Nieuws

Friese huizenbouw gaat de komende decennia hard omlaag

09-10-2019

De Friese woningvoorraad zal de komende twintig jaar nauwelijks meer groeien, verwachten de rijksbureaus voor statistiek (CBS) en leefomgeving (PBL).

Van 2020 tot 2040 komen er in Friesland per saldo nog 12.000 huizen bij, aldus een veronderstelling voor de middellange termijn. Dat is amper een derde van de groei in de voorgaande twintig jaar. In de periode 2000-2020 dikte de woningvoorraad nog aan met ruim 36.000.
De tanende groei zet volgend jaar al in, aldus de onderzoekers. Ze is het gevolg van de afnemende groei van het aantal particuliere huishoudens. Het aantal Friese huishoudens nam tussen 2000 en nu nog met bijna 33.000 toe. Voor de komende twintig jaar ramen CBS en PBL de groei nog maar op 6000 (een plus van 7800 tot 2030, gevolgd door een min van 1800 tussen 2030 en 2040).

De omslag is het gevolg van een optelsom van enkele demografische trends, zegt projectleider Andries de Jong (Planbureau voor de Leefomgeving). In Friesland overlijden meer mensen dan er worden geboren. De provincie heeft daarnaast een negatief vestigingsoverschot: er verhuizen meer mensen naar andere provincies dan dat er hier komen wonen. Immigranten uit het buitenland nestelen zich vooral in de Randstad. Ze kunnen er sneller een baan vinden. Vluchtelingen worden eerst wel over het land gespreid,
maar een flink deel van die groep zoekt uiteindelijk zijn heil in het Westen, vanwege de kans op werk en voor geborgenheid tussen lotgenoten met dezelfde achtergrond.

Lees verder

AKKRUM | Bouw 18 appartementen voor sociale huur

08-10-2019

Woningcorporatie Elkien bouwt aan de Rakswâl in nieuwbouwwijk Sinnebuorren in Akkrum twee appartementengebouwen. Het ene telt achttien wooneenheden en is bestemd voor sociale huur. Het andere, met veertien appartementen, wordt door een deelnemende aannemer verkocht of verhuurd in het hogere huursegment. De eerste woningen in Sinnebuorren werden in december 2016 opgeleverd.

Lees verder

HARLINGEN | Bouwvereniging zoekt duurzaam alternatief

08-10-2019

Bouwvereniging en Huurdersvereniging Harlingen gaan samen op zoek naar alternatieven voor 150 huurders in de binnenstad om hun woningen duurzamer te maken. Zonnepanelen zijn binnen het beschermd stadsgezicht verboden. Partijen hopen dat de alternatieven voor de huurders op het gebied van betaalbaarheid en duurzaamheid iets opleveren. De gemeente wil op termijn de criteria van de welstandsnota verruimen. Eerder plaatste de verhuurder op 1850 woningen zonnepanelen.

Lees verder

Corporaties zijn boos op het rijk: heffing dupeert huurder

08-10-2019

De verhuurderheffing kost de Friese wooncorporaties ruim 40 miljoen euro, geld dat niet geïnvesteerd kan worden in bijvoorbeeld nieuwbouw. Ze maken massaal bezwaar bij het rijk.

De heffing, een belasting over de WOZ-waarde van huurwoningen, is in 2013 ingevoerd om de crisis in de overheidsfinanciën op te lossen. Intussen is er een woningmarktcrisis ontstaan. De woningnood neemt toe en de kosten voor huisvesting stijgen. ,,Het gaat om meer dan twee maanden huur per huurder die rechtstreeks in de staatskas vloeit en waar mensen niks voor terug krijgen. Hiermee wordt huurders
onrecht aangedaan. Daarom hebben we besloten dat we allemaal bezwaar gaan maken bij het rijk’’, zegt Harro Eppinga, bestuurder van woningcorporatie Elkien, na een overleg donderdagmorgen met de Vereniging van Friese Woningcorporaties. Die hebben samen 62.000 huurders in hun bestand.

De corporaties maken zich vooral zorgen over de lange termijn. ,,Deze heffing gaat ten koste van onze ambities in krimpgebieden, sloop en vervangende nieuwbouw, van investeringen in duurzaamheid, het betaalbaar houden van huren en investeringen in kwetsbare buurten in grotere steden, zoals Heechterp-Schieringen en het Eiland in Sneek.’’

WoonFriesland stelde eerder deze week al dat de heffing ten koste gaat van noodzakelijke investeringen in onderhoud, verduurzaming, kwaliteitsverbetering, nieuwbouw en leefbaarheid. ,,Het gaat om meer dan twee maanden huur per huurder. Voor 11,1 miljoen euro
kunnen we jaarlijks ruim 60 extra nieuwbouwwoningen bouwen of bij zo’n 450 huizen extra kwaliteitsverbeteringen doorvoeren. Dan komt dit geld echt ten goede aan onze huurders. Nu niet’’, zegt directeur-bestuurder Sigrid Hoekstra.

Lees verder

IJLST | Snel meer duidelijk over Nij Ylostins

07-10-2019

Wethouder Erik Faber van Súdwest-Fryslân denkt de impasse rond de toekomst van woon- en zorgcentrum Nij Ylostins en het oude gemeentehuis in IJlst te kunnen doorbreken. Eigenaar Elkien, de gemeente Súdwest-Fryslân, Stadsbelang IJlst en zorgverlener Patyna: alle betrokken partijen gaan zonder voorwaarden met elkaar om tafel. ,,Zo nodig stappen zij over hun eigen schaduw heen.’’ Uit een
gesprek met Elkien en Patyna weet Faber dat ze van plan zijn de ouderenvoorziening in de stad te houden.

Lees verder

Belastingdienst stopte ten onrechte huurtoeslag bij hoge huurprijs

05-10-2019

Uit uitspraken van de Raad van State blijkt dat de Belastingdienst te star is geweest in het toekennen van huurtoeslag bij een hoge huurprijs.

Huurders met een laag inkomen en een huurprijs onder de huurtoeslaggrens hebben recht op huurtoeslag, als tegemoetkoming in de woonlasten. 

Heb je een huurprijs boven de  huurtoeslaggrens? Dan kun je , ook met een laag inkomen, geen huurtoeslag krijgen. De wetgever vindt dat je dan maar goedkoper moet gaan wonen.

Verworven recht

Er is een uitzondering  op deze regel. Als je huurprijs door de jaarlijkse huurstijging tot boven de huurtoeslaggrens stijgt, en je hebt in de maand voorafgaand  aan de huurstijging recht op huurtoeslag, dan behoud je het recht op huurtoeslag. Dit noemt de Belastingdienst een 'verworven recht'. 

Verworven recht na tijdelijke inkomensstijging

Ook bij huurders met een 'verworven recht' blijft er naar het inkomen gekeken worden. Stijgt je inkomen tot boven de grens? Dan vervalt het recht op huurtoeslag. Maar wat als je inkomen daarna weer daalt? Volgens de Belastingdienst had je dan nog steeds geen recht op huurtoeslag, omdat de huurprijs op dat moment boven de huurtoeslaggrens ligt. Daar heeft de Raad van State nu heel duidelijk een streep door gezet. Er wordt bij verworven recht alleen gekeken naar de maand voordat de huurprijs voor het eerst boven de huurtoeslaggrens uit kwam. Dat verworven recht wordt door een tijdelijke inkomensstijging niet verspeeld. Bij een inkomen dat weer gedaald is tot onder de huurtoeslaggrens, heb je dus nog steeds recht op huurtoeslag.

Mensen die door een ontslagvergoeding, of inwonende kinderen met een baan, tijdelijk boven de grens uitkwamen kunnen daardoor in de penarie terecht gekomen zijn. De uitleg van de Raad van State ligt veel dichter bij waar de huurtoeslag voor bedoeld is; woonlasten betaalbaar houden voor mensen met smalle beurs. 

Controleer verworven recht

Heeft u na een tijdelijk hoger inkomen te horen kregen vanwege een te hoge huurprijs geen huurtoeslag meer te kunnen ontvangen? Controleer of u een verworven recht heeft. Op de website van de Rijksoverheid staat wat de huurtoeslaggrens (liberalisatiegrens) was per jaar. 

 

 

Lees verder

SNEEK | Negen bewoners nog niet terug naar huis

04-10-2019

Negen bewoners van het appartementengebouw aan het Grootzand in Sneek dat vol scheuren zit, kunnen nog niet terug naar
huis. Volgende week wordt er gestut. 

De twaalf bewoners van zeven appartementen in het historische pand moesten woensdag op stel en sprong hun huizen uit. Woningcorporatie Accolade nam het zekere voor het onzekere, toen ze het onderzoek van een bouwadviesbureau onder ogen kreeg.
Die had de bouwkundige staat van het pand uit 1630 onder de loep genomen, nadat bleek dat oude scheuren in de muren groter werden. Het bureau voorzag geen acuut gevaar, maar kon ook geen 100 procent veiligheid garanderen. De corporatie ontruimde de boel daarop uit voorzorg.

Bewoners werden ondergebracht bij familie of brachten de nacht door in een hotel. Voor negen van hen blijft dat de komende week de situatie. Het complex bestaat uit twee gebouwen. Een helft met twee appartementen waar drie mensen wonen is veilig verklaard.
Gisteren zijn hekken om het pand gezet. Volgende week wordt begonnen met stutten. ,,Dat zal wel even duren”, zegt Accolade-directeur Jeriça Hartholt. ,,Het gaat niet om een paar stempeltjes die je plaatst. De hele buitenkant komt in de steigers.” Constructiefouten zijn de aanleiding van de scheuren, zegt Hartholt. Hoe die zijn ontstaan wordt volgende week verder onderzocht. In 2013/2014 zijn de
appartementen in het gebouw gemaakt. De onderverdieping biedt ruimte aan een kringloopwinkel. Die blijft voorlopig ook dicht.

Lees verder

Woningcorporaties maken massaal bezwaar tegen de zogenoemde verhuurdersheffin

04-10-2019

In een gezamenlijke oproep pleiten ze ervoor ‘de 1,7 miljard euro aan huuropbrengsten die nu worden afgedragen aan de staat, in te zetten voor de volkshuisvesting’. De oproep wordt ondersteund door meer dan 180 woningcorporaties, meer dan de helft van alle corporaties in Nederland.

Volgens de corporaties is de verhuurderheffing in strijd met de woningwet. ‘Die schrijft voor dat woningcorporaties al hun middelen
moeten inzetten voor onderhoud, nieuwbouw, betaalbare huren en verduurzaming van de woningen.’ Ze vinden het ‘in deze tijd van
woningnood onverantwoord om dit geld niet in te zetten voor meer betaalbare woningen’. Volgens Hester van Buren, bestuurder van de woningcorporatie Rochdale en een van de initiatiefnemers van het bezwaar, is de verhuurderheffing ,,niet meer van deze tijd. Het was ook een crisismaatregel, om in tijden van economische tegenslag de oploop van de staatsschuld af te remmen. Nu de crisis achter de rug is en de staatsschuld historisch laag, is de grond onder de verhuurderheffing weggevallen.”

De verhuurderheffing werd ingevoerd in 2013. De maatregel kwam uit de koker van VVD en PvdA, die deze in het jaar ervoor in het regeerakkoord hadden gezet. Ook Woonbonddirecteur Paulus Jansen noemt de instandhouding van de heffing in tijden van woningnood ,,volstrekt onverantwoordelijk. Het is mooi dat zo veel corporaties hiertegen in actie komen en een bezwaar indienen.”

Wooncrisis 
Onlangs kwamen woningcorporaties al met de actie #ikwileenhuis, om ‘de wooncrisis een gezicht te geven’. Daarin worden mensen die klem zitten op de woningmarkt opgeroepen hun verhaal te delen.

Lees verder

HEERENVEEN | 8 miljoen euro voor duurzame woningen

04-10-2019

In de wijk Heerenveen Midden heeft WoonFriesland 52 oude huizen vervangen door net zoveel nieuwe, energiezuinige woningen. Alle woningen zijn inmiddels verhuurd. Met het sloop- en nieuwbouwproject heeft WoonFriesland zo’n 8 miljoen euro geïnvesteerd. De nieuwe woningen bevinden zich aan de Tjerk Bottemastraat, de Piet van der Hemstraat, de Vermeerstraat en de Van Goghlaan. De nieuwe huizen hebben geen gasaansluiting, maar zijn ‘all electric’.

Lees verder

Woningmarkt stabiliseert

03-10-2019

ABN AMRO iets positiever over aantal transacties

De recentste woningmarktcijfers vallen landelijk iets
gunstiger uit dat economen van ABN AMRO eerder dit jaar hadden
verwacht. In een gisteren verschenen rapport over de verkopen wordt
melding gemaakt van een stabilisatie in de afgelopen maanden. Ook de
prijsontwikkeling blijkt iets gunstiger dan voorzien.
Deze beter dan verwachte cijfers vormen aanleiding voor de bank om de
transactieramingen voor dit jaar licht naar boven bij te stellen, van een
daling van 5 procent naar een stabilisatie.
Een belangrijke oorzaak van de meevallende resultaten is de lage rente.
Door een lagere hypotheekrente wordt de betaalbaarheid van
koopwoningen verbeterd, is de stelling.
De bank heeft wel zorgen over de woningmarkt voor het komende jaar.
Door het stikstofbesluit valt het te bezien of het aantal van 75.000
jaarlijks nieuw te bouwen woningen zal kunnen worden gerealiseerd. De
landelijke overheid heeft met Prinsjesdag dan wel bekendgemaakt extra
geld uit te trekken voor nieuwbouw, maar wanneer de doelstelling niet
wordt gehaald zal de doorstroming verder onder druk komen te staan.
Daardoor zal het aantal transacties de komende jaren naar verwachting
afnemen. Daarnaast kunnen de prijsstijgingen door toenemende
woningkrapte hoger uitvallen dan nu geraamd.

Lees verder

LEEUWARDEN | WMO-kosten met drie ton gestegen

03-10-2019

de gemeente Leeuwarden heeft dit jaar zo’n 310.000 euro extra uitgegeven aan hulpvoorzieningen vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO). De gemeente wijt de kostenstijging aan de invoering van het abonnementstarief. Sinds 1 januari betalen alle cliënten een maximale eigen bijdrage van 17,50 euro per vier weken voor maatwerkvoorzieningen, terwijl deze bijdrage voorheen werd bepaald op basis van iemands inkomen.

Het abonnementstarief heeft volgens de gemeente gezorgd voor een aanzuigende werking op voorzieningen vanuit de WMO. Er wordt nog onderzocht of deze toename van het aantal gebruikers slechts een tijdelijk karakter heeft of structureel van aard is. Het totale budget voor de WMO in Leeuwarden is vijftig miljoen euro. Hiervan moest dit jaar 1,25 miljoen euro worden bezuinigd. Dit is op een ton na gelukt, de rest wordt volgend jaar bezuinigd. De extra maatregelen die de gemeente nam voor de Jeugdzorg hebben inmiddels geleid tot een voordeel van vijf ton.

 

Lees verder

SNEEK | Snekers moeten huis uit vanwege scheuren in gevel

03-10-2019

Bewoners van zeven appartementen in een pand aan het Grootzand in Sneek hebben gisteren direct hun woning moeten verlaten.
Volgens verhuurder Woningcorporatie Accolade is het gebouw niet veilig genoeg meer. Bij eerder onderzoek waren scheuren ontdekt in de gevel. De scheuren werden steeds groter.

De bewoners zijn voorlopig ondergebracht bij familie of vrienden in de omgeving. Voor twee bewoners is een hotel geregeld. Het onderzoek naar de constructie van de woningen, die zich bevinden boven een winkelpand, is nog niet afgerond. Wel kijkt Accolade welke
stappen zij verder denkt te moeten nemen. Vandaag worden de bewoners op de hoogte gebracht van deze stappen.

Accolade noemt het besluit een voorzorgsmaatregel. Ze noemt de situatie vervelend en begrijpt dat het veel impact heeft op de bewoners. Maar volgens de corporatie staat veiligheid van de bewoners voorop.

Lees verder

IJLST | Impasse om toekomst Nij Ylostins

03-10-2019

Er hangt een schaduw boven Nij Ylostins in IJlst. Eigenaar, gemeente, stadsbelang, zorggroep, procesregisseur: waar blijft het plan voor de oudste bewoners van de stad?

Het geduld en het vertrouwen van de oude bewoners van Nij Ylostins in IJlst wordt opnieuw op de proef gesteld. De ongewisse toekomstplannen voor het zorgcomplex, dat ernstig toe is aan renovatie, staan in de ijskast. Opbouwend bedoelde gesprekken tussen de gemeente Súdwest-Fryslân, Stadsbelang IJlst en Elkien over de voorzieningen voor ouderen zijn op niets uitgelopen. De griffie heeft de raadsleden via de mail op de hoogte gesteld van de patstelling. ,,Gebleken is dat partijen over en weer geen enkel vertrouwen in elkaar hebben. Partijen willen hierbij niet met elkaar om tafel. Gevolg hiervan is dat we nu in een impasse zitten.’’

Dit voorjaar gaf de gemeenteraad het college de opdracht de rust in de stad te herstellen en eindelijk duidelijkheid te scheppen. Wethouder Stella van Gent zegde toe de regie te nemen, een procesregisseur is aangesteld. Acht raadsleden uit Súdwest-Fryslân zijn vorige week op bezoek geweest bij de bewoners. Zij keerden terug met veel vragen. De gemeenteraad komt vanavond bijeen in Sneek. De fracties zijn verzocht geduld te hebben met hun prangende vragen over de stand van zaken. Wethouder Erik Faber komt met een memo, zo is hen toegezegd.

Stichting Stadsbelang IJLst vindt dat ze onterecht wordt weggezet als medeverantwoordelijke voor de impasse, staat in een brief aan raad en college. Er is steeds goed meegewerkt, aldus de stichting. De bedoeling was eerst alleen gesprekken te voeren met Elkien en de gemeente. ,,Elkien wil echter niet om tafel zonder hun strategisch partner Patyna en De Bewonersraad’’, aldus Ine Plompen van de stichting.

Lees verder

DAMWALD | Dantumadiel staat er slecht voor

03-10-2019

Dantumadiel gaat op vrijwel alle mogelijke manieren bezuinigen. Het mfc in Feanwâlden is het grootste slachtoffer, maar er gebeurt nog veel meer. 

Eind mei bleek dat Dantumadiel een tekort van 3,9 miljoen euro had op de jaarrekening over 2018. Vooral hoge zorgkosten, een lagere uitkering uit het Gemeentefonds en extra kosten voor pensioenvoorzieningen en wachtgelden voor wethouders zorgden voor rode cijfers.
Wethouder Rommy Kempenaar liet weten dat de gemeente acuut moest bijsturen en ingrijpende maatregelen moest nemen om de financiële positie te herstellen. De noodzaak daartoe is alleen maar groter geworden, doordat er nog steeds veel meer geld uitgegeven wordt dan er binnenkomt. Zonder ingrijpen komt de algemene reserve dit jaar al ruim 800.000 euro in de min te staan.

Gisteren kwam het college met het herstelplan dat de gemeente van de financiële ondergang moet redden. Zoals aangekondigd liegen de maatregelen er niet om. Het gaat onder meer om forse bezuinigingen op allerlei gebieden, hogere belastingen voor inwoners, de verkoop van gemeentelijk vastgoed en besparingen op de personeelskosten. Het schrappen van de toegezegde bijdrage aan het gewenste multifunctioneel centrum in Feanwâlden levert de gemeente ruim 1 miljoen euro op. Intrekken van de subsidie zou kunnen omdat er geen wettelijke verplichting aan zit. Aanzienlijk kleinere bedragen, tussen de 20.000 en 200.000 euro, bespaart de gemeente op uitgaven voor biodiversiteit, de Omgevingswet en afwaardering van de Bûtenfjildsterdyk.

Uit de reserve voor openbare verlichting wordt 600.000 euro gehaald en uit het potje voor wegenonderhoud verdwijnt 700.000 euro.
De woonlasten voor inwoners gaan omhoog naar het gemiddelde niveau in Noordoost-Friesland (Dantumadiel, Noardeast-Fryslân, Tytsjerksteradiel en Achtkarspelen). Dit komt voor meerpersoonshuishoudens met een gemiddelde woning neer op een tegenvaller van 48 euro. Alleenwonenden in een gemiddeld huis moeten rekenen op 15 euro hogere woonlasten. De gemeente haalt hiermee 543.000 euro extra binnen.

Een andere maatregel is het verkopen van gebouwen en ander vastgoed van de gemeente. Het gaat om de bibliotheken in De Westereen en Feanwâlden, de passantenhaven, zwembad De Frosk, een woonhuis aan de Van Harinxmaloane en recreatieterrein It Sylersplak, allemaal in De Westereen en recreatie- en natuurterrein Rinsma Pôle in Driezum. Ook wordt er gesneden in de personeelskosten van de gemeente. De kosten van ‘het apparaat’ van Dantumadiel en Noardeast-Fryslân blijken 2 procent hoger te zijn dan gemiddeld en met datzelfde percentage wordt erop bezuinigd. Dit levert Dantumadiel zo’n 265.000 euro per jaar op. Verder wil de gemeente 23,3 miljoen euro aan leningen herfinancieren omdat de rente nu laag is. Dit scheelt in 2020 al 300.000 euro. Vorige maand is er nog een gunstige lening afgesloten van 6 miljoen euro.

Uiteraard wordt er ook bezuinigd op de zorgtaken die de geldnood grotendeels veroorzaken. Burgemeester en wethouders willen de besparingen vooral zoeken in efficiëntere organisatie en slimmer inkopen. Aan de kwaliteit van de zorg mag geen afbreuk gedaan worden, vindt het college.

De gemeenteraad moet nog instemmen met de bezuinigingsvoorstellen van het college. De begroting en het herstelplan staan op de agenda voor 4 november.

Lees verder

Waadhoeke wil ‘oars’ op vier duurzaamheidsthema's

02-10-2019

Inwoners van Waadhoeke kwamen gisteravond met ideeën voor een duurzame gemeente. In het dorpshuis van Ried was de avond waarop de gemeente inwoners uitnodigde om mee te denken over de duurzaamheidsagenda. Waadhoeke spreekt volgens ambtenaar Eibert van der Woude nadrukkelijk van een agenda, omdat daarmee duidelijk gemaakt kan worden welke acties ondernomen moeten worden.

De gemeente heeft vier thema’s vastgesteld: oars mei enerzjy, oars mei grien, oars mei ôffal en sels oars. In die laatste categorie past het idee van autarkisch wonen, waarbij iemand privé het initiatief kan nemen om zelfvoorzienend te wonen. Zelfvoorzienend in voedsel, energie, water en afvalverwerking.

Bij ‘oars mei grien’ past het idee voor een voedselbos. Waadhoeke wil zelf een steentje bijdragen door naar verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed te kijken, maar ook naar energiezuinige musea en sport- en verenigingsgebouwen.

Op de avond bleek dat er al heel wat projecten lopen die op de agenda passen. Zo doen Ritsumasyl en de wijk De Bleek in Franeker mee aan het project Duurzame Dorpen, Dronryp wil met waterstof aan de slag om als dorp zelfvoorzienend te worden en Tzum hoopt nog altijd op een nieuwe dorpsmolen. De gemeente werkt aan ecologisch bermbeheer en heeft veertien laadpunten aangebracht op het openbaar toegankelijke parkeerterrein bij het gemeentehuis.

Er moet nog gestart worden met het project ‘Energiebesparing bij minima’, waarbij samen met Leeuwarden een energiecoach aan het werk wordt gezet. Alle initiatieven samen moeten leiden tot een concreet plan in 2020. Waadhoeke krijgt daarbij hulp van het bureau Weusthuis en Partners.

Lees verder

BURGUM/BUITENPOST | Sociale overlast tot speerpunt gemaakt

02-10-2019

Woonoverlast, woninginbraken, jeugdoverlast en vernielingen krijgen extra aandacht in Tytsjerksteradiel en Achtkarspelen.

Het aantal meldingen bij de politie over personen met ‘verward gedrag’ moet in 2022 met 10 procent zijn gedaald ten opzichte van 2018. Ditzelfde percentage geldt voor woninginbraken. Het aantal klachten over vervelende jeugd moet afnemen of hooguit gelijk blijven. Voor vernielingen is het doel een daling van 5 procent.

In het nieuwe veiligheidsbeleid benoemen de samenwerkende gemeenten Tytsjerksteradiel en Achtkarspelen deze onderwerpen tot speerpunten. Dit geldt in ieder geval tot en met 2022. ‘Sociale veiligheid’ is een nieuwe prioriteit. Hierbij gaat het, naast verwarde
personen, ook om conflicten tussen buren en de terugkeer van ex-gedetineerden in de dorpen. Niet alleen de politie moet dit in goede banen leiden, ook bijvoorbeeld gebiedsteams en buurtbemiddelaars hebben hierin een rol.

Het aantal woninginbraken is in beide gemeenten vorig jaar toegenomen ten opzichte van 2017. Dit is overigens in een grotere regio het geval. Er moet extra aandacht voor komen, ook in de sfeer van voorlichting en preventie. Een woninginbraak geldt als ‘high impact crime’ en daaronder vallen ook huiselijk geweld en drugsoverlast. Een streven is om een impuls te geven aan de aangiftebereidheid bij huiselijk geweld waarbij een verwarde persoon betrokken is.

De meldingen van jeugdoverlast zijn in beide gemeenten in de eerste vier maanden van dit jaar weer toegenomen, terwijl in 2018 de aantallen klachten lager uitvielen dan in 2017. Een doelstelling is om criminele of overlast gevende jongeren eventueel samen met aangrenzende gemeenten aan te pakken. Ook moet overmatig alcohol- en drugsgebruik tegengegaan worden.

Het aantal vernielingen is vorig jaar gestegen in Achtkarspelen (122 meldingen bij de politie), terwijl het in Tytsjerksteradiel (85 meldingen) ongeveer gelijk bleef. De komende drie jaar willen de gemeenten onder andere een ‘dadergerichte’ aanpak, wat betekent dat de vernieler betaalt. Niet als prioriteit, maar als aandachtspunt staat de verkeershandhaving genoemd in het beleidsplan. Afgesproken is dat beide gemeenten gaan samenwerken met Noardeast-Fryslân en Dantumadiel om ambtenaren in te zetten tegen bijvoorbeeld hinderlijke parkeeroverlast.

Lees verder

Woningcorporaties willen af van verhuurdersheffing

01-10-2019

Leeuwarden Woningcorporatie WoonFriesland heeft officieel bezwaar gemaakt tegen de verhuurdersheffing. Het bedrijf wil de belastingaanslag van 11,1 miljoen euro voor 2019 liever besteden aan woningen. Landelijk voeren woningcorporaties actie tegen de heffing.

Woningcorporaties betalen de heffing aan het rijk op basis van de WOZ-waarde van huurwoningen. Landelijk gaat het om 1,7 miljard euro. ‘De verhuurdersheffing is in 2013 ingevoerd om de crisis in de overheidsfinanciën op te lossen. Maar die financiën zijn inmiddels op orde. Intussen is er een andere crisis: op de woningmarkt’, schrijft WoonFriesland. Volgens het bedrijf kan het voor 11,1 miljoen euro ruim zestig nieuwe huurhuizen bouwen.

Collega corporatie Accolade meldde gisteren dat ze 8,9 miljoen euro betaalt en vorige week meldde Wonen Noordwest Friesland al dat het de komende tien jaar 26 miljoen euro moet aftikken, wat ten koste gaat van huizenbouw en -renovatie.

Lees verder

WOLVEGA | Woonlasten in Weststellingwerf gaan omhoog

28-09-2019

Gemeente rekent op tekorten in 2020 en 2021

De kleine financiële meevallers van de gemeente Weststellingwerf zijn lang niet genoeg om de tekorten op jeugdzorg goed te maken. En ook een extra bijdrage vanuit het rijk voor jeugdzorg maakt wel wat goed, maar niet alles. Onderaan de streep van de najaarsnota van
Weststellingwerf staat daardoor nog altijd een tekort van een miljoen euro op het sociaal domein.

Gisteren maakte de gemeente de najaarsnota bekend. Weststellingwerf schreef lang zwarte cijfers en kan met een algemene reserve van achttien miljoen euro wel tegen een stootje. Maar voor 2020 en 2021 wordt een tekort geraamd van 332.000 en 351.000 euro. De verwachting is dat de gemeente daarna weer uit de rode cijfers komt.

Wethouder Jack Jongbloed moet aan de nieuwe financiële situatie wennen. ,,Voor het eerst heeft Weststellingwerf géén positief resultaat
voor de eerste twee begrotingsjaren. Om het tekort op het sociaal domein verder terug te dringen, blijft Weststellingwerf zich inzetten voor meer geld vanuit het rijk.” Hij heeft goede hoop dat dat er komt. Inwoners van Weststellingwerf gaan wel iets merken van de tekorten,
want het college kiest ervoor om de gemiddelde woonlasten met achttien euro per huishouden te verhogen. Dit wordt verwerkt in de
onroerendezaakbelasting voor woningen en de riool- en afvalstoffenheffing. De gemiddelde woonlasten voor inwoners stijgen
hiermee volgend jaar naar 692 euro.

Het college wil daarnaast meer grip krijgen op de uitgaven. Daarvoor wordt bijvoorbeeld de onderwijsbegeleiding niet meer uitbesteed, maar wordt die gedaan door gebiedsmedewerkers van de gemeente. Verkoop van de voormalige school de Triangel in Steggerda aan Dorpsbelang Steggerda leverde de gemeente een verlies op, omdat het pand 90.000 euro onder de boekwaarde werd verkocht.

Eikenprocessierups 
Een onverwachte financiële tegenvaller was de bestrijding van de eikenprocessierups. Het afgelopen jaar waren er veel meer meldingen
dan gebruikelijk en moest de gemeente meer maatregelen nemen. Daardoor werd het hiervoor beschikbaar gestelde budget overschreden.
Er wordt nog gezocht naar mogelijkheden om dit op te vangen.

Het vertrek uit het sociale werkbedrijf Caparis, leverde Weststellingwerf een financieel voordeel op, waarvan de hoogte nog niet bekend is. De afrekening is klaar, maar de gemeente wacht af wat de verdere ontwikkelingen voor de herstructurering van de gemeenschappelijke
gelden zijn. Weststellingwerf blijft de komende tijd in ieder geval investeren in het centrum van Wolvega, de exploitatie van de Lindewijk
in Wolvega en het gebied de Rottige Meente- Driewegsluis.

Lees verder

Wachtlijst sociaal huurhuis moet korter

27-09-2019

Ellenlange wachtlijsten voor sociale huurwoningen moeten worden opgeschoond. Minister Kajsa Ollongren (Wonen) is bereid tot een
onderzoek op aandringen van regeringspartijen VVD en CDA. De wachtlijsten zijn een probleem, erkent Ollongren. Er zijn veel mensen die zich geen lange zoektijd kunnen permitteren. Ollongren gaat overleggen met woningcorporaties, gemeenten en de bond van huurders welke maatregelen nodig zijn.

Lees verder

SINT ANNAPAROCHIE | Renovatie van honderden huizen Noordwest-Friesland loopt spaak

27-09-2019

Honderden woningen van corporatie Wonen Noordwest Friesland kunnen niet opgeknapt of verduurzaamd worden omdat het geld naar de Verhuurderheffing gaat.

Woningcorporatie Wonen Noordwest Friesland trekt aan de bel omdat de landelijke plicht tot het betalen van Verhuurderheffing ten koste gaat van de plannen die de corporatie heeft. Directeur Rein Hagenaars doet een dringend beroep op het rijk, gemeenten en de provincie Fryslân om de Verhuurderheffing te schrappen. Het is een heffing over de WOZ-waarde van huurwoningen.
De woningcorporatie moet de komende tien jaar 26 miljoen euro van de in totaal ruim 20 miljard aan het rijk betalen. Bestaande plannen voor verbetering van woningen moeten daarom bijgesteld worden.

Om inzichtelijk te maken waar het om gaat, heeft de corporatie er concrete cijfers aangehangen. Het gaat om 500 woningen die duurzaam gemaakt zouden kunnen worden om ze van energielabel D naar label A+ te krijgen. Verder zouden 160 verouderde huizen vervangen kunnen worden door gasloze en duurzame nieuwbouw. Deze nieuwbouw zou het energielabel A+++ krijgen.

De plannen verdwijnen niet alleen in de prullenbak, maar ook de ambitie om bij te dragen aan de klimaatdoelstellingen lijdt eronder alsmede het streven om betaalbare woonlasten voor huurders te realiseren. Hagenaars is kritisch over het geld dat op deze manier uit de volkshuisvesting verdwijnt. Hij spreekt over een ,,overbodige’’ vermindering van de staatsschuld.

Lees verder

DRACHTEN | Fout op cruciaal moment doet wethouder de das om

27-09-2019

Wethouders geven nooit openlijk hun ambtenaren de schuld, dat is de regel in de politiek. Het moment waarop Eric ter Keurs dat in Smallingerland wél deed, kon niet ongelukkiger zijn.

Gisteravond trok Ter Keurs (VVD) daarom tegenover de gemeenteraad volledig het boetekleed aan. Eerst volgde ruimhartig excuses aan de ambtenaren, zoals al was afgesproken. In één adem diende hij vervolgens zijn ontslag in. Een besluit dat, zo viel in de wandelgangen te horen, afgelopen dinsdag al genomen was ,,Ik merk dat mijn uitlating een groot effect heeft gehad op een organisatie die in het proces zit van herstel van vertrouwen en zelfvertrouwen”, reageerde Ter Keurs geëmotioneerd op zijn gedane kritiek. In dat ,,precaire proces” had hij voor onrust gezorgd. Ter Keurs concludeerde daarom dat hij plaats moet maken. Na zijn toespraak verliet hij de zaal en was niet bereikbaar voor verder commentaar.

De wethouder blunderde vorige week in het debat rond de verhuizing van de Drachtster kringloopwinkel Hart in Friesland. Raadsleden hadden kritiek op het raadsvoorstel dat op tafel lag. Ter Keurs zei zelf ook dat hij de stukken slecht vond. En: ,,Het is niet voor niks dat dit college ook voorstelt aan de gemeenteraad om te investeren in de kwaliteit van het ambtelijk apparaat.”
Wethouders zijn politiek verantwoordelijk. De schuld afschuiven op ambtenaren geldt als een doodzonde, wanneer dan ook. Maar Ter Keurs had zijn fout niet op een slechter moment kunnen maken.

De ,,investering in het ambtelijk apparaat” ligt namelijk gevoelig. Coalitie en oppositie twisten momenteel over een nieuwe, meer flexibele en klantgerichte werkwijze van ambtenaren én een miljoenenverbouwing van het gemeentehuis. Ondertussen hebben die ambtenaren net woelige jaren onder een angstcultuur achter de rug. De uitspraken van Ter Keurs hebben het gevoel van onveiligheid weer aangewakkerd, bleek vorige week uit een interne brief van de gemeentesecretaris.

De coalitie kan de nieuwe onrust missen als kiespijn. ,,Ik denk dat er binnen het college druk is uitgeoefend”, reageert Klaas van Veelen van oppositiepartij ChristenUnie op het vertrek van Ter Keurs. ,,Ik ben zeer verbaasd. Dat hij een uitglijder maakte, is duidelijk. Maar op zich is dit geen reden om op te stappen.”
Dat vindt ook Corrie Ponne van het CDA (oppositie). ,,In ekskús hie it foar ús ôfdien.” Niemand in de raad had gisteren een motie van wantrouwen in de aanslag.
Sipke Hoekstra van Ter Keurs’s eigen partij vond ook dat een excuus voldoende was geweest, maar respecteerde het besluit van zijn wethouder. ,,Hy dy’t lyts wêze kin, is in grut man.”

Burgemeester Jan Rijpstra over het vertrek: ,,Als oud-bestuurder wist hij dat je zelf ook het gevoel moet hebben dat je er een streep onder kan zetten.” Voor Ter Keurs in 2018 wethouder werd in Smallingerland, was hij jarenlang burgemeester in Leeuwarderadeel en Tytsjerksteradiel.

Lees verder

Ministerraad stemt in met wetsvoorstel huur en inkomensgrenzen

27-09-2019

De ministerraad heeft ingestemd met het wetsvoorstel huur en inkomensgrenzen. In het wetsvoorstel staan vier maatregelen om de kansen op een betaalbare woning voor starters, kwetsbare groepen en lage en middeninkomens te vergroten. Zodat ook zij prettig kunnen wonen binnen hun financiële mogelijkheden. Deze maatregelen zijn op Prinsjesdag aangekondigd als onderdeel van een breder pakket maatregelen om de woningmarkt vlot te trekken. 

Lees verder

BUITENPOST | CDA Achtkarspelen: doe ook de belastingcheck

25-09-2019

Het CDA in Achtkarspelen wil weten of de gemeente ook een belastingcheck uitvoert voor bijstandsgerechtigden en deelnemers aan een schuldhulptraject, zoals in Harlingen gebeurt. Doel van de check is om te veel betaalde inkomstenbelasting terug te vorderen en niet-uitgekeerde toeslagen te verrekenen. 

Dit leidde in Harlingen tot een terugvordering van in totaal 42.700 euro voor 57 inwoners. Als de check in Achtkarspelen nog niet wordt gedaan, wil het CDA weten of dit alsnog kan.

Lees verder

BEETSTERZWAAG | Opsterland bezuinigt voor bijna 5 miljoen

25-09-2019

De gemeente Opsterland moet volgend jaar voor zeker 4,7 miljoen euro bezuinigen. Dat gebeurt vooral door te schrappen in het sociaal domein. Minder huishoudelijke hulp, WMO-taxi duurder.

Ook in de jaren na 2020 wordt er voor miljoenen in kosten gesneden om tot een sluitende meerjarenbegroting te komen. Tot en met 2023 gaat het in totaal om maar liefst 17,5 miljoen euro. 

Wethouder Rob Jonkman liet eerder al weten dat Opsterland, vergeleken met gemeenten van vergelijkbare grootte, buitengewoon hard wordt getroffen door oplopende kosten in het sociaal domein en met name de jeugdzorg. De oorzaak hiervan is nog niet duidelijk. Opsterland blijft met andere gemeente lobbyen voor meer rijksgeld voor zorgtaken.

Het tekort voor 2020 is overigens nog groter: 5,8 miljoen. Om de bezuinigingen enigszins te verzachten haalt Opsterland dan eenmalig 1,1 miljoen uit de gemeentelijke ‘spaarpot’, het vrije deel van de algemene reserve. Dit voorjaar ging de gemeente nog uit van een totaal tekort van 4,4 miljoen. Het college wil naar eigen zeggen ‘breed bezuinigen’, maar bijna de helft van het bedrag moet de komende jaren worden opgehaald binnen het sociaal domein. Zo is er een voorstel om het gemiddelde gebruik van huishoudelijke hulp per cliënt terug te brengen van 3,1 uur naar 2,1 uur per week. Het college laat het aan de thuiszorgaanbieders over om dit te realiseren.

Verder gaat de eigen bijdrage voor de WMO-taxi omhoog. Binnen de jeugdzorg wil Opsterland, net als andere gemeenten, een grotere grip en controle op de uitgaven.

De gemeente hoopt daarnaast nog 2,5 miljoen te bezuinigen door (leegstaand) vastgoed te verkopen, bijvoorbeeld scholen en een kinderdagverblijf. Ook het dorpshuis in Tijnje (waar aan een nieuw mfc wordt gebouwd) en het statige Huize Bordena in Beetsterzwaag worden gezien als ,,kansrijke” verkoopobjecten. 

De gemeenteraad neemt op 4 november een besluit over de nieuwe begroting. Ook voor het huidige jaar gaat Opsterland al uit van een flink tekort: ongeveer 6 miljoen. Dit wordt gedekt door grepen uit de reserves.

Lees verder

Tempo maken is nodig bij energietransitie

25-09-2019

Duurzaam energie opwekken heeft invloed op leefomgeving. Om de energietransitie echt te versnellen moeten we niet wachten op de beste oplossingen, maar nu aan de slag gaan. Ook al betekent dat dat er soms fouten worden gemaakt. Die boodschap kreeg een groep Friese ondernemers gisterochtend op de Energiecampus mee van Ekwadraat-directeur Douwe Faber. Hij was een van de sprekers op de Friesch Dagblad duurzaamheidsmasterclass Kansen in de Klimaatcrisis.

,,Er is geen tijd om uitgebreid keuzes te maken. Soms blijkt er na een paar jaar iets niet goed uit te pakken. Daar moeten we dan lessen uittrekken. Maar tempo maken is broodnodig”, aldus Faber. Een van die zaken waar Ekwadraat mee aan de slag ging en die minder
goed uitpakten waren biovergisters. ,,Daar zijn de verwachtingen de afgelopen jaren enorm van op en neer gegaan. Toen wij in 2003 onze
eerste vergister in Hallum openden, kwamen er 3500 belangstellenden op af. In 2008 waren er duizenden handtekeningen tegen een biovergister in Coevorden.” Angst voor geuroverlast en berichten in de media dat er veel rotzooi in vergisters verdwijnen met gevaren voor de volksgezondheid, deed de positieve mening over vergisters snel omslaan. Inmiddels zijn er volgens Faber betere vergisters en kan biogas een fors aandeel, tot wel 15 procent, leveren in de vervanging van aardgas. Als een van de grondstoffen kan daarbij laagwaardig bermgras worden gebruikt. Daarbij snijdt het mes aan twee kanten. Het restproduct van het vergiste bermgras lijkt heel veel op veengrond. ,,Nu wordt veen afgegraven voor bijvoorbeeld potgrond. Daarbij komt veel CO2 vrij. Aangevuld met een beetje veengrond, kunnen de bermgrasresten heel goed potgrond gaan vervangen.”

Faber waarschuwde dat de energietransitie een forse impact op het landschap zal hebben. ,,Een kolencentrale bij de Eemshaven die zijn
koelwater in de Waddenzee loost, staat uit het zicht en dus hebben we er geen last van. Maar die stoot wel CO2 uit. Duurzame energie is energie die dichtbij wordt opgewekt, met groengascentra, zonneweides en windmolens. Dat heeft een enorme maatschappelijke en
landschappelijke impact. Maar we ontkomen er niet aan.”

Ruimte voor vogels
Wat Faber betreft zouden ook natuurgebieden een rol kunnen spelen bij de transitie. ,,Er zijn best stukjes natuurgebied waar zonnepanelen
kunnen worden neergezet en tegelijk ruimte kan worden gecreëerd om vogels te laten broeden. Je moet die gebieden niet bij voorbaat
uitsluiten.”

Tijdens het slotdebat wezen zowel weerman Reinier van den Berg als Douwe Faber op het belang om mensen meer bewust maken van het energievraagstuk. Van Den Berg pleitte voor een jaarlijkse dag met duurzaamheidsspelen op de basisscholen. ,,Laat ze met zonnepanelen of een kleine windmolen aan de slag gaan. Zo leer je kinderen spelenderwijs wat duurzame energie is.”
Faber zou het liefst excursies naar het gaswinningsgebied in Groningen organiseren. ,,Als mensen de gevolgen zien van gaswinning voor de Groningers, dan zullen ze eerder warm lopen voor de energietransitie naar duurzame alternatieven.”

Lees verder

Gasloos Garypster is benieuwd naar ‘kâlde winter’

20-09-2019

Energiebesparende bevolkingsinitiatieven vinden alom doorgang. In Garyp zijn de eerste woningen van het gas af. De aanleg van de lang beloofde zonneweide bij het Westeinde in Leeuwarden is begonnen. En in Goutum leren kinderen hoe je zuiniger kunt omgaan met energie. 

Het is een treffend contrast tussen oud en nieuw: terwijl Foppe Albada omhoog wijst naar de twintig gloednieuwe zonnepanelen op zijn dak, staan vlak achter hem in de tuin nog de oude radiatoren die uit zijn huis verwijderd zijn. Zijn woning is een van de eerste drie die gisteren afgekoppeld werden van het gas als onderdeel van het project Aardgasvrij Garyp. Er is de afgelopen maanden heel wat gebeurd in zijn huis met bouwjaar 1993. Zo gingen alle vloeren op de benedenverdieping eruit om vloerverwarming aan te leggen. ,,Wy hawwe acht wiken yn ’e keuken libbe.’’ Op het dak kwam een lucht/water-warmtepomp, in de bijkeuken de manshoge, koelkastachtige installatie.
Alle ruiten werden vervangen door exemplaren met isolatiewaarde HR++, de muren werden 6 centimeter dikker, de vloeren 9 centimeter.

Verder kwam er een warmteterugwininstallatie en moest het fornuis voorzien worden van een inductiekookplaat. Dit laatste bleek in eerste instantie lastig, omdat er alleen losse inductieplaten van 40 centimeter diep leverbaar waren, terwijl de oude kookplaat 70 centimeter was. Een gat in zijn aanrecht zag Albada niet zitten en inmiddels staat er een volledig nieuw fornuis, mét een inductiekookplaat van 70 centimeter. ,,Yn twa minuten siedt er.’’

Albada’s huis geldt als ‘modelwoning’ voor het project in Garyp, waarvoor het rijk 5,6 miljoen euro beschikbaar gesteld heeft. Dit betekent dat dorpsgenoten bij hem mogen komen kijken hoe je een huis aardgasvrij kunt maken. Albada meldde zich voor het project aan, omdat hij zich realiseert dat fossiele brandstoffen op raken. ,,En ik bin ek ien dy’t wol in bytsje foarop rinne wol.’’ Daarnaast speelt de financiële
duw in de rug uiteraard een rol. Als bezitter van een modelwoning krijgt Albada 35.000 euro van de ruim 50.000 euro die hij investeerde gesubsidieerd. Voor gewone deelnemers aan het project geldt dat ze grofweg de helft van de investering vergoed kunnen krijgen, met een
maximum van 10.000 euro. Albada verwacht dat hij zijn eigen bijdrage in zes of zeven jaar heeft terugverdiend, omdat hij geen geld meer kwijt is aan gas en veel minder aan elektriciteit.

Afgezien van het feit dat hij acht weken in de keuken moest wonen vanwege alle werkzaamheden, is het nog te vroeg om ervaringen te delen. ,,Wy moatte earst mar ris in kâlde winter meimeitsje.’’ Dan kan hij er echt wat over zeggen. Onbewust snijdt Albada een punt aan dat gedeputeerde Sietske Poepjes even eerder, onderweg naar zijn huis, gemaakt heeft. Zij wordt in de supermarkt soms aangesproken door mensen die zich zorgen maken over de energietransitie. ,,Minsken wurde der ûnrêstich fan’’, zegt zij. Want: ze zijn bang dat ze letterlijk in de kou komen te zitten als ze hun huis afkoppelen van het gas. ,,Dêr sitte se oer yn.’’

Daarom is het project in Garyp belangrijk voor de hele provincie, zegt Poepjes. Het laat immers zien hoe de omschakeling van gas naar elektriciteit echt gaat. Het is belangrijk dat de energietransitie mensen niet door de strot geduwd wordt, aldus Poepjes. Het kan in het eigen tempo en mensen hoeven niet geconfronteerd te worden met kosten die ze niet kunnen dragen. En die geruststelling is nodig, want
volgens Poepjes wordt het klimaatdebat vaak zo fel gevoerd, dat veel mensen zich er van afkeren.

Volgens Poepjes vragen veel Friezen zich ondertussen wel af hoe ze hun woning kunnen verduurzamen. Zijzelf is er een voorbeeld van. Haar huis in Makkum stamt uit 1670 en heeft ,,enerzjylabel Z’’. ,,As ik nei myn eigen hûs sjoch, tink ik: hoe dan?’’ En de mogelijke antwoorden op die vraag worden momenteel in Garyp verzameld. De provincie kende het project onlangs 250.000 euro subsidie toe en wethouder Andries Bouwman was daar blij mee. ,,Je komt in zo’n project toch altijd dingen tegen die je vooraf niet kunt weten.’’ Het geld wordt vooral gestoken in extra hulp bij het beoordelen van offertes voor duurzame maatregelen. Bouwman meldde ook dat Garyp met grote interesse gevolgd wordt vanuit Den Haag. ,,Daar zijn we best wel trots op.’’

Projectleider Jacob Miedema vertelde dat er na de eerste drie woningen al zestien nieuwe aanvragen liggen om gasmeters af te sluiten. Voor 71 huizen is een ‘woningverbeterplan’ opgesteld waarin staat welke maatregelen passend zouden zijn en er zijn 256 ‘quickscans’ uitgevoerd waarbij de bouwkundige staat en de staat van de installaties in een huis zijn beoordeeld.

Lees verder

(Ook) baas kan wat doen voor arme werknemer

19-09-2019

Armoede onder werkenden neemt toe. Als samenleving kunnen we daar veel meer aan doen dan nu gebeurt. Heeft iemand een huurachterstand? Bied als woningcorporatie de mogelijkheid klussen te doen in ruil voor de schuld, was een van de ideeën die gistermiddag klonken op het congres ‘Samen tegen armoede’ in Leeuwarden.

De bijeenkomst in het Cambuurstadion was georganiseerd door de Leeuwarder Uitdaging, speciaal voor het Leeuwarder bedrijfsleven. Het doel: aandacht vragen voor armoede onder werkenden. Want het aantal mensen dat onder de armoedegrens leeft, neemt toe. Gevolg is dat werkgevers steeds vaker worden geconfronteerd met loonbeslagen of andere signalen van geldproblemen, zoals in januari een voorschot vragen van het vakantiegeld.

Ruim een op de tien (13 procent) van de werknemers heeft geldzorgen, vertelde Nadja Jungmann, lector schulden en incasso aan de Hogeschool Utrecht. Ruim driekwart van hen wil graag hulp van de werkgever, maar durft dat niet te vragen. Vooral lageropgeleiden hebben vaak financiële problemen. Dat leidt tot stress en dat heeft weer een negatieve invloed op het IQ. ,,Chronische stress maakt ons de
slechtere variant van onszelf’’, betoogde Jungmann. Ze liet aan de hand van afbeeldingen van het brein zien wat geldstress precies met
de hersenen doet. Kort gezegd: doordat bepaalde verbindingen niet worden gemaakt, leef je vooral in het nu en denk je niet na over de gevolgen op de langere termijn. Dus koop je vandaag cadeautjes voor je kinderen en kun je de rest van de week geen boodschappen meer doen.

Jungmann: ,,Er is dus bij deze mensen meer nodig dan een goed advies. Dit vraagt om begrip en compassie, naast iemand gaan staan.’’ Ze toonde de 150 aanwezigen een routekaart ‘Wat te doen bij geldzorgen’. ,,En een werkgever kan ook schuldhulpverlening inkopen. Dat lijkt misschien duur, maar iemand met schulden kost gemiddeld negen extra ziektedagen per jaar.’’

Annemarie van Gaal, ondernemer en investeerder, stelde dat de samenleving veel te weinig doet voor mensen aan de onderkant. Terwijl die er alle belang bij heeft. ,,De kosten van de hele schuldenindustrie bedragen 11 miljard euro per jaar, ieder jaar weer! Vijf keer zoveel als de schuldenlast.’’ Niet dat alles kwijtschelden de oplossing is. ,,Maar mensen met schulden hebben te weinig mogelijkheden om ze
kwijt te raken.’’
En dat kan best anders, aldus Van Gaal, zoals schulden laten inruilen voor werk. ,,Een woningcorporatie kan iemand met 2000 euro huurachterstand 40 uur laten werken als huismeester, of iets anders nuttigs laten doen voor de maatschappij, bijvoorbeeld graffiti verwijderen. Ik doe dat zelf ook als werkgever. Het maakt de samenleving prettiger.’’ Werk is uiteindelijk vaak de beste manier om uit de armoede komen, maar niet iedereen heeft daar evenveel kans op. Ook daar heeft Van Gaal een oplossing voor:open hiring , ofwel een baan zonder sollicitatiegesprek. ,,Wie wil werken, zet zijn naam onderaan een lijst. Als je bovenaan staat en er is een vacature, krijg je
de baan, of je nu dakloos bent of ex-junk, dat maakt niet uit.’’

Ook de overheid moet ,,meer ballen’’ tonen, vond Van Gaal. ,,Iedere schuldenaar heeft te maken met negentien incassobedrijven en deurwaarders. De overheid kan zeggen: 1 deurwaarder per postcode.’’ Sowieso maakt die overheid het volgens Van Gaal mensen aan de onderkant verschrikkelijk lastig met het systeem van toeslagen en belastingen. ,,Dat is zo ingewikkeld, daarmee leggen we te veel last
op de schouders van de kwetsbaren. Dat hele circus van toeslagen, met alle schadelijke gevolgen, zou je moeten opheffen. Dat is voor de welvaart in Nederland veel beter.’’

Prinses Laurentien, die verbonden is aan de Alliantie Kinderarmoede, waarschuwde voor de spanning tussen systemen ,,met al hun goede bedoelingen’’ en hoe dingen in de praktijk ervaren worden. Als voorbeeld noemde ze de speciale passen die veel gemeenten uitdelen aan arme kinderen, waarmee ze allerlei kortingen kunnen krijgen. ,,Als je met kinderen gaat praten, hoor je één ding: ze willen niet afwijken. Zo’n pas is stigmatiserend, dus ik ben heel blij dat u die in Leeuwarden niet heeft.’’
Al pratende met de jongens en meisjes, hoorde ze hen zelf een oplossing aandragen: ,,Ze zeiden: dan geef je toch alle kinderen een pas en op sommige zet je wat meer geld. Zo zie je hoe belangrijk het is om echt naar mensen te luisteren.’’
De prinses gaf haar gehoor verschillende tips mee. ,,Verzin niets nieuws, er zijn al zoveel armoedeprojecten. Maar is er wel vraag naar? Zo nee, dan moet je misschien eerst de schaamte om hulp te vragen aanpakken.’’ De oplossing voor het schuldenvraagstuk vereist volgens haar onorthodoxe keuzes. ,,In ieder geval moeten we ongelooflijk veel moeilijke gesprekken voeren, ook met raden van bestuur, om bijvoorbeeld foute verdienmodellen uit het systeem te halen.’’

Bijna 5500 gezinnen in Leeuwarden leven beneden de armoedegrens. Ook Paula van der Veer behoorde voorheen tot die groep. ,,Het was leven op de richel’’, vertelde de moeder van vier kinderen. En toch heeft ze het gered, dankzij een positieve en creatieve instelling. Haar boodschap: ga niet bij de pakken neerzitten maar ga de wereld in. ,,Ik heb altijd gewerkt, had niet veel meer dan bijstand maar wel zelf verdiend.’’ Uiteindelijk kwam ze uit de armoede door haar werk en haar netwerk. ,,Vrienden die je helpen als je het moeilijk hebt, en veel ruilhandel. Ik ben goed in computers, een kennis heeft verstand van auto’s.’’ Haar advies voor de ondernemers: ,,Als je problemen vermoedt, bied dan een luisterend oor, vraag of je kunt helpen. Er kunnen nog wel wat drempels geslecht worden.’’

Lees verder

Prinsjesdag: gevolgen voor huurders

18-09-2019

Wat zijn belangrijke punten van Prinsjesdag en de Miljoenennota voor huurders? Hieronder een aantal op een rij. 
 

Koopkracht

De prognose voor volgend jaar is dat mensen meer te besteden hebben: gemiddeld 2,1 procent extra. Het meest profiteren mensen met een baan (2,4 procent). Mensen met een uitkering of pensioen gaan er minder op vooruit: ruim 1 procent.

De koopkracht aanpassen doet de regering als volgt: de arbeidskorting, de algemene heffingskorting en de zorgtoeslag gaan omhoog, de inkomstenbelasting wordt verlaagd. 

Maar: voorspellingen zijn de afgelopen jaren niet uitgekomen. En vaak gaan ze over gemiddelden. Het zijn vooral persoonlijke omstandigheden die het inkomen beïnvloeden (veranderingen in gezinssamenstelling, scheiding, verlies van inkomen of juist een promotie). 

Het Nibud heeft op basis van de Miljoenennota 2020 voor ruim honderd voorbeeldhuishoudens berekend wat er volgend jaar met hun koopkracht gebeurt. Bereken hier uw koopkracht: https://www.nibud.nl/consumenten/koopkrachtberekenaar

 

Wonen

Meer mensen moeten een betaalbaar huis kunnen krijgen, vooral starters. Om een impuls te geven aan de woningmarkt komt er rem op de stijging van de huurprijzen. En een korting op de verhuurdersheffing (een belasting voor corporaties) voor corporaties die meer woningen bouwen. Het kabinet trekt een miljard euro uit voor een speciaal nieuwbouwfonds, waaruit gemeenten subsidie kunnen krijgen.
Met de maatregelen moeten jaarlijks 75.000 woningen worden gebouwd.

Het kabinet wil niet alleen meer bouwen, maar verhoogt ook de inkomensgrens voor sociale huurwoningen. Daardoor krijgen meer gezinnen recht op zo'n woning. De grens voor deze middeninkomens gaat van ruim 38.000 naar 42.000 euro. Die van eenpersoonshuishoudens wordt dan juist wat verlaagd naar 35.000 euro, om hun kansen niet te verkleinen.

Ook komen er maatregelen tegen scheefwoners. Dat zijn mensen die eigenlijk te veel verdienen voor hun sociale huurwoning. Hun maandhuur gaat jaarlijks met 50 tot 100 euro omhoog tot de
maximale huur van 720 euro is bereikt. Wie twee keer modaal of meer verdient, kan straks méér dan 720 euro betalen. Van de opbrengst moeten corporaties de huren verlagen van mensen die juist weinig verdienen.

Zorgpremie, eigen risico en zorgtoeslag

Hoewel het kabinet er niet over gaat (verzekeraars bepalen hun eigen premie), staat er een voorspelling in de miljoenennota over de basispremie: 118,50 euro per maand is de basispremie volgend jaar. Dat is zo'n 3 euro meer dan de huidige premie. Per jaar is dat bijna € 40,- extra. 

Het eigen risico blijft 385 euro.

Ter compensatie gaat voor lagere inkomens de zorgtoeslag omhoog: voor alleenstaanden met 67 euro per jaar, voor gezinnen met 95 euro.

 

Energiekosten

De belasting op gas gaat omhoog, terwijl die op stroom ongeveer gelijk blijft. Voor aardgas betalen we straks 8 cent per kuub meer. Nu kost een kuub gas zo'n 60 à 70 cent.

Voor stroom komt er 0,9 cent per kWh bij (nu zo'n 22 cent per kilowattuur).

Aan de andere kant gaan we minder energiebelasting betalen, waardoor de energiekosten netto gemiddeld 100 euro lager zouden worden.

Bereken wat dit voor uw energierekening betekent.

 

ZZP’ers

Het belastingvoordeel voor zelfstandig ondernemers wordt verder ingeperkt. De zelfstandigenaftrek wordt vanaf 2020 in negen jaar tijd, stapje voor stapje, verlaagd. Nu mogen zelfstandigen hun belastbaar inkomen verlagen met 7.280 euro. In 2028 is dat nog 5.000 euro.

De zelfstandigen worden gecompenseerd doordat het kabinet een ander belastingvoordeel – de arbeidskorting – vanaf 2020 in drie stappen verhoogt. Al profiteren werknemers net zo goed van die verhoging.

 

Meer info ook op:

https://www.nrc.nl/nieuws/2019/09/17/liveblog-prinsjesdag-2019-a3973522
https://nos.nl/artikel/2302140-dit-zijn-de-concrete-plannen-en-plannetjes-van-prinsjesdag.html
https://www.pfzw-belangenvereniging.nl/nieuws/actuele-nieuwsberichten/view/181

 

 

Lees verder

Het toeslagenstelsel wordt onhoudbaar

18-09-2019

De Raad van State vroeg gisteren in het advies bij de miljoenennota expliciet aandacht voor het armoedevraagstuk. Op macro-niveau ziet het Nederlandse staatshuishoudboekje er prima uit. Maar, zo waarschuwt het hoogste adviesorgaan, op micro-niveau is de bestedingsruimte voor huishoudens geslonken. Dit komt door hogere woonlasten, hogere zorgkosten en belastingen die een groot deel van het bruto inkomen in beslag nemen. Huishoudens worden zo minder flexibel bij het verwerken van financiële tegenslagen.

Daarmee samenhangend ziet de Raad van State armoede als een belangrijk maatschappelijk probleem waar nog te weinig mee gedaan wordt. De raad noemt het armoedeprobleem zelfs ‘fors’. Naast de groep met armoede heeft 38 procent van de Nederlanders, ook onder de groep laag modaal, moeite om rond te komen. Dat komt door de drieslag laag inkomen, hoge vaste lasten en een onverwachte grote kostenpost.

Om mensen met een laag inkomen tegemoet te komen heeft de overheid zo’n vijftien jaar terug inkomensafhankelijke toeslagen voor bijvoorbeeld zorg, huur of kinderopvang bedacht. Maar de Raad van State ziet dat dit systeem een groot averechts effect heeft. Er is een ingewikkeld stelsel van veel, en soms elkaar tegenwerkende, regels ontstaan waarbij hierdoor snel gemaakte fouten grote financiële gevolgen hebben.

Toeslagen worden namelijk berekend op basis van het geschatte jaarinkomen, om vervolgens achteraf gecorrigeerd te worden. Mensen met meerdere banen of zzp’ers kunnen daardoor achteraf een naheffing krijgen omdat ze toch meer verdiend hadden dan verwacht en dus te veel toeslagen hebben gekregen. Aangezien dit soort situaties vaak voorkomt bij de lagere inkomensgroepen, die ook nog eens een beperkte financiële flexibiliteit hebben, zorgt een dergelijke naheffing voor grote problemen. Bovendien komt die naheffing soms een jaar nadat het geld is ontvangen - en dus al is uitgegeven.

Daar komt ook nog bij dat het toeslagenstelsel voor de Belastingdienst zelf ongunstig is. De hiervoor noodzakelijke bureaucratie is mede de oorzaak van de grote organisatorische problemen waar de fiscus nu al enkele jaren mee ploetert.

Het is terecht dat de Raad voorstelt om het toeslagenstelsel grondig te herzien en tot die tijd in elk geval te vereenvoudigen. Het kan niet zo zijn dat een systeem dat bedacht is om de lagere inkomens te ontzien, juist bij deze groep tot problemen leidt. Nu is het stelsel te belastend voor burger én overheid. In plaats daarvan kan er beter gekozen worden voor lagere inkomstenbelastingen voor lagere inkomens, lagere huren, lagere zorgpremies en lagere kosten voor de kinderopvang.

hoofdredactie@frieschdagblad

Lees verder

Meer gezinnen in sociaal huurhuis

18-09-2019

Kabinet gaat inkomensgrens verhogen

Den Haag Door de inkomensgrens te verhogen krijgen meer gezinnen (meerpersoonshuishoudens) recht op een sociale huurwoning. De limiet voor deze zogenoemde lage middeninkomens gaat van ruim 38.000 naar 42.000 euro. Die van eenpersoonshuishoudens wordt juist wat verlaagd naar 35.000 euro, om hun kansen niet te verkleinen.

Met deze en een reeks andere maatregelen wil het kabinet het mogelijk maken dat meer mensen in een betaalbare woning kunnen. Heel veel lekte al uit in de media. De regeringspartijen kwamen veel maatregelen op de valreep van Prinsjesdag overeen. De problemen op de woningmarkt lijken uit te groeien tot een van de belangrijkste vraagstukken van het politieke jaar.

Huren in de sociale sector worden minder afhankelijk van de op veel plaatsen rap opgelopen WOZ-waarde. Scheefwoners gaan meer huur betalen. Bij het berekenen van de maximale huurprijs telt de WOZ-waarde nog maar voor 33 procent mee. Nu is de WOZ-waarde, die vooral in de grote steden snel is gestegen, vaak de aanjager van forse huurstijgingen.

Scheefwoners, mensen die een duurder huis zouden kunnen betalen maar toch in een sociale huurwoning blijven, gaan in een paar jaar tijd flink meer huur neertellen. Jaarlijks gaat hun maandhuur met 50 tot 100 euro omhoog tot het maximum van 720 euro is bereikt. Die huurverhoging moet de doorstroming bevorderen en woningcorporaties de ruimte geven om de huur voor mensen met een kleine beurs juist te verlagen.

Na een oproep uit de Kamer bekijkt minister Kajsa Ollongren van Binnenlandse Zaken verder of gemeenten kopers kunnen verplichten om het gekochte huis ook te betrekken. Dat zou particulieren, die het nu vaak afleggen tegen beleggers die huis na huis opkopen om ze duur te verhuren, meer kans geven. Eerder kondigde zij al aan dat starters mogelijk worden vrijgesteld van overdrachtsbelasting.

Lees verder

Nibud: Koopkracht niet-werkenden stijgt nauwelijks

17-09-2019

De koopkracht van gepensioneerden en mensen met een uitkering stijgt volgend jaar nauwelijks. Dat blijkt uit de berekeningen die het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud) heeft gedaan op basis van de Miljoenennota die het kabinet vandaag presenteerde.

Het Nibud ziet koopkrachtverbeteringen van 0,2 tot 4,6 procent, waarbij de koopkracht voor de meeste mensen met 1 tot 2 procent stijgt. Vooral tweeverdieners met een middeninkomen en kinderen gaan er in 2020 op vooruit. Tussen werkenden en niet-werkenden is een duidelijk verschil zichtbaar.

Lees verder

LEEUWARDEN | ‘Huur particulier en corporaties in balans’

16-09-2019

De verhouding tussen het aantal huurwoningen en corporatiewoningen in Leeuwarden is ,,in balans en passend’’, vinden burgemeester en wethouders.

Op dit moment telt de gemeente bijna 18.000 huurwoningen van corporaties en bijna 11.000 particuliere huurwoningen. Het gaat om respectievelijk 29 procent en 18 procent van de gehele woningvoorraad, die verder vooral bestaat uit koopwoningen.
PAL/GroenLinks stelde eerder deze zomer vragen over de opkomst van particuliere verhuur, die de verhoudingen op de markt verandert. ,,De relatie tussen de gemeente en de corporaties is wezenlijk anders dan tussen de gemeente en particuliere verhuurders’’, erkennen burgemeester en wethouders. Met de corporaties worden allerlei afspraken gemaakt. Dit gebeurt niet met particuliere verhuurders. Die laatste groep mikt opvallend vaak op studenten in tegenstelling tot de corporaties. Dat is ook precies hoe de gemeente het graag ziet.
,,Over de jaren dat cijfers bekend zijn, blijkt dat de corporaties de huren in vergelijking met andere verhuurders erg gematigd laten stijgen’’, aldus b. en w. De bouwproductie van corporaties in Leeuwarden ,,fluctueert sterk’’.

Lees verder

Leeuwarden | Scheiding rijk en arm moet stoppen in stad

10-09-2019

In Leeuwarder wijken moet weer menging komen tussen arme en rijke gezinnen. Dit is het hoofduitgangspunt van een nieuwe volkshuisvestingsvisie.

,,Ruimtelijke uitsluiting willen we voorkomen. Dat betekent dat wijken voldoende gemengd aanbod aan woningen moeten hebben’’, zo staat in de voorbereidende nota van wethouder Hein de Haan en zijn ambtenaren. Gisteren lieten politieke partijen zich hierover achter gesloten deuren bijpraten als opstap naar een nieuwe gemeentelijke volkshuisvestingsvisie, die later uitkomt.

Arm en rijk groeien de laatste jaren razendsnel uit elkaar in Leeuwarden. Vroeger werd er bewust gemengd gebouwd in wijken als Aldlân en Camminghaburen.

Tegenwoordig worden armere gezinnen geweerd uit de meeste nieuwe buurten, denk aan Blitsaerd, De Zuidlanden, Zuiderburen en het Bonifatiuspark. Betaalbare huurhuizen zijn hier zeldzaam. Vooral linkse partijen vinden deze segregatie kwalijk. De corporaties hebben het financieel echter lastig en kunnen niet zomaar overal bouwen.

In de toekomst moet dat anders, staat in de brief aan de politieke partijen. In nieuwbouwwijken moet de woningvoorraad voortaan ,,een minimaal percentage sociale huur’’ kennen. In armere wijken moet juist meer woningbouw voor bemiddelde Leeuwarders komen om de woonmix te stimuleren. 

,,Realisatie van de ondeelbare stad betekent dat er een herverdeling over de stad komt. Dit is een zeer langdurig proces, maar moet nu al ingezet worden’’, meldt de nota. Corporaties laten tegenwoordig alleen nog huishoudens met een zeer laag inkomen toe. Ook dat is onwenselijk: ,,Dit moet veranderen. Dit betekent dat we de corporaties gaan aanspreken op het huisvesten van een bredere doelgroep dan nu gebeurt.’’

Woonlasten mogen in de toekomst liefst niet hoger zijn dan een derde van het gezinsinkomen. Dit vergt bouw van goedkope huizen, maar  wel met een goed afwerkingsniveau: ,,Een grote bron van ergernis zijn geluiden van buren. Vooral in de oudere woningvoorraad van de corporaties is dit een probleem waarvan we verwachten dat dit voortvarend wordt opgepakt.’’ Inwoners van de Leeuwarder dorpen konden voor de zomer hun wensen aangeven. Partoer vatte ze in een rapport samen. Heel belangrijk is dat de mogelijkheden voor nieuwbouw of verbouw van lege panden tot woningen in stand blijven, zo blijkt hieruit. Een eventuele bouwstop zet namelijk de hele ontwikkeling op slot.

Dorpen hebben soms zorgen over de kwaliteit van de bestaande gebouwen en vragen de gemeente om op te treden tegen verwaarlozing door verhuurders en andere eigenaren. Verder is er meer duidelijkheid nodig over huurtoewijzing van corporatiewoningen, zo hebben insprekers ingebracht. Ze vragen hierbij aandacht voor mensen die al in het dorp wonen en soms niet in de gaten hebben dat er een
huis vrijkomt. 

In verschillende dorpen is kritiek op het onderhoud van openbaar groen en de wegen. Verder bestaat er vaak bezorgdheid over de toekomst van ontmoetingsplekken.

Lees verder

OPINIE Duurzaam wonen is voor iedereen mogelijk

07-09-2019

Het huis isoleren of zonnepanelen aanschaffen vergt een behoorlijke
investering. Maar die is ook mogelijk voor mensen met minder geld.
Bijvoorbeeld met hulp van een lening bij het Nationaal
Energiebespaarfonds.
Volgens wetenschappers is de wereld 4,6 miljard jaar oud. Laten we dat
eens terugschalen naar 46 jaar. Wij als mensheid zijn hier dan vier uur.
Onze industriële revolutie begon in dat geval één minuut geleden. In die
ene minuut hebben we meer dan 50 procent van de wereldbossen
vernietigd.
Deze vergelijking maak ik om aan te geven hoe verwoestend wij als
mensen zijn en hoe weinig rekening wij houden met onze prachtige
natuur. Toch wil ik nu geen doemdenker zijn, maar bovenstaande
meenemen in mijn overtuiging dat het anders moet en kan.
Om mij heen zie ik tal van mooie duurzaamheidsinitiatieven. Zo is in
mijn dorpje Hantumhuizen mijn buurvrouw een moestuin begonnen en
deelt ze uit aan de buren. Zo lekker én goedkoop!
Zonnepanelen hoeven niet altijd meteen aangeschaft te worden; ze kunnen ook gehuurd worden.
Foto: ANP
10-9-2019 Het Friesch Dagblad
https://krant.frieschdagblad.nl/titles/frieschdagblad/6510/publications/1145/articles/966090/23/3 2/3
Ook is er een biologisch-dynamische boerderij in Ternaard, waar ik verse
en heerlijke groenten en fruit kan kopen, en die absoluut niet duur is. De
supermarkten komen met lekkere vleesvervangende producten; iedere
week wordt het sortiment uitgebreid.
Toen ik drie jaar geleden in Fryslân kwam wonen heb ik via via met een
aantal zeer inspirerende mensen kennisgemaakt. Mensen die van
duurzaamheid alles afweten, van kleding tot en met voedsel en wonen.
Zij hebben zich verenigd in een duurzaamheidscollectief, genaamd
Elkenien Grien, waar ik ook deel van uitmaak.
Wij timmeren aan de weg om mensen bewust te maken in hun
energiegebruik. Zo worden er initiatieven genomen in Dokkum en
omliggende gemeenten voor de collectieve aanschaf van zonnepanelen,
worden er klimaatmarkten georganiseerd en doen de
energieambassadeurs hun best om de mensen te interesseren voor
isolatie van de woning.
Isolatie
De gemeente Noardeast-Fryslân heeft Energie Planning Adviesadviseurs
(EPA-adviseurs) die gratis een duurzaamheidscheck doen in uw
woning. Zo kunt u precies weten waar nog voordeel te behalen valt uit
isolatiemaatregelen. Immers, hoe lager het verbruik, des te lager ook de
energiekosten. Zelf heb ik dit jaar een nieuwe en veel energiezuiniger
koelkast gekocht. De oude had drie vriesladen die ik amper gebruikte en u
weet: koelen en verwarmen kosten de meeste energie.
Mijn dak wordt binnenkort geïsoleerd. Ik wil graag met u delen hoe ik dit
als pensionada zonder spaartegoeden heb gefinancierd. Veel mensen
willen wel duurzaam wonen, maar hebben er net als ik het geld niet voor.
Bij het Nationaal Energiebespaarfonds heb ik een lening aangevraagd. Er
moeten een aantal papieren worden ingevuld zoals de offerte van de
aannemer en natuurlijk de inkomsten- en uitgavenberekening. Binnen
een aantal weken was dit geregeld en dus komt binnenkort de aannemer
om het dak te isoleren. De lening betaal ik af met geld dat ik anders had
besteed aan energiekosten. Geen centje pijn dus.
Als dat klaar is, huur ik zonnepanelen. Dat is een mooie regeling: je
betaalt maandelijks voor de huur waarbij je ook aflost op de panelen.
Door zelf stroom op te wekken bespaar je meteen op je energierekening,
waardoor je er in je portemonnee niet op achteruitgaat. Na tien jaar mag
je de panelen voor een symbolisch bedrag kopen en dan gaan ze nog tien
á twintig jaar mee.
10-9-2019 Het Friesch Dagblad
https://krant.frieschdagblad.nl/titles/frieschdagblad/6510/publications/1145/articles/966090/23/3 3/3
Het is natuurlijk een druppeltje op de gloeiende plaat, maar ik hoop met
mijn verhaal andere mensen te inspireren om zo een omslag teweeg te
brengen. Want van ons gewone mensen moet het komen. Vervuilende
industrieën – iedereen kent de multinationals – proberen nog steeds
onze blik te vertroebelen met uitspraken over onze economie en dat die
moet groeien, maar u en ik weten wel beter. De intellectuele alsook
creatieve armoede van deze economische elite geeft een gebrek aan lef en
bereidheid om de juiste duurzame keuzes te maken.
Maar wij kunnen het tij nog keren, voor onze kinderen en hopelijk hun
kinderen.
Joke Groen woont in Hantumhuizen. Zij is energieambassadeur bij
Elkenien Grien

Lees verder

Den Haag | Regering pakt woningmarkt aan

06-09-2019

Om de crisis op de woningmarkt aan te pakken, trekt het kabinet een miljard euro uit waarmee nieuwbouwprojecten gesubsidieerd kunnen worden.

Ook gaat er opgeteld een miljard euro naar de woningcorporaties om hen te stimuleren meer huizen te bouwen. Dat maakt het kabinet op Prinsjesdag bekend, zo bevestigen Haagse bronnen. In de coalitie wordt gesproken over een ‘stille ramp op de woningmarkt’. Door krapte,
vooral in de steden, komen starters en mensen met een middeninkomen amper aan een betaalbaar huis. Minister Kajsa Ollongren (Wonen) wil dat er jaarlijks 75.000 huizen worden bijgebouwd, maar dat aantal wordt nu niet gehaald. 

Daarom heeft de coalitie tijdens de begrotingsonderhandelingen afgesproken dat er een bouwfonds komt met daarin maximaal een miljard euro. Gemeenten kunnen een beroep doen op het fonds om lokale nieuwbouwprojecten rendabel te maken. Vroeger waren er al vergelijkbare rijkssubsidies, bijvoorbeeld om de bouw van Vinex-wijken van de grond te krijgen.

Verder kunnen woningcorporaties de komende tien jaar een belastingkorting van gemiddeld 100 miljoen euro per jaar krijgen als zij overgaan tot nieuwbouw. De corporaties betalen – tot hun grote ergernis – nu jaarlijks zo’n 1,7 miljard euro aan verhuurdersheffing. De roep vanuit de corporaties om die belasting te korten, klinkt al jaren.

Het blijft waarschijnlijk niet alleen bij maatregelen om nieuwbouw te stimuleren. Zo overweegt het kabinet de overdrachtsbelasting voor starters te schrappen. Dat scheelt bij de aankoop van een huis 2 procent van de koopsom. Beleggers zouden juist meer overdrachtsbelasting moeten betalen.

Volgens de Volkskrant is staatssecretaris Menno Snel (Financiën) sceptisch over de uitvoerbaarheid van dit plan. Op dit moment wordt onderzocht of aanpassing van de overdrachtsbelasting haalbaar is. Daarover is op Prinsjesdag waarschijnlijk nog geen duidelijkheid.

Verder is ook onduidelijk of het kabinet verder gaat morrelen aan de hypotheekrenteaftrek. In de coalitie zou een scenario zijn besproken waarbij de hypotheekrenteaftrek wordt afgebouwd tot 0 procent in 2036. In een andere variant zakt de aftrek tot niet verder dan 30 procent.

Lees verder

Minikorting op megabelasting geen oplossing voor woningnood

05-09-2019

Verhuurders die nieuwe sociale huurwoningen bouwen hoeven straks ‘slechts’ 1,6 miljard belasting te betalen aan het Rijk in plaats van 1,7 miljard. Een sigaar uit eigen doos, volgens de Woonbond. En evenmin een oplossing voor het schreeuwende tekort aan betaalbare huurwoningen.

Is er sprake van een grootse financiële injectie in de woningmarkt? Je zou het bijna geloven als je de krantenberichten van vandaag iets te vluchtig leest. Het kabinet zou ‘miljarden’ willen investeren in de woningmarkt.

 

Gemeentefonds

Om te beginnen zou er sprake zijn van een nieuw fonds van 1 miljard euro, waarmee gemeenten nieuwbouwprojecten kunnen aanjagen. Nadere details over hoe dit fonds precies gaat werken zijn er nog niet. Mogelijk worden de details pas op Prinsjesdag zelf bekend.

 

Korting op verhuurderheffing

Daarnaast zou de overheid willen snijden in de verhuurderheffing, de omstreden belasting op sociale huurwoningen. Verhuurders die nieuwe sociale huurwoningen bouwen krijgen dan een korting op deze belasting. Die korting bedraagt in totaal een miljard, uitgesmeerd over 10 jaar tijd.  Per jaar een korting van 100 miljoen dus.

 

1,6 miljard in plaats van 1,7 miljard

Op dit moment betalen sociale verhuurders ieder jaar een verhuurderheffing van maar liefst 1,7 miljard aan het Rijk. Een gigantisch bedrag, dat grotendeels wordt opgebracht door huurders. Als daar ieder jaar een korting van 100 miljoen vanaf zou gaan blijft er nog steeds een astronomische rekening over: 1,7 miljard - 100 miljoen = 1,6 miljard.

 

Verhuurderheffing ramp voor volkshuisvesting

“Die korting is een sigaar uit eigen doos”, zegt Erik Maassen, beleidsmedewerker bij de Woonbond. “Het is de wereld op zijn kop dat verhuurders ieder jaar 1,6 miljard belasting betalen als ‘beloning’ voor het realiseren van betaalbare huurwoningen. Buitenlandse collega’s staan met hun oren te klapperen als ze het horen. Onze regering stimuleert sociale woningbouw niet, maar verdient eraan.”

 

Heffing moet weg en huren omlaag

Wat de Woonbond betreft moet de verhuurderheffing dus van tafel. Samen met maatschappelijke partners werkt de bond aan een integraal plan voor de woningmarkt. Eén van de maatregelen waar de Woonbond in dat plan voor pleit is omzetten van de verhuurderheffing in een investeringsfonds voor sociale huur.

 

Fonds: extra investeringsruimte van 8 miljard per jaar

Een investeringsfonds voor sociale huur zou een extra investeringsruimte van 8 miljard euro per jaar opleveren. Maassen: “Voor dat bedrag zou je elk jaar bijvoorbeeld 20.000 nieuwe sociale huurwoningen kunnen bouwen en 50.000 woningen kunnen verduurzamen. En dan houd je ook nog ruimte over om de huurprijzen van zittende huurders te beperken.”

Lees verder

Leeuwarden | Armoede daalt in Leeuwarder wijk Heechterp-Schieringen

04-09-2019

Het aandeel armen in Heechterp-Schieringen in Leeuwarden is de afgelopen jaren aanzienlijk gedaald: van 27,7 procent in 2013 naar 17,4 procent in 2017.

Daarmee staat de wijk op plaats 16 van de twintig armste postcodegebieden van Nederland. Dat was plaats 8. Dit blijkt uit de meest recente cijfers over armoede in Nederland die het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) publiceerde. 

Het SCP hanteert het zogeheten ‘niet-veel-maar-toereikendcriterium’: 1135 euro netto per maand voor een alleenstaande, en 2100 euro voor een gezin met twee kinderen. Volgens deze armoedegrens waren er in 2017 bijna 939.000 armen in Nederland, 5,7 procent van de bevolking. In 2013 waren dat er nog 1,2 miljoen. Friesland telde in 2017 5,2 procent armen, minder dus dan het landelijk gemiddelde. 

Het lagere armoedepercentage van Heechterp-Schieringen past in een landelijke trend, waarbij sinds 2013 sprake is van een daling. Het SCP geeft als verklaring hiervoor de aantrekkende economie, waardoor veel mensen weer aan het werk zijn gekomen. De gemeente Leeuwarden sluit zich hierbij aan. Maar of veel inwoners van Heechterp-Schieringen daadwerkelijk een baan hebben gevonden, is de vraag. Deze wijk, met veel sociale woningbouw en lage huren, trekt vanouds veel mensen met lage inkomens. Wie meer te besteden krijgt,
verhuist veelal naar een andere buurt, zodat het gemiddelde inkomen laag blijft.

Een verklaring voor de armoededaling hier is eerder de sloop en nieuwbouw in Schieringen-Zuid van de laatste jaren, oppert Fridus van den Berg, beheerder van het wijkcentrum. Hierdoor maakte een deel van de arme inwoners, zoals uitkeringsgerechtigden, mogelijk plaats voor een koopkrachtiger groep.

,,Als ik kijk naar de nieuwe woningen en de auto’s die daar staan, lijkt het alsof deze bewoners meer te besteden hebben’’, zegt Van den Berg, die al decennia bij de wijk betrokken is. ,,Maar als ik kijk naar de kinderen die hier wonen en de mensen die in het wijkcentrum komen, zie ik dat de armoede echt niet verdwenen is. Wij bieden veel laagdrempelige activiteiten die weinig geld kosten, en daar is nog altijd vraag naar.’’

Ook Leeuwarden als geheel zit boven het landelijk gemiddelde met 6,9 procent armen, bijna 7000 inwoners. Dat geldt verder voor Harlingen (6,1 procent, 939 mensen) en Schiermonnikoog (6,5 procent, 60 inwoners).

Zowel de jongste als oudste mensen hebben een hoger risico op armoede. Van alle kinderen tot en met twaalf jaar is 9 procent arm, ofwel een op de elf. In Leeuwarden geldt dit voor een op de zes. Onder 65-plussers zijn weinig armen. Hier geldt: hoe ouder, hoe meer kans op een schraal bestaan. Van de negentigplussers is bijna 11 procent arm. Dit komt door de (niet vergoede) zorgkosten bij deze groep.

Lees verder

AD.nl Huurprijzen in Nederland stegen in één jaar met 2,5 procent

04-09-2019

De woninghuren in Nederland waren in juli gemiddeld 2,5 procent hoger dan in dezelfde maand een jaar eerder. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). De huren van sociale huurwoningen bij woningcorporaties stegen met 2 procent en van sociale huurwoningen bij de overige verhuurders met 3,3 procent.

Ook de huren van de vrijesectorwoningen gingen met 3,3 procent omhoog. De gemiddelde huurstijging was wat hoger dan in juli 2018, toen er een prijsgroei van 2,3 procent in de boeken werd gezet.

Het statistiekbureau noemt de sterkere stijging van de consumentenprijzen vorig jaar als een belangrijke oorzaak voor de hogere huurstijging. Voor gereguleerde huurwoningen is de maximale huurverhoging namelijk de stijging van de consumentenprijzen in het voorgaande jaar plus een inkomensafhankelijke toeslag.

Daar komt bij dat voor woningcorporaties de extra regel geldt dat de totale huurinkomsten in een kalenderjaar gelimiteerd mogen stijgen. Voor dit jaar is de maximale toename vastgezet op 2,6 procent. Het CBS merkt op dat de huren bij het wisselen van bewoners dit jaar minder hard stegen dan in 2018. De gemiddelde verhoging bij wisseling van huurders was dit jaar 8,2 procent. Vorig jaar was dit nog 9,6 procent. Verhuurders zijn niet gebonden aan de maximale huurverhoging als een nieuwe huurder in de woning trekt.

 

Hoogste huurstijging in Amsterdam

Amsterdam kent overigens al jaren de hoogste huurstijging van het land, dit jaar van 3,4 procent. Rotterdam zit hier vlak onder met 3,2 procent. In Den Haag en Utrecht gingen de huren iets minder hard omhoog met respectievelijk 2,5 procent en 2,4 procent.

De relatief hoge huurstijging in Amsterdam en Rotterdam draagt er ook aan bij dat Noord- en Zuid-Holland de provincies zijn met de sterkste huurstijgingen, aldus het statistiekbureau. Drenthe heeft al jaren de laagste huurstijging van Nederland.

Lees verder

Circulair douchen

04-09-2019

Start-up Hamwells uit Maassluis testte afgelopen weekend op Into the Great Wide Open op Vlieland een circulaire douche. Vijfhonderd festivalgangers sprongen eronder.

De douche van Hamwells hergebruikt de warmte uit het douchewater door het water dat in het putje verdwijnt op te pompen. Vervolgens wordt het water in een warmte-terugwin-installatie langs de leiding voor het koude water geleid. ,,Daarmee verwarm je dat water al voor, waardoor je minder heet water hoeft bij te mengen’’, legt oprichter Eric van Duin uit. Samen met Howan Lau is hij directeur van de start-up.
Door de warmte deels weer terug te winnen is de douche van Hamwells tweeënhalf keer zuiniger dan regulier sanitair. Die cijfers kenden de Maassluisenaren al door een jaar uitvoerig testen. Dat is vertaald naar een EPCnorm, een maat voor energiezuinigheid. ,,Die is heel goed’’, zegt Van Duin. ,,Maar heel veel bouwers willen toch weten: hoe zit het nou echt?’’

En dan is een festival een goede plek om te testen. Binnen de kaders van innovatieprogramma Innofest stond het hele weekend op camping Stortemelk een houten badhok met daarin twee circulaire douches die volgestopt waren met sensoren die per seconde vijf keer de temperatuur maten en hoeveel water er uit de kop stroomde. ,,We wilden dat de douche op zoveel mogelijk manieren gebruikt werd’’, vertelt Van Duin. ,,Door mensen die er kort en lang onder stonden, die de douche vol open zetten of juist niet. En op een festival heb je zand en dronken mensen. Dat is ook een goede test voor hoe duurzaam het allemaal is.’’ Uiteindelijk wasten vijfhonderd festivalgangers zich bij Hamwells wat evenveel datasets opleverde.

Die data gaat de start-up de komende tijd analyseren. Een eerste korte blik op de resultaten leerde maandag echter al dat de tests uit het lab overeenkomen met de praktijk. ,,En dat is mooi. Daarmee kunnen we naar bouwend Nederland.’’ De douche is uiteindelijk bedoeld voor bij de consument thuis. Hamwells leverde al rond de honderd douches om te installeren in woningen. ,,Klanten zijn onder meer woningcorporaties en installateurs’’, aldus de directeur. ,,Het is een goede manier om energie te besparen. We verbruiken heel veel
energie om water te verwarmen dat heel snel weer wegvloeit.’’

Van Duin en zijn team zijn ondertussen weer terug in Maassluis. De testopstelling van Into the Great Wide Open is niet met hen meegegaan. Die staat de komende tijd in Groningen in de oude fabriek van de SuikerUnie, tegenwoordig een evenementenlocatie. ,,Daar hopen we er nog meer data uit te halen.’’ 

Lees verder

LEEUWARDEN | Hondsbrutale ratten onder de keukenkastjes

04-09-2019

Ratten rukken op, zegt plaagdierenbestrijder Roelof Bosma. In de Leeuwarder wijk Bilgaard zitten ze rond vuilcontainers en in kruip- ruimtes onder woningblokken. ,,Hoe gaan we dit in vredesnaam oplossen.’’

Rattenoverlast moet je gecoördineerd te lijf gaan, weet Roelof Bosma. Maar woningbouwcorporaties en de gemeente Leeuwarden beschouwen ratten- en ook muizenplagen in woningen volgens hem als een privéprobleem en veel bewoners hebben geen geld voor professionele ongedierte-bestrijders.

Bosma ziet het zwerk al drijven, want vanaf 2023 mogen particulieren geen
muizen- en rattengif meer gebruiken. ,,Ik denk dat het uit de hand gaat lopen. Want
nu al stikt het van de ratten.’’ Overigens ook omdat burgers nu te veel gif strooien,
weet hij. ,,De beesten worden resistent.’’
Carolien die met man en kinderen in de Leeuwarder buurt woont, wil niet met haar
echte naam in de krant omdat ze zich schaamt voor de rattenfamilie onder haar
keukenkastjes. ,,Ik weet wel dat het niet mijn schuld is, ik ben hartstikke schoon,
maar het lijkt alsof je vies bent als je ratten hebt.’’
Op een dag vond ze ineens twee aangevreten pollepels in de keukenla. Ze belde
een bestrijdingsdienst en schrok van de kosten. ,,Ze rekenen zo 200 euro voor een
keer gif strooien. Dat kunnen we niet betalen.’’
Uiteindelijk vond ze Roelof Bosma, die een keer of vijf, zes bij haar langskwam. De
kenner keek met een zaklantaarn onder het keukenblok en zag keutels liggen. De
beesten zaten er al een tijdje, constateerde hij.
Bosma stofzuigde alle poep weg en zette vervolgens een camera neer om te kijken
waar ze vandaan kwamen. ,,Dat kan via de afvoer gaan, of via een gaatje in de
muur.’’
A
ltijd vraagt hij zijn klanten om hun etenswaar niet meer los in lades of kasten maar
in plastic dozen te bewaren. ,,Want als je ratten werkelijk wilt bestrijden, moet je
samenwerken. Je moet niet alleen gif strooien, maar ook de bron van de overlast
weghalen. Daarom zei ik tegen Carolien: ga lekker naar de Action, koop plastic
bakken en stop daar je brood, koek en andere spullen in.’’ Carolien: ,,Ik heb alles
nu in bakken gestopt. En dat blijft zo, want ik ben nog steeds paranoia.’’
Roelof: ,,Ratten knagen aan alles.” En daar gaat het volgens hem mis. ,,Mensen
hebben een hond en laten de bak met brokken staan. Of ze hebben zo’n la met
daarin open vuilnisbakjes voor groen en grijs afval. Of ze hebben een feestje
gehad en denken: de restjes ruimen we morgen wel op. Voer voor ratten.’’
Carolien: ,,Ik vervang de vuilniszakken nu iedere dag.’’ Want Bosma ving acht
hondsbrutale ratten onder haar keukenblok. De rattenkenner: ,,Op de
camerabeelden zag ik dat ze zelfs bleven zitten, toen er in de gootsteen erboven
werd afgewassen.” Carolien huiverend: ,,Dan sta je er met je voeten vlakbij. Een
trauma.’’
4-9-2019 Leeuwarder Courant
https://login.e-pages.dk/lc/portal/prevalidated/c99fd9441f713743b584a4688df931ef/issue 3/3
De ratten kwamen via de meterkast uit de gezamenlijke kelderruimte onder het
huizenblok, ontdekte Bosma. Inmiddels is het lek met cement gedicht. Bosma:
,,Gelukkig heeft de woning betonvloeren, ze kunnen nu niet meer boven komen.
Maar toen ik in de kelder onder de huizenrij keek zag ik ze huppelen, ze zitten
overal. En dat zie je op veel meer plekken.”
Carolien en haar vriend hebben een koophuis, maar huurders die met
rattenoverlast kampen, kunnen geen beroep doen op de woningbouwcorporaties,
weet Bosma. En omdat veel mensen weinig inkomen hebben waardoor ze een
professionele aanpak niet kunnen betalen, groeit de rattenpopulatie.
E
r moet daarom iets gebeuren, vindt hij. ,,Want rattenoverlast is een taboe. Mensen
zeggen: ik ben superschoon. Of: we hebben katten. Maar een kat is verwend, die
krijgt elke dag eten.’’
En de ratten krijgen ook iedere dag eten. ,,Soms post ik ’s nachts een uurtje bij
zo’n gezamenlijke vuilcontainer die overal in de stad staat’’, zegt Bosma. ,,Je weet
niet wat je ziet. Ook omdat mensen er vuilniszakken naast zetten, omdat ze
bijvoorbeeld hun vuilnispasje zijn vergeten.’’
Ratten- en muizenoverlast bestrijden begint met voorlichting, vindt hij. En met
opvoeden. ,,Want als je niks doet, gaat het heel snel achteruit.’’ Carolien: ,,Ik ben
gaan googelen. Een rat kan wel vijftien jongen per keer krijgen. En na vijf maanden
zijn al die jongen weer geslachtsrijp.’’
Bosma: ,,Ik kwam een keer in een schuur, nou de ratten vlogen me over de
bealch.’’ Wat bleek? ,,De bewoners waren een vuilniszak vergeten. Het krioelde
van de nesten.’’ Carolien, bleekjes: ,,Hou op.” Ze slaapt nog steeds slecht van haar
rattenavontuur. ,,Het zit in mijn hoofd en het is er voorlopig nog niet uit.’’ Eigenlijk
zouden gemeenten plaatsen met rattenoverlast in kaart moeten brengen, vindt hij.
En burgers moeten leren hoe ze ellende kunnen voorkomen. Bosma: ,,Voorlichting,
voorlichting, voorlichting. Ik vind: de informatievoorziening is veel te slecht.’’

Lees verder

Wonen Noordwest Friesland sluit zich aan bij Frieslandhuurt.nl

02-09-2019

Als eerste corporatie in Friesland sluit Wonen NWF zich aan bij het woningzoekendenportaal van woningcorporaties Accolade en Elkien.

Dit portaal is een initiatief van woningcorporaties Accolade en Elkien. Het systeem geeft mensen die op zoek zijn naar een huurwoning de mogelijkheid om in een groter gebied te zoeken naar en te reageren op een geschikte woning. Het maakt het vinden van een geschikte woning voor woningzoekenden gemakkelijker.

Woningzoekenden hoeven maar één keer in te loggen, waarna in het systeem voor een groter gebied de beschikbare huurwoningen zichtbaar worden. Op al deze woningen kan worden gereageerd, dus niet alleen de woningen van de eigen corporatie. Het systeem is gebruikersvriendelijk voor zowel toekomstige huurders als voor de medewerkers van de woningcorporatie.

Wij verwachten dat de implementatie van en het aansluiten bij Frieslandhuurt.nl in de loop van het jaar plaats gaat vinden. De woningzoekenden van Wonen NWF worden hier tijdig over geïnformeerd.

De link naar het woningzoekendenportaal is www.frieslandhuurt.nl

Lees verder

LEEUWARDEN | Meer kleur voor Haerenkwartier

02-09-2019

De Oosterwoldiger wijk Haerenkwartier krijgt na de aanstaande grootscheepse herinrichting een gevarieerder uiterlijk.
Alle 170 huurhuizen van corporatie Actium maken plaats voor nieuwe, veel duurzamere exemplaren, verdeeld over 27 woonblokken die voor het overgrote deel op dezelfde plek worden teruggebouwd. Toch krijgt de wijk na de ingreep een heel andere aanblik, zo bleek donderdag, toen welstandscommissie Hûs en Hiem zich over de voorlopige ontwerpen boog.

Zo toonden de illustraties van architect Emiel Noordhuis (De Deur in Huis) en projectleider Jille Jan Reitsma (Nijhuis Bouw) dat de woonblokken straks in drie verschillende kleuren metselwerk (rood, geel en grijs) worden uitgevoerd en dat er naast de eengezins- en seniorenwoningen een derde huizentype wordt toegevoegd: levensloopbestendige woningen. Deze levensloopbestendige huizen dienen straks eerst als wisselwoningen voor bewoners die tijdens de bouw van hun nieuwe huis elders onderdak moeten hebben.
In hun zoektocht naar variatie hadden de plannenmakers ook twee verschillende kleuren dakpannen (oranje en antraciet) ingetekend, maar daar floot de commissie hen terug. De oranje daken contrasteren te nadrukkelijk met de zonnepanelen die er op komen en Hûs en Hiem vreest voor een overdaad aan kleur.

Dat was overigens het enige kritiekpunt. De commissie had vooral lovende woorden over voor het ontwerp, waarin ook volop nestkasten voor vogels en vleermuizen zijn ingetekend. In totaal gaat het om honderden dierenonderkomens. Alleen al voor de vleermuis komen op de kopgevels van alle 27 woonblokken vier kasten.

Lees verder

DRACHTEN | Molenstenen fabriek als kunst in Drachten

02-09-2019

Aan de Fabriekslaan in Drachten komt een kunstwerk ter nagedachtenis aan de naamgever van de straat: de cichoreifabriek die hier tussen 1840 en 1895 in bedrijf was. De Drachtster beeldhouwers Anne Woudwijk en zijn dochter Roelie maken het aandenken van twee molenstenen uit de voormalige fabriek Werkmanslust waar surrogaatkoffie werd gemaakt.

Deze platte ronde stenen met kartelranden, die werden gebruikt om de cichoreiwortels te malen, zijn alles wat rest van de nijverheid aan de Fabriekslaan. De molenstenen lagen lange tijd op het terrein van ziekenhuis Nij Smellinghe. ,,Het moet ergens in het midden van de vorige eeuw gebeurd zijn. Tijdens de bouw van het ziekenhuis en de sloop van de fabriek’’, zegt secretaris Roelof Hazelhoff van de stichting Smelne’s Erfskip.

Op initiatief van deze stichting zijn de molenstenen in mei opgehaald door steenhouwerij Cuperus. Hier worden ze gerenoveerd om verwerkt te worden in een kunstwerk dat een stenen koffietafel met ronde stoeltjes voorstelt. Het idee ontstond tijdens een bewonersavond na de renovatie van de huurwoningen aan de Fabriekslaan. Het aandenken komt aan het doodlopende eind van de Fabriekslaan, aan de kant van de Zuiderdwarsvaart. De ‘koffietafel’ komt op een stuk bestrating, rondom worden cichoreiplanten geplant.

Als de financiering rond is beginnen de kunstenaars met het beeld. Er is 15.000 euro binnen. Van de provincie kreeg Smelne’s Erfskip bijna 10.000 euro uit het Iepen Mienskipsfûns, van de gemeente wordt eenzelfde bedrag verwacht. Het streven is om het stenen kunstwerk eind dit jaar, begin volgend jaar te plaatsen.

Lees verder

190902 Trosradar.nl Wijk in de kou door falend warmtepompsysteem

02-09-2019

Wijk in de kou door falend warmtepompsysteem

 

Nederland is volop bezig met de energietransitie. De Rijksoverheid wil in 2050 geen CO2-uitstoot meer en dus moeten we van het aardgas af. Daarom lopen er overal in het land experimenten betreft duurzame energieopwekking, zoals de zeewaterwarmtecentrale in Duindorp. Maar daar gaat van alles mis. Koude huizen en hoge kosten. Bewoners zijn de dupe geworden.

 

De zeewaterwarmtecentrale in Duindorp is zo’n experiment. 750 woningen zijn aangesloten op deze centrale, die eigendom is van woningcorporatie Vestia. Bewoners zijn de dupe geworden van een slecht werkende zeewaterwarmtecentrale, die een paar grote storingen heeft gehad. Vele huishoudens kwamen in de kou te zitten en konden alleen met koud water douchen. Dit duurde dagen, soms zelfs weken. 'De centrale staat er al acht jaar, maar dat ding heeft nog geen jaar goed gedraaid', vertelt Andrew Koppert, vertegenwoordiger van de bewonerskerngroep. 'Storingen en schade aan onze warmtepompen zorgen voor hoge reparatiekosten.'

 

Proefkonijn

De bewoners waarvan hun huis aangesloten is op de zeewaterwarmtecentrale doen zonder zeggenschap mee aan een energietransitie-experiment. Vestia en de gemeente Den Haag hebben dat voor hen besloten. Als je in deze wijk een huis huurt of koopt, zit je automatisch vast aan de centrale als duurzame energieopwekking. Hoogleraar Energietechnologie David Smeulders aan de TU Eindhoven is voor het motiveren van de burgers voor een energietransitie en vindt de gang van zaken in Duindorp niet kunnen. 'In dit geval zijn de bewoners proefkonijn.'

 

Trots

Andrew wilde graag met zijn gezin in een nieuwbouwwoning in Duindorp komen wonen. Naast de mooie ligging, hielp de zeewaterwarmtecentrale ook mee bij zijn keuze. 'Dit is ooit begonnen als een pilot iets waar wij als bewoners ook best trots op waren. Het is interessant om te horen dat je van het gas af gaat, dat je duurzaam bezig bent.' Andrew stapte positief in het experiment met de centrale, maar al snel bleek dat de centrale voor problemen zorgde. 'Op het moment dat je niet meer weet wat je moet doen om te zorgen dat het opgelost wordt en zowel Vestia als de gemeente bieden ons niks, dan wordt het frustrerend.'

 

Zeewater

De zeewaterwarmtecentrale in Duindorp onttrekt energie uit de warmtewisseling tussen warm en koud zeewater. De energie wordt naar een warmtepomp in de huizen gepompt. 'Het is een soort tweetrapsraket. Het zeewater van 4 graden gaat eerst door een grote warmtepomp die hem opkrikt tot een temperatuur van 11 graden. Daarna gaat hij het tweede circuit in, dat is het circuit naar de woningen. Die hebben allemaal een aparte individuele warmtepomp. En daar wordt de temperatuur van 11 graden dan weer opgekrikt naar wat je in de woning nodig hebt. Zo tussen de 50 en 60 graden.'

 

Koude huizen

Het probleem met de centrale is dat deze zeewater gebruikt. Dat is zout water en is corrosief. Volgens Smeulders is het zout in het water agressief tegen leidingen. 'In de zeewatercentrale zitten allerlei filters om slakken en algen en vervuiling van het zeewater tegen te houden. Maar die zijn niet goed onderhouden en dan krijg je dat de pomp vastloopt.' Daarnaast valt de centrale wel eens uit en zijn er een paar grote storingen geweest. Dat betekent voor de bewoners koude huizen en koud water.

 

Dieselgeneratoren

Als er een storing in de centrale plaatsvindt en de 750 aangesloten woningen krijgen geen warmte meer, dat laat Vestia dieselgeneratoren draaien. 'Niet echt een duurzame oplossing', vindt Andrew. Smeulders denkt dat het een kortetermijnoplossing is. 'Typisch een noodmaatregel, die natuurlijk niet op de lange duur houdbaar is.'

 

Roest

Volgens Andrew hebben de bewoners ook warmtepompen in huis die niet goed werken. 'Er wordt vanuit de centrale continue vervuiling de in filters gepompt en deze lopen dan vast. Het systeem valt uit en je kan op zoek naar een monteur', legt Andrew uit. Deze vervuiling heet magnetietvorming. Volgens warmtepompinstallateur Ardo de Graaf komt deze vorm van roest door ijzerdeeltjes in het bronnet. 'Die roest komt uit de stalen leidingen. Als het leidingwater in contact komt met het staal van die buizen, krijg je dat er steeds meer van dat soort kleine zwarte ijzerdeeltjes afbreken.' De Graaf legt uit dat deze deeltjes met grote snelheid door de leidingen wordt gepompt. 'De deeltjes schuren aan de binnenkant de wand van dat leidingsysteem van het bronnet kapot.'

 

Slijtage warmtepompen

Het kapotschuren van de leidingen en de installaties waar het water doorheen gaat is een van de oorzaken van de slijtages aan de warmtepompen van de bewoners. De Graaf legt uit dat er in de warmtepompen permanente magneten zitten. 'Deze magneten trekken de ijzerdeeltjes aan en zo raken de filters van de warmtepompen verstopt. De warmtepompen verslijten snel door magnetietvorming.'

 

Hoge reparatiekosten

Warmtepompen die kapotgaan zorgen bij de bewoners voor hoge reparatiekosten. Ze hebben onkosten gehad van gemiddeld 3000 euro. Boilers moeten vervangen worden, filters die vol zijn geraakt, vaten roesten door, sensoren van slechte kwaliteit en lekkages. Dit alles zorgt bij de bewoners voor een paar honderd euro per jaar aan onderhoud. 'Dat zijn toch de weekendjes weg met je gezin die je op ziet gaan aan onderhoud voor een systeem waarvan je eigenlijk je afvraagt hoe lang dat nog goed gaat', aldus Andrew.

 

Levensduur

Roestvorming door ijzerdeeltjes in de leidingen kan ervoor zorgen dat de levensduur van de warmtepompen aanzienlijk wordt verkort. De verwachte levensduur van een warmtepomp is 20 jaar, dit werd ook zo naar de bewoners toe gecommuniceerd. Maar doordat er ijzerdeeltjes zitten in het water dat door de leidingen wordt gepompt, blijven de warmtepompen schade oplopen. 'We zijn nu bijna 10 jaar verder en er zijn al verhalen waar die warmtepompen vervangen moeten worden', laat Andrew weten. Volgens hem kost een nieuwe warmtepomp 10.000 euro. Een bedrag dat hij niet zomaar kan ophoesten.

 

Compensatie

Bij dit experiment is er sprake van hoge kosten voor bewoners, maar over compensatie wordt niet gesproken. Vestia laat weten dat bewoners worden gecompenseerd als de zeewaterwarmtecentrale een grote storing heeft. 'Wij volgen de Warmtewet om te beoordelen of er vergoed moet worden en zo ja welk bedrag', laat persvoorlichter Hanneke Klumpes weten. Maar voor de geleden schade aan de warmtepompen draaien de bewoners zelf op. Het gaat René Oudshoorn, raadslid Hart voor Den Haag, erom dat hier compensatie voor komt. 'Bewoners betalen vaak duizenden euro's door troep in de pompen, en geen onderhoudsbedrijf wil zijn handen er meer aan branden.'

 

Onderhoudspartij

Het is essentieel dat de warmtepompen onderhouden worden, maar daar zit het probleem. Voor de mensen met een koopwoning en een warmtepomp in eigen bezit is er geen onderhoudspartij te vinden. 'Er was een onderhoudspartij, Bonarius, die waren aangesteld door Vestia om de eerste vijf jaar ons in het onderhoud te voorzien. Dat was ook zeker nodig, ze stonden hier letterlijk dagelijks in de straat met hun busje om alle problemen op te lossen.' Maar na vijf jaar werd dat onderhoudscontract opgezegd. 'Wij nemen geen particulieren in beheer in deze wijk. Corporaties of groot beheerders zijn onze opdrachtgevers', is de reactie van Bonarius. Alleen de huurwoningen, in het beheer van Vestia, hebben nu een onderhoudspartij. Voor de mensen met een koopwoning wordt niks geregeld.

 

Warmte Koude Opslag

Vestia is wel bezig met een alternatief voor de zeewaterwarmtecentrale. Het plan is dat de centrale in 2020 weg moet. Volgens Vestia komt er dan een Warmte Koude Opslag (WKO). Zes warmwaterputten en zes koudwaterputten die in de grond worden geboord. De vergunningen daarvoor liggen nu bij de gemeente Den Haag. Leo Gommans, hoogleraar Architectural Engineering aan de TU Delft, ziet de WKO als een prima oplossing. 'De techniek heeft zich al bewezen.' Alleen is Gommans bang dat de magnetietvorming in de warmtepompen zal blijven met een WKO. 'Je gebruikt hetzelfde bronnet en in het water blijven ijzerdeeltjes zitten. Dus de problemen in de individuele warmtepompen van de bewoners los je hier niet mee op.'

 

Opdraaien voor de kosten

Bewoners worden opgezadeld met hoge kosten en kapotte warmtepompen waar geen onderhoudspartij voor te vinden is, en als de centrale uitvalt worden er niet-duurzame dieselgeneratoren ingezet. Op deze manier zijn de bewoners de dupe geworden van een project omtrent de energietransitie. 'Zij kiezen zelf niet voor een energie-experiment, maar moeten bij mislukking wel opdraaien voor de kosten', aldus Smeulders. 'Die verantwoordelijkheid ligt eigenlijk bij de exploitant, in dit geval Vestia. 'Je kan tegen bewoners niet zeggen "deze beslissing omtrent nieuwe energie hebben wij voor u gemaakt, u moet meedoen aan het experiment en uw kosten gaan zoveel omhoog". Als je mensen gaat opzadelen met projecten, dan moet je zorgen dat ze daar enthousiast voor worden. Maar je moet ook zorgen dat het een succes wordt.'

 

Enthousiasme

Er lopen in Nederland nu verschillende kleinschalige experimenten, zoals de zeewaterwarmtecentale. Volgens Smeulders hebben kleinschalige experimenten een grote kans op mislukken. 'Het belangrijkste is natuurlijk dat we van onze mislukkingen leren, en misschien nog wel belangrijker is dat we de mensen enthousiast krijgen en dat draagvlak ook niet verliezen. Het grootste risico van mislukte projecten is dat mensen hun enthousiasme gaan verliezen en zeggen dat ze er niet meer aan meedoen. Als dat gebeurt, dan zullen mensen in het vervolg zeggen: doe mij maar gewoon weer een gasketel. En eigenlijk hebben ze groot gelijk.'

Lees verder

Daling huizenbezit jonge middeninkomens

30-08-2019

Een koopwoning kost nu 8,6 keer een modaal jaarinkomen, tegenover 4,2 maal in 1995. Nederlanders met een middeninkomen wonen steeds minder vaak in een koophuis. Dat constateren economen van Rabobank. Volgens hen lijken de hoge huizenprijzen veel mensen parten te spelen. Het eigenwoningbezit onder middeninkomens tot 35 jaar is in zes jaar met 15 procentpunt gedaald, terwijl ze wel vaker willen kopen. Inmiddels woont minder dan de helft in een eigen woning. Wordt gekeken naar alle 1,6 miljoen huishoudens die tussen de een en anderhalf keer modaal verdienen, dan had vorig jaar circa 61 procent een eigen huis. Zes jaar eerder was dat nog 64 procent.
Tegelijkertijd groeit de kloof tussen de inkomens van mensen en aanschafprijs van een huis, merken de Rabobank-deskundigen. Voor een
koopwoning wordt dit jaar naar verwachting gemiddeld 8,6 keer een modaal jaarinkomen betaald, tegenover 4,2 maal in 1995.
Middeninkomens zijn daardoor vaker aangewezen op de kleine vrije huursector, waar nieuwkomers gemiddeld al bijna 1000 euro per maand betalen.Het eigenwoningbezit onder middeninkomens tot 35 jaar is in zes jaar met 15 procentpunt gedaald, terwijl ze wel vaker willen kopen.

Aangescherpte normen
Vooral voor jongeren lijkt de stap naar een koophuis een brug te ver: het eigenwoningbezit onder die groep nam het hardst af. De aangescherpte hypotheeknormen spelen hierin vermoedelijk een rol, aldus Rabobank. Dat de huizenprijzen hard blijven oplopen hangt vooral samen met het oplopende woningtekort. Over de maatregelen die de overheid treft voor de woningmarkt hebben de economen van Rabobank gemengde gevoelens. Ze vinden de geruchten dat het kabinet met Prinsjesdag plannen zal presenteren om de woningbouw een flinke impuls te geven ,,veelbelovend”. Dat geldt ook voor de plannen die rondzingen voor een extra lastenverlichting voor de middeninkomens. Daarentegen zijn de kenners kritisch over een voorstel om de inkomensgrens voor de sociale huur te verlagen. Daardoor zijn nog meer Nederlanders met een middeninkomen aangewezen op de prijzige vrije huursector.

Lees verder

MARRUM | Bouw huurwoningen in september van start

29-08-2019

De bouw van de nieuwe huurwoningen aan het Oudhuisterwegje in Marrum gaat in september van start. Bouwbedrijf Lont verwacht dat de woningen medio 2020 opgeleverd zullen worden. Het gaat om acht huurwoningen, waarvan er twee levensloopgeschikt zijn. Deze woningen beschikken daarom over een slaap- en badkamer op de begane grond. De overige zes woningen zijn kleine 1 à 2 persoonswoningen met twee slaapkamers op de verdieping. Alle woningen zijn energiezuinig en duurzaam.

Lees verder

RTLZ.nl Corporatie moet oplossingen zoeken voor te heet huurhuis

27-08-2019

Hoop voor huurders in hete huizen. Die hoeven niet perse alleen voor een oplossing te zorgen om het huis koel te houden. Een rechter in Amsterdam bepaalde deze week dat woningcorporatie Ymere moet gaan onderzoeken wat ze kunnen doen aan de hitte bij een aantal van hun huurders.

 

Klaas en Willy huren sinds 2005 een woning op IJburg in Amsterdam. In het begin waren ze nog erg blij met hun sociale huurwoning. Maar inmiddels zijn ze de warmte in de woning goed zat. "Op een dag dat het buiten 22 graden is en de zon schijnt is het hier 28 graden binnen", vertelt bewoonster Willy.

 

Gordijnen dicht, ’s avonds de ramen open

Samen met Klaas woont ze in een hoekwoning van de Maria Austriastraat. "Het is hier heel snel te warm. 35 graden komt best vaak voor. Vorig jaar haalden we zelfs een keer de 40. Dat komt doordat de zon bij ons vol op de woning staat."

 

Willy en Klaas leven in de zomer dan ook praktisch altijd achter dichte gordijnen. "Dat komt omdat we een hoekwoning hebben met veel glas. De zon draait zo dat hij altijd wel ergens op de woning schijnt. We zitten gewoon opgesloten op deze manier. Later in de avond zetten we dan nog wel de ramen open, maar het koelt gewoon niet snel genoeg af terwijl het wel heel snel opwarmt."

 

Gebroken Been

De hitte heeft ook medische gevolgen voor Klaas. "Mijn man is twee keer flauwgevallen van de hitte hier en heeft daardoor zelfs een keer zijn been gebroken." Daarbij heeft Klaas een urinestoma. "Die moet normaal gesproken eens in de twee misschien zelfs net drie dagen vervangen worden. Maar als je gaat zweten dan laat die lijm sneller los. Op warme dagen moeten we die stoma wel vijftien keer vervangen."

 

Dat kost Willy en Klaas ook nog eens flink wat geld. "Niet alles wordt vergoed. De doekjes bijvoorbeeld om lijmresten mee los te maken. Je gaat dan zo door die doosjes heen en dat kost toch best wat." 

 

Huurverlaging

Met hulp van de huurdersorganisatie !Woon stapten Klaas en Willy dan ook naar de huurcommissie toe. Ze eisten dat hun verhuurder Ymere wat aan de warmte zou doen. De huurcommissie gaf ze gelijk. Nu betalen Klaas en Willy 20 procent minder huur tot de hitteproblemen zijn verholpen.

 

Jeroen Kosters van !Woon was erg blij met die uitspraak: "De huurcommissie erkende dat als het meer dan 300 uur boven de 26,5 graden is in een woning er sprake is van een gebrek. Daarbij moet de bewoner dan wel zelf al dingen hebben geprobeerd om het huis te koelen." 

 

Opnieuw naar de rechter

Die huurverlaging hebben Klaas en Willy nog steeds, want Ymere heeft nog altijd niets gedaan aan de warmte. En dus besloot het stel (samen met de bovenburen) de verhuurder te dagen in een kort geding. Ook hier kregen de huurders gelijk. Ymere moet nu dus gaan onderzoeken hoe ze de situatie van Willy en Klaas kunnen verbeteren en daar minstens drie manieren voor bedenken.

 

"Maar daarmee zijn ze er nog niet," legt Koster uit. "Ymere kan straks nog zeggen dat ze de oplossingen niet toereikend of te duur vinden en het dus niet uit gaan voeren. Dan zullen we opnieuw naar de rechter stappen."

 

Betekenis voor andere huurders

Volgens Koster ligt dit in de lijn der verwachtingen. "Tijdens het kort geding liet de advocaat van Ymere al doorschemeren dit mogelijk tot de hoogste rechter aan te vechten. Het zou bij hen namelijk mogelijk gelden voor duizenden woningen."

 

Annet van Tulder van Ymere laat weten dat zij wat betreft deze zaak het onderzoek in september afwachten. "Daarna bepalen we wat de vervolgstappen en de eventuele oplossingen." Maar wel zegt zij: "De woningen zijn een tijdje geleden gebouwd en voldoen gewoon aan het toenmalig bouwbesluit. We hebben natuurlijk te maken gehad met twee extreem hete periodes in de zomer de afgelopen jaren. Dus dat merk je in die woningen ook niet alleen Ymere zal dit merken, ook particuliere verhuurders en andere corporaties. Het wordt ook gewoon warmer."

 

Hoewel de uitspraak in Amsterdam geen precedentwerking heeft, kan hij toch gevolgen hebben voor andere huurders, vertelt Koster. "Door de eerdere uitspraak van de huurcommissie en nu de beslissing van de rechter in Amsterdam laat het wel zien dat verhuurders hier ook absoluut een verantwoordelijkheid in hebben."

 

Meer zaken zullen volgen

!Woon is dan ook al in gesprek met een andere verhuurder die een soortgelijk probleem had. "Die hebben besloten het wel te gaan onderzoeken dus gelukkig hoeven we daar niet ook naar de rechter. Maar ik verwacht dat er nog veel van dit soort zaken zullen volgen."

 

Zo’n zaak is niet heel makkelijk. Want huurders in een soortgelijke situatie als Klaas en Willy zullen altijd opnieuw naar de rechter moeten als ze iets willen afdwingen. Net als Klaas en Willy moet je aantonen dat het huis te warm is.

 

De definitie van 'te warm'

Dat is ingewikkeld doordat in elke zaak opnieuw bepaald moet worden wat 'te warm' precies inhoudt. Door de huurcommissie werd bij Klaas en Willy bepaald dat het meer dan 300 uur warmer moet zijn dan 26,5 graden, ondanks inspanningen van de bewoner om het koeler te maken.

 

Maar deze norm is niet altijd van toepassing, volgens huurrechtjurist Mirjam Koppe. "Er is namelijk geen wettelijke norm voor wanneer een woning te warm is. De rechter hanteert daardoor een andere definitie van wanneer het een gebrek zal zijn voor de bewoner dan de huurcommissie."

 

Huurdersvereniging Woonbond wil dan ook dat die landelijke norm er wel komt. "Dat maakt het voor huurders veel makkelijker om te weten wanneer hun woning niet voldoet aan de eis", legt Marcel Trip uit. "En dus sta je dan sterker ten opzichte van de verhuurder."

Lees verder

DRACHTEN | Burenruzies hardnekkig probleem in Smallingerland

26-08-2019

De inzet van een ‘wijk-GGD’er’ kan helpen, hoopt de gemeente DRACHTEN Het lukt Smallingerland niet om burenruzies en overlast van verwarde personen terug te dringen.

De gemeente registreerde vorig jaar 276 gevallen van burenruzie. Dat is het hoogste aantal in vijf jaar, blijkt uit een veiligheidsrapport van Smallingerland. Ook de overlast van verwarde personen – 523 incidenten in 2018 – kwam uit op een vijfjaarsrecord. Wat de reden van de toenames is weet Smallingerland niet precies. Het vermoeden is dat dit samenhangt met het overgaan van rijkstaken in het sociaal domein naar de gemeente.

In de voorgaande veiligheidsnota, uit 2015, noemde Smallingerland ‘sociale overlast’ ook een groot probleem. Dat is in Drachten en omstreken groter dan in gemeenten van dezelfde omvang, bleek toen uit vergelijkend onderzoek. Smallingerland maakte de aanpak van sociale overlast daarom tot een speerpunt, maar concludeert nu dat alle inzet er niet toe heeft geleid dat burengerucht en overlast door verwarde personen zijn afgenomen. De inzet van de ‘wijk-GGD’er’ kan helpen, hoopt de gemeente. Deze hulpverleners worden per 1 januari als proef in Smallingerland ingezet om overlast door verwarden te voorkomen.

Wel succes werd er geboekt met het terugdringen van het aantal fietsdiefstallen in de gemeente: dat daalde ten opzichte van 2014 met 64 procent naar 235 gevallen. Het openen van een bewaakte fietsenstalling aan het Van Knobelsdorffplein speelt hier een grote rol in.
Bij de woninginbraken is een dalende lijn te zien, onder meer na een ‘bewustwordingscampagne’ onder bewoners. Het aantal winkeldiefstallen piekte in 2018 juist (201 gevallen). Volgens de gemeente ligt de oorzaak grotendeels bij een groep bewoners van het azc die afkomstig zijn uit ‘veilige landen’.

Het gaat om een categorie asielzoekers die ook elders in het land voor problemen zorgt. Vaak zijn dit (jonge) mannen uit Noord-Afrika of Oost-Europa. Ze maken geen enkele kans op asiel omdat hun moederland als veilig wordt bestempeld, maar verblijven tijdens de procedure wel in Nederland. Vooral winkeliers in het centrum werden vorig jaar het slachtoffer. Het azc in Drachten bestaat al jaren. Het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) heeft geen verklaring waarom ‘veiligelanders’ juist eind 2018 zorgden voor een diefstalpiek in Drachten. De gemeente overlegt met de politie over de juiste aanpak.

De overlast door jeugdgroepen in Smallingerland lijkt niet te verergeren. De overlast valt minder dan vroeger toe te schrijven aan een bepaalde plek of groep jongeren, maar verplaatst zich. De gemeente past zijn aanpak daarop aan.


Voor de komende vier jaar legt Smallingerland de prioriteit bij sociale overlast, jeugdgroepen en ondermijnende criminaliteit.

Lees verder

St. ANNAPAROCHIE | Corporatie Noordwest krijgt nieuwe directeur

23-08-2019

Martine Huizinga volgt Rein Hagenaars per 1 november op als bestuurder van Woningcorporatie Wonen Noordwest Friesland. Hagenaars was zestien jaar bestuurder en gaat met pensioen. De 45-jarige Martine Huizinga is momenteel interim-bestuurder van woningcorporatie Centrada in Lelystad en toezichthouder bij een zorgorganisatie. Wonen Noordwest Friesland heeft huurhuizen in Waadhoeke, Leeuwarden en Noardeast-Fryslân.

Lees verder

Corporatie wil huurder via rechter uit huis zetten

23-08-2019

‘Ik ga inwoners van Tersoal slachten en dat is heel dichtbij’
Bedreigende mails, uitlatingen op social media, vernielingen. Een 50-jarige inwoner van Tersoal zorgt volgens omwonenden voor zoveel overlast, dat Elkien naar de rechter stapte.

Woensdag diende een kort geding bij de Leeuwarder rechtbank, waarin de woningcorporatie de rechter vraagt de woning van de man te mogen ontruimen. De almaar toenemende overlast die de huurder veroorzaakt, is van dien aard dat een bodemprocedure niet kan worden afgewacht, aldus Elkien. Bij de behandeling was de huurder zelf niet aanwezig. Ook hulpverleningsinstantie Mando, als bewindvoerder van de man eveneens gedagvaard, vaardigde niemand van de eigen organisatie af. Volgens haar advocaat Jelmer de Vries was dit
vanwege de vakantie niet mogelijk.

De Tersoalster, die in het verleden vanwege psychische problemen gedwongen opgenomen is geweest bij de GGZ en onder toezicht stond bij Veiligheidshuis Fryslân, woont sinds de zomer van 2015 in het dorp. Bij een maatwerkoverleg in 2017 tussen betrokken instanties, waaronder Veiligheidshuis Fryslân, de GGZ, Elkien en Mando, werd besloten dat de bewoner vanaf dat moment zou worden gemonitord. Volgens de GGZ zou het voor de man beter zijn weer regisseur over zijn eigen leven te worden en zou directe bemoeienis daarbij averechts werken. Sinds de man in Tersoal woonde waren er geen nieuwe meldingen van overlast bij onder meer Elkien binnengekomen; voor Veiligheidshuis Fryslân begin 2017 reden het toezicht te stoppen.

In juni van dit jaar werd een nieuw overleg gehouden, waarbij ook de politie en een medewerker van de gemeente aanwezig waren. Via Facebook, Instagram en in emails laat de Tersoalster zich, aldus Elkien, in ‘warrig opgestelde berichten’ kwetsend uit over omwonenden en worden door hem dreigende uitlatingen gedaan aan medewerkers van Elkien en omwonenden. Een van de berichten van de man op Facebook luidde: ,,Ik ga inwoners van Tersoal slachten en dat is heel dichtbij.’’ Elkien kreeg ook meerdere meldingen van een huurster die niet meer in haar woning durft te verblijven en voor wie andere woonruimte wordt gezocht. De corporatie stuurde – in een laatste poging om een gang naar de rechter te voorkomen – Mando nog een brief met de oproep om de huur op te zeggen, maar dat deed de bewindvoerder niet. Advocaat De Vries zei dat Mando pas via deze brief op de hoogte was gebracht van klachten over hun cliënt en dat ze niet voor het overleg was uitgenodigd. Volgens hem ontbreekt voor veel stellingen van Elkien ook bewijs en heeft de corporatie alternatieve mogelijkheden onvoldoende onderzocht.

Het woongenot in de buurt moet terug, dat moet de vordering volgens Elkien opleveren. Het resultaat van een uitspraak moet niet zijn dat de man op straat wordt gezet, legde rechter Rob Giltay uit. Hij wilde nog weten hoe snel de partijen eventueel met elkaar een alternatieve woonplek voor de man kunnen vinden. Een vertegenwoordiger van Elkien en de advocaat van Mando zeiden daarop te verwachten dat dat in een of twee maanden zou moeten kunnen, mits alle partijen meewerken.

De rechter liet de partijen afspreken dat ze in een week tijd eerst nog met elkaar naar een andere oplossing zoeken. Wordt die niet gevonden, dan volgt 4 september het vonnis.

Lees verder
content image