LEEUWARDEN | 100 huishoudens schulden kwijtgescholden

Van honderd huishoudens in Leeuwarden-Oost wordt komend voorjaar de schuld kwijtgescholden. Dit experiment is een van de onderdelen van het nieuwe armoedebeleid van de gemeente Leeuwarden.

De pilot is een van de concrete plannen in de visie ‘Armoede en schuldhulp, samen werken aan een armoedevrij Leeuwarden’ die het college heeft gepresenteerd. Hierin staat beschreven welke kant Leeuwarden de komende jaren uit wil met het armoedebeleid.

Armoede is een hardnekkig probleem in de gemeente, die al jaren in de top 10 staat van plaatsen met de meeste armoede. Een op de vijf huishoudens heeft een inkomen lager dan 125 procent van het wettelijk sociaal minimum. Een op de acht kinderen groeit op in een arm gezin. Vooral in Heechterp-Schieringen, de Vrijheidswijk en Bilgaard wonen relatief veel minimahuishoudens.

Deze aantallen zijn al jaren min of meer stabiel; de talloze instrumenten en regelingen hebben de Leeuwarder armen de afgelopen jaren amper vooruit geholpen. Dus moet het anders, aldus wethouder Hein Kuiken van armoede- en schuldhulpverlening.

De nieuwe visie, die tot stand kwam in samenwerking met ervaringsdeskundigen en betrokken organisaties, berust op drie pijlers: het doorbreken van de armoede van generatie op generatie, het vergroten van de bestaanszekerheid en het vereenvoudigen van de schuldenaanpak. Voor elk onderdeel zijn korte en lange-termijndoelen geformuleerd.

Om te voorkomen dat geldgebrek van ouder op kind overgaat, wordt de komende jaren meer gefocust op kinderen die nu opgroeien in armoede. Hun ‘ontwikkelingskansen’ moeten groter worden. Zo kunnen integrale kindcentra (IKC’s) in armere wijken tot 2028 extra geld, personeel en ondersteuning krijgen om de leef- en leeromstandigheden voor kinderen te verbeteren en de kans op achterstanden te verkleinen. Kuiken: ,,Het is belangrijk dat kinderen alle kansen krijgen, ongeacht het inkomen van hun ouders.’’

Bij bestaanszekerheid gaat het er om dat iemand voldoende geld heeft om een dak boven het hoofd te hebben, te eten en kleding te kopen. Maar ook dat je een beetje kunt sparen zodat er een financiële buffer is. Concrete doelen bij deze pijler: energiecoaches leggen 10 procent meer huisbezoeken af, geen huisuitzettingen op grond van huurachterstanden en een stijging in het gebruik van minimaregelingen.

Zoveel mogelijk mensen moeten aan het werk. Dit wordt gestimuleerd met een ‘deeltijdpremie’: iedere uitkeringsgerechtigde van boven de 27 jaar krijgt eens per half jaar een premie van 8 procent van de inkomsten over dat half jaar. Parttime werk wordt zo lonend gemaakt en voorkomt dat mensen te maken krijgen met de armoedeval (het verschijnsel dat ontvangers van een uitkering die aan het werk gaan, er financieel op achteruit gaan, omdat ze niet meer in aanmerking komen voor bepaalde regelingen, red.).

De ruimte voor het krijgen van giften wordt verruimd van 500 naar 1200 euro per jaar.

Het schuldenexperiment maakt deel uit van de derde pijler, een nieuwe schuldenaanpak waarin het vroeg signaleren van mogelijke financiële problemen na levensgebeurtenissen en snel ingrijpen centraal staan. Het doel is om huishoudens versneld ‘schulden- en stressvrij’ te maken. Door hun financiële zelfredzaamheid tegelijkertijd te vergroten en ze perspectief te bieden, ontstaat er ruimte om aan persoonlijke doelen te werken, is de gedachte.

Misschien wel de belangrijkste verandering in het nieuwe beleid, aldus wethouder Kuiken, is dat ambtenaren ‘stress-sensitief’ gaan werken. Deze bejegening houdt rekening met de gevolgen van armoede en is gericht op het verminderen van stress. ,,Er is te veel geïnstitutionaliseerd wantrouwen, daar moeten we van af. Dat hebben we wel geleerd van de Toeslagenaffaire. Je hebt niet per definitie een fraudeur voor je, we gaan veel meer de mens centraal stellen. Je kunt bijvoorbeeld niet verwachten dat iemand actief op zoek gaat naar werk als die persoon elke dag weer vecht voor zijn bestaan.’’

Jaarlijks is structureel 9 miljoen euro beschikbaar voor armoedebeleid. Voor de komende twee jaar komt daar in totaal 1 miljoen bij. Dit geld wordt onder meer gebruikt voor de inzet van ervaringsdeskundigen, die een brug moeten slaan tussen de ‘systeemwereld’ van ambtenaren en mensen in armoede.

 

<LC 23.11.21>