LEEUWARDEN | WMO-plan kan veel eenvoudiger

Afgelopen maanden heeft de verantwoordelijke wethouder van de gemeente Leeuwarden, in een zeer moeizaam proces, getracht een nieuwe weg in te slaan om de noodzakelijke WMO-bezuinigingen te realiseren. En hoewel de ambtelijke trukendoos volop is benut (er werden daarvoor onder andere goed betaalde externe krachten ingevlogen als procesbegeleiders), lijkt het resultaat vooralsnog pover.

De vele open eindjes, de ‘partners’ die al voor het akkoord de bui zagen hangen en zich van de plannen wilden distantiëren, maken dat dit gevoelige project op voorhand tot mislukken gedoemd lijkt. En dat nog zonder te weten of de beoogde vrijwilligers voldoende beschikbaar èn inzetbaar zullen zijn. De gemeente Leeuwarden moet ‘dealen’ met veel partijen. Bijvoorbeeld de diverse zorgaanbieders in de eerste en tweede lijn, de club van vrijwilligers en de eigen ambtelijke organisatie. Die laatste, hoewel nu opdrachtgever, is tevens medeveroorzaker
van het probleem. Het optuigen van een steeds grotere organisatie, om de WMO-problematiek te tackelen, gaat immers gepaard met structureel stijgende kosten.

Kan het ook anders en beter? Is de wil er? En kan die weg (juridisch) worden bewandeld?
‘Is het logisch dat er vier tot zes organisaties soms tot vijf maal per dag binnendruppelen?’

Om met dat laatste te beginnen: wat te denken van heroriëntatie op de markt? Of is het logisch dat bijvoorbeeld in een appartementen-gebouw van acht woonlagen met acht appartementen per laag, vier tot zes organisaties, soms tot vijf maal per dag, binnendruppelen om zorg te verlenen? Is het niet veel handiger dat, als er ingeschreven moet worden, de hulpvraag wordt verkaveld naar postcodegebied of
woonwijk?
En verder zijn er in Leeuwarden al diverse wijkteams actief als centraal punt voor maatschappelijke ondersteuning. Kunnen die medewerkers een actievere rol (eventueel opgelegd) krijgen, om wijkbewoners te verbinden en daarmee ook sociaal te activeren? Is daar ooit op gestuurd? Nu zitten er bewoners thuis (ja inderdaad, een aantal met een uitkering), die er niet alleen toe bereid zijn maar er
ook mee geholpen worden, als ze ingezet worden in dit proces. Dat mes snijdt dan aan twee kanten; hulpvragers krijgen niet alleen meer aandacht, maar kunnen ook, in een aantal gevallen, iets terug doen.

Kan en moet de intake voor de WMO door ambtenaren worden gedaan, of kan dit, op basis van de juiste criteria door anderen, bijvoorbeeld zorgaanbieders, worden opgepakt? En kan er in het proces nog meer bureaucratie worden vermeden?
Op basis van het voorgaande en uit eigen waarneming is te constateren dat directe, effectieve en eenvoudiger bezuinigingen mogelijk zijn, als de wil er is. Te denken valt aan: efficiënter inzetten van zorgaanbieders; in de wijken inwoners meer met elkaar verbinden; de aanwezige menskracht (wijkteams) actiever inzetten; verminderen van het aantal ambtenaren door slimmer te werken; stoppen
met de inzet van externen bij de gemeente. 

Mocht toch het besluit worden genomen de weg van de ‘buurthuizen’ in te slaan, dan is een pilot op één locatie het meest voor de hand liggend. Benoem de doelen scherp en vooraf en zorg er dan voor dat een nulmeting wordt gedaan. Bewaak het proces en toets de voortgang. In de zomer van 2021 evalueren? 

Dit advies is gratis.

RONALD PLANTING
Leeuwarden