LEEUWARDEN | ‘Sticht fonds voor mensen die te weinig overhouden’

De gemeente Leeuwarden schiet niet op met hulp aan mensen die hun inkomen zien verdampen aan woon- en zorgkosten.
Het PEL en de Bewonersraad dringen aan op een woonfonds.

Duizenden huishoudens in Leeuwarden geven meer dan 40 procent van hun inkomen uit aan woon- en zorgkosten. Dat is eigenlijk ondoenlijk, constateerde het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud) eerder al. Zulke gezinnen houden te weinig over voor eten, kleren, sparen en kindervoorzieningen. De gemeente Leeuwarden belooft al jaren er iets aan te doen. ,,Maar er is nog niets van terechtgekomen’’, constateert Johan Bakker van Platform Een- en twee Persoonshuishoudens Leeuwarden (PEL). Daarom komt hij nu zelf met een voorstel aan de politiek: ,,Richt een fonds op, waar de mensen een beroep op kunnen doen.’’

Jaarlijks is er zo’n 4 miljoen euro nodig om de betrokken huishoudens te helpen, schat hij in. ,,Dat hoeft de gemeente niet allemaal zelf te betalen, dat kun je samen met corporaties en andere organisaties doen.’’ 
,,En geef veel meer aandacht aan social return, probeer mensen uit de de bijstand een baan of opleiding te geven bij het energiezuinig maken van woningen’’, zegt directeur Frank van den Broek van de Bewonersraad, die opkomt voor de huurders van WoonFriesland. Met deze twee componenten zou de armoede van heel veel gezinnen verminderd kunnen worden, denken beiden.

Alarmerend
Wie 35 procent van zijn inkomen aanwonenen zorg kwijt is, heeft nog een redelijk leven, maar wie er meer aan moet uitgeven, zit te krap, aldus het Nibud. In 2014 begon toenmalig PAL/GroenLinks-wethouder Isabelle Diks hier aandacht aan te besteden in haar nieuwe woonbeleid. Zij streefde naar een zogeheten ‘woonzorgquote’ van maximaal 40 procent voor alle Leeuwarders. De gemeenteraad liet vervolgens een onderzoek doen onder ruim 5700 minimahuishoudens in Leeuwarden. Hierbij werden huur, servicekosten, gemeentelijke belastingen en heffingen, energielasten en de premie basisverzekering–minus zorgtoeslag – onder de loep genomen. De uitkomsten waren alarmerend.

Bijna de helft van de onderzochte huishoudens gaf meer dan 40 procent van de inkomsten uit aan wonen en zorg. Eénoudergezinnen kampen met de ergste problemen, omdat zij een relatief groot huis nodig hebben op basis van één inkomen. Belangenclubs denken overigens dat het probleem nog groter is dan in het onderzoek naar voren komt. Het merendeel van de armere gezinnen is namelijk niet ondervraagd.

Plan van aanpak?
Enkele politieke partijen benoemden de kwestie vorig jaar vaag inhun verkiezingsprogramma’s, de PvdA (grootste coalitiepartij) was heel duidelijk: ,,Er komt een Plan van Aanpak. Doel isomin 2022 iedereen binnen de zogenaamde woonzorgquote van 40 procent te krijgen.’’
Het dit jaar gepresenteerde collegeprogramma is vager, maar de belangenorganisaties werd wel beloofd dat er snel een werkgroep zou komen om oplossingen te bedenken. Tot nu toe kwam dit niet op gang. De gemeente zegt dat er volgende week alsnog een werkgroep start.

De huurtoeslag, die eigenlijk bedoeld was om mensen te behoeden voor hoge woonkosten, werkt onvoldoende, constateren Bakker en Van den Broek. Ondertussen blijven de huren en de energielasten stijgen en verliezen corporaties terrein. Den Haag wil namelijk dat particuliere verhuurders meer kansen krijgen. In Leeuwarden gebeurt dit op grote schaal, maar dit leidt niet tot lagere huren, constateert Bakker. Zij bouwen veel appartementen die nog net recht geven op huurtoeslag. Dit wil echter niet zeggen dat de huurhoogte redelijk is, vindt PEL.

 

Artikel n.a.v. interview door Erwin Boers / Leeuwarder Courant