Nieuwe zorg: langer thuis, meer zelf doen

Om de zorg betaalbaar te houden zijn innovatie en samenwerking nodig
 
,,Om goed toegerust te zijn voor de toekomst in de ouderenzorg moet de samenwerking tussen zorgaanbieders, gemeenten
en woningcorporaties verbeteren.” Dat zegt Bert Bokma, manager van Zorgkantoor Friesland. De vergrijzing zorgt ervoor dat steeds meer ouderen aangewezen zijn op zwaardere zorg. In 2030 is het aantal tachtigplussers gegroeid van 700.000 naar 1,25 miljoen. 5 tot 10 procent van hen zal zware zorg nodig hebben. Voor hen zullen niet genoeg bedden in zorgcentra zijn. De wachtlijsten lopen nu in Nederland al op, hoewel daarvan in Fryslân nog geen sprake is, aldus Bokma. Ouderen zullen langer thuis moeten blijven wonen. Dat is ook vaak wat ze wensen, als de voorwaarden maar gunstig zijn.

,,Om langer thuis te kunnen blijven wonen hebben mensen een sterk sociaal netwerk nodig, en moet er goede techniek voorhanden zijn”, zegt Fransiska Mast, projectmanager bij Zorgbelang Fryslân. Die technologie is nodig voor bijvoorbeeld domotica (huishoudelijke automatisering), e-health (zelfredzaamheid bij medische handelingen) en artificial intelligence (zorgrobots).
Personeel In de toekomst zal voor lang niet iedere zorgbehoevende oudere een bed in een zorgcentrum beschikbaar zijn, al was het maar omdat het bijbehorende personeel ontbreekt. Nu al zijn er grote personeelstekorten in de zorgsector. ZorgpleinNoord schat in dat er in Noord-Nederland in 2022 negentienhonderd tot vijfduizend werknemers te weinig zijn. Door het tekort hebben scholen ook moeite om goede stageplaatsen voor studenten te vinden. Er is weliswaar werk genoeg, maar gekwalificeerd personeel om stagiairs in de praktijk te begeleiden is er maar beperkt. Daardoor moeten sommige opleidingen toch een studentenstop hanteren.

De zorgopleidingen innoveren voortdurend om toekomstgericht te blijven. Op NHL Stenden worden de verpleegkundestudenten
tegenwoordig voorbereid op de situatie waarin ouderen vaker en langer thuis blijven wonen. Er is personeel nodig dat voor deze mensen kan zorgen, maar dat tegelijkertijd ook verstand heeft van financiële stromen en van papierwerk en wetgeving, zegt Reinske Suierveld, directeur Academie Gezondheidszorg aan NHL Stenden.

Een andere trend in de ouderenzorg van de toekomst is het kleinschalig bij elkaar wonen, bijvoorbeeld in hofjes. Zo kan de thuiszorg efficiënt en goedkoop ingezet worden. Ook dagbesteding kan op die manier ingevuld worden, blijkt uit het zorgproject voor dementerenden Beleef, van Engelien Perridon in Oppenhuizen. ,,De vraag naar kleine dagbestedingen stijgt. Het verpleeghuis wordt op deze manier op afstand gehouden. De cliënten zijn nu gewoon op bezoek bij Engelien.”

In de gehandicaptenzorg moeten ook werkwijzen aangepast worden. Bij Maeykehiem in Sint Nicolaasga werd de centrale keuken gesloten.
Bewoners koken sindsdien zelf met de begeleiders. Een succes, net als het intensieve sportprogramma bij Maeykehiem.