LEEUWARDEN | Collectief Kapitaal Leeuwarden

Het is een idealistisch vergezicht: burgers die maandelijks een donatie kunnen en willen missen brengen geld bij elkaar om een aantal minimagezinnen duizend euro per maand te kunnen geven. Als het aan Collectief Kapitaal ligt is dit komend jaar in Leeuwarden al realiteit.

Werkzaam in het sociaal domein – onder meer als teamleider en programmamanager van Amaryllis en het gemeentelijke Frontlijn-team dat deur aan deur ging in Heechterp-Schieringen – heeft Astrid de Bue heel wat armoede gezien. ,,Er is veel bestaansonzekerheid”, zegt de mede-initiatiefnemer van Collectief Kapitaal.

,,De verschillen tussen arm en rijk zijn heel groot. Het ligt vaak bij de overheid of bij de mensen die in bestaansonzekerheid leven zelf, om dat op te lossen. En voor de mensen die daar niet mee te maken hebben blijft dat bij de overheid. Wij willen het probleem van bestaansonzekerheid middenin de samenleving zetten, er een collectief probleem van maken waar we gezamenlijk verantwoordelijkheid voor nemen.”

,,Het gaat over solidariteit”, vult Nynke Andringa aan. Zij werkt onder meer voor Moedige Dialoog Leeuwarden, een netwerk voor armoede- en schuldenvraagstukken. ,,Er is een grote groep in de samenleving voor wie armoede geen probleem is en die zich er niet verantwoordelijk voor voelt, of die niet weet wat ze zou kunnen doen. Die groep willen we bij Collectief Kapitaal betrekken.”

Actief betrokken

Collectief Kapitaal is bedacht door Denise Harleman uit Rotterdam. Honderd burgers geven in een proefperiode van acht maanden elk vijftig euro in de maand, waarmee vijf gezinnen in die periode duizend euro per maand krijgen. De donateurs geven niet alleen geld, maar zijn actief betrokken en zitten aan tafel bij de mensen die ondersteund worden. Tegelijk loopt er een onderzoek naar wat dat doet met het welzijn van de betrokkenen.

Inmiddels zijn er werkgroepen in onder meer Amsterdam, Utrecht, Arnhem en dus Leeuwarden. 24 november is een informatieavond in De Kanselarij in de stad; 7 december volgt een sessie met de gemeenteraadsfracties. Het is de bedoeling dat het project in juni 2023 begint met de eerste steun en een jaar doorloopt.

Collectief Kapitaal Leeuwarden staat nu in de steigers. De gemeentelijke programmamanager van Leeuwarden-Oost (Heechterp-Schieringen, Cambuur, Oud-Oost, Vrijheidswijk en Bilgaard) is erbij betrokken, net als welzijnsorganisatie Amaryllis, Humanitas en de Arme Kant van Fryslân (die al aan Moedige Dialoog deelneemt).

Kerken

,,We zouden ook graag zien dat kerken erbij betrokken raken, die hebben vaak al ervaring met steun aan minima en het organiseren van solidariteit”, zegt De Bue.

,,We proberen een – hoe noem je zoiets? – collectief, of beweging, of gemeenschap te vormen”, gaat De Bue verder. ,,We zoeken niet per se vermogende mensen. Iedereen draagt bij aan het collectief. De een kan honderd euro missen, de ander vijf euro, of iemand wil zijn tijd investeren, of kan op een andere manier bijdragen. We willen met mensen van allerlei gezindten en achtergronden samen iets doen aan bestaansonzekerheid. We praten al jaren en via de gemeente en de rijksoverheid zijn wel wat dingen veranderd, maar dat gaat langzaam. We willen nu concreet zelf iets doen.”

Geen schenkingen

Regelgeving zitten de schenkingen in de weg. Mensen in de bijstand mogen immers geen schenkingen ontvangen, op straffe van korting of zelfs inhouding van de uitkering. Collectief Kapitaal richt zich dus in eerste instantie op de groep net boven de inkomensgrens van 120 procent van het bestaansminimum, zegt Andringa. ,,Alleenstaande ouders zijn het vaakst de klos wat betreft energiearmoede, vervoersarmoede en zo. We willen ons richten op alleenstaande ouders en hun kinderen in Leeuwarden-Oost die niet in de bijstand zitten en dus donaties mogen ontvangen.”

Die komen aan tafel bij Collectief Kapitaal. Een bezwaar dat Andringa en De Bue wel eens horen is: is het wel vertrouwd als ik niet weet aan wie ik mijn geld doneer? Of: wat als er onverantwoorde aankopen mee gedaan worden? Andringa: ,,Hoe het bij armoedebestrijding nu gaat is: arme jij, hier heb je wat geld. En dan zitten er allerlei voorwaarden aan. Dat is kleinerend. Wij willen onvoorwaardelijk geven. De kernwaarden zijn: vertrouwen, waardigheid en autonomie. Het gaat verder dan alleen geld geven. Het gaat over herstel van bestaanszekerheid en over lessen trekken uit geld geven en ontvangen, over verantwoordelijkheid. Wij zijn er niet om te bepalen wat er wel en niet mag gebeuren met onze donatie. Het leukste vind ik om dat gesprek aan te gaan.”
 

Geen basisinkomen

Het idee lijkt op dat van het basisinkomen. Maar dat is het niet, zegt Andringa. ,,Een basisinkomen komt van de overheid. Dit is een particulier initiatief. We organiseren het in solidariteit.”

Om vijf gezinnen een jaar te helpen is 60.000 euro aan donaties nodig. De Bue: ,,Het lijkt een druppel op een gloeiende plaat. Ik dacht heel lang: wat kan ik nou aan het armoedeprobleem doen? Nu denk ik: laat dat druppeltje er maar komen. Die vijf druppels in Leeuwarden kunnen van zeer grote waarde blijken te zijn.”

www.collectiefkapitaal.nl

 

<FD 10.11.22>