Nieuws

Aedes: Woningcorporaties: meer flexibele woningen als oplossing voor spoedzoekers

18-02-2020

Woningcorporaties verwachten de komende jaren meer tijdelijke flexibele woningen te bouwen. Die kunnen een snelle oplossing zijn voor spoedzoekers, zoals gescheiden mensen, maar ook voor starters en studenten. Daarvoor is het wel nodig dat er meer locaties beschikbaar komen, dat de grondprijs wordt aangepast en dat procedures korter worden. Dat blijkt uit een onderzoek van Aedes onder 86 woningcorporaties. Aedes publiceert een brochure om de ervaringen van vier corporaties met verplaatsbare woningen breder te delen.

 

Corporaties bouwden zowel in 2017 als 2018 rond de 1.500 tijdelijke woningen. De ambitie (Aedes-agenda 2020-2023) is om te groeien naar 10.000 tijdelijke flexibele woningen per jaar.

Lees verder

PBL: verduurzamen woningen wordt slechts enkele procenten duurder

14-02-2020

De kosten die de komende decennia gemaakt worden om woningen te verduurzamen, zullen volgens het PBL slechts ‘enkele procenten’ hoger uitkomen dan het planbureau eerder heeft berekend.

Vereniging van Woningcorporaties Aedes stelde gisteren in het AD dat de werkelijke kosten voor woningeigenaren wel 40 tot 50 procent
hoger kunnen uitvallen dan dat het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) had voorgespiegeld. Volgens het planbureau rekent Aedes vanuit een heel ander perspectief.

Het PBL berekende naar aanleiding van het Klimaatakkoord wat de verduurzaming de samenleving als geheel kost. Die nationale kosten
staan niet gelijk aan kosten voor woningeigenaren, waar Aedes het over heeft. Wie een huis laat renoveren, moet bijvoorbeeld btw betalen. Dat geld valt niet onder de ‘nationale kosten’ die het PBL vaststelt, omdat het in de belastingpot terechtkomt.

Een van die maatregelen in het Klimaatakkoord is dat tot 2030 zo’n anderhalf miljoen huizen beter worden geïsoleerd en van het gas af gaan. De woningcorporaties moeten daarin het voortouw nemen en zijn daar honderden miljoenen euro’s aan kwijt, aldus Aedes.
Een verschil in benadering is dat Aedes alle kosten van voorgenomen renovaties meerekent en het Planbureau voor de Leefomgeving niet.

Het PBL erkent wel dat diverse relatief kleine kostenposten niet zijn meegenomen in de raming. Het gaat bijvoorbeeld om verhuiskosten die mogelijk hoger uitvallen als een renovatie langer duurt omdat de woning meteen duurzamer wordt gemaakt. In het vervolg neemt het PBL ook zulke kosten mee. Dat de winst van aannemers buiten beschouwing zou zijn gelaten, klopt volgens het planbureau niet.
Uiteindelijk bepaalt de overheid voor een belangrijk deel wie de rekening betaalt. ,,In hoeverre de verduurzaming van woningen écht tot hogere kosten voor woningeigenaren gaat leiden, zal afhangen van onder meer subsidieregelingen en efficiencyverbeteringen in de bouwsector”, zegt PBL-directeur Hans Mommaas.

In het AD werd een PBL-onderzoeker geciteerd, die zei dat het ,,om grote bedragen gaat”. Een woordvoerder van het PBL noemt dat een
,,ongelukkig citaat”. Hij legt uit dat de totale verduurzaming miljarden euro’s vergt. Een kleine procentuele stijging levert dan al een relatief
hoog bedrag op.
Een ander verschil in benadering is dat Aedes alle kosten van voorgenomen renovaties volgens het planbureau meerekent. Dat doet het
PBL niet. ,,Kosten die niet zijn meegenomen door het PBL zijn bijvoorbeeld de kosten die de woningcorporaties toch al maken bij een
renovatie, zoals het tijdelijk verhuizen van mensen en het plaatsen van steigers.”

Minister Eric Wiebes (Klimaat) zei juist gerustgesteld te zijn dat het PBL cijfers bijstelt als dat nodig blijkt: ,,Het gaat altijd om ramingen. Heb je ooit een raming meegemaakt die je niet hoeft bij te stellen?” Volgens de minister worden de cijfers steeds bijgesteld als nieuwe informatie beschikbaar is. Hij beaamt dat nieuwe cijfers ook een aanpassing van het beleid kunnen betekenen. ,,Het gaat heus niet op de automatische piloot.”

Lees verder

Helft huurders ziet zichzelf nooit een huis kopen

13-02-2020

Nederlandse huurders zien zichzelf niet snel een huis kopen. Bijna de helft (48 procent) van de huurders in Nederland denkt zelfs nooit een eigen woning te kunnen aanschaffen. Dat blijkt uit een internationaal onderzoek van ING.

De Nederlandse huurders die wel denken dat ze een huis kunnen kopen, verwachten dat pas op wat latere leeftijd te kunnen doen. Slechts 6 procent denkt voor zijn dertigste verjaardag een huis te kopen en nog eens 6 procent ziet zichzelf dat tussen zijn dertigste en vierendertigste doen.

Koophuis elders bereikbaarder
Voor het onderzoek heeft ING bijna 3.000 huurders ondervraagd die nooit een eigen woning bezaten. In landen als Spanje, Roemenië en Turkije is een koophuis voor jonge huurders bereikbaarder dan in Nederland. In Spanje verwacht maar 17 procent nooit te kunnen kopen.

Betaalbaarheid verslechterd
Volgens Marten van Garderen van ING hebben huurders in Nederland te maken met de veranderde wetgeving. ‘Om een huis te kunnen kopen moet je een flinke zak met geld meenemen. Daarvoor moet meestal worden gespaard en dat kost tijd. Je ziet daarom de leeftijd waarop Nederlanders een huis kopen, stijgen.’ Daarnaast is de betaalbaarheid verslechterd. ‘De maandlasten van een koophuis zijn gestegen ten opzichte van het inkomen’, aldus Van Garderen. Vooral starters hebben daar last van.


Niet graag sparen
Uit het ING-onderzoek blijkt verder dat Nederlanders die geen eigen woning hebben, over het algemeen niet graag sparen voor het kopen van een huis. Maar liefst 89 procent vindt het belangrijker om geld te reserveren voor bijvoorbeeld het aflossen van de studieschuld, reizen of het krijgen van kinderen. Alleen Oostenrijkers en Duitsers sparen nog minder graag voor een huis.

Lees verder

FRANEKER | Compensatie eigen risico voor minima

07-02-2020

Inwoners van Harlingen, Terschelling, Vlieland en Waadhoeke met een inkomen op bijstandsniveau kunnen in 2020 van hun gemeente een vergoeding van honderd euro ontvangen wanneer ze hun wettelijk eigen risico voor de zorgverzekering van 385 euro volledig besteed hebben.

De Compensatieregeling Eigen Risico geldt voor inwoners van 18 jaar of ouder met een inkomen op bijstandsniveau; het wettelijk sociaal minimum. Of dat inkomen uit werk, een uitkering of uit andere bron is, maakt niet uit.

Lees verder

‘Mentaliteit vaak niet klagen, maar dragen’

07-02-2020

Iedereen die in aanmerking komt voor langdurige zorg of maatschappelijke ondersteuning heeft recht op kosteloze cliëntondersteuning. Dit blijkt bij veel mensen niet bekend. Daar zullen gemeenten beter over dienen te communiceren, aldus De Bewonersraad. Als mensen niet van het bestaan van cliëntondersteuning weten, gaan ze daar ook niet om vragen.

(hieronder het artikel uit de LC)


‘Het kan met de hectiek te maken hebben. Als je zorg nodig hebt, bijvoorbeeld omdat je partner dementie heeft, komt er ineens ontzettend veel op je af. Kunnen we thuis blijven wonen? Wie gaat dit betalen? Dan denk je niet direct: kan ik hier ondersteuning bij krijgen?”, denkt cliëntondersteuner Tannie Peters hardop.

Wie een indicatie krijgt voor langdurige zorg of maatschappelijke ondersteuning kan makkelijk verdwalen in het woud van wet- en regelgeving. Cliëntondersteuning kan dan een uitkomst bieden, maar deze wettelijk verplichte service is zo onbekend dat de zorgverzekeraars en de gemeenten samen een landelijke campagne zijn begonnen voor meer bekendheid.

Je zou zeggen dat de gemeente of de zorgverzekeraar bij een eerste of tweede contact met een zorgaanvrager wijst op beschikbare cliëntondersteuning, maar zo eenvoudig werkt het in de praktijk niet altijd, zegt Peters. ,,Het verschilt per gemeente. De ene gemeente zet dit prominent op de website, bij de andere moet je er gericht naar zoeken. Binnen de gemeente, de sociale wijkteams en de
gebiedsteams is dit ook lang niet altijd bekend. Daar is er zeker ook werk aan de winkel.”

Sommige gemeenten houden cliëntondersteuning in eigen huis, andere besteden dit uit aan organisaties als MEE, Humanitas of Zorgbelang Fryslân. Voor die laatste organisatie werkt Peters. Zorgbelang bedient acht gemeenten (Smallingerland, Opsterland, De Fryske Marren, Waadhoeke, Harlingen, Leeuwarden, Vlieland en Terschelling) en voor het zorgkantoor de hele provincie.

,,Het grote voordeel is dat wij onafhankelijk zijn. Veel vragen gaan over bejegening. De cliënt is bijvoorbeeld niet tevreden over de zorgaanbieder en heeft het idee dat ze die móest nemen, omdat de gemeente daar een contract mee heeft. Dan kan ik alternatieven schetsen: of zelf de zorg betalen of een persoonsgebonden budget aanvragen, maar dan moet je alle zorg zelf inkopen.” Even luisteren blijkt vaak al te helpen, vervolgt Peters. In veel gevallen wordt mensen aangeraden terug te vallen op het netwerk, bijvoorbeeld bij de
keukentafelgesprekken over (her)indicatie voor huishoudelijke hulp. Sommige gemeenten sturen erg aan op aanwezigheid van naasten bij zo’n gesprek, maar een cliënt-ondersteuner kan ook overbelasting van mantelzorgers tegengaan.

,,Dat valt me echt op, we vragen veel van mantelzorgers. Van zo’n herindicatie of pgb-aanvraag hangt een hoop af, dat moet dus wel even goed.” De oudere generatie in Friesland is dikwijls te bescheiden, signaleert Peters. ,,Niet klagen, maar dragen. Maar als je vindt dat zo’n ‘leaf famke’ haar werk niet helemaal goed doet, moet je dat wel kunnen zeggen. Ik zie onder deze ouderen geregeld dat ze niet eens weten wat er in hun zorgplan staat. Het is goed om daar zelf over mee te denken, en daar kunnen wij bij helpen.”

Tegelijk tempert Peters, die gemiddeld vijf à zes uur voor een cliënt uittrekt, te hoge verwachtingen. ,,Dan klagen ze dat de huishoudelijke hulp het tuintje niet harkt, maar daar is die zorg niet voor bedoeld.” Naast almaar complexere multiproblematiek ziet Zorgbelang Fryslân als trend een groep die steeds mondiger wordt en de barricaden op wil, zegt teamcoördinator Sandra Lousma. Soms is er sprake van onwetendheid, en geregeld zorgen de vertrouwenspersonen voor bemiddeling. ,,Maar áls je aan de hoogste boom wil schudden, dan gaan we daarin mee.” Wijzen op de klachtenprocedure is een belangrijk onderdeel van het werk, zegt Peters. ,,En als iemand bezwaar wil maken tegen een beschikking, dan helpen we daarbij.”

Lees verder

Van Veenwouden naar Geenwouden

06-02-2020

Feanwâlden ziet de ene na de andere voorziening achter de horizon verdwijnen. Dat leidt tot frustratie en verdeeldheid, de mienskip staat onder druk. Aan de inzet en betrokkenheid van de inwoners kan het niet liggen. Een groep bezorgde Feanwâldsters maakte een opsomming van alle verliezen die hun dorp de afgelopen decennia leed. ,,Om te schaterlachen, als het niet zo triest was.’’

Douwe Kootstra haalde Ben van der Knaap de woorden uit de mond, toen de schrijver onlangs in het dorpsblad schreef dat Veenwouden eigenlijk wel Geenwouden zou kunnen heten, omdat er zoveel voorzieningen verdwenen de afgelopen jaren.
Oud-Tryaterman Van der Knaap: ,,Geenwouden slaat terug op alle voorzieningen die in ons dorp een voor een achter de horizon verdwijnen, door gemeentelijke bezuinigingsdrift. De teloorgang begon ongeveer een kwart eeuw geleden met het opheffen van een fraai openluchtbad, een voorziening die in Gytsjerk en elders nog altijd kan floreren. Intussen is het enig overgebleven zwembad dat onze gemeente nog rijk was, de Frosk, ook ter ziele.’’ Hij klom met zes even bezorgde dorpsgenoten in de pen en schreef deze krant een brandbrief annex hartekreet, ,,mede namens de vele personen die ziel en zaligheid hebben gelegd in de pogingen het dorp verder te helpen en daarbij lelijk hun neus stoten en langzaam dreigen aan mentale metaalmoeheid ten onder te gaan.’’

Van der Knaap memoreert het plan om van de oude melkfabriek de Freia een museum te maken, rond dezelfde tijd als de zwembadsluiting. ,,De fabriek is nu een van de topattracties van het Arnhemse openluchtmuseum. En enige jaren geleden nog moest de goed functionerende bibliotheek eraan geloven.’’ ,,De sterk verouderde en lekkende sporthal is inmiddels van haar meest profijtelijke
huurders beroofd. Sluiting ligt in het verschiet. De plaatselijke voetbalvereniging wacht al heel lang op een stukje kunstgras, zodat er in de natte periode ook gevoetbald kan worden. Acht jaar geleden kwam er een fraai nieuw winkelcentrum, maar het zogenoemde Badhuis moest daarvoor wijken. Er is nu geen plek meer voor het jeugdwerk en de jeugdsoos van de Gleonkopkes.’’ Voor hen gloorde een
nieuwe toekomst in het nieuwe MFC, weet ook Van der Knaap. Daarover later meer.

Van der Knaap noemt ook de eeuwenoude Feanwâldsterfeart, die ,,al meer dan twintig jaar niet onderhouden en opgeschoond is en dreigt dicht te slibben. Brieven of mails hierover worden niet beantwoord. Een toeristisch haventje als uitloper van deze vaart in combinatie met het nieuw te bouwen doarpshûs staat vooralsnog op de wolken geprojecteerd.’’
De herinrichting van het treinstation in het dorp verloopt moeizaam. ,,Het station met een VVV en treinkaartjesverkoop werd een paar jaar geleden opgedoekt. Het huidige station, dat in het aan te leggen park en transferium een vitale rol had moeten spelen, staat leeg. Een potentiële huurder met een mooie maatschappelijke doelstelling, die de halfslachtigheid van de politiek zat was, is afgehaakt.’’

,,Een voetgangersbrug over of tunnel onder het almaar drukker wordende spoortraject Leeuwarden - Groningen lukte iets verder in Hurdegaryp wel, maar – het wordt wat eentonig – in Feanwâlden dan weer niet. De discussie rond de brede school strandde een paar jaar geleden snel en roemloos. De scholen hebben nu elk op hun locatie fors geïnvesteerd. En uitgerekend nu komt de politiek tot het
besef dat een dergelijke combi toch erg gewenst is. Hoe realistisch is dat zonder geld?’’

,,De Sintrale As kwam er wel, weliswaar nabij Feanwoudsterwâl minder verdiept en dus luidruchtiger dan gepland. Helaas ook zonder een directe oprit aan de zuidkant van het dorp. De plaatselijke huisarts luidt de noodklok, zijn praktijk heeft inmiddels meer dan 7000 patiënten en dreigt onder deze gigantische druk te bezwijken.’’ 

,,Pas zijn we opgeschrikt door het faillissement van de veevoederfabriek, een van de grootste werkgevers van Feanwâlden. In het verpauperde stationsgebied gebeurt al tijden niets meer, alle mooie plannen ten spijt. Dorpsbewoners blijven van informatie verstoken, het werk ligt al maanden stil en er zijn zelfs geruchten dat de sneltrein niet in Feanwâlden, maar in Hurdegaryp zal stoppen…’’
,,Dan is er nog de klucht zonder happy end van het nieuwe doarpshûs, dat er na ruim achttien jaar plannen maken uiteindelijk toch niet kwam. De investeringssubsidie is ondanks toezeggingen niet verleend, om redenen van ‘algemeen belang’. Kennelijk is het in ieders belang dat het doarpshûs er niet komt.

Zo demotiveert de politiek de initiatiefnemers en het dorp. Het oneindige getreuzel leidt tot verwarring, verdeeldheid en frustratie bij enthousiaste vrijwilligers en andere dorpsbewoners.’’

,,Hoe kon het allemaal zo misgaan? Het lijkt op de wet van Murphy. Het is de trieste balans in een mooi dorp met 3500 inwoners dat graag vooruit wil, maar zich verwaarloosd voelt. Van dezelfde inwoners zal binnenkort ongetwijfeld worden gevraagd in te stemmen met een verhoging van de ozb en andere heffingen.’’ De ozb ging in december al omhoog, nadat de provincie het financiële herstelplan van
de gemeente Dantumadiel had gekraakt. 

Volgens Van der Knaap is het verdwijnen van voorzieningen niet enkel aan Feanwâlden voorbehouden. ,,Met rasse schreden verdwijnt zo het ‘mienskip’-gevoel uit ons dorp – en helaas uit meer dorpen in Friesland. Culturele, sociale en sportvoorzieningen zijn veelal als eerste de klos. Een kleine catastrofe, die het maatschappelijk weefsel ondermijnt en een sociale krater veroorzaakt. De keus om met name om financiële redenen buiten een fusie te blijven en als gemeente zelfstandig te blijven, lijkt sneller dan voorzien door de praktijk te zijn ingehaald. Dat versnelt de noodzaak tot een heroverweging.’’

De Doarpskompas 
Toch gloort er hoop, menen Van der Knaap en zijn kompanen. ,,Het is niet enkel kommer en kwel. Zeker met de opgewaardeerde fiets- en wandelpaden is het hier ondanks alles goed toeven. Jongeren verenigd in stichting Us Doarp organiseren activiteiten voor het hele dorp, de toneelvereniging, De Vrouwen van Nu en de sportclubs zijn energieke verenigingen, de kerken zijn betrokken en een aantal vluchtelingen met status is opgenomen in het dorp. De handelsvereniging is actief en steunt maatschappelijke initiatieven. Een door vrijwilligers opgemaakt blad houdt ons op de hoogte.’’

,,Cultureel centrum De Schierstins, dat weer moet bezuinigen, vervult ondanks een zeer krappe begroting nog altijd een warme cultureel-historische rol. Stichting ‘Mei passy foar Feanwâlden’ is in oprichting, de vereniging ‘Mei elkoar Ien’ is uit de as herrezen en heeft fraaie plannen. Aan burgerinitiatief en inzet zal het in Feanwâlden zeker niet liggen.’’

Het gemeentebestuur van Dantumadiel zegt de teleurstelling ,,over de moeilijke keuzes die de gemeente heeft moeten maken en die Feanwâlden raken’’ te begrijpen. Maar, zeggen burgemeester en wethouders: ,,Feanwâlden is nog steeds in ontwikkeling. Zo wordt het stationsgebied opnieuw ingericht en gaan we ook aan de slag met de onderwijshuisvesting. Over deze ontwikkelingen zijn we op een
constructieve manier in gesprek met het dorp.’’

Van der Knaap en zijn vrienden zijn er evenwel niet gerust op: ,,Het is niet eerlijk ál het falen aan het huidige college toe te schrijven maar het ontbreken van rijksgeld ontslaat de gemeente niet van haar zorgplicht. Door het politieke geharrewar en gebrek aan regie overheerst het cynisme. Het fatalistische mantra ‘er is geen geld’ slaat elke discussie en ontwikkeling dood. Men lijkt niet bereid te strijden. Dit terwijl
de coalitie onder meer is samengesteld uit partijen die zich tooien met ronkende namen als Sociaal Links en Gemeentebelangen. De ambities die in zulke namen besloten liggen, gaan aan het inmiddels gehavende en arme dorp Feanwâlden volledig voorbij.’’

Lees verder

‘Onzekerheid remt energietransitie’

06-02-2020

Miljoenen woningen moeten energieneutraal worden gemaakt. Dat wordt nog een helse opgave, voorspelt Arthur van Schayk, directeur
van Remeha, fabrikant van verwarmingsketels en warmtepompen. Voor 2050 moeten alle huizen in Nederland van het aardgas af. Een
enorme opgave, vooral voor de bestaande woningen. Daar zit nu nog zo’n 95 procent met een gasaansluiting voor koken en verwarmen. Het wordt tijd voor actie, meent Van Schayk.

Hoe gaat die energietransitie eruitzien?
,,Daar is geen gemakkelijk antwoord op te geven. Bij nieuwbouw is honderd procent elektrisch haalbaar. Die huizen kun je meteen goed isoleren. Algemeen kun je stellen dat van de bestaande woningen grofweg de helft niet geschikt is om alleen elektrisch te verwarmen en te koken. Nu gebruikt zo’n 95 procent van de bestaande bouw aardgas, een paar procent is elektrisch en een paar procent zit op een warmtenet aangesloten. Wij verwachten dat in de toekomst zo’n 15 procent op een warmtenet is aangesloten, een kwart van de huishoudens alleen elektriciteit gebruikt en de rest op groen gas zit.’’

Groen gas? Wat is dat?
,,Daarmee bedoelen we waterstof. Daar tendeert de overheid ook naar. Maar dat moet beter gecommuniceerd worden. Verduurzaming begint bij de bron, dus wind en zonne-energie en waterstofgas. Wij denken dat waterstofgas een grote rol gaat spelen. Niet alle huizen zijn geschikt om volledig elektrisch verwarmd te worden. Bovendien heb je waterstof nodig voor de opslag van energie. Wat doe je met de
stroom die geproduceerd wordt op momenten dat er weinig vraag is? Batterijen zijn goed voor hooguit een paar dagen elektriciteit. Dat is geen alternatief voor energieopslag. Je kunt stroom veel beter omzetten in waterstof. Waterstof is voor Nederland een van de meest interessante opties.’’

Waarom is dat?
,,We hebben hier al een unieke gas-infrastructuur. Er ligt voor miljarden aan gasleidingen in de grond. Die kunnen we gebruiken om waterstof te vervoeren. Ik pleit er dan ook voor de gasleidingen niet op te ruimen. Bij nieuwbouw kun je kiezen voor gasloos bouwen, de bestaande huizen hebben bijna allemaal een gasaansluiting. Een deel van die huizen heeft ook in de toekomst gas nodig.’’

We moet en toch juist allemaal aan de elektrische warmtepomp?
Willen jullie gewoon je verwarmingsketel op waterstof verkopen?
,,Nee, alleen elektrisch is voor een deel van de bestaande woningen niet haalbaar. We willen dat huiseigenaren een goede keuze kunnen maken. Dat kan zijn een ketel die op waterstof werkt, een elektrische warmtepomp of bijvoorbeeld hybride pompen en ketels. Zo’n pomp loopt op elektriciteit, maar als het nodig is kan de ketel op gas bijspringen. Bijvoorbeeld als je gaat douchen en in een keer veel
warm water nodig hebt, of als de buitentemperatuur onder de vier graden zakt. En het gaat niet om het verkopen van ketels. We zijn ook de grootste fabrikant van warmtepompen.’’

Hoe kan een huiseigenaar nog wijs worden uit dit aanbod?
,,Die onzekerheid is een punt. Wat moet je kiezen. Je weet niet wat de energieprijzen gaan doen in de toekomst. Daarnaast is
je huis verduurzamen met isolatie en zo een grote investering. Dat kan zomaar 30.000 euro kosten. Haal je die kosten er ooit uit, dat weet je niet. Voor het ene huis kan dat een prima renderende investering zijn, voor een ander niet. Een hybride warmtepomp of ketel kost misschien een paar duizend euro. Dat is een veel minder grote investering. Maar het is ook belangrijk dat de overheid duidelijkheid geeft waar het naar toe gaat. De vraag is bijvoorbeeld of bepaalde subsidies blijven.’’

Het idee is toch dat warmtepompen veel goedkoper worden nu er meer geproduceerd gaan worden?
,,De prijs van warmtepompen gaat niet structureel gierend omlaag. Zo’n pomp bestaat uit twee componenten, een binnendeel en een buitendeel. Het binnendeel is veelal gelijk aan een verwarmingsketel. Daarvan worden er al miljoenen gemaakt. Hetzelfde geldt voor de buitenkant, een soort compressor. Daar worden er ook al miljoenen van gemaakt. De prijs van die componenten zal dus niet structureel
dalen. Dat zal pas gebeuren als er een innovatieve nieuwe techniek voor warmtepompen komt.’’

De installatiebranche kampt al met personeelstekorten. Zijn er wel genoeg handjes om de huizen energieneutraal te maken?
,,Dat is een probleem. Het personeelstekort kan een enorme rem op de verduurzaming betekenen. Wat je zult zien is dat we meer naar standaardproducten met minder onderdelen gaan. Daarnaast ontwikkelen we slimme programma’s om tijd te besparen. Bijvoorbeeld voor waterzijdig inregelen. Dat is zorgen dat warm water naar de juiste plek gestuurd wordt bij verwarmen. Als je dat goed doet scheelt het
25 procent in je energiekosten. Nu duurt dat inregelen nog vier uur en dat is veel te lang. Daarom gebeurt het vaak niet goed. Wij hebben een slim apparaatje waarmee het in één uur kan. We zullen meer moeten gaan doen met minder mensen.’’

Lees verder

Laat ze in IJlst in vrede wonen

05-02-2020

Ook woningcorporatie Elkien oogst wat het zaait bij het sloopbesluit voor Wooncentrum Nij Ylostins in IJlst uit 1972, waar ruim dertig 80-plussers nu wakker van liggen. Wat goed dat de getroffen bewoners, familieleden en sympathisanten in IJlst dan zo’n tegenoffensief laten zien. Met een menselijk schild rond het bedreigde gebouw en, als voorlopige boppeslach, het advies van Hûs en Hiem om Nij Ylostins, als monument aan te wijzen.

De overwegingen zijn vooral immaterieel – redelijk bijzonder – want de nadruk wordt gelegd op de eigen ziel van het complex. Dat er te weinig budget zou zijn, is inmiddels door Koos Gerlofs, voorheen commissaris bij de Raad van Toezicht van Elkien, onderuit gehaald. In de LC van 4 december pleit hij voor renovatie, omdat de winst over 2018 voor Elkien 193 miljoen euro (géén typefout) bedroeg.

Waarom toch zo vasthouden aan slopen? Want het is allemaal wáár: renovatie is niet kostendekkend, de verwarming van inpandige straatjes en pleintjes is duur en ga zo maar door. Pak ‘m beet twintig of dertig jaar geleden zou er voor renovatie gekozen zijn. Met een kleine huurverhoging, niet al te buitenissige eisen, proberen wat extra woonruimte te maken, wat subsidie en wat geld uit de eigen reserve – zo kwam je er eigenlijk altijd wel uit.

Maar woningcorporaties werden in het laatste decennium van de vorige eeuw geprivatiseerd. Toen werd een directeur een bestuurder. De medewerker die ook de verhuur regelt, is een gebiedsconsulent. Offertes worden bekeken door een kostendeskundige. Vragen van een journalist worden beantwoord door een communicatie-deskundige. Hoger op de apenrots vind je een assetmanager onroerend goed en een adviseur risicomanagement (vroeger boekhouder). En als je de besluitvorming mag voorbereiden, ben je strategisch vastgoed ontwikkelaar.

Maar desondanks konden corporaties zich jarenlang uitleven in een semi-publiek schemergebied. Met ontsporingen, fraude en mismanagement als gevolg. Waardoor ze heel huiverig werden, om uitgaven te doen die niet in het belang van de volkshuisvesting waren. Zoals investeren in een onrendabele renovatie. Van nota bene gedateerde ouderenhuisvesting. Angstigheid dus, niet bereid tot risico.

En zo verging het Nij Ylostins. Er wordt gekeken naar de boekwaarde (laag), de sloopkosten, de uitkoopkosten voor de bewoners, de opbrengt van de ondergrond. En de conclusie is: slopen die oude meuk, boekwaarde en kosten afboeken ten laste van de reserve en realisatie vervangende nieuwbouw. Want nieuwbouw, dat kan altijd uit, vooral als je niet met zittende bewoners hebt te maken en je met een schone lei kan beginnen.

En nu mag nieuwe bestuurder Herro Eppinga de plannen uitvoeren. Dat doet hij gezien de voorgebakken besluitvorming nog niet eens zo slecht. De bewoners hebben al een aantal toezeggingen losgekregen. Sloop wordt uitgesteld tot 2022 en huurders hoeven niet te verkassen, maar mogen sloop en nieuwbouw in een daarvoor gereserveerde vleugel afwachten. Dat kan hun vertrouwen geven in het definitief afblazen van de sloopplannen.

Daarom ook is het in dit stadium onnodig van vastgoedmanager Patrice Broersma van Elkien, om in de krant te dreigen ,,het gebouw aan de markt over te laten” wanneer dat tot monument zou worden verklaard. Niet tactisch en bepaald niet strategisch. Maar veel belangrijker is dat Elkien de morele verplichtingen van zijn nalatenschap verzuimt. Elkien is het eindproduct van een tiental fusies van corporaties en zorginstellingen. Ergens in dat geschuif met onroerend goed heeft zij Nij Ylostins in beheer gekregen. Daarmee heeft zij niet alleen bakstenen overgenomen maar ook de verplichting voor goede huisvesting van de bewoners te blijven zorgen. De bewoners zijn tevreden, ze wonen er prettig, ze hebben geen dure eisen, dus Elkien, laat ze daar in vrede wonen.

ANTON WEDA
Was 38 jaar financieel administrateur bij een woningcorporatie, eerst bij St. Joseph in Leeuwarden en het laatst bij Elkien in Heerenveen.

Lees verder

LEEUWARDEN | PAL/GroenLinks: wel weer wethouder, geen WMO

05-02-2020

PAL/GroenLinks blijft in de Leeuwarder coalitie en levert een opvolger voor de opgestapte Herwil van Gelder. De WMO gaat naar een zittende wethouder.

Dit maakte PAL/GroenLinks-fractievoorzitter Evert Stellingwerf gistermiddag bekend. De vijf raadsleden van de partij waren vorige week zwaar aangeslagen door het aftreden van hun wethouder, die zich onvoldoende gesteund voelde door de coalitie met PvdA, D66 en CDA. Eerder al hadden elf oppositieleden een motie van wantrouwen tegen hem ingediend.

PAL/GroenLinks overwoog even om de coalitie te verlaten. ,,We hebben onszelf eerst de vraag gesteld: waar doe je het allemaal voor? Als je eruit stapt, weet je één ding zeker: jouw idealen worden minder goed vertegenwoordigd. We vinden dat we als partij een meerwaarde hebben’’, zegt Stellingwerf.

,,We hebben veel berichtjes gehad. Mensen vroegen ons om in de coalitie te blijven, zowel binnen de partij als daarbuiten.’’ Dit gebeurde uit vrees dat er minder aandacht zou komen voor ,,het duurzaamheidsprofiel’’ en linkse standpunten wanneer de partij er uit zou stappen.

Uit gesprekken met de coalitiepartners kwamen genoeg signalen voor een hersteld vertrouwen naar voren, zegt Stellingwerf. PAL/GroenLinks wil echter wel af van de WMO, waar Van Gelder over struikelde: ,,De WMO is een lastig dossier. Dat was het al. Wij hebben het voor onze rekening genomen.’’ Nu een PAL/GroenLinks-wethouder zich te weinig gesteund voelt, moet een andere partij deze verantwoordelijkheid maar nemen, vindt de raadsfractie. De coalitiepartners hebben hiermee ingestemd, zegt Stellingwerf.

Dit dwingt het college tot een spannende ruil: een van de zittende wethouders krijgt de lastige WMO straks op zijn bordje. Hoe deze koehandel verloopt, is nog niet duidelijk. ,,Daar is nog niets over afgesproken. Dat moet allemaal nog’’, zegt PvdA-wethouder Sjoerd Feitsma. Welke portefeuille er vervolgens terechtkomt bij de PAL/GroenLinks-wethouder, zal ook moeten blijken uit verder overleg.

Bij de partij hebben zich al verschillende mensen aangemeld die wel wethouder willen worden. De baan en de uitstraling van Leeuwarden hebben blijkbaar genoeg aantrekkingskracht, constateert Stellingwerf. Nieuwe kandidaten kunnen zich op korte termijn nog bij PAL/GroenLinks aanmelden. ,,Zelf ben ik geen kandidaat’’, zegt Stellingwerf. Hij durft nog niet te zeggen hoe lang het duurt voordat zijn partij iemand kan voordragen.

Bij de laatste raadsverkiezingen kwam PAL/GroenLinks als tweede partij uit de bus. Al sinds de jaren negentig zit PAL/GroenLinks samen met de PvdA en het CDA in een coalitie, soms aangevuld met een vierde partij. Momenteel is dit D66.

Lees verder

OOSTERWOLDE | Rustige huurmarkt Ooststellingwerf

05-02-2020

Dat bleek gisteravond uit een presentatie voor gemeenteraadsleden van de corporaties Actium en WoonFriesland. Gemiddeld moet een huurder zo’n 32 weken wachten op een woning.

Er wordt door beide corporaties duidelijk een onderscheid gemaakt tussen mensen die actief zoeken naar een huurwoning en de periode dat mensen als woningzoekende staan ingeschreven. Dat laatste kan namelijk wel drie jaar zijn. Actium heeft in Ooststellingwerf 1600 woningzoekenden ingeschreven, van wie 250 actief op zoek zijn naar een huis. En het gaat de corporaties juist om die groep die zich regelmatig om een huis meldt.

Er is in Ooststellingwerf vooral veel vraag naar woningen met een huurprijs tussen 432 en 619 euro. Daar loopt de wachttijd gemiddeld dus op tot 49 weken. De meeste huishoudens in een huurwoning hebben een gemiddeld inkomen van 20.000 euro per jaar. Om voor een woning in aanmerking te komen mag het jaarinkomen niet boven de 39.000 euro komen. Opvallend is dat er relatief weinig ouderen op zoek zijn naar een andere woning.

WoonFriesland stoot vastgoed af om middelen vrij te maken voor huurders met de smalste beurzen, die vaak ook huurtoeslag krijgen. Opvallend is het grote verschil tussen de beide corporaties in woningen met de laagste huurprijs van 432 euro. Bij WoonFriesland is dat 29 procent van het totaalbezit. In Ooststellingwerf, bij Actium, is dat maar 4 procent. Dat is volgens Rudo de Bert van WoonFriesland deels te verklaren met dat zijn corporatie meer goedkopere gestapelde woningen bezit.

Actium investeert momenteel fors in de wijk Haerenkwartier in Oosterwolde. De jarenzestigwoningen daar zijn aan vernieuwing toe. Er zijn er al 44 gesloopt. Deze maand start de bouw van uiteindelijk 170 gasloze woningen. Actium moest als Drents-Groningse corporatie voor dit project in Friesland wel bij de minister ontheffing vragen. Actium wil graag een permanente ontheffing. De gemeente ondersteunt dat.

Lees verder

Vragen over loden waterleidingen

04-02-2020

Naar aanleiding van de publiciteit over loden waterleidingen (naar aanleiding van een advies van de Gezondsheidsraad en de reactie van de minister daarop) is door De Bewonersraad aan de corporaties gevraagd of dit bij hun woningen nog aan de orde is. Van drie corporaties kregen we tot nu toe antwoord. Ook wij willen graag onze leden hierover informeren.

Bij Thús Wonen worden loden waterleidingen niet meer gebruikt en/of toegepast sinds de jaren ‘60. Gedurende de (groot)onderhouds- en installatieverbeteringen binnen de voorraad woningen zijn de laatste tientallen jaren geen lodenwaterleidingsystemen gesignaleerd. "De laatste decennia werden sporadisch nog wel loden afvoersystemen vervangen. Maar deze toepassing heeft geen negatief effect/risico voor de volksgezondheid", aldus Mireille Dijk, manager wonen. "Kortom, volgens de kennis en informatie van nu, is bij ons niet bekend dat er woningen zijn waar loden waterleidingen aanwezig zijn. Vanzelfsprekend zullen we een loden leiding vervangen, mocht er toch onverhoopt nog 1 getraceerd worden."

Wonen Noordwest Friesland: "Dit soort leidingen komt vooral voor in woningen van voor de jaren 60. Een klein deel van het woningbezit van Wonen NWF is van deze periode. Veel van deze woningen hebben in de afgelopen jaren onderhoud gehad of zijn gerenoveerd. Daarbij zijn loden waterleidingen die nog in een aantal woningen aanwezig waren, vervangen. Ook bij mutaties worden loden waterleidingen, als we ze tegen komen, vervangen. Als er in een woning nog loden waterleidingen aanwezig zijn, gaat het vaak om een klein deel van de leiding die van lood is. 

Bij Woningstichting Weststellingwerf zijn alle loden leidingen al vervangen. Ook van WoonFriesland en Elkien hebben we het antwoord dat er geen loden leidingen zijn, want alle oude woningen zijn al eens verbeterd.  


Als u twijfelt over de waterleidingen in uw woning, neem dan contact met op met uw corporatie. Dan volgt onderzoek en indien van toepassing alsnog vervanging, mocht er toch een leiding aan de aandacht zijn ontsnapt. 

 

Lees verder

LEEUWARDEN | Meer woonvariatie in Leeuwarder wijken

03-02-2020

Omdat de rente zo laag is, stappen meer beleggers in het vastgoed

Wonen is in de eerste plaats een grondrecht en niet primair een financiële beleggingsmarkt. Dat is het uitgangspunt voor vernieuwingen op de woningmarkt, waaraan dringend behoefte is. In Leeuwarden wordt het steeds moeilijker om een betaalbare woning te kopen omdat particuliere beleggers steeds meer woningen opkopen, vooral in het sociale segment.
Inmiddels staan er in de stad Leeuwarden op dit moment slechts 13 woningen te koop onder de 150.000 euro en slechts 50 onder de 200.000 euro. Dat is minder dan het ooit geweest is. Terwijl we net het productiefste bouwjaar sinds decennia achter de rug hebben. We hebben in 2019 in Leeuwarden ruim 500 reguliere woningen gebouwd en 575 zelfstandige wooneenheden voor studenten. En ook in 2020 wordt er volop gebouwd. Toch is er ook in Leeuwarden schaarste en hebben gewone Leeuwarders moeite een passende betaalbare koopwoning te vinden.

Daar wil ik als wethouder wat aan doen, zoals Klaas Elgersma terecht opmerkt in Te Gast (LC 17 januari). Het meer en meer aankopen van goedkoop vastgoed door particuliere beleggers leidt namelijk tot twee maatschappelijke problemen, waardoor de gewone Leeuwarder steeds meer moeite heeft om een betaalbaar huis te vinden. Omdat de rentestand zo laag is, stappen steeds meer beleggers in het vastgoed. Hierdoor zijn er minder woningen beschikbaar en de woningen die wel beschikbaar zijn, worden snel duurder. Dat maakt dat veel woningzoekenden voortdurend achter het net vissen en gedwongen worden langer te huren bij veelal dezelfde eigenaren. Niet het wonen maar het rendement van de belegger staat dan centraal. Alleen als je een vader als Klaas Elgersma hebt, kun je dan nog een
woning bemachtigen. 

Het tweede probleem: enkele vastgoedeigenaren passen niet goed op hun vastgoed en hun huurders waardoor de leefbaarheid in wijken onder druk komt te staan. De woningen worden slecht onderhouden en steeds meer bewoond door kwetsbare doelgroepen. Zoveel mogelijk huurders in een woning om zoveel mogelijk huur te kunnen vragen, lijkt het devies. En deze woningen staan meestal niet in de duurdere wijken. Met als gevolg dat huurders niet de woonkwaliteit krijgen waar ze recht op hebben en de leefbaarheid van de buurt onder druk komt te staan. We hebben op dit moment maar weinig juridische middelen om hiertegen op te treden.

Om weer grip te krijgen op wonen en op de leefbaarheid van een buurt moeten we niet afhankelijk willen zijn van ‘de woningmarkt’ die ons hier heeft gebracht. Dat vraagt om fundamenteel ander instrumentarium. Mijn Groninger collega Roeland van der Schaaf pleit voor een woonplicht. In andere gemeenten wordt weer grond in erfpacht uitgegeven of maximale huurprijzen in bestemmingsplannen vastgelegd. Ook Leeuwarden moet nieuwe instrumenten durven inzetten. Dat is ook mooie input voor de aanstaande nieuwe volkshuisvestingsvisie, wat mij betreft. Ik wil hiervoor ruimte vragen aan Den Haag.

Na het Grotestedenbeleid, de Vogelaar-aanpak en de ISV-aanpak is er nu helemaal geen rijksbeleid meer op dit vlak. Verder hebben we dringend behoefte aan een vervolg op de stedelijke vernieuwingsaanpak. Ook hier wil ik me in Den Haag sterk voor maken.

In Leeuwarden zullen we daarnaast strenger moeten zijn ten aanzien van het toevoegen van woningen in onze volksbuurten. Wat mij betreft alleen extra woningen als die kwaliteit toevoegen aan de wijk zelf. Vanuit de gedachte van een ongedeelde wijk. Meer variatie in wonen in elke Leeuwarder wijk. Dat betekent meer sociale huur en koop in de nieuwbouwwijken en meer middenhuur of duurdere huur en koop in de volkswijken.

Woningbouwcorporaties zijn door de woningwet qua taken ingeperkt en bovendien geconfronteerd met zware lasten (verhuurdersheffing enzovoort) en gemeenten krijgen veel te weinig geld om de decentralisaties in de zorg uit te voeren. Dat ervaar ik als een recept voor ellende. Om echt wat voor de wijken te kunnen betekenen zouden corporaties weer het vertrouwen moeten krijgen door voor meer
doelgroepen te mogen bouwen, ook middenhuur, zou de verhuurdersheffing terug moeten naar de corporaties of naar een nieuwe vorm van wijkaanpak / stedelijke vernieuwing. De gemeenten moeten voldoende geld krijgen voor de zorgtaken. Dan kunnen we lokaal weer bouwen aan een goed thuis voor iedereen. 


Hein de Haan is wethouder (PvdA) wonen en ruimtelijke ontwikkeling in Leeuwarden

Lees verder

Verloedering in arme wijken neemt toe

03-02-2020

De situatie in de armste wijken van Nederland verslechtert in hoog tempo. Inwoners worden steeds armer en voelen zich ongezond en onveilig. Woningcorporaties willen dat het kabinet ingrijpt.

De leefbaarheid in wijken met veel sociale huurhuizen holt achteruit. Dat blijkt uit nieuw onderzoek in opdracht van Aedes, de branchevereniging van woningcorporaties. Doordat tegenwoordig vooral mensen met lage inkomens in aanmerking komen voor sociale huur, worden armere wijken steeds armer. Wie een hoger inkomen krijgt, gaat juist weg uit de wijk.

,,De Vogelaarwijken uit 2007 komen terug als wij niet de handen ineenslaan’’, zegt Aedes-bestuurslid Hester van Buren. Volgens haar spelen de problemen in het hele land. ,,In bepaalde buurten zien we alleen nog maar instroom van mensen met de laagste inkomens. Daardoor verzwakken deze buurten en neemt de kansenongelijkheid toe.’’

In 2018 behoorde 42 procent van de bewoners van sociale huurwoningen tot de groep laagste inkomens. Drie jaar eerder was dat nog 39 procent en in 1998 was het 28 procent. Door de groeiende armoede in de wijken daalt de leefbaarheid: ruim de helft van de mensen met de laagste inkomens zegt gezondheidsproblemen te hebben.
In buurten met een zwakke leefbaarheid zegt 20 procent van de inwoners bang te zijn om in de eigen buurt te worden lastiggevallen of beroofd. Gemiddeld is dat in Nederland 6 procent. ,,Het gevoel van onveiligheid is groot’’, zegt Van Buren. ,,Er ontstaat een voedingsbodem voor ondermijnende criminaliteit. Als iemand een wietkwekerij op zolder begint, zegt niemand er meer wat van. Men vertrouwt de instanties, zoals gemeente en politie, niet langer.’’

Aedes liet de leefbaarheid in arme wijken anderhalf jaar geleden ook al onderzoeken. Toen bleek dat sociale huurhuizen in toenemende mate worden verhuurd aan mensen met psychiatrische problemen, statushouders, alleenstaande ouders en mensen met verstandelijke beperkingen.

,,De situatie is verergerd’’, zegt Van Buren over de nieuwe meting. ,,Door het kabinetsbeleid moeten wij als corporaties woningen verkopen en ons richten op de laagste inkomens. Het gevolg daarvan is dat wijken weer verloederen.’’

Lees verder

Goed wonen is een mensenrecht

31-01-2020

Een brede sociale huursector waar ook middeninkomens terecht kunnen voor een betaalbare woning, huurprijsbescherming en fatsoenlijke consumentenbescherming voor huurders in de vrije sector en het aanpakken van huisjesmelkers door te werken met een verhuurvergunning die ze bij slecht gedrag kwijtraken.

 

Deze, en tal van andere maatregelen staan in het vandaag door de Woonbond gepubliceerde Plan voor de Volkshuisvesting. Woonbonddirecteur Paulus Jansen: 'De afgelopen decennia zijn we afgedreven van volkshuisvesting naar woningmarkt. Dat heeft geleid tot een kleinere sociale huursector die voor veel mensen op slot zit, torenhoge huurprijzen in de vrije sector, en huisjesmelkers die een slaatje slaan uit de woningnood die terug is van weggeweest. Het is tijd om het roer om te gooien en volkshuisvesting weer centraal te stellen.’

 

Breed draagvlak

De Woonbond heeft het afgelopen jaar met huurders en uiteenlopende maatschappelijke partners gewerkt aan een plan om de wooncrisis aan te pakken en toe te werken naar een visie waarmee we de grote en brede problematiek op de woningmarkt kunnen oplossen. De visie uit het volkshuisvestingsplan wordt gesteund door ANBO, CNV Jongeren, Cooplink, Ieder(in), KBO-PCOB, LOC waardevolle zorg, LSA, LSVb, LVGO, Per Saldo en Valente.

 

Met de Volkshuisvestingsvisie hoopt de Woonbond landelijke en lokale politiek op weg te helpen met een woonbeleid waarbij goed en betaalbaar wonen weer centraal staat.

Lees verder

Woningvoorraad sterker toegenomen

30-01-2020

De Friese woningvoorraad is in 2019 met 2338 (0,8 procent) toegenomen. In Leeuwarden was de groei 1106 woningen (1,8 procent).
Dit zijn hogere cijfers dan gisteren in deze krant werden gemeld. Abusievelijk waren alleen de aantallen nieuwbouwwoningen vermeld. In de Friese woningvoorraad spelen naast nieuwbouw ook het omkatten van andere gebouwen in woonruimten (in 2019: 1207), sloop (-758) en overige onttrekkingen aan de voorraad (-328) een rol.

Lees verder

Meer mensen recht op huurtoeslag

30-01-2020

Kreeg u voorheen geen huurtoeslag omdat uw inkomen daar net iets te hoog voor was? In 2020 komt u mogelijk wel in aanmerking. Hoe vraagt u huurtoeslag aan en waar moet u dan om denken? 
De regels voor huurtoeslag zijn dit jaar anders dan vorig jaar. De harde inkomensgrens bestaat niet meer. Voor huurtoeslagontvangers die iets meer gaan verdienen is dat prettig. Wie net boven de grens raakt verliest niet meer meteen alle toeslag. Maar het is ook fijn voor huurders die tot nu toe geen toeslag konden krijgen omdat hun inkomen net boven de grens lag. Die komen in 2020 ook in aanmerking.

 

Online rekenhulp

Om te controleren of u in 2020 toeslag kunt krijgen kunt u een proefberekening maken(externe link) op de website van de Belastingdienst. Dat doet u met een rekenhulp die u anoniem kunt invullen. U hoeft niet in te loggen met DigiD. U vult uw jaarinkomen en overige gegevens in en de rekenhulp vertelt of u huurtoeslag kunt krijgen en zo ja, hoeveel. De rekenhulp heeft ook een link naar een scherm waarmee u een inschatting kunt maken van uw inkomen in 2020 (uw toetsingsinkomen).

 

Aanvragen bij Belastingdienst

Vraag uw huurtoeslag aan bij de Belastingdienst. En dus niet bij een dienstverlener of website die geld vraagt om dit voor u te doen. Om toeslag aan te vragen moet u uiteraard wél inloggen met DigiD, op Mijn Toeslagen van de Belastingdienst.

 

Huurtoeslag is een voorschot

Het toeslagbedrag dat huurders krijgen, is lang niet altijd meteen het juiste. Dat komt omdat toeslagen voorschotten zijn, betalingen vooraf dus. Op hoeveel toeslag u daadwerkelijk recht hebt, weet de Belastingdienst pas op het moment dat uw inkomen over 2020 definitief bekend is. Maar dan hebt u het voorschot al gekregen. Als dat te veel was moet u daarna weer terugbetalen.


Voorkomen dat je moet terugbetalen

Lijkt achteraf terugbetalen u niks? Maak dan meerdere proefberekeningen. Zo kunt u uitvinden welk toeslagbedrag er hoort bij een inkomen dat iets hoger is dan dat van u. Als u toeslag aanvraagt op basis van dat hogere inkomen krijgt u een lager voorschot. Blijkt achteraf dat u daardoor te weinig toeslag kreeg? Dan ontvangt u een nabetaling. Veel mensen vinden dat fijner dan achteraf terugbetalen.

 

Achteraf aanvragen kan ook

Wat u ook kunt doen is wachten met aanvragen tot uw inkomen over 2020 definitief bekend is. Het bedrag dat u dan krijgt, is gelijk goed. Huurtoeslag voor 2020 kunt u nog aanvragen tot 1 september 2021.

Maar soms zijn er goede redenen om juist niet te wachten. Bijvoorbeeld: u verwacht dat uw huurprijs -door de huurverhoging van 1 juli 2020- boven de huurtoeslaggrens van € 737,14 uit gaat komen. In dat geval kunt u beter nu al een aanvraag doen.

Lees verder

Onbetaalbaar wonen voor middeninkomens

29-01-2020

Vandaag hield de Tweede Kamer een Rondetafel over de slechte positie van middeninkomens op de Woningmarkt.

Voor veel middeninkomens is de een woning boven de sociale huurgrens van €737,- niet te betalen. De inkomensgrens moet daarom omhoog. In een voorstel van het huidige kabinet wordt de inkomensgrens juist verlaagd. Zo komen meer mensen in de problemen.

Daarnaast moet de liberalisatiegrens omhoog, zodat meer woningen onder de huurprijsbescherming vallen. Nu is het zo dat een woning, zo gauw die boven de liberalisatiegrens van €737,- aangeboden kan worden, in de vrije sector valt en verhuurders kunnen vragen wat ze willen. Dat leidt tot woekerprijzen.

 

Lees verder

DRACHTEN | Nieuw complex met appartementen

29-01-2020

Woningcorporaties Accolade en WoonFriesland bouwen volgend jaar in Drachten een appartementencomplex met 35 huurwoningen. De bouw kost 6 miljoen euro.

Dat geld is onderdeel van een grotere investering van 35 miljoen euro, waarvan de overige 29 miljoen gaat naar het opknappen en verduurzamen van bestaande woningen in de gemeente Smallingerland. Huizenbezitters die in een huis wonen dat eerder eigendom was van de corporatie, kunnen in sommige gevallen meeliften met de investeringen.

Lees verder

Een miljoen gezinnen zonder buffer

28-01-2020

Ruim de helft van de groep is niet in staat 500 euro bij elkaar te brengen

Eén op de zeven Nederlanders heeft in geval van financiële nood geen beschikking over een reservepotje van 2000 euro. Dat meldt De Nederlandsche Bank (DNB) op basis van eigen onderzoek.

Met name huurders, alleenstaanden met kinderen en mensen die rood staan op betaalrekeningen zijn vaker financieel kwetsbaar. DNB noemt het ‘weinig geruststellend dat ondanks meerdere jaren met een gunstig economisch tij en een dalende werkloosheid, nog altijd een substantiële groep financieel kwetsbaar is bij onvoorziene gebeurtenissen’. ‘Dit betekent dat hoewel Nederlanders over het geheel genomen bekendstaan als een spaarzaam volk, circa een miljoen Nederlandse gezinnen zich in een financieel kwetsbare positie bevinden’, zo schrijft de toezichthouder.

Ruim de helft van die groep geeft aan niet eens in staat te zijn 500 euro bij elkaar te kunnen brengen. DNB wijst erop dat een spaarpot van 2000 euro al niet bepaald ruim is. De buffer die het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud) adviseert om achter de hand te houden, ligt aanzienlijk hoger. Zo komt het Nibudadvies voor een alleenstaande zonder kinderen in een huurwoning al snel neer op een financiële buffer van minimaal enkele duizenden euro's. Voor bijvoorbeeld woningeigenaren, autobezitters of huishoudens met kinderen worden hogere bedragen geadviseerd.

In het DNB-onderzoek gaven de ondervraagden ook aan hoe zij geld bij elkaar zouden brengen als ze te maken krijgen met een financiële tegenslag. Meestal wordt daarbij een spaarrekening aangesproken. Daarnaast zegt één op de zes voor een deel een beroep te moeten doen op familie of vrienden. Ook worden creditcards, rood staan en leningen genoemd als oplossingen. Ten slotte zijn er mensen die aangeven meer te gaan werken of bezittingen te verkopen om aan het benodigde geld te komen.

Om financiële problemen te voorkomen, moedigt DNB mensen aan om meer geld apart te zetten voor onverwachte uitgaven.

Lees verder

Eerste Kamer stemt in met lagere huurstijging corporaties

28-01-2020

Na de Tweede Kamer heeft ook de Eerste Kamer het wetsvoorstel Wijziging huursomstijging aangenomen. De wetswijzing gaat in voor de maximale huursomstijging van 2020 (en volgende jaren).

Hiermee is de lagere huursomstijging (de gemiddelde huurstijging van alle sociale huurwoningen van een corporatie) die de Woonbond en Aedes af hebben gesproken in het Sociaal Huurakkoord, verankerd in de wet. De gemiddelde huurverhoging bij sociale huurwoningen van een corporatie ligt maximaal op inflatie (in 2020 is dat 2,6%). Tenzij corporaties hier in samenspraak met lokale huurdersorganisaties van afwijken. De huursomstijging mag dan maximaal 1% boven inflatie liggen, om noodzakelijke investeringen in nieuwbouw of herstructurering te doen.

Huren stijgen minder hard

Minister van Veldhoven (Milieu en Wonen): “De huren voor veel zittende huurders van een sociale huurwoning gaan met deze wetswijziging minder snel omhoog. Zo dragen we bij aan betaalbare huren voor huurders met een laag inkomen.”

 

Lees verder

LEEUWARDEN | Vier zorgaanbieders haken af bij de aanbesteding van de WMO

22-01-2020

Grote zorgen over toekomst kwetsbare groep mensen. Vier zorgaanbieders in Leeuwarden haken af bij de aanbesteding van de WMO. En maken zich grote zorgen over de toekomst van hun cliënten.

,,De kans bestaat dat het aantal meldingen over verward gedrag toe gaat nemen. Dat de overlast op straat toeneemt”, dat zegt Ton Dhondt, psychiater en bestuurder van GGZ Friesland. Net als zorgaanbieders Zienn, de KwadrantGroep en Alliade besloot GGZ Friesland niet in te schrijven op de aanbesteding voor de Aanvullende Ondersteuning, de Thuis-ondersteuning en de Dagbesteding WMO, die afgelopen maandag sloot.

Alle partijen geven soortgelijke argumenten aan als reden waarom ze zich niet inschreven. Kort gezegd komt het hierop neer: de zorgaanbieders vrezen niet meer de kwaliteit van zorg te kunnen leveren die in hun ogen noodzakelijk is. ,,Wij zijn van mening dat het voor een specialistische aanbieder als Mind-Up (onderdeel van de GGZ, PvtH) niet mogelijk is maatschappelijk verantwoorde zorg te leveren binnen de kaders van deze aanbesteding”, schrijft Dhondt in de brief aan het college. ,,Op basis van de door de gemeente gestelde financiële kaders en de vele risico’s die bij de zorgaanbieders zijn komen te liggen, vinden wij het als organisatie onverantwoord om in te schrijven”, stelt Alliade. ,,Tot onze spijt kunnen wij op dit moment niet anders concluderen dan dat de opdracht en de bijbehorende voorwaarden niet kunnen leiden tot de kwaliteit van dienstverlening die wij voor ogen hebben of – nog belangrijker – die de meest kwetsbare burgers volgens ons nodig hebben”, verwoordt Zienn de reden om niet in te schrijven.

Alle vier de partijen leverden een vorm van zorg: van dagbesteding tot begeleiding. Alle drie de partijen doen al jaren mee in Leeuwarden. ,,Wij hebben de afgelopen jaren een fijnmazig netwerk op weten te bouwen”, aldus Alliade. De ervaring, de contacten van de vier zorgaanbieders gaan deels verloren nu zij een deel van hun werkzaamheden na 2021 niet meer uit zullen voeren. ,,We zullen altijd klaar blijven staan en doen wat in ons vermogen ligt”, zegt Dhondt. Maar op een gegeven moment kan je niet meer doen wat je graag zou willen. Dit betekent een verschraling van ons aanbod. Maar ook wij moeten onze medewerkers betalen.”

De aanbesteding gaat over de periode na 1 januari 2021. Dat vier zorgaanbieders niet meer meedoen, betekent niet dat er geen zorg wordt geboden aan de groep kwetsbare mensen die onder deze onderdelen van de WMO vallen. Een groep van in totaal zo’n 1000 tot 1500 mensen, aldus Dhondt van GGZ Friesland.

Volgens de gemeente hebben er zich namelijk meerdere partijen gemeld om de taken binnen de WMO uit te voeren. ‘Op basis van de eerste beoordeling voldoen ze aan de eisen’, schrijft de gemeente in een brief aan de raad om daarna te stellen dat de aanbiedingen beoordeeld worden. Ondanks dat de inhoudelijke beoordeling nog niet is afgerond, weet de gemeente in de raadsbrief al wel te vertellen dat er vanaf 2021 voldoende kwalitatief hoogwaardige aanbieders zijn.

Waar de zorgaanbieders vandaan komen, is niet duidelijk. En ook blijft voorlopig ongewis waarom de partijen die zich ingeschreven hebben, denken wel de kwalitatief hoogwaardige zorg te kunnen bieden.

De gemeente reageert ook op de argumenten van de vier partijen die zich niet hebben ingeschreven. Die argumenten verdienen volgens de brief zeker aandacht maar zullen niet leiden tot kwalitatief onvoldoende ondersteuning.

 

Lees verder

Adempauze voor schuldenaren

22-01-2020

Mensen die in een zogenoemd schuldhulptraject zitten, krijgen recht op een adempauze van twee maanden per jaar.

Het geeft hen wat meer lucht. Een Kamermeerderheid steunde het voorstel van regeringspartij D66 en oppositiepartij PvdA. D66-Kamerlid Steven van Weyenberg denkt aan het overslaan van een aflossing in de vakantiemaand juli en de kostbare feestmaand december. Staatssecretaris Tamara van Ark (Sociale Zaken) is er op tegen. Betrokkenen kunnen zo’n pauze nu zelf al regelen.

Lees verder

SNEEK | Energieadvies Súdwest zorgt voor 2000 duurzamere huizen

21-01-2020

De gemeente Súdwest-Fryslân heeft met duurzame energieadviezen tweeduizend woningeigenaren verleid om 2400 energiebesparende maatregelen te nemen. 

Het doel om met het project Energiesprong SWF 1300 particuliere woningen te verduurzamen is daarmee gehaald. Er zijn ongeveer 25.000 particuliere woningen in Súdwest-Fryslân.

Het totale aantal woningen in de gemeente is 39.400. Veel daarvan kunnen wel een duurzame oppepper gebruiken. Uit gemeentelijk woononderzoek uit 2019 bleek dat de helft van alle woningen in de gemeente een energielabel D of slechter hebben, een score die vooral wordt veroorzaakt door particuliere woningen.

Volgens de doelstellingen uit het landelijk Energieakkoord moeten de woningen in de gemeente in 2030 gemiddeld energielabel A hebben. Omdat particuliere woningen geen eigendom van de gemeente zijn, kan Súdwest-Fryslân weinig meer doen dan voorlichten en faciliteren, schrijft zij in de de evaluatie van het Energiesprongproject.

Met de energieadviezen is volgens de gemeente 1.680.000 kilogram CO2 per jaar bespaard. Woningeigenaren hebben na energieadvies van de gemeente 2400 duurzame maatregelen genomen, verspreid over tweeduizend huizen. De meeste maatregelen betroffen isolatiewerk. De gemeente zat samen in het project met een isolatieadviesbedrijf. De gemeente draaide op voor de communicatie en
marketingkosten en het bedrijf leverde het advies. 

De gemeente denkt dat het aantal genomen besparingsmaatregelen hoger ligt, omdat sommige woningeigenaren na het advies wellicht energiebesparing bij een ander bedrijf inkochten.

Lees verder

Kamervragen over compensatie huurders wiens huurtoeslag onterecht stop is gezet

21-01-2020

Eind vorig jaar bleek uit een uitspraak van de Raad van State dat de Belastingdienst ten onrechte huurders met een hoge huur huurtoeslag weigerde of stopzette. De ministeries van Financiën en Binnenlandse zaken willen gedupeerde huurders niet compenseren. Het CDA vraagt in Kamervragen om dit toch te doen.

 

Verworven recht

Huurders met een huurprijs boven de huurtoeslaggrens (dit jaar €737,-) kunnen geen huurtoeslag krijgen. Er is een uitzondering voor huurders die al huurtoeslag ontvangen als de huurprijs door huurverhoging boven de grens uitkomt. Dit heet het ‘verworven recht’.  Bij huurders die tijdelijk een hoger inkomen hadden waarmee er geen recht was op huurtoeslag, maar die daarna weer een inkomen hadden waarmee ze wel weer recht hadden op huurtoeslag, oordeelde de Belastingdienst dat ze hun verworven recht kwijt waren geraakt. Onterecht, zo blijkt uit de uitspraak van de Raad van State.

Honderden huurders liepen zo huurtoeslag mis, of moeten de huurtoeslag terugbetalen. 

 

Kamervragen

Dat wil het CDA ook. Op eerdere Kamervragen antwoorden de ministers van Binnenlandse zaken en van financiën dat ze vinden dat er door de uitspraak van de Raad van State een ‘nieuwe interpretatie’ van de regeling is ontstaan, waardoor ze huurders niet met terugwerkende kracht tegemoet hoeven te komen. Dat is onzin, stelden belastingdeskundigen afgelopen zaterdag bij BNNVARA Kassa. De regel is altijd hetzelfde geweest maar werd verkeerd toegepast door de Belastingdienst.

Reden voor het CDA om opnieuw vragen te stellen over het verworven recht. Zo willen ze onder andere weten of er geen aanleiding is om ‘het nieuwe beleid, dat helemaal niet nieuw blijkt te zijn, met terugwerkende kracht toe te passen? En hoe gaat u dit aanpakken?’

Lees verder

Energie besparen is geld verdienen | TIPS

20-01-2020

Maximaal vijf minuten douchen bespaart 60 euro per jaar

Voor veel huishoudens kan de energierekening een aanslag op de portemonnee zijn. Maar dat hoeft niet. Met deze tips bespaar je op de stroom- en stookkosten.

Verwarm selectief
Zodra het kouder wordt, springt thuis vaker de verwarming aan. Onvermijdelijk natuurlijk, maar door slim te stoken kun je er wel voor zorgen dat je minder gas verbruikt. ,,Besparen op gas kan al vrij eenvoudig door de thermostaat een graadje lager te zetten dan je gewend bent’’, adviseert Sanne de Jong, energie-expert bij energievergelijker Gaslicht.com. ,,En verwarm alleen ruimtes die je gebruikt. Dus
thuis lekkere warme kleren aan in de winter.’’ Wie overdag bij afwezigheid de thermostaat op 15 graden zet, bespaart volgens berekeningen van Milieu Centraal gemiddeld 160 euro op jaarbasis. Wie dat ook ’s nachts doet, bespaart nog eens 100 euro per jaar. Bij vloerverwarming is het advies de thermostaat op 17 tot 18 graden te zetten, omdat het opwarmen anders te lang duurt. Met een slimme
thermostaat kun je de verwarming op afstand bedienen met je smartphone. Ook kan die voorkomen dat je energie verspilt, bijvoorbeeld door de verwarming automatisch uit te schakelen als je niet thuis bent.

Douche korter
Bijna 20 procent van het gasverbruik gaat op aan warm water. Hierop besparen kan eenvoudig door korter te douchen of een waterbesparende douchekop te gebruiken. Maximaal vijf minuten douchen, bespaart volgens Milieu Centraal ruim 15.000 liter warm water, ofwel 60 euro per jaar.

Kies voor inductie
Ook koken gaat in de meeste huishoudens nog op gas. Nu is dat nog goedkoper dan koken op elektriciteit, maar de overheid maakt gas de komende jaren duurder. Dit om mensen sneller van het gas af te krijgen. Als je fornuis aan vervanging toe is, kies dan voor een inductiekookplaat. Goedkoop is dat niet en je stroomverbruik neemt toe. Maar inductiekookplaten verhitten efficiënter en zijn daardoor een stuk energiezuiniger dan gasfornuizen.

Trek de stekker eruit
Een gemiddeld huishouden telt al snel meer dan honderd elektrische apparaten. We hebben allemaal een wasmachine, televisie en koelkast. ,,Zeker als ze wat ouder zijn, slurpen die stroom’’, zegt De Jong. Zo verbruikt een acht jaar oude koelkast meer dan 350 kWh per jaar, wat neerkomt op ongeveer 80 euro. Met een nieuwe A+++ koelkast daalt het stroomgebruik naar 160 kWh en ben je op jaarbasis nog maar 35 euro kwijt. Ook op stand-by gebruiken sommige apparaten en gadgets energie. Dit sluipverbruik kost een gemiddeld huishouden jaarlijks zo’n 100 euro, blijkt uit cijfers van Milieu Centraal. Sluipverbruik is eenvoudig te voorkomen door de stekker uit het stopcontact te trekken. Stekkerdozen maken het gemakkelijk om alles in een keer uit te zetten. Met een ‘slimme’ variant is het zelfs mogelijk om tijdschema’s in te stellen voor het aan- en uitzetten van apparaten.

Doe het licht uit
Verlichting is een van de grootste energieslurpers in huis. Laat lampen dus niet onnodig aan en vervang gloeilampen door ledverlichting. Ledlampen verbruiken 85 procent minder stroom dan traditionele gloeilampen en zijn 75 procent zuiniger dan halogeenlampen. Bovendien gaan ze 15.000 branduren mee. De gemiddelde gloeilamp heeft een levensduur van 1000 uur. ,,De aanschafprijs van ledlampen kan snel terugverdiend worden’’, zegt De Jong.

Isoleer je huis
In een slecht geïsoleerd huis gaat veel van de kostbare warmte verloren, waardoor harder moet worden gestookt en de energierekening oploopt. Radiatorfolie en tochtstrips zijn relatief goedkope oplossingen. Dak-, vloer- en muurisolatie zijn effectief maar wel een stuk duurder. Huiseigenaren en VvE’s die energiebesparende maatregelen nemen, kunnen hiervoor subsidie krijgen van de rijksoverheid. Zo kun je als huiseigenaar voor het isoleren van je dak, vloer en ramen (dubbelglas) ongeveer 20 procent subsidie krijgen. Kijk voor een compleet overzicht op energiesubsidiewijzer.nl.

Stap over
Niet iedereen is even happig op overstappen. Want het is een vervelend en tijdrovend klusje. Althans, dat is de vrees. Ruim een kwart van de Nederlanders is nog nooit van energieleverancier gewisseld, blijkt uit de Energiemonitor 2019 van de Autoriteit Consument en Markt. Toch loont het de moeite om elk jaar van aanbieder te wisselen, weet De Jong. ,,Een gemiddeld gezin dat 3500 kWh stroom en 1500 m3 gas verbruikt, bespaart met overstappen ongeveer 350 euro.’’

(artikel Leeuwarder Courant)

Lees verder

Fryslân blijft achter met gasloze huizen

18-01-2020

Toename in 2019, maar lager dan landelijk gemiddelde
 In 2019 werden voor het eerst in Fryslân meer woningprojecten zonder aardgasaansluiting aangevraagd dan mét. Maar ten opzichte van het landelijke gemiddelde loopt Fryslân achter, zo blijkt uit cijfers van netbeheerder Liander.

Liander merkt dat voor steeds meer nieuwbouwprojecten aanvragen ingediend worden voor aardgasloze aansluitingen. Landelijk werden bijna 25.000 aanvragen gedaan, oftewel 69 procent van alle nieuwbouw. Fryslân blijft achter. Er werden zo’n 2400 aanvragen gedaan en daarvan was 56 procent voor een gasloze woning. De toename ten opzichte van 2018 is wel stevig, toen dit percentage op 43 procent lag. Van de vijf provincies waar Liander stroom levert scoort Fryslân het laagst.

Liander kon daarvoor gisteren geen verklaring geven. Sinds 1 juli 2018 krijgen bouwers geen vergunning meer voor bouwplannen met een
aardgasaansluiting, maar projecten met vergunningen (met gas) van vóór die datum mogen nog uitgevoerd. Liander-woordvoerder Moniek van den Eertweg: ,,Blijkbaar lagen er in Friesland nog veel van die aanvragen.”

Binnen de provincie zijn de verschillen groot. Zo waren alle veertien woningen die in 2019 op Ameland werden gebouwd gasloos, en hadden in Tytsjerksteradiel van de 124 nieuwe woningen slechts zes een gasaansluiting. Dantumadiel behoorde landelijk tot de ‘achterblijvers’; van de 78 huizen waren slechts vijftien gasloos. Ook Leeuwarden (66 procent), Súdwest-Fryslân (60), Smallingerland (55) en Heerenveen (38) scoorden onder het landelijke gemiddelde.

Makelaarsvereniging NVM Friesland meldde deze week dat Friese nieuwbouwbudgetten van particulieren worden overschreden door onder meer de verplichte gasloze aansluitingen. Gevolg is dat soms kavels worden teruggegeven. Liander biedt projectontwikkelaars en
woningcorporaties de kans kosteloos af te zien van eerdere aanvragen voor aardgas-aansluitingen. Ook denkt de netbeheerder mee over de mogelijkheden om vergunde nieuwbouwprojecten alsnog zonder aardgas te bouwen.

Lees verder

IJLST | Nieuwbouw geeft Nij Ylostins toekomst

18-01-2020

Wat een mooi nieuwbouwplan heeft woningbouwcoöperatie Elkien voor wooncentrum Nij Ylostins. Hier kunnen alle inwoners van IJlst trots op zijn. Wij kunnen ons dan ook niet voorstellen dat inwoners van IJlst hier op tegen zijn. Het oude gedateerde wooncentrum wordt in fases gesloopt, zodat de huidige bewoners er kunnen blijven wonen tot de nieuwbouw klaar is. Dit is waarom we vorig jaar mei de menselijke kring om de bewoners van Nij Ylostins hebben gemaakt.

Woningbouwcoöperatie Elkien heeft met dit nieuwbouwplan aangetoond dat het goed heeft nagedacht en visie heeft over hoe ouderen in de toekomst zelfstandig willen wonen. Dit plan biedt de mogelijkheid om ook bij zwaardere zorg in Nij Ylostins te kunnen blijven wonen. Een groot pluspunt. Daarnaast kunnen ouderen met een laag inkomen ook in de toekomst terecht in woonzorgcentrum Nij Ylostins.

Wij hopen dat het college van B en W van de gemeente Súdwest-Fryslân inziet en beseft dat Nij Ylostins alleen toekomst heeft met nieuwbouw.

Minne Fijlstra, Hessel Draijer. IJlst

Lees verder

LEEUWARDEN | Bewoners flat half jaar zonder lift

18-01-2020

Waarom duurt dat twee maanden voor je een brief schrijft?
Op 9 januari viel er een brief van Elkien in de bus bij de bewoners van een flat aan de Canadezenlaan. De lift was stuk, en reparatie zou nog wel even duren.

Dat de lift stuk was, was voor bewoonster Greetje Sinnema geen verrassing. ,,Die is stuk gegaan op 9 november. Twee maanden eerder al.” En dat heeft nogal wat consequenties voor de bewoners, zeker in het deel waar Sinnema woont. ,,Voor mij valt het nog wel mee, maar voor de oudjes hier is echt heel lastig.” Sinnema woont helemaal aan het einde van de flat. Het trappenhuis met de kapotte lift is zo’n honderd meter lopen. De werkende lift is een trappenhal verderop: tweehonderd meter verwijderd van haar woning. ,,Ik heb de kerstspullen ingepakt en in dozen in de slaapkamer staan. Want daar moet ik nu helemaal mee naar de lift en dan weer terug naar de berging.”

Vervelend, maar veel vervelender vindt Sinnema het voor haar buren. ,,Ik spreek namens de bewoners hier, want iedereen heeft het erover. Dan is het van ‘wat is ’t wat, wat is ’t wat’. En wat moeten we doen? Iemand wilde al handtekeningen verzamelen, maar ja, wat schiet je daarmee op?” Af en toe doet ze nu boodschappen voor buren. ,,Ik heb een buurvrouw van 93, die slecht hoort en ziet en met een rollator loopt. En een bovenbuurvrouw die afhankelijk is van een scootmobiel. Die moet dus dat hele stuk lopen naar de lift, en dan beneden weer naar de hal om bij haar scootmobiel te komen. Die is dan de halve dag onderweg, dat kan toch niet?”

Op tafel ligt de ‘gewraakte brief’ van Elkien van 9 januari waarin wordt gesteld dat reparatie niet mogelijk is en dat er een nieuwe lift komt. Op zijn vroegst in mei. ,,Waarom duurt dat twee maanden voor je een brief schrijft? En waarom vraagt Elkien niet of mensen hulp nodig hebben? Of wensen ze ons op zijn minst gelukkig nieuwjaar, ook al is de lift kapot. Dat vind ik nog het ergste, zo’n briefje.”Want volgens Greetje Sinnema had Elkien best wat kunnen doen. ,,Bij een kennis in Bilgaard is de lift ook stuk geweest. Daar zijn toen tijdelijk trapliften gemonteerd. Dus er was best iets mogelijk. Een van de bewoners hier is er helemaal overspannen van. De bloeddruk is bij haar helemaal omhoog gegaan!” 

Elkien stelt in een reactie dat de bewoners eerder op de hoogte hadden kunnen worden gesteld. Maar, zo stelt de verhuurder, er was een periode van onderzoek nodig om het probleem met de lift duidelijk te krijgen. Nu blijkt dat er een nieuw systeem nodig is waar een lange levertijd voor nodig is.

Lees verder

HAULERWIJK | Huurders dupe van zonnepanelen

16-01-2020

De huurder betaalt in Haulerwijk de investering van woningcorporatie WoonFriesland in zonnepanelen, terwijl hij er juist geld mee zou besparen. Dat meent gezinsbegeleider Roel Wink. 

Lees verder

DRACHTEN | Bom barst: coalitie uiteen

15-01-2020

Met het opstappen van de PvdA is gisteren de coalitie in Smallingerland gevallen. De partij wil niet langer door met de grootste coalitiepartner ELP. ,,Ast net yn fertrouwen wurkje kinst, komst net fierder.”

De directe aanleiding vormt het handelen van de ELP in de discussie over de afrekening van de nieuwbouw van De Lawei, zegt PvdAfractievoorzitter Anton Pieters. Burgemeester Jan Rijpstra zei vorige week in de gemeenteraad dat de gemeente juridisch er niet onderuit kan om nog acht ton extra subsidie te geven. Toen bleek dat Rijpstra die bewering niet kon onderbouwen, besloot de raad het debat twee weken uit te stellen.

De ELP, die vond dat de acht ton alleen als lening zou mogen worden verstrekt, wilde in de aanloop naar de vervolgvergadering extern juridisch advies inwinnen. PvdA’er Pieters zegt dat dit voor zijn partij onacceptabel was: de ELP liet daarmee blijken geen vertrouwen te hebben in het eigen college. ,,Wy wiene shockeard. Dit fûnen we einliks in moasje fan wantrouwen rjochting it kolleezje.”

Pieters zegt dat de juiste weg zou zijn dat eerst de antwoorden van dinsdag zouden zijn afgewacht. ,,As koälysjepartij moatst fertrouwen hawwe yn it kolleezje. Ast it antwurd op foarhân al yn twivel lûkst en juridysk advys fregest, is dat fier te sykjen.” Het is volgens Pieters niet de eerste keer dat de ELP blijk geeft van weinig vertrouwen in het college.

Verbaasd
ELP-partijleider Yntze de Vries zegt verbaasd te zijn over de stap van de PvdA. ,,De boargemaster joech gjin antwurd. Doe hawwe wy as partijen sein: dan moatte wy sels mar op toernee, ék op juridysk mêd. Want ik haw der in ferhipte hekel oan om yn in debat te stean wêrby’t ik net wit wêr’t it oer giet.” Hij voegt toe dat de partijen uiteindelijk toch besloten de collegereactie af te wachten, toen bleek dat die zelf al juridisch advies ging inwinnen. ,,Mar blykber is it ferkeard fallen.”

Het besluit van de PvdA volgt op een roerige tijd. Sinds juni 2018, toen het college van (naast ELP en PvdA) VVD en GroenLinks/FNP aantrad, is het onrustig in de Smallingerlandse politiek. Er waren verhitte raadsdebatten en zowel PvdA als VVD zagen al een wethouder vertrekken.

PvdA’er Pieters zegt dat het niet de eerste keer is dat er onmin is met de ELP. Hij noemt recente moties van zijn partij over de ombudsfunctie, erfpacht en regenbooggemeente, waar de ELP tegen stemde. Desgevraagd zegt hij dat ook de discussie over de locatie van het zwembad tot ergernis leidt. ,,Se hawwe al besletten wêr’t dy komt en hoe grut it wurdt, en dogge alles om dêryn har sin te krijen. It giet allegear om it ego fan de ELP. Mei sa’n partij wolle wy net mear yn de koälysje sitte.”

De Vries zegt zich niet in het beeld te herkennen dat zijn partij alles wil bepalen. Hij zegt liever te spreken van een dualistische houding. ,,Wy binne gewoan hartstikke kritysk. Mar dat is polityk: it fentilearjen fan dyn eigen miening en yn debat ta in beslút komme. Miskien is it ek wol it ferskil tusken âlde en nije polityk, ik wit it net.”

Lees verder

Gemeentelijke lasten stijgen dit jaar fors, vooral afvalstoffenheffing

15-01-2020

De afvalstoffenheffing en andere gemeentelijke lasten zullen dit jaar opnieuw flink stijgen. Vorig jaar stegen de lasten ook al fors. Een gemiddelde huurder in een van de veertig grootste gemeenten betaalt dit jaar 363 euro, een gemiddelde huiseigenaar 734 euro.

Dat concludeert het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) op basis van onderzoek naar de belastingen in de veertig grootste gemeenten.

Eind vorig jaar verwachtte belangenvereniging Eigen Huis al dat de woonlasten omhoog zouden gaan.

Oproep van De Bewonersraad: beperk de gemeentelijke heffingen!
In het rapport van COELO scoort de gemeente Leeuwarden qua belastingen erg hoog (in negatieve zin). De Bewonersraad zal deze informatie gebruiken in het overleg in de werkgroep betaalbaarheid. Nogmaals doen we de oproep om de gemeentelijke heffingen te beperken gezien de invloed daarvan op de betaalbaarheid van wonen!

Hogere woonlasten
Huurders gaan ruim 5 procent meer woonlasten betalen dan vorig jaar, huizenbezitters ruim 4 procent. De onderzoekers hebben telkens gekeken naar huishoudens met meerdere bewoners.

Gemeenten rekenen bijna 6 procent meer dan vorig jaar voor het verzamelen en verwerken van afval. Dat komt vooral omdat de overheid de afvalstoffenbelasting vorig jaar al sterk verhoogde. Veel gemeenten betaalden de kosten hiervan vorig jaar nog zelf, maar rekenen dat nu door aan huishoudens.

 

Onroerendezaakbelasting

Daarbovenop zien huiseigenaren de onroerendezaakbelasting (ozb) voor het tweede jaar op rij met ruim 4 procent stijgen. Corine Hoeben van het COELO vindt die stijging zelfs nog meevallen. Omdat gemeenten steeds hogere kosten maken voor zorg en welzijn, had zij een grotere stijging verwacht.

Maar omdat een verhoging van de ozb een impopulaire maatregel is, vermoedt Hoeben dat gemeenten hier nog even mee wachten. Gemeenten hopen waarschijnlijk dat Den Haag meer geld vrijmaakt voor zorgtaken. "Maar als die zak geld niet komt, moeten gemeenten de ozb later snel verhogen of gaan bezuinigen."

 

Verschillen tussen gemeenten

De woonlasten verschillen sterk per gemeente. Zo gaan huiseigenaren in Apeldoorn 17 procent meer dan vorig jaar betalen en huurders zelfs 29 procent, terwijl de woonlasten in Arnhem juist zullen dalen.

 

Lees verder

LEEUWARDEN | Afbraak duplexhuizen Componistenbuurt

14-01-2020

Woningcorporatie Elkien begint volgende maand met de sloop van 42 duplexwoningen in de Sweelinckstraat, Beethovenstraat en Chopinstraat in de Leeuwarder Componistenbuurt. De portiekwoningen zijn verouderd. Nieuwbouw was handiger en goedkoper dan renovatie, aldus de corporatie, gesteund door de meeste huurders. Zij zijn door Elkien elders ondergebracht. Na de sloop begint zo
snel mogelijk de nieuwbouw van 44 nieuwe onder- en bovenwoningen. Die worden in 2021 opgeleverd.

Lees verder

BUITENPOST | Woningbouwafspraken Noordoost- Fryslân vertraagd

13-01-2020

Er zijn nog geen nieuwe woningbouwafspraken gemaakt tussen de provincie en gemeenten in de regio Noordoost-Fryslân, terwijl
de bestaande afspraken op 1 januari afliepen. De gemeenten in de noordoosthoek willen voorlopig met de oude afspraken blijven werken,
schrijven de burgemeesters van Achtkarspelen, Tytsjerksteradiel, Dantumadiel en Noardeast-Fryslân aan de provincie.

De gemeenten stellen dat er wel ‘intensief en constructief’ met de provincie is gesproken, maar dat heeft nog niet tot resultaten geleid.
Volgens Achtkarspelen heeft de vertraging te maken met de verkiezingen en coalitievorming in de verschillende gemeenten en de overstap van gedeputeerde Johannes Kramer naar het burgemeesterschap van Noardeast-Fryslân.

De gemeenten willen zonder beperking kunnen blijven bouwen binnen de bebouwde kom. Ook willen ze ‘definitieve afspraken’ met de provincie maken over de ruimte voor woningbouw als compensatie voor hun bijdrage aan de Sintrale As.

Lees verder

LEEUWARDEN | Zorgen in De Anjen over kamerverhuur

13-01-2020

,,Bij ieder huis dat hier te koop staat, vragen we ons af of het weer een kamerverhuurpand wordt”.

Paula Dompeling uit Leeuwarden maken zich ernstig zorgen over hun hofje in Bilgaard. Het hofje aan De Anjen in Bilgaard bestaat uit twintig woningen. Goede woningen, en niet te duur. En dat weten kamerverhuurders ook, stellen de buurtbewoners. ,,In de afgelopen jaren is het hier gewoon veranderd. Wij snappen ook wel dat deze wijk aantrekkelijk is voor studenten, zo dicht bij de hogescholen. Maar het heeft behoorlijk invloed op ons hofje”, vertelt Dennis Spoelstra.

Van de twintig woningen aan het hofje, zijn er nu zes in gebruik als kamerverhuurpanden stellen de bewoners. ,,We hebben vaak contact gezocht met de gemeente maar we worden afgewimpeld. Op de vraag of het toegestaan is, krijgen we antwoorden dat de ene woning onder het oude beleid valt, een andere onder het nieuwe. Volgens de gemeente is er allemaal niet zoveel aan de hand.”

Juist die houding, zorgt voor ergernis. Want waar de gemeente reageert door te stellen dat een pand vergund is, of dat er volgens hun gegevens geen sprake is van kamerverhuur, zien de bewoners het heel anders. ,,Alleen al dat ik jaren gebeld heb met de gemeente om aan te geven dat het niet goed gaat, dat ik overlast ervaar. En nooit ben ik doorverwezen naar het meldpunt overlast met mijn klachten. Pas toen we contact zochten met raadsleden kregen we te horen dat dat bestaat!”, vertelt Paula Dompeling. ,,Nu is de overlast even
een stuk minder omdat de huiseigenaar na de klachten bij het meldpunt hele strenge regels heeft opgesteld voor de studenten.”

,,Wij hebben een studentenhuis naast ons met drie meisjes. Vorig jaar ging dat best goed, uiteindelijk hadden we een goed contact, maar dan na de zomer zitten er dan drie anderen in en dan begint het hele circus weer opnieuw”, vult Dennis Spoelstra aan. Wat de buurtbewoners stoort is dat er op papier in sommige van de panden twee studenten wonen – waardoor de verhuurder geen vergunning voor kamerverhuur nodig heeft – maar in de praktijk soms wel vijf tot zes studenten verblijven. ,,En daar doet de gemeente niets aan”, stelt Abe Nauta. ,,Er wordt niet gehandhaafd.”

Behalve de woningen die gebruikt worden voor kamerverhuur, is een aantal andere panden ook in handen van huisjesmelkers zeggen de wijkbewoners. Maar die worden verhuurd aan gezinnen. ,,Wat ons ook zorgen baart, is dat op deze manier het voor starters onmogelijk wordt om een huis te kopen. Omdat verhuurders ze opkopen en geld verdienen aan de verhuur”, zegt Tonny Spies.

De ontwikkelingen in de Vlietzone zijn de afgelopen maanden met grote interesse gevolgd in De Anjen. Spoelstra: ,,natuurlijk zijn de problemen daar groter dan hier. Maar ook in De Anjen zie je dat de verhuurpanden minder goed onderhouden worden. Dat voortuinen veranderen in fietsenstallingen. Dat er mensen wonen die geen binding hebben met de wijk en er slechts korte tijd zijn. Dat tast de sfeer in de wijk aan.”

Dat de gemeente nu komt met plannen van aanpak en zoekt naar mogelijkheden om de problemen in de Vlietzone aan te pakken, vinden ze in De Anjen een goede zaak. ,,Het is te hopen dat ze met werkbare plannen komen die echt iets veranderen”, hoopt Spoelstra. ,,En die ook van toepassing zijn op de rest van de stad.”

Omdat de bewoners van De Anjen het idee hebben dat zij niet de enigen zijn in Bilgaard die kampen met het toenemende aantal koopwoningen die in handen komen van huisjesmelkers of particuliere verhuurders. ,,We hebben ook contact met het wijkpanel om dat te inventariseren”, aldus Spoelstra.

Lees verder

IJLST | Nieuwbouw Elkien

09-01-2020

Ik wil beginnen met het geven van een pluim aan de Woningcorporatie Elkien, voor het prachtige nieuwbouwplan wat betreft het ouderenzorgcomplex Nij Ylostins, in IJlst. Allemaal nieuwe gebouwen aan de ingang van IJlst, zie het artist impression, in het Sneeker Nieuwsblad van woensdag, 18 december, 2019. Een zorgcomplex helemaal aangepast aan de normen en eisen anno 2020, waarmee we minstens weer veertig jaar vooruit kunnen. Ik zou de huidige en toekomstige bewoners willen oproepen om voor dit prachtige plan te kiezen en niet in het minst het college van Sûdwest Friesland. Het plan van Elkien bevat maar liefst 30 moderne seniorenwoningen met daarnaast 30 woningen waar zwaardere zorg mogelijk is. Indien nodig kan men van de ene woning naar de andere verhuizen, binnen dezelfde woonvoorziening. Men verbaast zich over het feit dat Elkien geen plan B heeft, indien de monumentenstatus aan het huidige complex wordt verleend. Dat Elkien op dit moment geen plan B heeft lijkt me logisch met zo’n prachtig nieuwbouw plan. Zelf wonen we al meer dan veertig jaar in een huurwoning van Elkien naar volle tevredenheid. De huidige bewoners kunnen gerust zijn dat hun belangen, zowel sociaal als praktisch, bij te plegen nieuwbouw bij Elkien in goede handen zijn. Deze ervaring hebben we zelf bij een ingrijpende renovatie aan onze woning, enkele jaren geleden. Daarnaast heeft Elkien een samenwerkingsverband met de huurdersvereniging “De Bewonersraad Friesland”,die op haar beurt de gang van zaken nauwlettend volgt, in het belang van de huurders. Wat staat ons te wachten, als aan het wooncomplex een monumentenstatus wordt verleend, en Elkien zijn handen er vanaf trekt? Komt het dan in handen van een projectontwikkelaar, wiens visie bestaat uit zoveel mogelijk geld te verdienen? Dan zijn we toch veel beter uit met een sociale wooncorporatie als Elkien. Van hen die het kunnen weten is mij bekend dat het huidige wooncomplex op meerdere punten in zeer slechte staat verkeerd. Bij een eventuele verbouwing zullen deze gebreken altijd blijven opspelen. Nogmaals mijn oproep, kies voor het enige juiste en dat is totale nieuwbouw. Ik weet zeker dat de huidige en de toekomstige bewoners, zoals ik zelf met mijn vrouw, respectievelijk 80 en 74 jaar oud, daar absoluut geen spijt van krijgen. Ik meen bijna zeker te weten dat alle toekomstige bewoners van dit zorgcomplex kiezen voor radicale nieuwbouw.

IJlst, Henk de Vries

Lees verder

IJLST | ‘Gemeente doet te lang over status Nij Ylostins’

08-01-2020

Wordt ouderencomplex Nij Ylostins in IJlst een gemeentelijk monument? Sommige oppositie-fracties in Súdwest-Fryslân vinden
dat het wel erg lang duurt voordat er een besluit is.

Met een monumentenstatus mag Nij Ylostins niet meer gesloopt worden. Het college van B en W heeft de monumentenstatus voorlopig toegekend en komt voor 25 februari met een definitief besluit. Súdwest-Fryslân zegt ook rekening te moeten houden met de belangen van de eigenaar Elkien. De woningbouwcorporatie heeft juist meermaals aangegeven weinig toekomst te zien in een monumentenstatus en
heeft juist nieuwbouwplannen.

Voorvechtster Joke Schilling sprak de commissieleden gisteren voor de vergadering, als inspreker, toe en zei dat de bewoners lijden onder de onzekerheid over die monumentenstatus. „De gemeente moet snel helderheid bieden, want de bewoners van Nij Ylostins weten nog steeds niet waar ze aan toe zijn”, aldus Schilling.

Bauke van Dijk (D66) had de kwestie op de commissieagenda gezet en vind het raar dat de belangen van Elkien meegenomen worden in de afweging over de monumentenstatus: „Het gaat om het gebouw. Ongeacht de consequenties voor de bewoners of Elkien. De gemeente doet er lang over.” Na het positieve advies van welstandscommissie Hûs en Hiem is er volgens van Dijk maar één conclusie mogelijk. Een monumentenstatus en snel ook. GBTL, de Wind en Poiesz-Zijlstra pleitte ook voor een snelle toekenning.

Wethouder Erik Faber (GroenLinks) vroeg om geduld: „Het is niet alleen ja en amen zeggen. Ik wil een houdbaar en zorgvuldig besluit, ook om allerlei bezwaarprocedures te voorkomen. Anders wordt het juist onrustiger.” De bewonerscommissie heeft ondertussen Elkien gevraagd nieuwe presentaties over nieuwbouwplannen, op 18 januari, op te schorten zolang er nog niet besloten is over de monumentenstatus.

Lees verder

DEN HAAG | Kabinet verhoogt minimumloon niet

08-01-2020

Het kabinet ziet geen reden om het wettelijk minimumloon te verhogen. De linkse oppositie en vakbonden pleiten voor verhoging omdat veel mensen er niet van zouden kunnen rondkomen en onvoldoende zouden profiteren van de economische groei.

Minister Wouter Koolmees (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) heeft een evaluatie laten uitvoeren. Daaruit blijkt dat over de periode 2011-2018 het minimumloon de cao-loonontwikkeling heeft bijgehouden. Verder is de koopkracht van mensen met een minimumloon in deze periode toegenomen, komt uit het onderzoek naar voren. ,,Deze indicatoren geven geen aanleiding tot bijstelling”, schrijft Koolmees aan de Kamer.

Ongeveer een half miljoen mensen hebben in Nederland een baan op het minimumniveau. Het verhogen van het minimumloon is een kostbare zaak voor het kabinet omdat die verhoging gekoppeld is aan de uitkeringen. Als het minimumloon stijgt, gaan ook de de bijstand en de AOW omhoog. Het kabinet laat wel onderzoeken wat de gevolgen zijn van een aanpassing van het minimumloon. Het brutominimumloon bedraagt 9,54 euro per uur ofwel 1653,60 euro per maand. Het FNV vindt dat het minimumloon omhoog moet naar
14 euro per uur.

 

Lees verder

IJLST | Nij Ylostins verdient status monument

07-01-2020

Zorgcentrum Nij Ylostins in IJlst. ‘Het complex heeft een onvervangbare ziel.’
ies

Súdwest-Fryslân neemt binnenkort een beslissing over de monumentenstatus voor het complex Nij Ylostins in IJlst. Met negens en tienen als rapportcijfers moet dat lukken. In maart en april 2019 heeft de eigenaar van Nij Ylostins in IJlst aan de bewoners kenbaar gemaakt dat het wooncomplex wordt gesloopt. Bewoners moeten september 2020 zijn verhuisd. Er is geen alternatief in IJlst, nieuwbouw is niet aan
de orde. De boodschap was: ‘Als u elders in Fryslân een woonplek vindt, zullen wij u daarbij wel helpen.’

Deze ondoordachte actie van Elkien riep veel reacties op, onder meer uit de architectuurwereld. Architect Rein Hofstra, publicist architectuur van LC Peter Karstkarel en oud-architect en docent Joute de Graaf verklaarden dat het complex een grote architectonische waarde heeft.

Het markeert hoe men eind jaren zestig anders is gaan denken over de manier van wonen voor ouderen. In plaats van hoge flats met lange gangen werd hier een open ruimte gecreëerd met straatjes en zithoekjes in plaats van lange saaie gangen. Ook werd een mooie gemeenschappelijke ruimte gemaakt naast de binnentuin. Je gaat naar buiten en toch kun je binnen blijven als je de binnenstraatjes op gaat. Een vorm van sociaal contact houden is gegarandeerd. Het werd in 1972 werkelijkheid en kreeg van de minister officiële erkenning als ‘experimentele woningbouw’. Er kwamen lovende publicaties in de regionale en landelijke media.

De voorgenomen sloop bracht een aantal mensen en erfgoedvereniging Heemschut tot het inzicht dat Nij Ylostins moet worden aangemerkt als gemeentelijk monument. Daartoe werd eind juni een aanvraag ingediend. Daarbij werd een idee aangeleverd voor hoe je perspectiefvol zou kunnen renoveren.

Helaas meende wethouder Erik Faber dat deze aanvraag weinig kans van slagen heeft. Ook waren er politieke partijen die dachten dat dit een ludieke actie was, een ‘trucje’ om de zaak te rekken. Andere partijen namen het wel serieus.

Op basis van de aanvraag tot gemeentelijk monument worden onafhankelijke deskundigen gevraagd om ook hun oordeel te geven over het wooncomplex. Bureau De Onderste Steen uit Nijmegen adviseert vervolgens: ,,De structuralistisch aandoende plattegrond van het complex (met woningen die ten opzichte van elkaar verspringen) en de inpassing in de omgeving (met fruitbomen) zijn bijzondere aspecten die ook na vijftig jaar nog zeer modern aandoen.” Het advies is ,,het complex Nij Ylostins te behouden voor de toekomst en aan te wijzen
als gemeentelijk monument”.

De gemeente Súdwest-Fryslân moest de aanvraag voorleggen aan de welstandscommissie en liet zichzelf een advies aanreiken. Het bureau MVDH Architectuurhistorie uit Groningen werd gevraagd een ‘waardenstelling’ te doen. Het bureau kwam in een lovend rapport tot de conclusie: ,,Gelet op de hoge waarden op cultuurhistorisch, architectuurhistorisch en stedenbouwkundig vlak is te zien dat het een voor de gemeente uniek gebouw betreft dat voort is gekomen uit een sociaal-maatschappelijk gedachtegoed. (...) De opzet van het complex is tot in detail door de ontwerpers, initiatiefnemers en gebruikers doordacht. (...) Het is zeer aan te bevelen het complex met buitenruimte in z’n geheel als gemeentelijk monument aan te wijzen.”

In feite komt het gemaakte rapport overeen met de bevindingen van Joute de Graaf en De Onderste Steen. In de toelichting onderstrepen de aanvragers: ,,Bewaar dit complex in zijn verschijningsvorm. Het heeft een onvervangbare ‘ziel’.’’ Ten slotte oordeelde welstandscommissie Hûs en Hiem unaniem: ,,Door commissieleden wordt opgemerkt dat het wooncomplex goed veranderbaar is
zonder dat dit ten koste hoeft te gaan van de intrinsieke waarde van het gebouw en dat uit rapporten blijkt dat Nij Ylostins nog in hoge mate gaaf is.” De commissie komt tot het oordeel ,,dat Nij Ylostins van voldoende cultuurhistorische en architectuurhistorische betekenis is, dat aanwijzing van het complex als gemeentelijk monument is gerechtvaardigd.”

Het mag voor een ieder duidelijk zijn dat deze aanvraag geen ludieke actie of een trucje is. Er moet inderdaad flink worden geïnvesteerd om de woonunits bij de tijd te brengen. Maar dat kán. Het kan toch niet zo zijn dat je negens en tienen op je rapport haalt en dan alsnog niet zou slagen met de aanvraag voor gemeentelijk monument.


Bendiks Jan Boersma en Reinder Hoomans zijn indieners van de aanvraag tot gemeentelijk monument voor Nij Ylostins.

Lees verder

LEEUWARDEN | Piekjaar bouw met 1150 nieuwe woningen

06-01-2020

Vooral oude Aegon-complex levert grote bijdrage

De Friese hoofdstad heeft een duizelingwekkend woningbouwjaar achter de rug. Er kwamen ruim 1150 nieuwe huizen bij. Ongeveer de helft bestaat uit studentenappartementen.

Hiermee is 2019 het meest productieve Leeuwarder bouwjaar van deze eeuw tot nu toe. Zulke hoge cijfers doen denken aan de naoorlogse decennia, toen alles op alles werd gezet om de woningnood te bestrijden. De huidige piek wordt vooral veroorzaakt door Markt058. In dit oude Aegoncomplex bij het NS-station werden afgelopen zomer zo’n vijfhonderd studentenstudio’s opgeleverd. De gemeente telt ze mee, maar wel in een aparte categorie. Het zijn zelfstandige woningen met alles erop en eraan, maar de reguliere woningmarkt staat eigenlijk los van de studentenbouw.

Elders in de stad kreeg Leeuwarden er dit jaar in ieder geval nog 75 zelfstandige studentenwoningen bij. Verder bestond de productie uit 72 zorgappartementen en ruim 500 reguliere woningen. Er werden ook 121 huizen gesloopt, vooral bij het oude Cambuurstadion, waar corporatie Elkien huurhuizen vervangt door nieuwbouw.

De bouwpiek is eenmalig, want dit jaar verwacht de gemeente uit te komen op 750 nieuwe woningen. Vorig jaar werden in de gemeente 828 huizen opgeleverd. In de vier jaar daarvoor zat de productie steeds tussen de 690 en 780 woningen. Toen de verhuur van Markt058 in augustus begon, was iedereen benieuwd of dit een succes zou worden. De gemeente en bedrijven keken nieuwsgierig toe. Zou het ontwikkelaar Leyten lukken om al die 500 studio’s te verhuren? ,,Ja, het complex zit helemaal vol’’, zegt Hans Vierstra, beleidsadviseur wonen van de gemeente. De studio’s voldoen blijkbaar aan een grote vraag.

Dat maakt nieuwsgierig, want wie zijn de huurders? Gaat het vooral om buitenlandse studenten? Komen ze uit andere studentensteden waar een tekort aan kamers is? ,,Begin 2020 gaan we dat analyseren’’, zegt Remco Deelstra, ook beleidsadviseur wonen. ,,Misschien zitten er wel mensen tussen die in Groningen studeren en dagelijks heen en weer pendelen.’’ Dat er een markt bestond voor zelfstandige studentenstudio’s kwam voor de gemeente niet als een verrassing. ,,We hebben nu zo’n 1000 wooneenheden voor studenten toegevoegd’’, zegt Vierstra. ,,Daarnaast is er een aanvullende wens van nog eens 470 eenkamerwoningen.’’

De gemeente staat zulke studentenwoningen alleen toe in concentratiegebieden, zoals de Kenniscampus, de binnenstad en uitloopgebieden hiervan, zoals bij de Oostergoweg en de Lange Marktstraat. Er komen nog steeds nieuwe aanvragen binnen voor studio’s. De gemeente steunt de bouw van studentenstudio’s, omdat woonwijken en sociale woningbouw zo worden ontlast.

Lees verder

‘Bouwspurt’ dankzij studentenstudio’s

06-01-2020

De woningbouw in Leeuwarden beleeft een grote spurt, dankzij ontwikkelaars die brood zien in appartementen. De verkoop van eengezinswoningen in de uitlegwijken en dorpen groeit ook, maar gestaag. De Friese hoofdstad kreeg er afgelopen jaar zeshonderd zelfstandige studentenstudio’s bij: een groeispurt van formaat. Dit betekent een ontlasting van de woonwijken in Leeuwarden, maar heeft ook gevolgen voor de klassieke studentenhuizen, waar studenten op kamers zitten met een gedeelde wc, keuken, badkamer en douche.

Volgens gemeentelijke berekeningen heeft de stad inmiddels ongeveer 490 kamers te veel. ,,Bij ons zijn circa 650 kamerverhuurpanden bekend’’, zegt Remco Deelstra van de gemeente. In werkelijkheid is het aantal hoger, want kleinere studentenwoningen met enkele kamers staan niet geregistreerd. Of het aantal kamerverhuurpanden straks daalt, moet nog blijken. Nederlandse hbo-studenten blijven vaak lang bij hun ouders wonen. Het is dan ook opmerkelijk hoeveel zelfstandig wonende studenten Leeuwarden kent. Het zijn er 7000, van wie er 2000 uit het buitenland komen. Het grotere Zwolle telt maar 3500 zelfstandig wonende studenten. Het verschil zit hem vermoedelijk in bijzondere opleidingen als de hotelschool en de Thorbecke Academie. Die trekken meer studenten van buiten. Wie van ver komt, kan niet bij zijn ouders blijven wonen, vandaar het hoge aantal ‘uitwonenden’.

De gemeente vindt het prima dat ontwikkelaars op de studentenmarkt mikken en risico willen nemen. Deelstra: ,,Als er heel veel aanvragen zijn, dan is dat ook een teken van vertrouwen. Als ontwikkelaar moet je voor de bouw weten dat je het voor elkaar krijgt om ze te verkopen of te verhuren.’’

Appartementen
De grootschalige bouw voor studenten wekt bij oudere Leeuwarders wel eens wrevel. Wordt hun groep wel bediend? Jazeker, benadrukken de gemeentelijke woonadviseurs. Ze wijzen op de golf aan nieuwe appartementengebouwen die nu worden gebouwd.
Denk bijvoorbeeld aan de twee woongebouwen (samen 36 appartementen) op de plek van de oude Fenix-kerk bij het Valeriusplein. Op het Zuidvliet is corporatie WoonFriesland al een heel eind op dreef met een complex van 52 sociale huurwoningen.
Ondertussen is ook begonnen met de bouw van twee woontorens met elk 37 appartementen op de plek van het oude LPF-complex aan de Tesselschadestraat. Daar worden ook nog steeds kantoren omgebouwd tot woningen, bijvoorbeeld in het oude UWV-pand (het Roemerhuys), waarin 32 woningen komen.

Toch moet de vraag naar ouderenappartementen niet worden overschat, zegt Deelstra: ,,Vaak wordt gedacht dat mensen vanaf hun zeventigste allemaal in een appartement willen wonen, maar dat is een mythe. De meeste ouderen zitten prima in hun eengezinshuis en schuiven een verhuizing vaak voor zich uit.’’ Veel twintigers en dertigers zouden ook wel zo’n eengezinswoning willen. Deelstra:
,,Vroeger was het zo: als je jong was, ging je gewoon kopen in Leeuwarden. Maar nu de prijzen stijgen, gaan starters vaak eerst in een appartementje zitten.’’ Dan sparen ze vaak voor een koophuis. Studentenstudio’s zijn meestal maar 20 vierkante meter groot. Andere
appartementen moeten minstens 65 vierkante meter zijn, zo heeft de gemeente bewust vastgesteld.

Woordvoerder Hans Vierstra: ,,Hiermee lukt het niet om een oudere eengezinswoning op te splitsen in twee appartementen. Zo’n huis is
namelijk meestal maar 100 tot 120 vierkante meter.’’ Bij de tolhuislocatie aan de Groningerstraatweg wordt straks een uitzondering
gemaakt, speciaal voor starters op de woningmarkt, die nu moeilijk aan een betaalbaar huis kunnen komen. Voor hen komen er betaalbare
koopappartementjes beschikbaar, die kleiner zijn dan 65 vierkante meter.

Eengezinswoningen
Ieder jaar krijgt de gemeente Leeuwarden er honderden eengezinswoningen bij. De belangrijkste bouwplek is stadsdeel De Zuidlanden, dat twintig jaar geleden is ontwikkeld. Uiteindelijk moeten er 5700 woningen verrijzen in dit gebied, waarbij de grote wijk Middelsee is meegerekend. PvdA-wethouder Hein de Haan: ,,In de Zuidlanden zitten we volop in de productiefase. We zijn nu bezig met het voorbereiden van de buurtschappen Unia en De Hem. Ook Blitsaerd-Oost is in ontwikkeling: in januari willen we een stedenbouwkundig plan presenteren voor deze nieuwe fase.’’
Het publiek dat in de Leeuwarder uitlegwijken komt wonen, bestaat vooral uit stedelingen. Deelstra: ,,Vroeger werd gedacht dat we mensen uit Heerenveen en andere delen van Friesland hier naar toe zouden halen, maar dat is niet wat wij zien. 80 tot 90 procent woonde al in Leeuwarden.’’

Binnen de stad is een voortdurende verhuisstroom aanwijsbaar: ,,We zien nu bijvoorbeeld veel gezinnen uit Zuiderburen die naar de Zuidlanden verhuizen.’’ Desondanks wekt de bouw in De Zuidlanden zorgen in de dorpen. Vooral de FNP heeft de indruk dat Leeuwarden het platteland leegzuigt en vindt dat dorpen meer nieuwbouwmogelijkheden moeten krijgen. Maar in de gemeente Leeuwarden staat geen enkel dorp op slot, benadrukken de ambtenaren. In Wirdum en Wytgaard zijn altijd kavels te koop en in grote dorpen als Grou of Stiens al helemaal. Wie op Funda kijkt, ziet inderdaad dat in de Leeuwarder dorpen minstens 150 huizen te koop staan, waarvan een deel zelfs
een vraagprijs heeft onder de 150.000 euro. ,,We merken in dorpen dat veel inwoners heel tevreden zijn met hun eigen situatie,
maar zich zorgen maken over anderen’’, zegt Deelstra. Vaak hebben ouderen het gevoel dat jongeren geen huis kunnen vinden in het dorp. In de praktijk blijkt die woningnood mee te vallen, constateren de ambtenaren.

Het gemeentebestuur wil aan dorpen geen nieuwe uitbreidingswijken in de weilanden meer toestaan. Wel valt er te praten over een woonfunctie in leegstaande dorpspanden. Deelstra: ,,Zo kijken we nu bijvoorbeeld naar wonen in het schooltje van Hilaard.’’ In Stiens komen woningen in het oude gemeentehuis en waarschijnlijk ook op de plek van De Skalm. De Haan: ,,Er is op dit moment overal veel vraag naar, ook in de dorpen. Maar als je gaat bijbouwen, moet je je wel afvragen welk vastgoed in de toekomst nog interessant is. Wat we nu bouwen, voldoet aan nieuwe energienormen, dus dat blijft wel interessant, maar de oudere huizen waar de huidige bewoners in wonen
niet. Als je te veel gaat toevoegen in de dorpen, kan dat dus ook een gevaar zijn.’’

Experimenten
De gemeente Leeuwarden pleitte tien jaar geleden voor meer experimentele woonvormen (niches). Dat leverde bijvoorbeeld een wijkje
met ‘tiny houses’ op in De Zuidlanden. Leuk plan, maar voor de gemeente was het project verliesgevend, constateert wethouder De Haan.
Deze minihuisjes moeten voldoen aan dezelfde strenge eisen als andere nieuwbouw. Dat maakt de bouwkosten best hoog ten opzichte van de bescheiden woonruimte. De vraag naar tiny houses is dan ook bescheiden. De meeste mensen willen toch een stenen huis, constateert de gemeente.

Voor bijzondere woonvormen is overigens best ruimte, merken Deelstra en Vierstra op: ,,In Mantgum zijn mensen bijvoorbeeld bezig met een project in gedeeld opdrachtgeverschap.’’ Dit kan tien nieuwe woningen opleveren in een bijzondere samenlevingsvorm. ,,Ook in Middelsee hebben we nog experimenteergedachten’’, zegt De Haan. Hij deed inspiratie op bij de bouwaanpak van Oosterwold, een nieuwe wijk in Almere. ,,Daar is bijna alles vrijgelaten. De gemeente legt geen riolering aan, geen trottoirs of lantaarnpalen. Mensen mogen het daar helemaal zelf uitzoeken, zolang ze zich aan het bouwbesluit houden en goede afspraken maken met hun buren.’’

Lees verder

SNEEK | Versnelde procedure voor wooncomplex it Skulplak

02-01-2020

Het college van B en W van de gemeente Súdwest-Fryslân wil de sloop en herbouw van wooncomplex voor ouderen It Skûlplak in Sneek mogelijk maken.

Het gaat om een verouderd complex van woningcorporatie WoonFriesland aan de Dr. Kuyperlaan, de Goeman Borgesiuslaan en de Troelstrakade met in totaal 48 appartementen. Acht woningen werden in 2014 al gesloopt. Daarvoor in de plaats moeten negentien grondgebonden woningen en 45 appartementen komen. Deze komen net als het huidige complex in een S-vorm te staan en zijn bestemd voor de sociale huursector.

Het bouwplan past nu niet binnen het gemeentelijk beleid. Om de procedure te versnellen wil het college de omgevingsvergunning en de wijziging van het bestemmingsplan in één regeling doen. De gemeenteraad stemt daar op 23 januari over. De provincie Fryslân verleende de ontheffing van de Wet natuurbescherming al aan WoonFriesland.

Lees verder

Onzekerheid in Nij Ylostins

31-12-2019

„Beste oudere, ik wens u een fijne kerst”, aldus een van de vele kerstkaartjes die vanuit de basisscholen in de stad IJlst op de mat bij de oudere bewoners van Nij Ylostins vielen. Een hart onder de riem voor de bewoners van het ouderencomplex, die een stressvol en vervelend jaar achter de rug hebben. Maar de onzekerheid is nog niet voorbij, geven bewoners aan. Wat er in de toekomst met Nij Ylostins gebeurt is nog onduidelijk. Eigenlijk had de verhuizing van de bewoners uit Nij Ylostins al begonnen moeten zijn, als het oorspronkelijke plan voor sloop in de zomer van 2020 was uitgevoerd. Op 19 maart kondigde woningbouwcorporatie Elkien deze versnelde sloop aan. De ouderen moesten weg uit IJlst, want er was geen vervangende seniorenwoning in de stad beschikbaar.

Na dit nieuws kwam IJlst in opstand. Iedereen leefde mee met de bewoners van Nij Ylostins. Op 7 mei vormden 739 stadgenoten een menselijke kring rondom het ouderencomplex uit 1972. Snel daarna, op 23 mei komt het bericht dat de sloop wordt uitgesteld tot 2022. Bij sommige bewoners gaat de vlag uit. Misschien hoeft het complex helemaal niet gesloopt te worden. Volgens welstandscommissie Hûs en Hiem is het gebouw bijzonder genoeg om op de monumentenlijst te zetten. De gemeente Súdwest-Fryslân neemt daarover voor 25
februari een besluit. Súdwest-Fryslân wil in principe de status toekennen, maar zegt ook de belangen van de eigenaar te moeten afwegen. Elkien geeft juist aan weinig toekomst te zien in de monumentenstatus en renovatie van het huidige complex. De woningbouwcorporatie heeft daarom op 7 december nieuwbouwplannen aan de bewoners gepresenteerd. 

Sommige bewoners van Nij Ylostins hopen op een monumentenstatus, anderen vooral op zekerheid, op welke manier dan ook. De meeste bewoners vragen om anonimiteit wanneer we hen benaderen voor een terugblik op het afgelopen jaar. Elkien zou ze verboden hebben om met de pers te praten. Elkien-directeur Harro Eppinga zegt dat van een spreekverbod geen sprake is: „Dat kan ook helemaal niet. Er is vanuit Elkien nooit een opmerking hierover gemaakt.” Hij noemt de suggestie wel kenmerkend voor het in zijn ogen onterechte
beeld dat ontstaan is van Elkien als boeman in de kwestie Nij Ylostins. 

Dat er tot deze maand al die tijd geen nieuwbouwplan was, bevreemdt bewoners: „Je wordt steeds in onzekerheid gehouden.” En: „Elkien wordt koud noch warm.” Die onzekerheid begon voor de bewoners al in 2017, toen zij voor het eerst geïnformeerd werden over de sloopplannen. Tegen een eventuele (interne) verhuizing zien bewoners op. Het gezegde „oude bomen moet je niet verplanten”,
rolt meerdere malen over de tong. Dat Elkien sloop aankondigde zonder nieuwbouwplannen, lag aan verwarring rond de brandveiligheidseisen, die aanvankelijk snelle sloop vereisten. Ook was er onduidelijkheid rondom de herbestemming van het oude gemeentehuis.

Eppinga zegt te begrijpen dat verhuizen zwaar is voor de bewoners op leeftijd, maar staat achter nieuwbouw op dezelfde plek. „De onrust wordt juist veroorzaakt door de monumentenstatus. Het belangrijkste was altijd dat bewoners in IJlst konden blijven wonen, en dat is nu gelukt.”

Elkien zegt de bewoners mee te willen nemen in de plannen, maar renovatie niet te heroverwegen. Er wordt in januari met bewoners verder gepraat over tijdelijke invulling om de leegstand in het complex (21 van de 56 appartementen staan leeg) tegen te gaan. „Ze moeten zich inleven in onze situatie”, zegt een bewoner. Een ander: „Een bloemetje van Elkien na dit zware jaar zou al fijn zijn.”

Lees verder

OPINIE Ook veel ouderen kampen met armoede

19-12-2019

In de berichtgeving over armoede in Nederland ging het vooral over armoede bij kinderen. Maar bij een andere groep is het risico op armoede ook groot: alleenstaanden in de AOW-leeftijd. Er is sprake van framing als het gaat over armoede. Vele media berichtten
naar aanleiding van de publicatie van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) over armoede uitsluitend over de cijfers ten aanzien van armoede bij kinderen, wat in feite overigens armoede bij de ouders is.

Bekijkt men echter enkele pagina’s van CBS-rapport beter, dan ziet men hoe het écht zit met de armoede in Nederland. Het CBS zegt namelijk: ‘Alleenstaanden onder de AOW-leeftijd staan op de tweede plek in de rangorde van huishoudens met een hoog armoederisico: één op de vijf had in 2018 een inkomen onder de lage-inkomensgrens, net als in voorgaande jaren.’
Het grootste deel van de armoedeproblematiek ligt bij de alleenstaanden in de AOW-leeftijd.

En wie de grafiek bij deze tekst bekijkt, ziet dat het armoederisico per huishoudenstype in 2018 voor alleenstaanden in de AOW-leeftijd 20
procent bedraagt. Het risico op een langdurig (vier jaar of meer) laag inkomen is 11 procent. Voor het eenoudergezin met uitsluitend
minderjarige kinderen bedraagt dit risico 21 procent en het risico op een langdurig laag inkomen ongeveer 7 procent.
Daaruit trekt het CBS terecht de conclusie dat ruim een op de tien alleenstaanden onder de AOW-leeftijd in 2018 al langdurig gebukt ging
onder een laag inkomen. Daarmee staat deze groep aan kop als het gaat om langdurige armoedeproblematiek.

Men zal zeggen: wat maakt het uit? Het is toch duidelijk dat het armoederisico onder eenoudergezinnen het grootste is, op de voet
gevolgd door alleenstaanden? Maar percentages zijn misleidend! Een hoog percentage in een kleinere groep kan qua aantallen lager liggen dan een lager percentage in een grotere groep. Dat is hier het geval.

Zie daarvoor een citaat van het CBS: ‘De bijdrage van de eenoudergezinnen aan de omvang van de gehele armoedeproblematiek in
Nederland is relatief beperkt. Dat komt omdat het aantal eenoudergezinnen met minderjarige kinderen in Nederland met nog geen
300.000 in 2018 verhoudingsgewijs klein is. Het aantal alleenstaanden onder de AOW-leeftijd is met ruim 1,6 miljoen aanzienlijk groter, zodat het relatief hoge aandeel van deze groep met een armoederisico doorslaggevend is in het totale aantal huishoudens met
armoedeproblematiek.’

De conclusie van het CBS: van alle huishoudens met een inkomen onder de lage-inkomensgrens in 2018 kwam 57 procent voor rekening van alleenstaanden onder de AOW-leeftijd; van de huishoudens met een langdurig laag inkomen was dat 65 procent. Kortom, het grootste deel van de armoedeproblematiek ligt bij de alleenstaanden onder de AOWleeftijd en niet bij de eenoudergezinnen.

Bezuinigen 
Toch berichtten media naar aanleiding van dit rapport veelal uitsluitend over armoedecijfers bij eenoudergezinnen. Ik noem dit doelbewuste
framing, want armoede bij kinderen doet het bij het grote publiek veel beter dan armoede bij alleenstaanden. Dat laatste interesseert maar
weinig mensen.

Wethouders die moeten of willen bezuinigen op het armoedebeleid, maken hier ook handig gebruik van. Het werkt zo: het totaalbudget moet lager, maar je moet het ook aan je gemeenteraad verkopen. Voor de kleinste groep, de eenoudergezinnen, maak je wat extra regelingetjes. Want kinderen die in armoede opgroeien: dat kan niet, nietwaar? En de gemeenteraad gaat akkoord, want die vindt dat ook. Van de veel grotere groep in armoede, de alleenstaanden, laat je wat maatregelen verdwijnen en je poetst je cijfers over kinderen in armoede in jouw gemeente flink op.
Moet je dan niet schrijven over armoede bij eenoudergezinnen?
Natuurlijk wel, maar zwijg alleenstaanden in armoedesituaties niet dood. Het is niet of of, maar en en!


Johan Bakker is secretaris van de Vereniging Platform Een- en
Tweepersoonshuishoudens Leeuwarden (PEL)

Lees verder

LEEUWARDEN | Raad voelt niks voor ‘zorgcowboy’ Incluzio bij WMO

19-12-2019

Een groot deel van de Leeuwarder raad ziet samenwerking met zorgbedrijf Incluzio in de uitvoering van de WMO niet zitten.
Dat bleek gisteravond tijdens een politieke dialoog over de voortgang van de WMO-plannen.

Verschillende fracties spraken hun verbazing uit over de externe toets die wethouder Herwil van Gelder nu opeens wil laten doen op het contract dat de gemeente op punt staat af te sluiten met Incluzio. Aanleiding hiervoor, blijkt uit een memo dat hij maandag naar de raad stuurde, zijn negatieve publicaties over het zorgbedrijf van het journalistieke platform Follow the Money en het radioprogramma Reporter . Hierin werd duidelijk dat veel inwoners van Hollands Kroon slechte ervaringen met Incluzio hebben, onder meer omdat de keuzevrijheid
beperkt is als het gaat om zorgaanbieders. Ook moet er ieder jaar geld bij.

Meerdere fracties vonden dat Van Gelder had moeten weten dat Incluzio niet onomstreden is. ,,Wij betreuren dat de wethouder nu pas in actie komt. Dat komt wat reactief over’’, vond Johan Magré (D66). ,,Hoe kan het dat wij op het punt staan in zee te gaan met deze zorgcowboy terwijl alle seinen op donkerrood staan? Ik ben benieuwd naar het plan B van de wethouder’’, aldus Carlijn Niesink
(ChristenUnie). Lutz Jacobi wilde van de wethouder zwart op wit hoe hij de negatieve effecten in Hollands Kroon hier denkt te voorkomen.
Van Gelder gaf toe ,,net zo verrast als u’’ te zijn door het feit dat Amaryllis en Incluzio samen hadden ingeschreven op de aanbesteding voor de basisondersteuning WMO in 2021. ,,We hebben daarop referenties gevraagd aan Utrecht en Hollands Kroon die al met Incluzio werken, en die waren positief. Dus ik schrok ook van het beeld dat afgelopen weekend in de media werd geschetst.’’

Onbegrijpelijk, vond VVD’er Marcel Visser. ,,Het sentiment in de pers is al een jaar negatief. De wethouder had dit moeten weten en er op moeten acteren.’’

Omdat lang niet alle vragen beantwoord konden worden, komt er binnenkort een vervolg.

Lees verder

LEEUWARDEN | Besparing speerpunt in energiestrategie

19-12-2019

Energiebesparing zal een apart onderdeel worden van de Friese energiestrategie die provincie, gemeenten en Wetterskip komend voorjaar moeten opleveren. Provinciale Staten hebben daar gisteren toe besloten met 39 tegen 3 stemmen. Alleen de PVV was tegen.

Een energiebesparingsplan is volgens de meerderheid vereist om het provinciale doel te halen, dat er in 2030 een kwart minder energie wordt verbruikt dan in 2010. De teller stond begin vorig jaar op een besparing van een schamele 2 procent.

Ongeacht de te realiseren besparing in de komende tien jaar moet de Friese energiestrategie een evenredig aandeel opleveren in de fossielvrije stroomopwekking in 2030. Volgens de coalitie betekent dit dat Friesland dan zo’n 1,5 miljard ‘schone’ kilowattuur moet leveren. Daarvoor hoeft er geen wind- of zonnepark meer bij boven hetgeen er al staat of is vergund. Pleidooien van de ChristenUnie en de Partij voor de Dieren om tot 2030 al veel meer te doen, stuitten in de Staten op fel verweer van FNP-woordvoerder Sybe Knol. ,,Súd-Hollân dreamt der fan dat wy ek harren stroom opwekke. Sa’n paad nei Fryslân as enerzjylânskip moatte Deputearre Steaten no al útslute.’’

CDA-gedeputeerde Sietske Poepjes deed dat niet. Over de ‘restopgave’, die ontstaat als de regio’s tezamen niet genoeg schone stroomopwekking hebben geprogrammeerd, wacht haar nog een hard gevecht met de collega’s van andere provincies. Poepjes’ vertrekpunt is wel dat Friesland niet voor het tekortschieten van andere provincies opdraait.

De Staten stemden voor meer zonnepanelen op daken en tegen extra windturbines op land. Een pleidooi van FvD en VVD om ook ‘groene kernenergie’ in de energiestrategie te overwegen, haalde het niet.

Lees verder

FRANEKER | Enkele huurders voelen zich niet serieus genomen bij de renovatie van woningcorporatie Accolade

18-12-2019

‘Dat betekent dus dat ik in het verleden te veel huur heb betaald’

Enkele huurders voelen zich niet serieus genomen bij de renovatie die woningcorporatie Accolade momenteel uitvoert in de Kaatsersbuurt in Franeker. 

Hij zit in de kou en moet op een kampeerbed slapen in een vertrek beneden omdat zijn slaapkamer op de kop staat. Sinds 9 december is de huurwoning van Joop de Boer aan de Thomas de Grootstraat in Franeker veranderd ,,in een tornado’’, zegt hij zelf. Omdat hij kampt met een auto-immuunziekte werd het hem al twee keer te veel en ging hij onderuit.

Baukjen Ploegstra, wiens woning aan de Ids Jousmastraat nog aan de beurt komt, ziet als een berg op tegen de klus die bij haar in maart plaats gaat vinden. Ze heeft moeite met de planning. ,,Van de zomer hebben we nieuwe keukens gekregen, nu zijn ze rondom mij aan het renoveren, vorige week zijn de gevels schoongemaakt en die worden nog gevoegd. In feite zitten we de hele godganse winter in de
herrie.’’

Meer buurtbewoners klagen, zegt het duo, maar omdat het om oudere mensen gaat, ondernemen ze geen stappen. Een buurtgenoot van Ploegstra, die niet met zijn naam in de krant wil, bevestigt dat enkele huurders zich niet serieus genomen voelen. Zijn vragen over asbestverwijdering werden minimaal beantwoord. ,,Ze zeggen dat je een keus hebt in de kleur van de nieuwe kozijnen, maar Accolade wil
ook eenheid in de wijk, dus die keus is een nepkeus.’’ Bij de drie is vooral de manier van aankondigen door Accolade het pijnpunt. ,,Ze stonden ineens op de stoep om te vertellen wat er ging gebeuren. Als je door liet schemeren dat je niet mee wilde werken, dreigden ze met een rechtszaak.’’

De renovatie omvat het vervangen van alle houten kozijnen en de voordeur door kunststof, bij sommige woningen het plaatsen van een dakkapel en in het geval van De Boer een nieuwe afvoer voor de ventilatie. ,,Vijftien jaar geleden heb ik dat geweigerd en dat drukken ze er nu dus gewoon doorheen.’’ Accolade doet dit wegens aanhoudende klachten over vochtproblemen en wil zo het binnenklimaat
van de woningen verbeteren. Irene Willems van Accolade geeft toe dat er heel wat achter de voordeuren gebeurt. ,,We doen het in één keer om te voorkomen dat er iedere keer wat moet gebeuren.’’ Volgens haar gaat het om noodzakelijk onderhoud. Huurders tekenen
ervoor dat ze dat toe moeten laten. Alles is uitvoerig met ze doorgesproken, maar nu het zover is, kan Willems zich voorstellen dat bewoners het als vervelend ervaren.

Volgens De Boer gaat het om achterstallig onderhoud. ,,Dat betekent dus dat ik in het verleden te veel huur heb betaald. Anders hadden ze van een deel van die huursom het onderhoud gewoon uit kunnen voeren. Ik heb dan ook huurverlaging aangevraagd.’’ De Boer, die vanaf het begin aangegeven heeft tegen de renovatie te zijn, zou een week in de werkzaamheden zitten. Die week is inmiddels voorbij.
Overigens neemt hij uitvoerder Talen niets kwalijk. De werknemers doen hun uiterste best om de bewoners tegemoet te komen.

Dat meedenken mist De Boer bij Accolade. Zo passen door de nieuwe kozijnen de vitrages, rolgordijnen of luxaflex niet meer. Nieuwe raambekleding moeten de huurders zelf betalen. Bovendien mag in het kunststof niet geboord worden, zodat een ander ophangsysteem nodig is. Dit moeten de huurders zelf oplossen. Bij de vervanging van de kozijnen moeten de radiatoren verwijderd worden en zitten de
mensen in de kou. Het elektrische kacheltje dat De Boer ter vervanging heeft staan, moet hij zelf betalen. ,,Ze maken het allemaal veel kleiner dan het is en we krijgen geen enkele compensatie.’’

Willems wijst erop dat het beleid is dat dit soort zaken niet vergoed worden. ,,Dat wordt in het voortraject allemaal uitgelegd.’’
Volgens Marinus Duyzer van de huurvereniging zijn er amper klachten. ,,De mensen kunnen altijd de opzichter bellen en ze kunnen bij mij komen. Dan help ik ze.’’ Hij woont midden in de Kaatsersbuurt en ook zijn woning komt nog aan de beurt. Bij Accolade is één klacht binnengekomen.

Lees verder

LEMMER | Huurhuizen voor Balk, Lemmer en Bakhuizen

17-12-2019

Er worden volgend jaar nieuwe huurhuizen gebouw in Lemmer, Balk en Bakhuizen. Dat heeft gemeente De Fryske Marren afgesproken met de woningcorporaties en de huurdersverenigingen.

De corporaties investeren 14 miljoen euro. Ze zetten extra in op verduurzaming door het plaatsen van zonnepanelen en het isoleren van woningen. Eerder was al afgesproken dat de corporaties tot en met 2025 circa 180 woningen slopen, 200 wat duurdere huurwoningen verkopen en 300 betaalbare (kleinere) woningen nieuw bouwen.

De meeste nieuwbouw vindt de komende jaren plaats aan de Zuiderzeestraat in Lemmer. Daar worden volgend jaar 28 woningen gesloopt en in 2021 20 woningen gebouwd. In 2022 worden daar nog eens 47 huizen gesloopt waarna er in 2013 39 nieuwe worden neergezet.
Aan de Gaestwei en Hr. Jacobstraat in Bakhuizen worden 8 woningen gesloopt en vervangen door 2 betaalbare huur- en 2 koopwoningen. Verder wordt onderzocht of er nog 10 huurhuizen kunnen worden gebouwd in Sint Nicolaasga. Volgend jaar worden 1000 huurwoningen voorzien van zonnepanelen, wat 4,5 miljoen euro kost.

De afspraken zijn gemaakt met de woningcorporaties Accolade, Lyaemer Wonen en Wonen Zuidwest Friesland. De laatste twee fuseren per 1 januari 2020.

Lees verder

DRACHTEN | PROEFPROJECT Energiecoach geeft tips aan 50 huishoudens

12-12-2019

De gemeente Smallingerland is een proefproject gestart om inwoners energiekosten te laten besparen. Vijftig huishoudens worden
bezocht door een ‘energiecoach’, die inzicht geeft in hun energieverbruik en voorziet van bespaartips. De gemeente hoopt zo bij te kunnen dragen aan verduurzaming en wil bekijken of het project later een vervolg kan krijgen.

Van januari tot en met april 2020 worden de geselecteerde huishoudens uit Drachten tweemaal bezocht door de energiecoach. Deelname aan dit project is gratis en de huishoudens worden geworven door Ping Drachten en corporaties Accolade en WoonFriesland. De energiecoaches zijn speciaal opgeleid door de Hanzehogeschool Groningen en bestaan uit vrijwilligers en een maatschappelijk werker van de Maatschappelijke Onderneming Smallingerland (MOS).

De deelnemers ontvangen van de energiecoach ook een gratis besparingspakket ter waarde van honderd euro.

Lees verder

BAKKEVEEN/GORREDIJK | Opsterland begint proef met tiny houses

12-12-2019

Bakkeveen en Gorredijk zijn door de gemeente Opsterland aangewezen als proeftuinen voor ‘tiny houses’.

In het eerste dorp wordt onderzocht of er in de nieuwbouwwijk Aylvalân behoefte is aan compacte, permanente huizen- voor starters op de woningmarkt.

In Gorredijk wil de initiatiefgroep ‘Tiny House Opsterland’ op een braakliggend terrein vijf tot tien huisjes plaatsen die er vijf tot tien jaar blijven staan. Dit initiatief heeft het verkleinen van de ecologische voetafdruk als uitgangspunt.

Lees verder

Woningcorporaties investeren ruim 7 miljoen in gemeente Opsterland

11-12-2019

Vooral aandacht voor betaalbare woningen en kwetsbare doelgroepen

De gemeente Opsterland heeft samen met de corporaties Elkien, WoonFriesland en huurdersorganisatie De Bewonersraad voor 2020 nieuwe prestatieafspraken vastgesteld. Dit zijn afspraken waarin alle partijen hun bijdrage aan het gemeentelijk volkshuisvestelijk beleid vastleggen. De partijen hebben een prima samenwerking om uitvoering te geven aan de gemaakte afspraken. De afspraken richten zich onder andere op de betaalbaarheid van het wonen en het verbeteren en verduurzamen van de woningvoorraad. De corporaties hebben plannen om in 2020 voor in totaal ruim € 7 miljoen te investeren in de gemeente Opsterland.

Sociaal domein vraagt extra aandacht
Naast de betaalbaarheid van wonen richten partijen zich ook op kwetsbare doelgroepen en de leefbaarheid in de dorpen. Zo is er veel aandacht voor huishoudens met geldzorgen en huishoudens die zorg of begeleiding nodig hebben. Tussen de corporaties, de gemeente, welzijn- en zorgorganisaties vindt goede afstemming plaats om huishoudens de zorg te bieden die ze nodig hebben. Door een vroegtijdige signalering proberen de betrokken partijen te voorkomen dat het woon- en leefklimaat in wijken en dorpen onder druk komt te staan.

Investering corporaties draagt bij aan energieneutraal doelstelling van Opsterland
Het vernieuwen en verbeteren van de woningvoorraad door Elkien en WoonFriesland is een continu proces. Ook in 2020 investeren beide corporaties fors in verduurzaming, onderhoud en kwaliteitsverbetering. Hiermee dragen zij bij aan de ambitie van de gemeente om in 2035 energieneutraal te zijn. Elkien is eigenaar van 2107 huurhuizen en heeft een investering van ruim 5 miljoen gepland. Het sociaal verhuurbedrijf WoonFriesland bezit 602 woningen in de gemeente en investeert in 2020 ruim 2 miljoen.

Lees verder
content image