt Van der Meer. ,,Dat is dramatisch, in Fryslân ligt het plat. We zitten nu met woningbouwprojecten van november waar we nog steeds niet mee kunnen starten, omdat nutsbedrijven niet kunnen voorzien in stroom. Er liggen nu vijf projecten stil.”

Een warmtepomp heeft continu stroom nodig, dus het stroomverbruik per huishouden zal dan stijgen. ,,In Fryslân wordt er natuurlijk wel aan gewerkt, maar ook bijvoorbeeld voor de bouw van een groot verdeelstation heb je zo zes jaar nodig”, legt hij uit.

Het personeelstekort valt nog te overzien, zolang het materiaal en de stroomvoorziening er niet zijn. ,,Er is werk zat, maar we kunnen er niet mee starten”, zegt Van der Meer. Maar zodra de projecten weer opgepakt kunnen worden, wordt het probleem groot. ,,Na de bouwvak hebben we veel te weinig mensen.”

Veenstra verwacht ook dat het personeelstekort alleen maar groter wordt, en zeker als er straks wel genoeg materiaal voorradig zou zijn. Het bedrijf probeert daar al op te anticiperen. ,,Wij bieden de jeugd scholing aan, om het in toekomst op te gaan vangen. De oude garde die er uiteindelijk uitgaat, proberen we zo veel mogelijk te gebruiken om de jeugd op te leiden.”

Gunstig voor huurders

Woningcorporaties zijn op het eerste gezicht positief over de plannen. ,,We vinden het goed nieuws. Het is beter voor het milieu en het leidt ook vooral tot een lastenvermindering voor huurders”, zegt Marian Sprenkeler van WoonFriesland. ,,In onze nieuwbouwwoningen plaatsen we al warmtepompen. En bij de andere woningen waar de cv-ketels aangepast moeten worden, gaan we kijken of een warmtepomp haalbaar is. Daar kijken we per project naar.”

Ook Rein Swart van Thús Wonen in Noordoost-Fryslân noemt het goed nieuws. ,,De energieprijzen rijzen de pan uit. De energiearmoede steekt de kop op, dat wordt een heel groot probleem. Dus als we de woonlasten kunnen laten afnemen, dan zou dat een groot voordeel zijn voor onze huurders.”

Maar de haalbaarheid wordt nog wel een ,,hele stevige” uitdaging. ,,Als we nu installateurs zoeken voor warmtepompen voor onze nieuwbouw en ons kantoor, dan merken we dat de vraag erg groot is”, zegt Swart. En dat leidt tot wachttijden. ,,Maar de ambitie onderstrepen we heel erg.”

Thús Wonen is al intensief bezig met de verduurzaming van het woningbestand. Zo zijn er vorig jaar ruim 3000 woningen voorzien van zonnepanelen en moeten dat er eind dit jaar 4500 zijn. ,,En we willen woningen zo goed mogelijk isoleren. Wat je niet kwijtraakt, hoef je ook niet op te wekken”, zegt Swart. ,,We steken dit jaar extra energie in de isolatieprogramma’s. De verhuurdersheffing wordt afgeschaft, dus de investeringsruimte wordt groter, daar zijn we heel blij mee. Daardoor kunnen we dit jaar al een miljoen extra investeren.”

Nu hebben zo’n drieduizend woningen energielabel B of hoger. Een kleine drieduizend woningen moeten nog worden aangepakt. ,,We zouden eigenlijk nog veel meer moeten doen, we hebben een redelijk verouderd bezit. We steken er veel tijd en energie in. Het zijn ongelofelijke opgaven.”

Afspraken met kabinet

Om aan de vraag te kunnen voldoen heeft het kabinet afspraken gemaakt met de installatiebranche, vertegenwoordigd door Techniek Nederland, en de fabrikanten, vertegenwoordigd door de Nederlandse Verwarmingsindustrie en de Vereniging Warmtepompen. Zo bouwen grote producenten momenteel fabrieken ,,waar zij op grote schaal en tegen lagere kosten hybride warmtepompen kunnen produceren”, aldus minister De Jonge.

,,Wij zijn blij met de normering”, zegt Doekle Terpstra, voorzitter van Techniek Nederland. ,,We zetten alles op alles om voldoende warmtepompmonteurs op te leiden: opleidingslocaties in elke regio en een mbo-deelcertificaat voor hybride warmtepompen. Daardoor kunnen zij-instromers sneller aan de slag.”

 

 

<FD 18.05.22>