Nieuws

Zuidoosten van Fryslân herkent woonvisie provincie niet

03-12-2020

Vijf gemeenten sturen brief aan het provinciebestuur

Om het woonbeleid in Fryslân goed in te vullen moet de provincie meer oog hebben voor woonbehoeften op de korte termijn. Denk aan de effecten van de coronacrisis, de mogelijke komst van de Lelylijn, leegloop van winkels in het centrum van steden en de toename van woningbouwinitiatieven vanuit de dorpen. Dit schrijft burgemeester Ellen van Selm in een brief aan de provincie, namens haar eigen gemeente Opsterland, Smallingerland, Heerenveen, Opsterland,Ooststellingwerf en Weststellingwerf.

Leegstand
Van Selm reageert met de brief op het concept-beleidsplan Wonen 2020-2030 van de provincie Fryslân. In dit plan schetst de provincie welke prioriteiten er zijn voor woonbeleid in de komende tien jaar. De provincie legt de nadruk op het voorkomen van woningoverschot en leegstand, kwaliteitsverbetering van de verouderde woningvoorraad en het tegemoetkomen aan de vraag van mensen met een tijdelijke woonbehoefte, zoals seizoenswerkers, spoedzoekers en arbeidsmigranten.

Om tot een conceptvisie te komen, heeft de provincie overlegd met de Staten en met gemeenten, via het Wenje Oerlis. Ook is gekeken naar bevolkingsprognoses en naar de Omgevingsvisie. De provincie spreekt in de visie van ‘een plan met breed draagvlak’. Maar de vijf gemeenten inZuidoost-Fryslân missen nog veel punten in het plan en delen een lange lijst met tips, opmerkingen en aanbevelingen.
Ook spreken de gemeenten een aantal conclusies tegen die in de conceptvisie staan. Zo staat daarin te lezen dat in alle regio’s en gemeenten in Fryslân, behalve in Leeuwarden, sprake is van een sterkedaling van de bevolking de komende tien jaar. De vijf zuidoostgemeenten denken dat dit per gemeente verschilt.

Ook herkennen zij zich niet in de conclusie dat er per saldo voldoendewoningen in Fryslân beschikbaar komen in de komende tien jaar. ‘Wij zien in de regio Zuidoost een tekort voor de genoemde periode. Alhoewelwij behoedzaam omgaan met woningbouw in onze dorpen, hebben wij meer woningbouwruimte nodig dan geprognosticeerd’, schrijft Van Selmin de brief.

Lokaal initiatief
Volgens Van Selm zijn er in de dorpen veel initiatieven voor woningbouw, bijvoorbeeld in Terwispel waar een groep inwoners heel serieus bezig iseen uitbreidingsplan te ontwikkelen. ‘Ze hebben lokaal de financiering geregeld en het plan voorziet zelf in een aantal sociale huurwoningen’,aldus Van Selm. De gemeenten missen onderscheid tussen de regio’s in het beleidsplan.
Ook besteedt het plan wat hen betreft weinig aandacht aan de leefbaarheid in de dorpen en het levendig houden van stedelijke centra als Drachten en Heerenveen en kernen als Oosterwolde, Wolvega en Gorredijk. Dat vinden de vijf gemeenten een gemiste kans, zeker in het kader van het geld voor de Regiodeal dat mede besteed wordt aan dit doel.

(FD 02.12.20)

Lees verder

LEEUWARDEN |Bezoek energiecoach levert veel euro’s op voor minimagezin

03-12-2020

Een bezoek van de energiecoach laat het gasverbruik van een gemiddeld Leeuwarder minimagezin met 9 procent dalen. Het scheelt ook stroomkosten. Dit blijkt uit een onderzoek van bureau Sameen, dat de Leeuwarder ervaringen met energiecoaches onder de loep nam. De gemeente zet sinds 2016 zulke adviseurs in. Zij gaan langs bij gezinnen met een laag inkomen. Ze geven allerlei tips. Ze regelen bijvoorbeeld ook de cv-installaties anders in, waardoor er minder gas wordt verstookt.

Leeuwarden telt op dit moment drie coaches, die samen meer dan 1500 keer een gezinsbezoek hebben afgelegd. Ze komen bij ieder deelnemend huishouden drie keer langs. Sameen kreeg van vijftien gezinnen cijfers van hun energieverbruik in de afgelopen jaren.
Hieruit blijkt dat het gasverbruik significant omlaag ging na hulp van een coach.Gemiddeld verbruikten deze huishoudens in 2018 nog 1099 kubieke meter gas. In 2019 daalde dit naar 963 kuub. Gemiddeld was het gasverbruik dus met 126 kubieke meter afgenomen. Dat scheelt jaarlijks zeker tientallen euro’s.

Het stroomverbruik bleek iets lastiger te onderzoeken, maar bij veertien onderzochte huizen was gemiddeld wel een duidelijke kostendaling zichtbaar. Betaalde een gemiddeld gezin in 2018 nog 377 euro aan stroom, een jaar later was dit met 19 euro gedaald naar 358 euro.
Feitelijk was de besparing groter, want de stroombelasting ging dat jaar omhoog. Een gemiddeld Nederlands gezin zag de stroomkosten toen met meer dan 60 euro stijgen. De Leeuwarder gezinnen die hun rekening juist zagen slinken, maakten dus een flinke sprong vooruit.

Van de deelnemende gezinnen is het overgrote deel tevreden tot zeer tevreden over de de energiecoaches, zo constateert het bureau op basis van een enquête die door 57 gezinnen werd ingevuld. De gemeente is ook tevreden. Het helpt mensen met weinig geld een handje en leidt tot een lager energieverbruik.

 

(lc 03.12.20)

Lees verder

Woningcorporaties luiden de noodklok

02-12-2020

De PvdA in de Tweede Kamer wil dat woningcorporaties in Groningen, Drenthe en Friesland meer ruimte krijgen om te investeren in leefbaarheid van wijken.

Dat blijkt uit schriftelijke vragen van Kamerlid Henk Nijboer. Zo’n veertig woningcorporaties in het noorden en oosten van het land luidden afgelopen week de noodklok over de sociale woningbouw in deze delen van het land.
De situatie in dunbevolkte gebieden is totaal anders dan de crisis in de Randstad.Volgens de corporaties is daar in Den Haag te weinig aandacht voor. Ze stuurden een brandbrief.
Waar in de Randstad vooral huizen moeten worden bijgebouwd, moeten vanwege krimp en andere samenstelling van de wijken in het Noorden en Oosten juist woningen worden gesloopt en anders worden gebouwd. Daarnaast moeten corporaties de ruimte krijgen om te investeren in leefbaarheid. Die holt in sommigewijken achteruit, zeggen de corporaties. Directeur Bert Moormann van corporatie Domesta in Emmen spreekt in dat licht van een tikkende tijdbom.
Nijboer wil van minister Kajsa Ollongren van Binnenlandse Zaken weten wat ze doet om corporaties in dunbevolkte gebieden te stimuleren. ,,Welke stappen heeft u de afgelopen vier jaar gezet om dit te stimuleren?’’
Tot slot vraagt de PvdA’er of de minister bereid is woningcorporaties meer ruimte te geven om te investeren in leefbaarheid en goede voorzieningen.

 

(LC 01.12.20)

Lees verder

LEEUWARDEN | ‘Bouw meer sociale huur buitenLeeuwarden’

01-12-2020

Stad houdt rekening met snellere groei dan verwacht

Grote Friese plaatsen als Drachten, Sneek enHeerenveen moeten de ruimte krijgen om meer sociale huurhuizen tebouwen. Hiervoor pleit Leeuwarden. ,,Wij hebben in Leeuwarden erg veel voorzieningen, bijvoorbeeld voor mensen die tijdelijk onderdak hebben bij beschermd wonen of maatschappelijke opvang’’, zegtD66-wethouder Hilde Tjeerdema. Veel van die mensen komen uit andere Friese gemeenten en willen daar later ook weer naar terug. Dan moeten er buiten Leeuwarden wel voldoende sociale huurhuizen beschikbaar zijn. Hier ontbreekt het nu aan.

‘Het is nodig dat andere stedelijke centra in de provincie hun deel van deze opgave op zich nemen’, zo staat te lezen in een brief die burgemeester en wethouders binnenkort aan het provinciebestuur zenden. Onderwerp is het woonbeleid voor de komende jaren. ‘Leeuwarden huisvest binnen de provincie in absolute en in relatieve zin de meeste kwetsbare huishoudens. Dit betekent ook dat wij de zwaarste lasten dragen waar het gaat over het voorzien in inkomen, zorg en begeleiding van deze groepen.’

De provincie overlegt op dit moment met Friese gemeenten over hun woningbouwbeleid. Op basis van de provinciale bevolkingsprognoses verwacht Leeuwarden voor zichzelf ‘een uitbreidingsvraag van circa 7000 woningen tot 2050’.Daar komen nog eens 3000 tot 6000 huizen bij, die dienen als vervanging van verouderde woningen, die gesloopt worden.
Studentenstudio’s werden de afgelopen jaren niet als woningen meegeteld door deprovincie en gemeente. Leeuwarden verwacht dat er de komende jaren nog veel meer van zulke kleine appartementen nodig zijn: ‘We blijven werken aan het reduceren van kamerverhuur in de woonwijken. Dit betekent dat wij uiteindelijk nog een substantieel aantal studio’s aan de voorraad zullen moeten toevoegen.’

Leeuwarden sluit niet uit dat de stad sneller zal groeien dan nu wordt verwacht. Dit houdt verband met betere spoorverbeteringen en meer thuiswerken. Mocht dit meer mensen naar Leeuwarden trekken, dan kan dit leiden tot ‘een schaalsprong die substantieel voorbij de 130.000 inwoners gaat in de periode na 2030. Dat willen we graag verder met u uitwerken.’

Dorpen moeten de kans krijgen om ‘van onderop plannen te ontwikkelen voor kleinschalige woningbouw die daadwerkelijk iets toevoegt aan het woningaanbod in het dorp. Dit soort plannen kent vaak een langjarige voorbereiding, waarin schaal en vorm kunnen variëren. Dit vraagt om een flexibele, uitnodigende en ondersteunende rol van de gemeente, maar ook van de provincie.’

Het provinciebestuur overweegt om de bouw van tijdelijke flexibele woningen te stimuleren, bijvoorbeeld voor seizoensarbeiders of studenten. Leeuwarden is hier niet enthousiast over: ‘We vinden het belangrijk dat een woning als een thuis voelt, en dat sluit in de meeste gevallen flexwonen al uit.’ Het is beter om te investeren in hoogkwalitatieve woningen die lang mee kunnen dan geld te steken in iets dat straks toch weer verdwijnt, vinden B en W.

(lc 30.11.2020)

Lees verder

Geld niet langer naar de Randstad

27-11-2020

Friese corporaties willen niet langer tientallenmiljoenen euro’s per jaar wegdragen naar de Randstad. Ze hebben het geld hard nodig om hun eigen gedateerde voorraad op te knappen.

Een noodkreet met die strekking is verstuurd naar politiek Den Haag. In januari gaan vertegenwoordigers in gesprek. Ook huurdersbelangenorganisaties sluiten aan. ,,Niet omdat we klagers zijn’’, benadrukt Rein Swart van Accolade. ,,Maar de periferie heeft zijn eigen problemen.’’

De landelijke politiek is te veel gericht op de woningnood in de Randstad, vinden de corporaties. Een kleine veertig uit Friesland, Groningen, Drenthe, Twente en de Achterhoek hebben hun krachten gebundeld en de website www.scheefbeleid.nl opgericht. Swart, zegsman van de Friese corporaties, spreekt van een uniek initiatief. ,,Noem het een wondertje. Ik ben hier ongelooflijk trots op.’’ Steen des aanstoots is de verhuurderheffing, ooit ingesteld om de schatkist te spekken.Vanuit Friesland vloeit er jaarlijks een kleine 60 miljoen euro naar Den Haag. Alleen al Swarts eigen Accolade staat voor 11 miljoen euro per jaar aan de lat.

Het geld wordt opgebracht door huurders, veelal mensen met een kleine beurs. In Friesland zien ze daar niets van terug. ,,Wij vinden dat scheef. Het is onredelijk wat er nu gebeurt.’’ De politiek kwam tijdelijk een korting overeen, maar dat geld is grotendeels bestemd voor nieuwbouw in de Randstad.

De corporaties in de periferie willen de miljoenen in eigen regio houden. ,,Wij zeggen niet: schaf die verhuurderheffing af. Wij zeggen: maak er een investeringsvehikel van. Onze grootste opgave zit hier niet in nieuwbouw, maar in verduurzaming van de bestaande voorraad.’’ In Friesland staan rond de 80.000 corporatiewoningen. Een klein gedeelte daarvan is verduurzaamd. ,,Het gros moet nog. En dat zijn dure projecten.’’ Accolade is zelf onder meer bezig in Drachten aan De Hunze en in Joure. In die laatste plaats worden rijtjeswoningen aan De Ulekamp en aan De Keeringen momenteel voorzien van zolderisolatie.

Accolade schat dat ze de komende decennia minstens 840 miljoen euro kwijt is aan verduurzaming van de bestaande voorraad, grofweg tussen de 40.000 en 60.000 euro per woning. Als dat gebeurt, snijdt het mes aan twee kanten. Huurders zien door onder meer isolatie en het aanbrengen van zonnepanelen hun maandlasten dalen en het milieu is erbij gebaat. Swart: ,,Wij houden als corporaties van de aardkloot. Wij willen graag verduurzamen, maar dat kan niet als wij ons geld jaar op jaar naar andere regio’s moeten brengen.’’
Deze zomer berekenden drie ministeries al dat de gezamenlijke corporaties tot 2035 30 miljard euro tekortkomen om aan de verduurzamingsopgave te voldoen.

Lees verder

BERLTSUM | Fidesta woonzorgvoorziening

26-11-2020

Fidesta Zorg begint een kleinschalige woonzorgvoorziening in appartementencomplex Berlinga State in Berltsum. Fidesta heeft hierover overeenstemming bereikt met Wonen Noordwest Friesland, die de appartementen verhuurt. Een zelfstandige zorgondernemer gaat het Fidesta huis runnen, waarbij Fidesta garant staat voor de kwaliteit van de zorg.
Berlinga State wordt het tiende Fidesta huis in Fryslân. De instellingheeft al woonzorgvoorzieningen in Grou, Hallum, Leeuwarden, Oentsjerk, Stiens, Workum en Harich. In december gaat het Fidesta huis in Heerenveen open, in het voorjaar van 2021 het huis in Dronryp. BerlingaState is vanaf 1 maart 2021 open.

Berlinga State bestaat uit 22 appartementen. Daarvan gaan er veertien tot het Fidesta huis behoren, zegt Rikus Sinnema, medeoprichter van Fidesta. De bewoners blijven huren van Wonen Noordwest Friesland. Decorporatie verhuurt de resterende acht appartementen aan bewoners diegeen zorg van Fidesta afnemen.

Brief
Sinnema heeft de huidige bewoners van Berlinga State gisteren per briefop de hoogte gebracht. In de brief worden de bewoners uitgenodigd vooreen informatiebijeenkomst op 1 december.
Sinnema zegt dat Fidesta contact heeft gezocht met Wonen NoordwestFriesland omdat er in Berltsum zorgen zijn over de toekomst van BerlingaState. Stichting Palet verzorgde er dagopvang maar heeft de huur opgezegd. Bewoners die afhankelijk zijn van thuiszorg en wijkverpleging kunnen er niet blijven wonen zodra ze zwaardere zorg nodig hebben.,,Minsken dy’t har hiele libben yn it doarp wenne ha, moatte dan nei in ferpleechhûs yn in oar plak. Dat wolle wy foarkomme. Wy ha as doel omminsken sa lang mooglik selsstannich wenje te litten”, verklaartSinnema.
Fidesta huizen zijn geschikt voor mensen die (tijdelijk) behoefte hebbenaan zorg, veiligheid en aandacht. In een Fidesta huis wordt zorg verleend aan mensen met een lichamelijke en/of verstandelijke beperking. Erworden vakspecialisten voor ingezet. De zorg wordt (deels) bekostigdvanuit de Wet langdurige zorg.

Sinnema benadrukt dat het afnemen van de zorg vrijwillig is. De huidigebewoners mogen, als ze dat willen, gebruik blijven maken van de thuiszorg of wijkverpleging. Zodra de thuiszorg of wijkverpleging niet meer kan voldoen aan de zorgvraag, kunnen de bewoners zich alsnog bijFidesta melden. Een huidige bewoonster die noodgedwongen vanuitBerlinga State naar de Hofwijck in Leeuwarden zou verhuizen, heeft zichal bij Fidesta gemeld, zegt Sinnema. ,,Sy bliuwt no yn Berltsum.”
Fidesta opent in Berlinga State ook weer een dagbesteding. Andere inwoners van het dorp zijn daar ook welkom, zegt Sinnema.

 

(FD 25.11.20)

Lees verder

Woningcorporaties doen gezamenlijk appel op rijk

26-11-2020


Woningcorporaties in Noord- en Oost-Nederland roepen gezamenlijk op tot lastenverlichting vanuit het rijk.
Ze wijzen op de ‘totaal andere dynamiek’ in Noord- en Oost-Nederland vergeleken met de Randstad. Op veel plekken stabiliseert of daalt het inwoneraantal en dan dreigt leegstand. ‘Daarom slopen we soms meerwoningen dan we terugbouwen. Dat heeft grote financiële gevolgen’, staat in de verklaring, want ‘nieuwe woningen leveren geld op, maartransformatie van bestaande woningen niet’, terwijl dat in de vergrijzende regio’s zonder bevolkingsgroei juist vooral nodig is.
‘Geef ons financiële ruimte en schaf de verhuurderheffing af’, roept directeur-bestuurder Rein Swart van Accolade in Heerenveen het rijk op.‘Deze heffing gaat rechtstreeks ten koste van onze investeringen. Terwijl die hard nodig zijn voor mensen die op een passend en duurzaam huiswachten. We vragen dus niet om extra geld, maar om lastenverlichting.’

Lees verder

GROU | WoonFriesland ligt voor op schema met verduurzaming

25-11-2020

Op het gebied van verduurzamen loopt WoonFriesland voor op schema. Eind 2019 al bereikte het verhuurbedrijf de ambitie voor 2021. Alle woningen hebben nu gemiddeld energielabel B.
Vooral het plaatsen van zonnepanelen werkte daar aan mee. Eind 2019 hadden 6445 huurwoningen van WoonFriesland zonnepanelen.
Naast het verduurzamen van de woningvoorraad kreeg sociaalwoonbedrijf WoonFriesland van koepelorganisatie Aedes ook een gunstige beoordeling wat het vaststellen van de huurprijzen betreft. Dat blijkt uit cijfers die de brancheorganisatie heeft gepubliceerd.
Met een gemiddelde huur van 499 euro zat de corporatie ook onder het landelijke gemiddelde van 544 euro. Gemiddeld stegen de huren van Woonfriesland vorig jaar met 1,2 procent.
Verder vermeldt de Aedes-publicatie dat de organisatiekosten van WoonFriesland vorig jaar 746 euro per woning bedroegen. Dat is per woning 82 euro minder dan het landelijk gemiddelde dat jaar.

Lees verder

LEEUWARDEN | AV FRIESO Leeuwarden wil minima helpen met tandartskosten

24-11-2020

De gemeente Leeuwarden gaat aanvragen van minima voortandartskosten in overweging nemen. Dat heeft het college van B en Wtoegezegd naar aanleiding van een brief van Platform Een- enTweepersoonshuishoudens Leeuwarden (PEL).

Dat kreeg klachten van cliënten van AV Frieso, een aanvullendverzekeringspakket van De Friesland voor mensen met een laaginkomen.
Die cliënten hadden vanwege een slecht gebit, een aanvullendeverzekering voor tandartskosten. Met de komst van AV Frieso in 2018mochten ze deze verzekering houden. Ze kregen zo meer vergoed dan debedragen die AV Frieso hanteert.

De verzekerden kregen echter dit jaar te horen dat de dubbele verzekeringverleden tijd is. Wie het niet kon betalen moest bijzondere bijstand bij degemeente aanvragen, luidde het advies van Frieso volgens PEL.
Hoewel medische kosten niet vergoed worden via de bijzondere bijstand,wil de gemeente onder voorwaarden deze minima wel financieeltegemoet komen, meldt ze PEL.

 

(fd 23.11.20)

Lees verder

DRACHTEN | Kritiek op gasloze woonwagens

21-11-2020

De gasloze woonwagenwoningen die WoonFriesland in Smallingerland wil gaan verhuren, horen volgens critici eerder op een vakantiepark thuis.

,,Ik wil dit geen wagens noemen. Het lijken wel vakantiechalets. Dan kun je net zo goed op een camping gaan staan’’, zegt Antonio Corpier  Die de afgelopen jaren aandacht vroeg voor meer standplaatsen in Drachten. Ook op de Facebookpagina van de Vereniging Behoud Woonwagencultuur in Nederland klagen leden dat de woningen met hun 54 vierkante meter te klein zijn voor gezinnen en dat ze te veel op een vakantiehuisje of een bouwkeet lijken. In mei kondigde Smallingerland aan dat er na jarenlang wachten vijftien nieuwe
standplaatsen bij zouden komen, drie aan de Wetterwille in Drachten en twaalf op het voormalige woonwagenkamp bij Drachtstercompagnie. Huurders van deze vakken kunnen zelf een wagen plaatsen of huren van WoonFriesland. Deze
woonwagenwoningen van kunststof met plat dak en een losse berging zijn voorzien van zonnepanelen, een warmtepomp en vloerverwarming.

In een brief aan belangstellenden meldt de corporatie dat de te verhuren woonruimte speciaal voor de locaties is ontworpen. ‘De woningen zijn zo gebouwd dat ze kunnen worden verplaatst om te voldoen aan het woonwagengevoel’, schrijft WoonFriesland. Maar Corpier stelt dat een hokje op wielen nog geen woonwagen is. Omdat de standplaatsen zonder gas worden aangelegd – corporaties zijn sinds
medio vorig jaar verplicht om gasloos te bouwen – wordt een eigen woonwagen plaatsen volgens Corpier een dure aangelegenheid. ,,Je moet een splinternieuwe gasloze wagen kopen of een tweedehandse laten verbouwen.’’

De verwachting is dat de eerste woonwagenwoningen september volgend jaar worden geplaatst.

(lc 20.11.20)

Lees verder

IJLST | Nij Ylostins toch gesloopt

21-11-2020

Er komt een onderzoek naar nieuwbouw van 62 zorgwoningen op wooncomplex Nij Ylostins. Het huidige pand gaat na lang touwtrekken toch plat. Wooncomplex Nij Ylostins wordt onder de loep genomen door de gemeente Súdwest-Fryslân, woningcorporatie Elkien en zorginstelling Patyna. Ze onderzoeken of na sloop van de huidige 55 seniorenwoningen op de plek aan de rand IJlst 30 zorgwoningen en 32 huizen voor intensieve zorg kunnen worden gebouwd. Ook wordt bekeken of er een stads-welzijnsgebouw te realiseren is voor
bewoners uit het complex en de rest van de stad.

Twee jaar geleden maakte Elkien bekend dat ze het verouderde Nij Ylostins wilden slopen, maar concrete plannen voor nieuwbouw ontbraken. Bewoners en de stad stonden op de achterste benen en ondernamen actie om Nij Ylostins te redden. Ze wilden dat het pand werd gerenoveerd. Door een monumentenstatus aan te vragen hoopten ze de slopershamer af te wenden. Het college keurde dat verzoek af. De actievoerders maakten bezwaar, maar dat werd door de bezwaarschriftencommissie afgewezen. Door de protestgroep is
geen actie ondernomen richting de rechter. Hierdoor staat niets sloop meer in de weg.

 

(LC 20.11.20)

Lees verder

LEEUWARDEN | 480 sociale huurwoningen in Middelsee

19-11-2020

Richtlijnen opgesteld voor nieuwbouwwijk van 3200 woningen

De nieuwe wijk Middelsee ten zuiden van het Van Harinxmakanaal bij Leeuwarden moet minimaal 480 sociale huurwoningen tellen. Dat stelt de gemeente in het ontwikkelkader voor de nieuwe wijk dat gisteren werd vastgesteld door het college van B en W. ,,Wij denken onder andere aan een buurtje als de Hollanderwijk in het noorden van de wijk bij de stoplichten bij de Overijsselselaan en het Fries Landbouwmuseum met vooral éénpersoonshuishoudens en wat meer sociale huurwoningen”, zegt wethouder Hein de Haan (PvdA). ,,Het doel is dat die woningen niet allemaal bij elkaar worden gebouwd, maar verspreid over het plan.”

De afgelopen jaren zijn er weinig sociale huurwoningen bijgebouwd in Leeuwarden. Blitsaerd bestaat bijvoorbeeld alleen uit duurdere
koopwoningen. Leeuwarden streeft ernaar dat in nieuwe wijken 20 tot 30 procent van de woningen in de sociale huursector zitten.
Middelsee wordt in drie fases gebouwd. De eerste fase telt 750 woningen waarvan de eerste kavels al verkocht zijn. Deze fase bestaat uit Havenstad en Waterstad en hiervoor is het stedenbouwkundig plan al vastgesteld. De eerste woningen moeten hier volgend jaar gebouwd worden. De overige twee fases die samen 2450 woningen moeten tellen, zijn meegenomen in het ontwikkelkader, dat een soort voorbode is voor het stedenbouwkundig plan. ,,We hebben het nog niet dichtgetimmerd, maar hier staan de richtingen in. Hier kan nog op gereageerd worden en daarna zal een stedenbouwkundig plan opgesteld worden.”

In tegenstelling tot de buurtschappen in de rest van de Zuidlanden aan de andere kant van de Overijsselselaan moet Middelsee meer een stedelijk karakter krijgen met diverse voorzieningen. Aanvankelijk waren er sportvelden gepland in het noordelijke deel van de wijk in de buurt van het Landbouwmuseum. In het ontwikkelkader is dit verplaatst naar het zuidwesten, tegen de spoorlijn naar Heerenveen. ,,Omdat dit een grote wijk wordt, verwachten we dat we op termijn meer velden nodig hebben en daar is op deze locatie meer ruimte voor.”

Ook het zuidelijker gelegen plan De Werp is meegenomen in het ontwikkelkader. Hier moet, volgens de planning in 2025, station
Werpsterhoek verrijzen. Aanvankelijk waren voor dit gebied bedrijven gepland, maar er wordt nu rekening mee gehouden dat er ook woningen gebouwd zouden kunnen wonen. ,,Dit is een bijzondere locatie vlakbij het nieuwe station en we willen de opties voor dit stukje graag nog langer open houden. Aanvankelijk werd er aan kantoorruimten gedacht, maar daar is nu geen behoefte aan in Leeuwarden. We willen het ook nog niet vol tekenen met woningen want voor hetzelfde geld wordt er toch een andere invulling voor gevonden.”

Belangstellenden kunnen via een digitale inspreekavond op 1 december vragen stellen over het plan dat tot 6 januari ter inzage ligt.

(FD 18.11.20)

Lees verder

LEEUWARDEN | de komende weken worden cruciaal voor de WMO

19-11-2020

Nog maar twee van de 25 benodigde zorgaanbieders voor de WMO hebben een contract getekend. Toch vertrouwt de Leeuwarder wethouder Hein Kuiken erop dat het allemaal goedkomt.

Windkracht 058 biedt vanaf 1 januari de dagbesteding en thuisondersteuning binnen de WMO aan in Leeuwarden. Daarvoor heeft Windkracht 058 – die in maart de aanbesteding won – vijfentwintig andere zorgaanbieders op het oog. De contracten met die partijen zouden eind oktober rond moeten zijn. Maar dat is slechts in twee gevallen gelukt. ,,Er moet nog een hoop werk worden verricht, en de komende weken zijn daarin cruciaal. Moeten de puzzelstukjes in elkaar vallen. Maar ik verlaat me erop dat Windkracht 058 stevig onderweg is. Anton van der Kooij zei deze week nog tegen mij dat hij links- of rechtsom de afspraken rond krijgt”, aldus wethouder Hein
Kuiken. ,,We wisten dat er op deze periode een stevige druk zou komen te staan.”

Op de kritiek van Van der Kooij van Windkracht 058 dat hij zelf pas vorige week de benodigde gegevens van de gemeente kreeg en daardoor niet eerder contracten kon afsluiten, reageert Kuiken als volgt: ,,Ik denk dat hij het graag eerder had willen hebben. Maar wij hebben altijd gesteld dat de benodigde informatie op basis van perspectiefgesprekken met cliënten eind oktober, begin november zou worden aangeleverd. Misschien is hij iets te optimistisch geweest door te stellen dat de contracten eind oktober allemaal getekend zouden zijn.”

Toch is Kuiken er niet honderd procent van overtuigd dat alle contracten (op tijd) getekend worden. ,,Ik verkoop geen koelkasten. We zetten alles op alles en de continuïteit van de zorg staat voorop. Dat gaan we niet met voeten treden.”

(lc 18.11.20)

Lees verder

LEEUWARDEN | PvdA: zorg over tekort aan sociale huurhuizen

18-11-2020

De Leeuwarder PvdA heeft de indruk dat de wachttijden voor sociale huurwoningen uit de hand lopen. Daarom wil ze van burgemeester en wethouders een goed overzicht van de wachttijd, waarin onderscheid wordt gemaakt tussen corporatiehuizen voor jongeren, gezinnen en ouderen. De partij denkt dat het aanbod van betaalbare huurwoningen fors is gedaald en vraagt of dit klopt. De partij vraagt ook om kritisch te kijken naar de opkoop van goedkope huizen door commerciële woningverhuurders.

 

(LC 17.11.20)

Lees verder

Inkomensgrens alleenstaanden blijft gelijk

18-11-2020

Het kabinet wilde 140.000 alleenstaanden uitsluiten van sociale huur door voor hen de inkomensgrens te verlagen. Dat plan gaat niet door. De lagere inkomensgrens is van de baan. En voor niet-alleenstaanden gaat de inkomensgrens omhoog.

Alleenstaanden met een bescheiden middeninkomen hebben niet de middelen om een woning te kopen of in de dure vrije sector te huren. Het kabinetsplan om hen de toegang tot betaalbare huur te ontzeggen leidde dan ook tot veel protest.  

Deal met oppositie
Dankzij een deal die linkse oppositiepartijen met het Kabinet sloten is de lagere inkomensgrens voor alleenstaanden nu van de baan. In ruil voor steun van de oppositie aan de woonbegroting gaat het Kabinet meerdere woonplannen aanpassen. Het plan voor nieuwe inkomensgrenzen is één van die plannen.

Hogere inkomensgrens voor niet-alleenstaanden
Wat wél doorgaat is verhogen van de inkomensgrens voor meerpersoonshuishoudens. Daardoor komen meer stellen en gezinnen straks weer in aanmerking voor een sociale huurwoning van een woningcorporatie.

Op dit moment geldt voor toegang tot sociale huur een inkomensgrens van € 39.055 (jaarinkomen). Daarbij is er geen onderscheid tussen alleenstaanden en meerpersoonshuishoudens. Voor alleenstaanden blijft de inkomensgrens dus hetzelfde, voor meerpersoonshuishoudens gaat hij omhoog.

Nog geen duidelijkheid over huurverhoging
De plannen voor aangepaste inkomensgrenzen komen uit het wetsvoorstel ‘Huur en inkomensgrenzen’. Met dit wetsvoorstel presenteerde het Kabinet in 2019 ook nieuwe plannen voor huurverhogingen. Het wetsvoorstel is nog niet door beide Kamers aangenomen. In welke vorm de plannen voor huurverhogingen doorgaan is op dit moment nog niet bekend.

 

201118 Woonbond.nl

 

Lees verder

HARLINGEN/FRANEKER: Energiecoaches

16-11-2020

Deze winter kunnen veertig huishoudens in Harlingen en veertig in de dorpen SintJacobiparochie en Tzum in Waadhoeke bezoek krijgen van een energiecoach. De gemeenten houden een proef waarbij de energiecoaches mensen bewust maken van hun energieverbruik en bespaartips geven. De coaches worden opgeleid door de Hanzehogeschool Groningen. Zij nemen bij bezoek een gratis bespaarpakket mee. Nade proef moet duidelijk zijn hoe meer huishoudens geholpen kunnen worden.

Lees verder

DOKKUM | Krimp?

16-11-2020

Krimptwijfelaars. Je ziet ze steeds meer in Noordoost-Friesland. Want ook daar staat de woningmarkt strakgespannen. Hebben ze een punt? ,,De langeter-mijntrend is nog altijd dalende.’’

Krimp? ,,Dat binne allegear prognoazes. En prog-noazes binne libbensgefaarlik yn de ferkearde hannen.’’ Aan het woord is Aant Jelle Soepboer, FNP’er in de gemeenteraad van Noardeast-Fryslân. Imposant voorkomen, diepe stem, rossige baard, glanzend kaal hoofd. Als hij het over krimp heeft, kijkt hij er een beetje bij alsof hij de krimp hoogstpersoonlijk met zijn blote handen aan stukken wil scheuren. Hij zal het weglachen, maar het is waar: krimp is Soepboers kryptoniet. Hij kan de term niet meer aanhoren.

En zoals Soepboer zijn er steeds meer in Noordoost-Friesland. Onlangs nog stelde Gemeentebelangen Achtkarspelen vragen aan het gemeentebestuur waaruit twijfel doorklonk over de vraag of het Noordoosten nog wel gaat krimpen. ,,De vraag naar woningen is erg groot.’’

De regio leek jarenlang vrijwel synoniem met krimp, vergrijzing, ontgroening en allerhande demografische onheilstijdingen. Lang was het iets dat ver in de toekomst lag. Toen in de regio daadwerkelijk scholen, winkels en bedrijven sloten en verdwenen, daalde het besef in dat er toch echt iets aan de hand was.

Na de aanvankelijke ontkenningsfase lobbyden Noordoost-Friese bestuurders zelfs lange tijd in Den Haag voor de officiële krimpstatus. Met succes: die kwam er in 2015, met de bijbehorende jaarlijkse krimpuitkering van 3,3 ton.

Nu de woningkrapte ook in Noordoost-Friesland zijn sporen begint te trekken, kantelt het sentiment. Is er wel krimp?, durft men zich steeds vaker af te vragen.

In veel dorpen staan nauwelijks nog woningen te koop, terwijl veel van de jongeren die nu nog bij hun ouders wonen maar wat graag in het dorp zouden willen blijven. Maar de huizen die zij zoeken, zijn er niet. Als er al gebouwd wordt, is het vaak fors boven hun budget. En dus trekken jongeren uit bijvoorbeeld het gebied boven Dokkum uit arren moede toch maar naar de Bonifatiusstad, de enige plek in de wijde omtrek waar soms nog iets betaalbaars voorbij komt. Ook ouderen die kleiner of anders willen wonen, komen er maar moeilijk tussen.

Bij Makelaardij Roos in Dokkum hebben ze het al langere tijd ,,erg druk’’, meldt makelaar Avina van der Wal. ,,We hebben nu weinig huizen in de verkoop.’’ Van der Wal merkt de laatste tijd inderdaad ,,meer interesse uit het zuiden’’ in de woningen in Noordoost. Zicht op kalmte heeft de makelaar niet. ,,Wij verwachten niet dat het op korte termijn rustiger gaat worden.’’

Goedkope starterswoningen in de dorpen en passende woningen voor senioren, daarmee zou je volgens Soepboer de krimp op afstand kunnen houden. ,,Nijbou nei aard, skaal en karakter yn alle doarpen’’, klinkt het sinds kort vanuit de FNP in Noardeast-Fryslân.

Want de woningvraag in heel Friesland stijgt en er wordt vooral in de grote kernen flink gebouwd. ,,Mar dy 10.000 nedige huzen allegear yn Techum klappe is net de oplossing. Kinst ek tinke fan: hoe kinne wy der yn de doarpen wat oan dwaan?’’

De groei van Dokkum en ook Leeuwarden is vraaggestuurd, ziet Soepboer, ,,mar ek ‘wêr kin ik wat krije’-stjoerd. It is in folle komplekser probleem as allinnich mar it delklappe fan huzen.’’

Afstanden zijn minder belangrijk geworden: thuiswerken is tijdens de coronacrisis de norm geworden. Het maakt dat mensen uit andere delen van Nederland ook steeds makkelijker de weg vinden naar Noordoost-Friesland. ,,De regio lonket. De Rânestêd is fallyt, it is neat mear as in opfangplak.’’

Per dorp zou je volgens Soepboer moeten onderzoeken wat de behoefte is. ,,Wat foar wenten, hoe grut en hoefolle?’’ Hij noemt het ‘bos’ van Niawier als voorbeeld. Een verpauperd stukje groen met sneue bomen, als je het Soepboer vraagt. ,,Eltsenien wol derfan ôf.’’ Daar kun je dus prima een twee-onder-een-kapper, wat rijtjeshuizen en een paar vrijstaande woningen bouwen.

En misschien, als dat in alle dorpen gebeurt, valt het dan wel mee met die voorspelde krimpklap in 2030. ,,Ik soe wol fan de krimpstatus ôf wolle. De kearside dêrfan is: je kinne der ek nei libjen gean.’’

Wetenschapper rurale geografie Tialda Haartsen is het eens met Soepboer dat het kan helpen om uit te zoeken welke woningbehoeften er precies in een dorp leven. ,,Dat is een heel goed idee.’’ Zelf woont ze in een dorp in Noord-Groningen en ook daar is de kwestie actueel.

,,Maar de trend op de woningmarkt richting krapte is al eerder ingezet. De druk op de woningmarkt in de steden is al een paar jaar groeiende.’’ Haartsen denkt dat de huidige opleving tijdelijk is. ,,De langetermijntrend is nog altijd dalende.’’

De laatste cijfers laten dat ook zien. Een provinciale bevolkingsprognose van juli dit jaar voorziet in Noordoost-Friesland in elk geval vanaf 2030 een forse daling van zowel de bevolking als het aantal huishoudens.

De krimp keren met gerichte woningbouwplannen is ingewikkeld, denkt Haartsen. Wel kan de huidige opleving ervoor zorgen dat de grote krimpklapper, nu voorspeld voor na 2025, Noordoost iets later aandoet.

De huidige voorspoed leidt vooralsnog niet tot een wijziging van het krimpbeleid van Noardeast-Fryslân, laat Sietske Postma van de gemeente weten. ,,De langetermijntrend is afname van de bevolking en daling van het aantal huishoudens. Als je daar goed mee omgaat, hoeft dat niet te betekenen dat de leefbaarheid afneemt.’’ Postma noemt het ,,te vroeg’’ om iets te zeggen over de langetermijneffecten van krimp. ,,Mogelijk verandert het tempo.’’

Soepboer: ,,Uteinlik moat de krimpstatus ús as in âlde jas net mear passe. Wy moatte him ûntgroeie.’’

 

(LC 14.11.20)

Lees verder

LEEUWARDEN | Tandartsverzekering voor minima

13-11-2020

Het Platform Een- en Tweepersoonshuishoudens Leeuwarden (PEL) trekt opnieuw aan de bel over de aanvullendetandartsverzekering voor minima van De Friesland.
Eerder was deze polis bij 369 klanten eenzijdig opgezegd. Na een bezwaar van een inwoner van Leeuwarden werd dit begin vorig jaar teruggedraaid. Minima behielden daarmee recht op een aanvullende tandartsverzekering naast de AV Frieso, eenaanvullende zorgverzekering voor mensen met een laag inkomen.

In september kregen deze verzekerden echter een brief waarin stond dat de verzekering per 1 januari 2021 vervalt. ‘Ofwel het hele circus begint opnieuw’, schrijftPEL in een brief aan het college. Wat PEL vooral kwalijk vindt aan de brief is ‘de klakkeloze wijze waarop De Friesland tandartskosten over de schutting gooit richting gemeente: vraag maar bijzondere bijstand aan.’ PEL vraagt het college met De Friesland om de tafel te gaan om een oplossing te vinden voor de verzekerden. Defractie van PAL/GroenLinks heeft inmiddels vragen gesteld.

 

(LC 12.11.20)

Lees verder

Lisdodde voor woningisolatie

13-11-2020

Binnen twee jaar kunnen zo’n 100 woningen vanBouwgroep Dijkstra Draisma lisdodde als isolatiemateriaal krijgen.
Op grote schaal begint bouwgroep Dijkstra Draisma begin volgend jaar met de verbouw van de lisdodde. Het doel is dat binnen twee jaar zo’n honderd woningen van het bedrijf de ,,sigarenplant’’ als isolatiemateriaal krijgen.

Lisdodde vult 10 hectare op een stuk grond dat hiervoor is gekocht van een boer in Dokkum. Eind 2021 kan de eerste oogst plaatsvinden. Voor elke hectare kunnen tussen de acht en tien woningen worden geïsoleerd, aldus innovator Coen Verboom van Dijkstra Draisma.
Drie jaar geleden begon Dijkstra Draisma in een aantal testopstellingen in Dokkummet onderzoek naar de isolatiewaarde van de
‘tuorrebout ‘(Fries voor lisdodde). Het ontstond uit het Better Wetter-project waarin overheden, natuurorganisaties,Wetterskip Fryslân, kennisinstellingen en ondernemers samenwerken om te komen tot een duurzamer watersysteem in het veenweidegebied.
Verboom zegt dat de onderneming op zoek wilde naar alternatieven voor fossielisolatiemateriaal als piepschuim en steenwol. ,,Beide zijn niet oneindig tehergebruiken. We zochten naar materiaal dat wel duurzaam en circulair was.”

Dat bleek de lisdodde te zijn. Door te variëren met de hoeveelheid stengel en sigaarkon een optimale isolerende werking worden behaald. Verder werd de plant metsucces getest op schimmel- en vochtbestendigheid. Lisdodde is geschikt als isolatiemateriaal omdat de stengel van de plant uit kleine ruimtes bestaat die zich vullen met lucht, dat op zijn beurt een isolerende werking heeft. Bijkomend voordeel is dat lisdodde inzakking van de bodem tegengaat en hierdoor de uitstoot van CO2 kan beperken.

Verboom: ,,Bodemdaling in veenweidegebieden kan 20 ton CO2 per jaar per hectare uitstoten.’’ Verder is lisdodde goed voor de biodiversiteit omdat het insecten en vogels aantrekt. Het mooie is verder dat de waterplant maar een keer de grond in hoeft. ,,Na de oogst blijft de wortel zitten. De plant groeit vanzelf weer op’’, licht Verboom toe.
Begin volgend jaar gaan de eerste planten de grond in. De geplande oogst is eind 2021. Stengels en sigaren worden daarna tot een baal gevormd en vervolgens als vlokken gedroogd. Het drogen gebeurt met buitenlucht. ,,Maar we onderzoeken ook of we hiervoor restwarmte kunnen gebruiken’’, stelt Verboom. Drogen in een gasgestookte grasdrogerij is uitgesloten omdat die op een eindige grondstof draait.
Het bouwbedrijf kreeg inmiddels al diverse telefoontjes van veehouders, die op eendeel van hun land lisdodde willen telen. Ook It Fryske Gea heeft interesse. ,,Wie weet kunnen we op den duur wel een regionale productieketen opzetten. Maar dat is nog toekomstmuziek’, aldus Verboom.
 

(LC 12.11.20)

Lees verder

TERSCHELLING | Peiling woonwensen

13-11-2020

Beweging creëren op de woningmarkt vanTerschelling. Dat is het doel van Bewoonbaar Terschelling.

Eilander Paul van Ravenswaaij wil inzichtelijk krijgen wat woningzoekenden wensen. Hij ziet dat de woningmarkt op het Waddeneiland muurvast zit. Daarom heeft hij de website Bewoonbaar Terschelling opgezet, waar bewoners hun wensen kunnen doorgeven. De website is sinds drie dagen in de lucht en de aanmeldingen stromen binnen.
De initiatiefnemer wil zicht krijgen op de concrete woningbehoefte. Dat is goed voor de doorstroming, meent hij. Van Ravenswaaij noemt als voorbeeld een gezin dat een sociale huurwoning wel wil verlaten om iets duurders te huren of te kopen, maar voor wie op het eiland simpelweg geen woning beschikbaar is.
,,Mijn doel is echt om de woningmarkt op het eiland in beweging te krijgen en dat de stille zoekers, die niet aangemeld staan bij een woningbouwvereniging, ook van zich laten horen.” De Terschellinger kan niet garanderen dat er ook echt woningen worden gebouwd, maar: ,,Zolang wensen worden doorgegeven, kunnen we wel de provincieen de gemeente informeren.”

(LC 12.11.20)

Lees verder

MAKKINGA | 'horizontale flat met tuin'

12-11-2020

Ze willen dolgraag in eigen dorp blijven, maar er is geen betaalbare woning te vinden. Jongeren in Makkinga bedachten een tijdelijke oplossing, een nieuw woonconcept genaamd ‘de horizontale flat met tuin’.
Een blik op verkoopsite Funda leert dat er in Makkinga zeven woningen te koop staan, waarvan één verkocht onder voorbehoud en één onder bod. De prijzen variëren van 215.000 euro voor een vrijstaand huis ‘dat gemoderniseerd dient te worden’ tot 499.000 euro voor een herenhuis aan de Brink. Niks voor een jonge starter dus, die volgens het CBS een gemiddeld inkomen heeft tussen de 17.000 en 33.000 euro, vaak een studieschuld heeft en minder vaak een vaste aanstelling.

,,Dit probleem speelt al jaren. De huizen die te koop komen, zijn te duur. Op de huurmarkt maken starters ook al geen kans. En er wordt niks meer gebouwd. In 2001 is het laatste nieuwe huis opgeleverd in Makkinga. De jongeren die hier geworteld zijn en willen blijven, wonen noodgedwongen tot hun 24ste, 25ste bij hun ouders. Of ze blijven plakken op studentenkamers. Daar hebben wij zorgen over.’’

Aan het woord is Frans Hamstra in Makkinga. Hij is samen met dorpsgenoten Sjouke Wijnsma en Kees Gorter, voorzitter van Plaatselijk Belang, initiatiefnemer van de formule ‘Blijf hier wonen’. De mannen – alle drie ondernemer en vader – lieten hun eigen kroost en een aantal andere jongeren die graag (weer) in Makkinga neerstrijken, nadenken over een nieuw woonconcept dat voorziet in
‘tijdelijke woningen die duurzaam en betaalbaar zijn, gericht op de doorstroom naar een gezinswoning binnen vijftien jaar’.

tiny houses
,,We zijn aan de slag gegaan met een plan voor en onze jongeren hebben hier vanuit hun verschillende onderwijsachtergronden – van uitvoerend tot academisch – aan meegewerkt’’, vertelt Frans. Zoon Jelco, student energie en milieuwetenschappen: ,,We hadden civieltechnische, bouwkundige en organisatorische kennis in huis en ik heb zelf bijvoorbeeld gekeken hoe we de woningen energieneutraal kunnen maken.’’

Er ligt nu een plan voor tien tijdelijke huurwoningen die zouden moeten verrijzen op het Muldersveld, een lap agrarische grond die eigendom van de gemeente Ooststellingwerf is. Jelco: ,,We noemen het plan ‘de horizontale flat met tuin’. Flat omdat de woningen alleen een begane grond hebben.’’ De huizen met een maximale oppervlakte van 60 vierkante meter zijn wel vrijstaand. Er komt een
gezamenlijke berging met ruimte voor wasmachines en drogers. En de bewoners willen voorzieningen als een elektrische auto of een speedbike gaan delen.

Ooststellingwerf vindt het plan sympathiek en vraagt medewerking van de provincie. Makkinga is aangemerkt als krimpdorp. Dit betekent dat er geen bouwvergunningen meer afgegeven worden uit angst voor een toekomstig woningoverschot, oftewel: leegstand. ,,Er is nú behoefte aan starterswoningen. En omdat de woningen tijdelijk zijn maakt het niet uit of de bevolkingskrimp er wel of niet komt. Je pikt die huisjes zo weer op, dan is de grond weer vrij en twee weken later kun je er bij wijze van spreken weer maïs op verbouwen.’’
Met nadruk: ,,Het provinciale beleid is: mensen terughalen naar Friesland. Hoe raar is het dan dat je onze jongeren laat vertrekken? Laat ze in ieder geval de komende vijftien jaar blijven. Dan hou je ze eerst binnen de grenzen en dan kunnen ze daarna – als echt blijkt dat de markt is aangetrokken – alsnog doorstromen naar de beschikbaar gekomen woningen.’’

Er hebben zich al vijftien potentiële bewoners gemeld voor een horizontale flat. Het plan is zo opgesteld dat het voor elk dorp met vergelijkbare problemen beschikbaar is. Volgens Frans kent het concept alleen maar winnaars. ,,Jongeren kunnen in het dorp blijven, de provincie sorteert voor op de woningvoorraad die later beschikbaar komt en de gemeente behoudt haar leefbaarheid.’’

www.blijfhierwonen.nl

(LC 11.11.20)

 

Lees verder

LEEUWARDEN | Energiestrategie is vooral sociale opgave

11-11-2020

'Maak meer gebruik van het ‘gemeenschapsgevoel’ bij de energietransitie in de komende tien jaar. Dat is de boodschap van de organisaties die samen de Friese Energiealliantie (FEA) vormen.

‘Je kunt maar beter zelf het heft in handen nemen’

Bart Scholten (22), opgegroeid in Beetsterzwaag, beseft dat het onmogelijk is om nu al te bedenken hoe Friesland qua energievoorziening gaat veranderen de komende tien jaar, maar hij probeert het toch. ,,Ik zie een variatie aan duurzame toepassingen op steeds meer plaatsen voor me”, zegt hij. ,,Die dragen niet alleen bij aan een beter klimaat of een betaalbare energierekening. De opbrengsten van bijvoorbeeld een lokaal zonnepark komen ook ten goede aan een nieuwe buurthuis, een speelplein, of aan projecten van een wijk of dorp. Dat is bevorderlijk voor het gemeenschapsgevoel. Bewoners worden dan veel positiever over zo’n park: ze zien het minder als noodzakelijk kwaad en meer als een kans.”

Scholten, die een master sustainable entrepeneurship volgt aan de Fryslân Campus van de Rijksuniversiteit Groningen, is jongeren-vertegenwoordiger in de Friese energiealliantie (FEA), met in totaal tien maatschappelijke organisaties. De opdracht: adviseren over de Regionale Energiestrategie (RES), uitvloeisel van het Klimaatakkoord. Scholten is voorzitter van Jong RES Fryslân.
In de Friese concept-RES stellen provincie, gemeenten en Wetterskip dat er over tien jaar 2,3 terawattuur (2,3 miljard kWh) stroom met zon en wind wordt opgewekt, 6,5 procent van de landelijke opgave voor 2030. Dat is haalbaar met windturbines en zonnepanelen die er al staan of zijn gepland. Ruim de helft moet komen van Windpark Fryslân. In het voorlopige plan staan ook alternatieven voor het gebruik
van aardgas. In totaal zijn er dertig RES-regio’s.

Wat de leden van de FEA betreft kan de Friese strategie, voordat die in de zomer definitief is, nog wel een oppepper gebruiken. In het kort: meer oog voor lokaal initiatief en eigendom, meer aandacht voor decentrale energiesystemen, innovatie en zeggenschap van bewoners van wijk of dorp over zonne- of windprojecten in de buurt. ,,Juist in Friesland past die aanpak”, stelt FEA-voorzitter Ingrid van de Vegte.
De kracht van ‘het lokale’ wordt genoemd in de concept-RES, maar het kan volgens de FEA-organisaties allemaal wel wat ambitieuzer, concreter en inspirerender.

Het stellen van grote opwekdoelen is belangrijk, maar zorg er vooral voor dat een ‘systeemverandering’ van onderop gevoed wordt, stelt Van de Vegte. ,,Wij nemen met onze visie de aanjagersrol graag op ons.” ,,De RES moet ervoor zorgen dat een beweging in gang wordt gezet”, stelt Johannes Lankester van Doarpswurk. De onderlinge gesprekken binnen de FEA verliepen soepel, zegt hij. ,,Alle organisaties hebben een eigen perspectief, maar er is een gemene deler: we moeten van het gas af en de CO2-uitstoot moet fors omlaag.”

,,Je kunt maar beter zelf het heft in handen nemen”, stelt Jeroen Duvergé namens de Friese wooncorporaties. ,,Anders wordt straks voor ons beslist. We zijn door het gebruik van fossiele brandstoffen gewend geraakt aan relatief goedkope energie. Het betaalbaar houden van woonlasten met een andere vorm van warmte en elektriciteit is een grote opgave. Maar als we niks doen, lopen de kosten alleen
maar op.”

Er zijn in Friesland al zo’n vijftig lokale energiecoöperaties, het aantal Duurzame Dorpen bedraagt 149. ,,En we hebben veel bedrijven en overheden die koploper zijn op gebied van duurzaamheid”, zegt Van de Vegte. ,,Maar met alleen koplopers red je het niet. Daarom zitten bij de FEA ook de huurders aan tafel, via de Bewonersraad. En de boeren, via LTO. Het moet een gemeenschappelijk proces zijn. Ik zeg tegen bestuurders: gebruik ons om veel meer mensen te bereiken. De energiestrategie is veel meer een sociale dan een technische uitdaging.”

Voor vandaag is het eerste webinar van de RES-regiegroep (met daarin ook Van de Vegte) voor leden van het algemeen bestuur van het Wetterskip, raads- en Statenleden en colleges van gemeenten gepland. De FEA deelt deze maand ook de eigen visie met gemeenten. De ambities en doelen van alle FEA-organisaties vormen de bijdrage voor de definitieve RES, waarna een uitvoeringsorgaan met
overheden en maatschappelijke organisaties aan de slag kan.

 

(LC 10.11.20)

Lees verder

Verkiezingsprogramma VVD over wonen

09-11-2020

De VVD heeft haar voorlopige verkiezingsprogramma gepubliceerd. Hieronder staan de belangrijkste punten die met wonen en huren te maken hebben.

  • Om de bouw te stimuleren, wil de VVD een bouwfonds om grote bouwprojecten en grootschalige vernieuwing in wijken vanuit overheid te ondersteunen. Ook meer locaties, meer regie overheid (vooral naar gemeenten)
  • Meer nieuwe sociale huurwoningen, door woningbouwcorporaties die meer woningen bouwen een korting op de verhuurderheffing te geven. De VVD past de verhuurderheffing aan, zodat het voor corporaties meer loont om dure woningen te verkopen en daarvoor goedkope woningen in de plaats te bouwen. 
  • Lagere huur voor huurders bij woningcorporaties. De maximale huurprijs voor huurders met een laag inkomen bij woningcorporaties gaat omlaag naar de norm voor een passende huur (passend toewijzen). We zetten hiervoor de huidige eenmalige verlaging om in een permanente verlaging
  • Scheefwoners uit sociale huur: door driejaarlijkse inkomenstoets voor bewoners van sociale huurwoningen om te kijken of een huurder nog recht heeft op een sociale huurwoning. Een huurder met een (te) hoog inkomen of vermogen krijgt twee jaar om een alternatieve woning te vinden. Zo komen meer sociale woningen beschikbaar voor mensen met een laag inkomen.
  • Meer private investeringen in middenhuurwoningen. De VVD past het puntenstelsel voor huurwoningen (woningwaarderingsstelsel) alleen nog toe op woningcorporaties, zodat het voor investeerders zoals pensioenfondsen aantrekkelijk is te investeren in het middensegment. Zittende huurders houden uiteraard hun huurbescherming.
  • Strikte handhaving op het illegaal doorverhuren van sociale huurwoningen. We pakken organisaties die hierin bemiddelen of die inkomensverklaringen vervalsen strafrechtelijk aan.
  • Tijdelijke huisvesting voor migranten met een verblijfsvergunning. Zij verblijven op regionale integratielocaties tot zij zijn ingeburgerd. Daarna kunnen zij zich pas inschrijven voor een sociale huurwoning. Er komt een verbod voor gemeenten om statushouders voorrang te geven bij het toewijzen van sociale huurwoningen.
  • Voorrang bij de toewijzing van sociale huurwoningen voor mensen met een vitaal beroep, zoals agenten en verplegers. Daarmee kunnen gemeenten lokale personeelstekorten in vitale beroepen terugdringen.

Actief beïnvloeden?

  • De ledenvergaderingen van de lokale- en thematische netwerken en van de regio’s hebben vanaf zaterdag 7 november tot vrijdag 20 november 12:00 uur de mogelijkheid om amendementen in te dienen. Daarna zal het definitieve verkiezingsprogramma van de VVD worden gepubliceerd.

 

(201109 aedes.nl)

Lees verder

Woonmiljoenen naar Leeuwarder wijken en Noordoost

09-11-2020

Het geld gaat naar 16 wijken en 12 krimpgebieden in Nederland. Leeuwarden en Noordoost-Friesland profiteren van de extra 450 miljoen euro die minister Kajsa Ollongren (D66) uittrekt voor het opkalefateren van kwetsbare gebieden.

De Leeuwarder wijken aan de oostkant van de stad, zoals de Vlietzone, en krimpgebied Noordoost-Friesland krijgen geld dankzij het Woonakkoord dat Ollongren sloot met de PvdA en GroenLinks. Door nieuwbouw een impuls te geven, moet de leefbaarheid, duurzaamheid en veiligheid in deze gebieden omhoog.

De 450 miljoen euro is bedoeld voor vervanging van bestaande woningen door nieuwe woningen, voor ingrijpende verbouwingen en voor het opknappen van de openbare ruimte. Als de huizen tegelijk worden verduurzaamd, draagt dit bij aan het halen van de Nederlandse klimaatdoelstellingen en gaat de energierekening van huishoudens omlaag, meldt Ollongren in haar kabinetsbrief. Wethouder Hein de Haan is blij dat Leeuwarden geld tegemoet kan zien, ook al is nog onduidelijk hoeveel. ,,Dit is hoopvol nieuws!”, reageert De Haan.
De gemeente is al langer met het rijk in gesprek. Bijvoorbeeld over het plan dat bewoners en de gemeente aan het maken zijn voor de Vlietzone. Maar ook zijn de gemeente en het rijk aan het praten over de renovatieplannen in Heechterp en over de invulling van het Cambuurstadion waar straks nieuwe woningen moeten verrijzen.

De verdeling van de 450 miljoen euro wordt later dit jaar bekend. Gemeenten kunnen erop inschrijven. Ollongren wil het eerste deel komend voorjaar beschikbaar stellen. Het geld gaat naar in totaal 16 wijken en 12 krimpgebieden in Nederland. In het Noorden profiteren verder de wijk Groningen-Noord en de krimpgebieden Eemsdelta, Oost-Groningen en Het Hogeland.
Het Woonakkoord is een flinke impuls voor de bouwsector. Deze sector kan weer vooruit sinds het kabinet heeft besloten dat bouwactiviteiten niet meer meetellen in de stikstofuitstoot. Starters jonger dan 35 jaar worden vrijgesteld van overdrachtsbelasting. De
huurverhoging wordt gemaximeerd op 1 procent, ook voor huurders in de sector.

Het pakket kwam tot stand na stevige onderhandelingen met oppositiepartijen GroenLinks en de PvdA. Fractieleider Lodewijk Asscher is in zijn nopjes. ,,De huurstijging moet aan banden worden gelegd, ook alleenstaanden hebben recht op een sociale huurwoning en er moet veel meer geïnvesteerd worden in kwetsbare wijken en krimpregio’s. Dat hebben we samen met GroenLinks afgedwongen bij het kabinet.”

 

(LC 07.11.20)

Lees verder

HEERENVEEN | Woontoren met 92 sociale huurappartementen

09-11-2020

De nieuwe woontoren aan het Burgemeester Kuperusplein wordt van WoonFriesland. Dit verhuurbedrijf laat het voormalige postkantoor slopen, waarna nieuwbouw volgt. In de toren komen 92 sociale huurappartementen. Burgemeester en wethouders van Heerenveen vergaderen in december voor het eerst over het plan. In het voorjaar mag de gemeenteraad zich er vervolgens over uitlaten.

De sloop van het oude postkantoor kan aan het einde van de zomer van 2021 beginnen, geeft WoonFriesland aan, als alle inspraak- en aanbestedingstermijnen tenminste soepel worden doorlopen. De bouw start vervolgens in november of december. Over het investeringsbedrag doet het woonbedrijf geen uitspraken. Dat is marktgevoelige informatie bij de aanbesteding.
,,Het is een belangrijk project’’, geeft wethouder Jaap van Veen aan. ,,Wij hebben hier samen met WoonFriesland hard aan gewerkt. In de sociale huursector is schaarste. De wachtlijsten worden langer. De gemeenteraad heeft daar ook vaak aandacht voor gevraagd, en terecht. Daarom ben ik zo blij met dit plan.’’

Van Veen hoopt dat er na de bouw doorstroming plaatsvindt op de huizenmarkt. ,,Deze woontoren is bedoeld voor jong en oud, voor starters en senioren. Als er ouderen naartoe verhuizen, komen hun huizen weer vrij. Je wilt de markt zo toch een beetje sturen. Met een aantrekkelijk project gaat dat beter. Wij verleiden mensen als het ware naar het centrum te gaan. Daar zijn ook de voorzieningen.’’
Tegelijkertijd zijn er ideeën om onder het Kuperusplein een grote parkeergarage aan te leggen. Dit moet nog beter onderzocht worden, vertelt Van Veen. Het plein is nu al een parkeerterrein. De kans bestaat dat er een parkeerlaag bijkomt, al dan niet in combinatie met een park. ,,Dat is het mooist. Maar het kost ook geld.’’

Met een nieuwe parkeergarage kan Heerenveen de ‘parkeerclaim’ afkopen van vrijwel alle nieuwe woonprojecten in het centrum. Regels schrijven voor dat er in een straal van 500 meter van een nieuwe woning genoeg parkeerruimte moet zijn. Een andere optie hiervoor is het P2-terrein bij het Abe Lenstra-stadion, achter appartementencomplex La Ronduite.

Lees verder

Opgesloten in het noorden

09-11-2020

De huizenprijzen in Noord-Nederland lopen steeds verder uit de pas bij die in de rest van het land. De kansen voor noorderlingen om in de Randstad te kunnen wonen en werken nemen af.

Stel, je bent net afgestudeerd aan de Rijksuniversiteit Groningen of de NHL Stenden Hogeschool in Leeuwarden en hebt een mooie baan gevonden in Utrecht. Met je aanvangssalaris is niks mis. In het Noorden zou je daarmee een starterswoning kunnen bemachtigen maar voor een koophuis of vrije sector huurwoning in of rond Utrecht verdien je te weinig – en voor een sociale huurwoning te veel. „Voor studenten wordt het steeds moeilijker om na hun studie de stap te wagen naar een van de grote steden in het westen van het land”,
beaamt Paul Elhorst, hoogleraar ruimtelijke econometrie aan de Rijksuniversiteit Groningen (RUG). „Sommigen zien er daarom vanaf.”
Jongeren zijn vaak flexibel ingesteld, relativeert hij meteen. Die hebben geen kinderen en zijn best bereid om een tijd klein te wonen of eventueel met leeftijdsgenoten een huis te delen. In hun studententijd zijn ze niet anders gewend.

„Vaak hebben ze een netwerk, waardoor ze mensen kennen in de grote steden en via via – al is het maar tijdelijk – onderdak kunnen regelen. Moeilijker wordt het voor mensen vanaf een jaar of 40 met een gezin. Die kunnen zo’n stap vanuit het Noorden tegenwoordig bijna niet meer maken.”

AFZIEN
Voor wie in het midden van Nederland woont – zeg maar in een gebied van Zwolle tot Dordrecht en van Alkmaar tot Eindhoven – is de noodzaak tot verhuizen bij het wisselen van een baan minder groot. Alles is in ruim een uur te bereizen. Als je in Arnhem woont, kun je gerust dagelijks op en neer naar je werk in Leiden. Een Rotterdammer kan zonder problemen een baan accepteren in Apeldoorn zonder te
hoeven verhuizen. Vanuit Noord-Nederland is dat een stuk moeilijker. Er zijn genoeg noorderlingen die meerdere keren per week op en neer rijden naar Schiphol, maar zelfs vanuit Heerenveen is dat afzien. Zeker met een gezin is dat eigenlijk niet te doen.
Idealiter moeten ze met zulke lange reisafstanden verhuizen voor hun werk. Als ze al iets kunnen vinden, dan betalen ze daarvoor een hoge prijs.

Neem twee vergelijkbare huizen die nu op Funda staan: allebei ruime twee-ondereen-kap woningen met een tuin. Beide gezinshuizen zien er vergelijkbaar uit. De ene staat aan de Hertenlaan in Assen (69.000 inwoners), de ander aan de De Genestetlaan in Zeist (65.000 inwoners). Verschil is dat de woning in Assen 369.000 euro kost en het huis in Zeist 650.000 euro. Pardon? Ja, u leest het goed. Zo’n bedrag is in Zeist vrij courant voor dergelijke huizen. Bij starterswoningen is het niet anders. Een driekamerappartement van 60
vierkante meter aan de Nieuwe Sint Jansstraat in Groningen heeft een vraagprijs van 250.000 euro. Voor één van 72 vierkante meter aan de Westerplantage in Leeuwarden wordt 239.500 euro gevraagd. Best pittig voor zulke kleine ruimtes. Maar aan een soortgelijke woning aan de Tolstraat in de Amsterdamse Pijp hangt een prijskaartje van 450.000 euro. Dat is voor gewone stervelingen niet te betalen.

SLAPEND RIJK
Dat is niet altijd zo geweest. Via de statistieken van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) kunnen we teruggaan tot 1995. De verkoopprijzen lagen destijds veel minder uit elkaar dan nu. In dat jaar betaalde je voor een gemiddelde woning in Assen omgerekend 75.000 euro. Daar lachen we nu om. Maar nog opmerkelijker: in Den Haag tikte je voor zo’n huis 74.000 euro af.
In 2019 zijn die bedragen gestegen tot respecti evelijk 229.000 euro en 324.000 euro. Met andere woorden: was een huis in 1995 in Assen ongeveer even duur als een in Den Haag. Bijna een kwart eeuw later is de woning in Den Haag bijna een ton meer waard geworden.
Het verschil is navenant met andere provinciehoofdsteden. In Den Bosch stegen de huizenprijzen in diezelfde periode van 100.000 naar 333.000, in Haarlem van 83.000 naar 418.000, in Zwolle van 85.000 naar 293.000 euro. De eigenaren zijn slapend rijk geworden.

Een completer inzicht biedt de gemiddelde prijs per vierkante meter. Het is geen verrassing dat je de hoogste vierkantemeterprijs betaalt in Amsterdam (6016 euro), gevolgd door een stoet aan Hollandse villadorpen in Het Gooi en de duinen. De laagste vierkantemeterprijs tref je in Pekela (1583), gevolgd door andere Groninger, Drentse en Friese gemeenten plus enkele uit Limburg. Het verschil tussen de duurste en goedkoopste bedraagt bijna een factor 4. Vorig jaar constateerden het CBS en het Kadaster al dat het prijsverschil tussen gemeenten
met de laagste en hoogste gemiddelde koopprijs nog nooit zo groot is geweest.

GOLFBEWEGING
Volgens Michiel Daams, universitair hoofddocent vastgoedkunde aan de RUG, is er over de tijd gezien altijd sprake van een golfbeweging in de woningmarkt. In de jaren 70 en 80 liepen de grote steden leeg, bijgevolg zakten de huizenprijzen. In de jaren tachtig behoorden de huizenprijzen in Amsterdam zelfs tot de laagste van het land. Aan het eind van het decennium begonnen de prijzen in de grote steden
weer op te lopen, terwijl die van de rest van het land er vertraagd achteraan hobbelden. Koopwoningen zijn op te vatten als vermogens, redeneert Elhorst. Het is naast pensioen vaak het grootste bestanddeel van het vermogen van mensen. Als je afgaat op de WOZ-waarden van koophuizen, dan hebben noorderlingen gemiddeld heel wat minder eigen vermogen dan inwoners van andere delen van het land. En
eigen vermogen verschaft vrijheid.

TWEEDELING
De invloedrijke Franse econoom Thomas Piketty beweert dat niet zozeer inkomensverdeling maar vermogensopbouw verantwoordelijk is voor een toenemende tweedeling in de samenleving. Koophuizen komen via nalatenschappen terecht bij volgende generaties. Zo accumuleert rijkdom sneller in gebieden met duurdere huizen dan in streken waar ze goedkoper zijn. Het is geheel in lijn met de door Piketty waargenomen trend dat de rijken alsmaar rijker worden, mede omdat de vermogensbelasting vergeleken met de
inkomensbelasting veel lager is. Het voert Elhorst te ver om te concluderen dat het Noorden mede door de lage huizenprijzen in welvaart steeds verder afdrijft van de rest van het land. „Ook in het Noorden zijn er grote verschillen tussen arm en rijk. Maar ontegenzeglijk neemt het verschil in vermogens toe”, concludeert hij.
Ook Daams erkent dat er een toenemende kloof is. Volgens hem is de overheid daar medeschuldig aan. Die heeft het afgelopen decennium simpelweg te weinig grond uitgegeven voor nieuwbouw rond de grote steden. „Door de schaarste is de druk op de woningmarkt groter geworden. Dat vertaalt zich in alsmaar hogere woningprijzen. Voor de kopers is het eigenlijk een vorm van ‘belasting’ die ze
moeten betalen.”

BUITEN BEREIK
Het woningbeleid van de overheid is volgens Daams ernstig tekortgeschoten. Het opdoeken van het ministerie van VROM (Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu) in 2010 is daarvan een symptoom. Verder noemt hij het terugschroeven
van de activiteiten van woningcorporaties. Die mogen alleen nog bouwen voor de allerlaagste inkomensgroepen en niet meer voor de middeninkomens. „Als de overheid de bouw voor deze groepen meer had gestimuleerd, dan zouden de woningprijzen niet zo hard zijn gestegen.”
Elhorst wijst erop dat het voor de gelukbeleving niet veel uitmaakt. De huizenprijzen in Amsterdam zijn mede zo hoog, omdat er veel voorzieningen zijn: een grachtengordel, een luchthaven, bedrijven, bioscopen, theaters, musea, restaurants, een voetclub die Champions League speelt. En de huizenprijzen in Oost-Groningen zijn mede zo laag bij gebrek aan dergelijke voorzieningen. „Maar als je daar geen behoefte aan hebt, kun je even gelukkig zijn in Oude Pekela als in Amsterdam.”

Maar er is wél een belangrijk verschil. Veel Assenaren met een modaal inkomen kunnen nooit in hun leven een huis van 650.000 euro in Zeist kopen. Omgekeerd kunnen Zeistenaren wel terecht in het Noorden, zelfs voor een ‘koopje’. De Zeistenaren kunnen zich in Nederland bijna overal vestigen waar ze willen, de modale Assenaren zitten min of meer opgesloten in Noord-Nederland. De rest van het land ligt zo goed als buiten hun bereik. Wie gelukkig is in Assen, zal erom lachen. Hij ligt er geen seconde wakker van. Degene die voor zijn werk vanuit Assen met zijn gezin naar Zeist moet verhuizen, heeft wel een probleem. Hij zal genoegen moeten nemen met een piepklein
woninkje of de felbegeerde baan moeten laten schieten.

ONTSNAPPEN
Jongeren moeten zich volgens Elhorst niet door de hoge woonlasten laten afschrikken. „Als ze verder willen komen in de wereld moeten ze proberen te ontsnappen aan de regio. Het maakt niet uit of ze daarmee de krimpproblematiek versterken. Dat is dan maar zo. Je kunt ze beter proberen helpen te vertrekken, dan ze proberen tegen te houden.” De huizenprijzen in het Noorden zijn ongeveer een kwart eeuw geleden op achterstand gekomen van die in de grote steden in het Westen en daarna geleidelijk ook van die in de rest van het land. Wie weet hoe we het weer gaan inhalen, mag het zeggen. Maar soms gebeurt er iets onverwachts. Elhorst: „Door Covid-19 gaat de wereld er ineens heel anders uitzien. Dat zou de trek naar de grote steden best eens kunnen tegengaan, waardoor de huizenprijzen daar weer
gaan zakken.”

(LC 07.11.20)

Lees verder

Een lagere energienota zonder hogere huur

09-11-2020

De Green Deal biedt enorme kansen voor Friezen die hoge energielasten
hebben, maar geen middelen voor verduurzaming van hun woning. Met
geld uit Brussel is dit hét moment voor rijk en regio om opknap van
woningen tot topprioriteit te maken.
Voor de PvdA in Fryslân en het Europarlement is het volstrekt helder dat
er enorme kansen liggen om met Europese gelden woningen te gaan
verduurzamen voor Friezen die nu worstelen met hun maandelijkse
energierekening. Eind dit jaar komt gedeputeerde Sander de Rouwe met
een eerste overzicht van middelen uit Europese fondsen waarop Fryslân
kan rekenen. Daar hoort wat ons betreft ook subsidie voor het
verduurzamen van woningen bij.

Daar is bovendien voldoende aanleiding voor. Meer dan een half miljoen
Nederlanders kunnen hun energierekening niet of nauwelijks betalen. En
dat cijfer stijgt alleen maar, zo blijkt uit onderzoek van adviesbureau
Ecorys. Daar komt bovenop dat zeker een kwart van de
woningcorporaties niet over voldoende middelen beschikt om hun
huidige woningen beter te isoleren, en zo de energiekosten te drukken.
Zo zagen ook veel Friezen hun huur dit jaar harder stijgen dan ze gewend
waren, omdat hun corporatie gaat investeren in het verduurzamen van
hun woning.

Hoewel een dergelijke woningrenovatie de energiekosten behoorlijk kan
drukken, leidt het opknappen van de woning vaak tot een huurverhoging
die in euro’s hoger ligt dan de daling van de energierekening. Hierdoor
komen gezinnen met weinig inkomen in de problemen. Het
verduurzamen van bestaande woningen is dé oplossing om de
energienota te verlagen en gelijktijdig klimaatverandering tegen te gaan.
Maar wij willen niet dat huurders hun woonlasten vervolgens zien
stijgen, met name als ze wonen in een sociale huurwoning.

Renovation Wave
Het was Eurocommissaris Frans Timmermans die met een plan kwam om
alle gebouwen in Europa te verduurzamen. Hij gaf het de pakkende naam
Renovation Wave , oftewel verduurzamingsgolf.
Timmermans is founding father van de Green Deal, het grote project om
Europa klimaatneutraal te maken in 2050. Deze verduurzamingsgolf past
perfect in deze plannen voor een duurzaam Europa. In Europa zijn
gebouwen namelijk verantwoordelijk voor 40 procent van het
energieverbruik en dragen tot 36 procent bij aan de totale uitstoot van
broeikasgassen. Renoveren is daarmee een belangrijke pijler onder de

Europese klimaatdoelstellingen.
Hiervoor kunnen verschillende EU-fondsen worden ingezet, bijvoorbeeld
het corona-herstelfonds. Nederland kan in totaal aanspraak maken op
5,5 miljard euro uit deze pot. Hier kan de renovatie van woningen en
openbare gebouwen, zoals ziekenhuizen en scholen, heel goed in
meegenomen worden. Het verduurzamen van gebouwen kan tot wel
160.000 extra banen opleveren in Europa. Dit is een kans die we voor
onze bouwsector met beide handen moeten grijpen.

De PvdA roept de Nederlandse overheid en de regio’s daarom op om de
Europese verduurzamingsgolf te omarmen en prioriteit te geven aan de
verduurzaming van sociale huurwoningen en openbare gebouwen. Laten
we hier als Fryslân in voorop lopen.
Agnes Jongerius is Pvda-europarlementariër en Jaap Stalenburg is Fries
Statenlid voor de PvdA.

(FD 07.11.20)

Lees verder

SNEEK | Energiecoach vaak voor dichte deur

09-11-2020


Weinig tot geen behoefte aan advies voor energiebesparing
De proef met energiecoaches van de gemeente Súdwest-Fryslân is
tot nu toe weinig succesvol. Er is weinig tot geen animo onder
huishoudens om mee te doen. De coaches geven huishoudens advies om
energie te besparen.

Met de proef wil de gemeente het verbruik van energie in de gemeente
verminderen. De energiecoaches, opgeleid door het bedrijf Hofman
Interactief in Leeuwarden in opdracht van de gemeente, kijken hoe
huishoudens energie kunnen besparen en geven daarover een advies.
‘Soms is het al genoeg om de kachel een graad lager te zetten, of helpt
het al als je led-lampen of tochtstrippen neemt.’ Als de huishoudens wat
meer geld te besteden hebben wordt ook berekend of zaken als
isolatiemaatregelen en zonnepanelen uit kunnen.

De gemeente wil met de pilot onder meer kijken hoe de doelgroep wordt
bereikt, en hoe de huishoudens gemotiveerd kunnen worden om aan de
slag te gaan met energiebesparing. Volgende maand moet er een
antwoord op die vragen zijn. Op basis daarvan wordt gekeken hoe het
project volgend jaar verder moet.

Dichte deur
Tot nu toe lijken de inwoners van de gemeente nog weinig enthousiast,
schrijft het college van B en W. ‘Tot onze verbazing is er helaas nog geen
respons op verschillende pogingen tot het werven van huishoudens’,
schrijft het college. Het is voor de coaches lastig om achter de voordeur te
komen, en het coronavirus heeft dat verder bemoeilijkt.

De gemeente gaat daarom extra inspanningen inzetten. Zo wordt de actie
onder de aandacht gebracht bij de afnemers van de voedselbanken, en
worden via het Sociaal Collectief flyers verspreid. Raadslid Harmen de
Wind (onafhankelijk) wordt gevraagd om via het Steunpunt
Uitkeringsgerechtigden mensen te bereiken. Hij is aan dit steunpunt
gelieerd.

(FD 07.11.20)

Lees verder

HEERENVEEN | Woonvisie

09-11-2020

In het centrum van Heerenveen moet meer woonruimte komen, vindt de gemeente. ‘Dáár zijn de voorzieningen. En zo wordt het levendiger.’ Er liggen veel plannen klaar.

Het gebeurde vlak voor de zomerstop. Onder de niet al te sexy werktitel
‘Addendum op de Woonvisie’ besloot de Heerenveense gemeenteraad eind juni
het woonplan 2015-2020 met ten minste twee jaar te verlengen. Maar wel met een
paar aanvullingen en nieuwe regels. En die blijken grote gevolgen te hebben.
In de aanvullingen wordt wonen in het centrum van Heerenveen veel meer
benadrukt, zegt wethouder Jaap van Veen. ,,Daar ligt momenteel onze focus. In de
eerdere woonvisie was dit onvoldoende geregeld. Bij het maken en beoordelen
van plannen gaat het centrum nu echt voor.’’ Hiervoor pleitte vorig jaar ook de
Burgertop (G1000) in Heerenveen. Voor de omliggende dorpen is even iets minder
aandacht, al wordt er ook in de centra van Akkrum en Jubbega geïnvesteerd.

Als gevolg van het besluit in juni zijn veel plannen na de zomer in een
stroomversnelling gekomen, vertellen Van Veen en gemeentelijk projectleider Jan
Westrik. Zo liggen er voor het centrum vijf concrete initiatieven klaar. Het meest in
het oog springend is de bouw van een grote woontoren aan het Burgemeester
Kuperusplein, op de plek van het oude postkantoor. In de toren (zie kader) komen
92 woningen.
De andere vier projecten zijn vooral appartementencomplexen, soms met een of
twee vrijstaande woningen erbij om het plan rendabel te maken. Er verschijnen
wooncomplexen aan de K.R. Poststraat (18 appartementen en 1 woning), de
Nieuwstraat (35 appartementen en 2 woningen), de Kerkstraat (voormalige
discotheek De Muis, 17 appartementen) en de Van Riesenstraat (9 woningen). Al
deze projecten kunnen binnenkort van start.

Dat is niet alles. Tevens wordt gewerkt aan een plan aan de Gedempte Molenwijk.
Het gaat hier om een inpandige verbouwing. Wel krijgt het bestaande gebouw er
een extra laag bij op. In het pand komen straks 14 (huur)appartementen.
Daarnaast zijn her en der in het centrum woningen beschikbaar gekomen boven
winkels, zoals boven de Kruidvat en de Wibra aan de Dracht en de Pleinweg.
Daarnaast is vrij recent aan het Breedpad een project opgeleverd van woonbedrijf
Accolade met 16 eengezinswoningen.

In een iets ruimere cirkel telt ook het ‘Polenpand’ aan het Stationsplein mee.
Samen met de buurt en met de eigenaar van het gebouw, waarin nu nog
voornamelijk Poolse arbeidsmigranten wonen, ontwikkelt de gemeente
nieuwbouwplannen voor deze plek. Dat duurt echter nog even.
,,Die eerste vijf projecten zijn heel concreet’’, zegt projectleider Westrik. ,,De rest
ook wel, maar bijvoorbeeld de Gedempte Molenwijk is geen nieuwbouw maar
verbouw van een bestaand pand. Hieraan wordt een bouwlaag toegevoegd.’’ En
het Stationsplein ligt voor de gemeente feitelijk niet in het centrum.

,,Hoe dan ook: er gebeurt van alles’’, filosofeert wethouder Van Veen nog even
verder. ,,Wat wonen betreft kijken wij ook naar de randen van de Dracht en naar
het Molenplein, waar nu retailpanden leegstaan. Dan moet je denken aan de orde
van grootte van de Nieuwstraat en niet aan die van het oude postkantoor. Dus
eerder een plan met 35 dan met 90 appartementen.’’
I
n 2016 kreeg Heerenveen van de provincie 1313 ‘wooneenheden’ toegewezen.
Die golden voor een periode van tien jaar. ,,Wij hadden destijds niet specifiek een
doel daarbij voor het centrum. Nu is die focus er wél’’, zegt de wethouder.
In de periode 2016-2020 zijn er ongeveer 300 woningen gebouwd. Op de teller
staan dus nog 1000 wooneenheden. Hiervan wil de gemeente tussen 2020 en
2026 zo’n 300 gebruiken voor het centrum. Naast Jubbega, Nieuwehorne en
Tjalleberd slokt met name de Heerenveense wijk Skoatterwâld de rest van het
quotum op. In het centrum van Heerenveen moeten vooral sociale huurwoningen,
huurhuizen in de vrije sector (boven 737 euro huur) en koophuizen in het
middensegment (150.000 tot 300.000 euro) komen.

Ontwikkelaars en bouwbedrijven willen wel, merkt Van Veen. ,,Het is mooi dat zij er
instappen, zeker in deze tijd. En dat zij openstaan, ook al is dat officieel niet altijd
verplicht, voor overleg met de buurt. Zoals over het rendement van zonnepanelen
van de buren van een nieuwbouwplan – als je ergens iets hoogs gaat bouwen en
de panelen ineens in de schaduw komen te staan. Dan compenseert de
ontwikkelaar voor het rendementsverlies. Tja, bouwen in het centrum is complex.’’

De gemeente zelf luistert eveneens. Zo krijgt het nieuwe appartementencomplex
aan de K.R. Poststraat straks niet vier maar drie lagen. ,,Om die reden hebben wij
zelfs een andere ontwikkelaar genomen. We hebben geluisterd naar de buurt.’’

 

(LC 07.11.20)

Lees verder

Meer huizen nodig door bevolkingsgroei

07-11-2020

Om Nederlanders de komende jaren een dak boven het hoofd te kunnen bieden, moeten er fors meer woningen bij komen.

Voor de komende vier jaar rekenen onderzoekers van het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) erop dat er jaarlijks 95.000 woningen moeten worden gebouwd. Het bouwtempo ligt nu nog op zo'n 60.000 woningen per jaar. Dat er in hoog tempo moet worden bijgebouwd, komt volgens het EIB door de sneller dan verwachte bevolkingsgroei. De komende kabinetsperiode dijt de Nederlandse bevolking jaarlijks met 80.000 personen uit, voornamelijk door immigratie. Dat is meer dan de jaarlijkse groei van 60.000 mensen die het Centraal Bureau voor de Statistiek eerder voorspelde. Het EIB neemt het aantal woningen dat gesloopt moet worden meer in de berekeningen.

Lees verder

Plannen voor stichting nieuwbouwwoningen

07-11-2020

Het kabinet maakt plannen om een stichting op te richten die nog te bouwen nieuwbouwwoningen opkoopt als de vraag wegvalt.
Op die manier kunnen woningbouwprojecten doorgaan, ook als de vraag naar nieuwe woningen even wegvalt door de coronacrisis. Minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken) meldt aan de Tweede Kamer dat ze nog niet zeker weet of ze tot zo’n ‘bouwgarantie’ zal besluiten.

De vraag naar woningen valt nu nog niet weg, merkt de bewindsvrouw op. Maar
als dat door de coronacrisis wel zal gebeuren, moet dat geen effect hebben op de
woningbouw. Door de groei van de bevolking zal het tekort aan woningen de
komende tijd alleen maar groter worden. Het bouwen van nieuwe huizen kan
alleen als er genoeg animo is. Als 70 procent van de nog te bouwen woningen is
verkocht, kan de bouw van start. Als het ernaar uitziet dat dit niet gaat lukken, kan
de stichting een ‘afnamegarantie’ geven van de te bouwen woningen die nog niet
verkocht zijn, zodat het nieuwbouwproject wel van start kan.
De stichting koopt deze gebouwen met een korting en de projectontwikkelaar is de
stichting een vergoeding verschuldigd. De projectontwikkelaar moet proberen deze
woningen voor de bouw alsnog te verkopen.

(LC 07.11.20)

Lees verder

Akkoord: minder huurstijging, 450 miljoen voor leefbare wijken

06-11-2020

Het kabinet heeft de woonplannen voor 2021 aangepast. De huurverhoging in de vrije sector wordt beperkt tot het inflatiepercentage plus 1 procent daarbovenop. Ook komt er 450 miljoen euro vrij voor de verduurzaming van leefbare wijken en houden alleenstaanden gemakkelijker toegang tot een sociale huurwoning.

De oppositiepartijen PvdA en GroenLinks hebben een definitief akkoord bereikt met de ministers Ollongren van Wonen en Hoekstra van Financiën.

Lees verder

BUITENPOST | Verwachte krimp spagaat voor woningbouw

31-10-2020

De grote vraag naar huizen en de verwachte bevolkingskrimp leiden tot een ‘spagaat’ op de woningmarkt in Achtkarspelen, zo staat in de woonvisie.

De komende jaren staan vooral in het teken van het bouwen van woningen, zowel voor eigen inwoners als voor nieuwkomers, die aangetrokken worden door de ligging van Achtkarspelen midden tussen Leeuwarden en Groningen. Tegelijkertijd wil de gemeente ervoor waken te veel huizen te bouwen. Ondanks de huidige woninghonger, krimpt het aantal inwoners van Achtkarspelen al jaren licht. Er
wonen 270 mensen minder dan tien jaar geleden.

De vraag naar huizen blijft wel stijgen, doordat het aantal huishoudens steeds groeide. Hierbij gaat het om bijvoorbeeld bewoners zonder partner. De verwachting is dat op de langere termijn ook het aantal huishoudens zal dalen, waardoor er minder huizen nodig zijn.
Woningcorporaties in de gemeente houden daar al rekening mee en slopen op sommige plekken meer woningen dan ze er bouwen. De gemeente wil de komende jaren nog wel bijbouwen, maar stimuleert ook de komst van tijdelijke woningen zoals tiny houses.

Dit wordt de ‘spagaat’ genoemd: nu zijn er extra huizen nodig, maar later waarschijnlijk niet meer. De gemeente wil de komende jaren vooral inzetten op appartementen voor één of twee personen. Hier is behoefte aan, vooral onder senioren. Als die hun eengezinswoning verlaten, biedt dat weer kansen voor gezinnen.
Een alternatief naast nieuwbouw, is om bestaande, grotere huizen waar mogelijk om te vormen tot kleine wooneenheden.

 

(LC 30.10.20)

Lees verder

LEEUWARDEN | Overspannen van mysterieus bromgeluid

31-10-2020

,,Alsof er een vrachtwagen in de tuin staat te ronken’’, zegt Femke Beens.

Femke Beens heeft al tijden last van een bromgeluid in haar flat. Onderzoek van woningbouwvereniging Elkien leverde vooralsnog niks op. Intussen is de vrouw de wanhoop nabij. Femke Beens (70) woont sinds 2016 samen met haar man Marginus (75) op de begane grond van een flat in de Leeuwarder wijk Bilgaard. Aanvankelijk met veel plezier.

De problemen begonnen na de renovatie in 2018, toen er onder meer dubbele beglazing kwam en de kozijnen werden vervangen. ,,Omdat het nu zo goed is geïsoleerd, kan het geluid dat binnenkomt er niet meer uit’’, zegt Beens. Het is een constant bromgeluid dat ze hoort. ,,Dat begint ’s morgens om half 5 al. Alsof er een vrachtwagen in de tuin staat te ronken, zo overheersend’’, vertelt de vrouw in de vierhoogflat. Het merkwaardige is, anderen horen, los van de zachte geluiden van het langsrijdende verkeer, niks, en ook haar echtgenoot hoort het geluid niet.
Het gaat waarschijnlijk om lage tonen die ze hoort, waarvan bijna 10 procent van de bevolking last van heeft, bleek in 2018 uit een rapport van het RIVM. Als gevolg van het bromgeluid ontwikkelde Beens fysieke klachten. ,,Ik loop rond alsof ik dronken ben. Ik moet me vasthouden aan mijn rollator, anders zou ik voortdurend omvallen’’, vertelt de aan Parkinson lijdende vrouw.

Ze kaartte het probleem aan bij woningcorporatie Elkien die onderzoek deed naar het geluid. Medewerkers hoorden evenwel geen bromtoon. Uit geluidsmetingen van het Noordelijk Akoestisch Adviesburo in Assen bleek dat op bepaalde momenten sprake is van een 100 herz-geluid dat als hinderlijk kan worden ervaren. Volgens detailmetingen was het geluid afkomstig uit de keuken, van het centrale afzuigsysteem.
,,We hebben toen zowel het centrale afzuigsysteem als ook het CO2 gestuurde ventilatiesysteem in de woning van mevrouw uitgezet maar ze bleef ook op die momenten de hinderlijke tonen horen’’, meldt Baukje Bergsma van Elkien.

De werkelijke oorzaak van de klachten werd dus niet gevonden. Beens is er inmiddels moedeloos van. ,,Het beheerst mijn leven, ik ben er kapot van. De klachten van Parkinson kan ik onderdrukken met medicijnen, maar dit geluid ondermijnt me gewoon.’’
Een mogelijkheid is nog dat het geluid afkomstig is van een transformatorhuisje van Liander naast de flat op het Dulfplein. Onderzoek zou dit moeten uitwijzen.

Onlangs kreeg Beens te horen dat de corporatie hier geen geld meer aan zal besteden. ,,Dus hangt het af van de bereidwilligheid van Liander.’’ Verhuizen, zoals een medewerker van Elkien opperde, is geen optie. ,,We willen hier graag blijven, het woont hier zo mooi. Bovendien hebben we het geld daar niet voor.’’

Volgens de vrouw hebben meerdere flatbewoners last van het geluid, al reageerde niemand op de oproep die ze ophing in de flat. Bergsma zegt dat nog steeds geprobeerd wordt om ,,samen met mevrouw de oorzaak van het geluid te herleiden en tot een passende oplossing binnen onze mogelijkheden te komen’’.

 

(LC 30.10.20)

Lees verder

LEEUWARDEN | Huizenbouw in kantoren

30-10-2020

Bijna de helft van de nieuwe woningen in Leeuwarden is vorig jaar gerealiseerd in voormalige kantoren, scholen, winkels en kerken.
In totaal zijn er in Leeuwarden op deze manier 610 nieuwe huizen gecreëerd. Dat is 48,1 procent van het totaal aantal nieuwe woningen, zo blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau van de Statistiek (CBS).

Leeuwarden is ook landelijk gezien een topper met woningbouw in bestaande panden. Op de stedenlijst bezet de Friese hoofdstad de vierde plek. Alleen in Rotterdam, Amsterdam en Den Haag liggen de aantallen hoger. De hoge positie door Leeuwarden is in 2019 enigszins vertekend door het Aegonproject. In het voormalige Aegon-kantoor zijn circa 500 appartementen gerealiseerd voor studenten.

Landelijk zijn vorig jaar 12.500 woningen gecreëerd in bestaande gebouwen. Bijna de helft hiervan is gerealiseerd in voormalige kantoorgebouwen. Die groep van 12.500 vormt bijna 13 procent van de totale nieuwbouw. In 2018 en 2017 lagen de
aantallen op circa 12.200 en 10.000.

Nieuwe huizen in bestaande gebouwen zijn volgens het CBS over het algemeen klein. Opvallend is daarnaast dat het veelal om huurwoningen gaat.

 

(LC 29.10.20)

Lees verder

BRITSUM | Vier nieuwe huizen

26-10-2020

Woningcorporatie WoonFriesland is recent begonnen met de bouw van vier rijtjeshuizen aan de Weversterp in Britsum. De bouw vergt
een investering van ongeveer acht ton. Er stonden drie woningen op deze locatie. Onderdelen van deze huizen worden elders hergebruikt. De
nieuwe huizen gaan naar verwachting begin 2021 in de verhuur.

 

(FD 24.10.20)

Lees verder

Onverkoopbare huizen Leegstand van duizenden huizen dreigt in Friesland

23-10-2020

Leegstand dreigt voor 3200 huizen in zuidwestelijk Friesland. Ze zullen de komende dertig jaar gesloopt moeten worden of omgebouwd tot een andere functie. Elders in de provincie roepen de cijfers ook zorgen op. Ronduit schrikbarend zijn de prognoses voor het noordoosten, waar in de periode tot 2050 ruim 5500 huishoudens verdwijnen.

Je zou het ‘de tweede krimpgolf’ kunnen noemen. De eerste krimpperiode leidde  tijdelijk tot leegstand in Noord-Friesland. Een tweede golf dreigt vanaf 2025 harder toe te slaan.

Bovenstaande cijfers zijn af te leiden uit een bevolkingsprognose, die het Provinsjehûs deze zomer naar buiten bracht. Het aantal Friezen stijgt nu al niet meer. Het aantal huishoudens zal over tien jaar ook gaan dalen, zo luidt de korte samenvatting. We moeten nog ruim 10.000 huizen bijbouwen. Daarna is het krimp wat de klok slaat.
Het rapport bevat een intrigerende waarschuwing: blijvende groei zit alleen nog op de Waddeneilanden en in grote kernen, vooral in Leeuwarden. In noordoostelijk Friesland zal de nieuwe krimp vanaf 2025 al voelbaar worden en na 2030 breidt de leegstand zich als een olievlek uit over bijna alle dorpen.

Het zijn cijfers die bijna niemand op dit moment lijkt te geloven. Bouwen, bouwen, bouwen, klinkt overal, want makelaars zien een ‘golf van Randstedelingen’ arriveren, terwijl de krapte op de woningmarkt tot forse problemen leidt.

Het is dan ook niet gek dat Friese politici op dit moment vooral aan bouwen denken. Sommigen geloven simpelweg niet in toekomstige krimp, anderen willen de ontwikkelingen bijsturen. In beginsel is daar weinig mis mee: het is de taak van politici om richting te geven aan ontwikkelingen.
In zijn opinieartikel in deze krant pleitte FNP’er Sijbe Knol dinsdag voor meer bouwruimte op het platteland. Zolang er nog nieuwe huizen nodig zijn, moeten dorpen naar eigen aard en schaal groeikansen kunnen benutten, stelt hij. Het is een sympathieke gedachte. Als het om kleine aantallen gaat, kan dit voornemen weinig kwaad.

Knol wijst ook op het idee dat Friesland in de toekomst een overloopgebied voor de Randstad wordt. Die bewering klinkt de laatste tijd heel vaak, onder andere uit de mond van makelaars. De snelle digitalisering maakt thuiswerken aantrekkelijk. Dan wordt een verhuizing naar Friesland voor veel Hollanders ineens verleidelijk. Of die verhuistrend doorzet, weet echter nog niemand. Bovendien werken andere
ontwikkelingen niet mee. Er sterven meer Friezen dan er geboren worden, terwijl vooral jongeren op grote schaal naar elders blijven vertrekken. Dat leidt tot sterke vergrijzing en uiteindelijk tot forse krimp. Zelfs een overvloedige golf Hollandse nieuwkomers kan die ontwikkeling niet zomaar compenseren.

Laten we de prognoses van het Provinsjehûs dus serieus nemen. Kleinschalige bouw op het platteland is prima, maar dan wel met een scherpe blik richting toekomst. De provincie moet grote woningbouwplannen afremmen om menselijk leed over twintig jaar te voorkomen. Niemand benijdt de duizenden eigenaren die dan vastgeketend zitten aan een onverkoopbare woning.

 

(LC 22.10.20)

Lees verder

WOLVEGA | Nieuwbouw in Wolvega, leegloop en vergrijzing in de andere dorpen

23-10-2020

Volgend jaar gaat de nieuwbouw van de Lindewijk deel twee in Wolvega van start. Dorpen in Weststellingwerf vrezen dat zij niet meer in beeld zijn voor nieuwbouw. ,,Maar jongeren willen hier ook blijven.”

Namens 21 van de 26 dorpen in Weststellingwerf uitte het bestuur van Plaatselijk Belang Nije-holtpade deze week via een brief en door in te spreken tijdens een commissievergadering z’n zorgen. ,,Als je als gemeente een bouwquotum hebt en je bouwt vervolgens 250 woningen in Wolvega, dan blijft er voor ons niets meer over”, vat Willem van de Water van Plaatselijk Belang de inbreng samen.
De leegloop in dorpen is iets wat al veel langer speelt. ,,Tegelijk horen we van jongeren dat ze graag in Nije-holtpade willen blijven”, zegt Van de Water. ,,Maar betaalbare huizen zijn hier niet. En als oudere inwoners hun boerderij willen splitsen, wordt dat ook tegengehouden omdat het quotum dan wordt overschreden. Zo is het niet gek dat dorpen leegstromen en vergrijzen.”

In Weststellingwerf mogen per jaar 45 woningen gebouwd worden. Hierover zijn afspraken gemaakt met de provincie. Fase twee van de Lindewijk in Wolvega zal minimaal tweehonderd en maximaal 250 woningen beslaan, zo is zeker. Toch bestrijdt wethouder Hanneke Zonderland dat De Lindewijk nieuwbouw in kleine kernen in de weg zit. ,,We smeren de bouw van de woningen over een paar jaar uit. Er staan dus niet in één jaar tweehonderd woningen op de teller.” Zonderland erkent dat er in kleine kernen weinig bijgebouwd wordt. ,,Dat staat los van de Lindewijk, maar heeft alles te maken met onze woningvisie voor de komende jaren. Die is weer gebaseerd op demografische verwachtingen in onze gemeente. Daarbij hebben we onze twee hoofdkernen Wolvega en Noordwolde aangewezen als groeiplaatsen. De dorpen niet. Maar dat betekent niet dat er helemaal niets bijgebouwd kan worden.”

Als voorbeeld noemt de wethouder het dorp De Hoeve, waar dorpsbewoners plannen maken om op een vrijgekomen perceel starterswoningen neer te zetten. ,,We roepen andere dorpen op hun plannen met ons te delen, dan zullen we die beoordelen”, zegt Zonderland. ,,Daar zitten wel voorwaarden aan. Zo moet het passen in het dorp en is het bouwen van een straat, laat staan een wijk, geen optie. Maar één tot drie woningen, daar valt over te praten.” 

Het steekt de verenigingen van plaatselijk belang vooral dat ze voor hun gevoel nooit hebben mogen meepraten over een woningvisie voor de gemeente waarop de bouw van De Lindewijk wordt gebaseerd. ,,Sterker nog: het woonbehoefte-onderzoek onder inwoners zou geheim zijn”, zegt Van de Water. Zonderland heeft inmiddels toegezegd dat iedereen die dat wil alsnog het onderzoek kan opvragen.
,,Maar dit onderzoek bevestigt wat er al in de woonvisie staat, dat we ons moeten richten op de kernen Wolvega en Noordwolde. En dat er meer en meer behoefte is aan woningen voor alleenstaanden en minder voor gezinnen. ,,Lindewijk 2 zal dan ook een andere opzet krijgen”, zegt de wethouder, ,,met hofjes en woningen op kleine percelen. Want daar ligt nog een behoefte voor de komende jaren.”

 

(FD 22.10.20)

Lees verder

Huurverhogingen beperken én meer huizen bouwen

23-10-2020

De minister wil particuliere huurverhogingen beperken, omdat ze vindt dat er te veel excessen zijn. Daarom wil ze dat huren jaarlijks met maximaal 2,5 procent verhoogd worden. Er zijn voor- en tegenstanders. Op 9 november is het debat over de woonbegroting. 

Lees verder

20-10-2020

Op Omrop Fryslân tv was vandaag aandacht voor de situatie van Friese huurders. De afgelopen jaren zijn huren gestegen en lopen wachttijden voor een huurwoning op. Onder andere komt dat door de verhuurdersheffing. Dit is een belasting voor corporaties. Ongeveer 3 á 4 maanden huur per jaar dragen zij af aan de schatkist. Geld waarmee corporaties anders meer nieuwe woningen hadden kunnen bouwen of onderhoud plegen.

Algemeen directeur Gert Brouwer was in de uitzending. Evenals huurder Janny Kole, tevens lid van de Regioraad van huurdersvereniging De Bewonersraad.
(het fragment start op 6:34) https://www.omropfryslan.nl/utstjoering/fryslan-hjoed-fan-20-oktober-2020-1700

 

Lees verder

De Bewonersraad op Omrop Fryslan

20-10-2020

Huurders onder kabinet Rutte slechter af

Vanochtend al heel vroeg was algemeen directeur Gert Brouwer van De Bewonersraad in de radio-uitzending van Omrop Fryslân. De laatste tien jaar zijn de huren steeds meer gestegen en worden de wachttijden voor een andere huurwoning langer. In de randstad is dat vele malen erger, De Woonbond kwam daarover gister met een analyse. Men stelt dat de positie van de sociale huurder onder de kabinetten Rutte de laatste tien jaar slechter is geworden. 


KLIK HIER voor het radio-interview

Gert Brouwer: "Het probleem doet zich vooral voor in de grotere plaatsen. "Kijk naar Drachten, Heerenveen, Leeuwarden en Sneek bijvoorbeeld. Op het platteland is het iets beter gesteld als we kijken naar de wachttijden, maar ook daar zien we een gestage groei. In de gemeente Waadhoeke was de wachttijd een poosje terug nog vijf maanden, maar inmiddels zeven of acht maanden. Ook daar wordt de kentering zichtbaar."

Er zou bijgebouwd moeten worden in de socialehuursector. "Daar zit het kernprobleem", zegt Brouwer. Maar bijbouwen is gemakkelijker gezegd dan gedaan. "Corporaties hebben allemaal heel erg te maken met de verhuurdersheffing die ze moeten afdragen aan het ministerie. Dat is een heel zware dobber waar alle corporaties last van hebben. Dat beperkt heel erg in de mogelijkheden om nieuw te bouwen."

Daarnaast zijn er verplichtingen als het gaat om verduurzamen, maar ook het onderhoud. "Mensen willen graag comfortabel wonen. Dat kost geld en het kan gewoon niet allemaal tegelijk."

De Woonbond wijst naar het beleid van de kabinetten-Rutte, de afgelopen tien jaar. "Het is een uitvloeisel van landelijk beleid", zegt ook Brouwer. "In vijf jaar tijd is het aantal sociale huurwoningen met 108.000 gedaald. Dat is vragen om problemen. En het gat dat ontstaat, wordt vaak opgevuld door particuliere huurders. Mensen die eigenlijk een sociale huurwoning zoeken, worden zo in de armen geduwd van die particuliere huurders. Met alle financiële gevolgen van dien."


Vandaag vanaf 17.00 uur volgt de tv-uitzending Hjoed op de Omrop. Die wordt elk uur herhaald. 

Lees verder

DRACHTEN | Riool-spaarpot verzacht woontaks

19-10-2020

Inwoners van Smallingerland krijgen volgend jaar in één klap een ozb-verhoging van 8 procent voorgeschoteld. Die pijn wordt meteen verzacht door een lagere rioolheffing.

De forse verhoging is de enige manier voor de gemeente om in 2021 een financieel tekort te voorkomen, aldus wethouder Felix van Beek gisteren in een toelichting op de nieuwe begroting. Als de ozb-stijging over vier jaar was uitgesmeerd, was Smallingerland in elk geval de komende twee jaar in het rood beland.
Toch zullen de woonlasten voor veel inwoners op niveau blijven, zegt Van Beek, omdat de gemeente de hogere ozb compenseert met het verlagen van de rioolheffing. De eigenaar van een woning met een WOZ-waarde van 250.000 euro zal zo op vrijwel dezelfde kosten uitkomen als nu. Is de WOZ lager, dan is het voordeel voor de burger groter. Wie meer WOZ betaalt, komt juist iets slechter uit de bus.

Het verlagen van de rioolbelasting is mogelijk doordat de gemeente simpelweg minder geld stopt in de onderhoudspot voor het riool. De conditie van de riolering is de komende jaren voldoende, zegt Van Beek. ,,Dat maakt het mogelijk de investeringen in de riolen te verlagen.” In combinatie met de hogere ozb levert het volgend jaar 1,1 miljoen euro op voor de gemeentekas. Zelfs dan komt Smallingerland in 2021 maar net in de plus uit. Drie jaar later laat de begroting alsnog een tekort zien van 2,5 miljoen euro. ,,Een forse tegenvaller”, aldus het college, zeker omdat er op dat moment al voor 15 miljoen euro is bezuinigd. ,,De balans is zoek”, zegt Van Beek. Hij wijst op de wegsmeltende algemene reserve van Smallingerland. ,,Die tendens moeten wij stoppen.” Eind 2019 was die reserve nog 30 miljoen. Door alle grepen in de pot om er bezuinigingen mee op te vangen, is daar eind 2024 mogelijk nog maar 10 miljoen van over.

Het in een keer verhogen van de ozb is maar één noodgreep om de eerste twee jaar wat financiële armslag te houden. Een ander is het doorschuiven van de kostenposten voor het nieuwe zwembad De Welle en sporthal De Drait. In het college keert geen vijfde wethouder terug: dat scheelt 125.000 euro. Parkeertarieven gaan eerst met 20 cent per uur omhoog, daarna jaarlijks met 10 cent. Onderhoud van bermen en fietspaden wordt versoberd, bestaande plannen voor bouw of renovatie van scholen en wegen gaan wel door. Er komt
toeristenbelasting, tot nu toe afwezig in Smallingerland. 

De minimuminkomens blijven buiten schot, op nadrukkelijk verzoek van de gemeenteraad. Wel geschrapt wordt er binnen de WMO: de gemeente gaat strenger indiceren en er wordt onderzocht of ritjes met het WMO vervoer naar ‘populaire’ bestemmingen gecombineerd kunnen worden.

Om volgend jaar een ,,robuuste” sluitende begroting te kunnen maken bepaalt Smallingerland binnenkort welke taken de gemeente nog kan en wil uitvoeren. Daarbij zal het ook gaan om de grootte van de eigen ambtelijke organisatie.

 

(LC 1710.2020)

Lees verder

LEEUWARDEN | plan tegen schulden: scheld ze kwijt

19-10-2020

Zaterdag was het Wereldarmoededag. Een goed moment om een plan uit de doeken te doen om de schuldenproblematiek aan te pakken, vonden drie Leeuwarders.

Allereerst een paar cijfers uit het nieuws van de afgelopen weken. Een op de vijf huishoudens in Nederland heeft risicovolle schulden. Een op de twaalf Friese huishoudens leeft in armoede. En een op de negen kinderen in Leeuwarden groeit op in armoede.
Alef Dekker (66) kent de cijfers en de problematiek. ,,De laatste tijd is hier meer aandacht voor. Eindelijk’’, zegt de Leeuwarder. ,,Dit is een groot probleem. Wij zien dat het oplossen van schulden een verdienmodel is geworden. Er gaan vele miljarden in om. Terwijl de resultaten zeer bescheiden zijn.’’

Hij spreekt ook namens stadsgenoten Nanne de Jong en Piet Meerdink. De drie noemen zichzelf ,,maatschappelijk actief en betrokken’’ en hebben ,,ervaring opgedaan’’ met mensen die in de schulden zitten. Volgens het drietal is er een heus ,,circus’’ ontstaan rond de schuldenproblematiek.
Met allerlei partijen - schuldeisers, incassobureaus, banken, bewindvoerders, kredietverschaffers, hulpverleners en cursusaanbieders - met hun eigen belangen.

,,Sommige incassobureaus gaan zonder enige scrupule te werk en vragen hoge rentepercentages’’, zegt Dekker. ,,Dit systeem lost voor de mensen met schulden niets op, maar levert anderen veel werk en geld.’’ Samen met De Jong en Meerdink heeft Dekker een plan bedacht. De drie spreken van ,,een radicale aanpak’’. Die klinkt evenwel simpel: zij willen schulden helemaal kwijtschelden, zodat mensen met een schone lei verder gaan. Aan het kwijtschelden kunnen wel een paar voorwaarden worden verbonden, zoals een traject naar school of (vrijwilligers)werk. Dit moet nog verder besproken en getoetst worden, zegt Dekker.

,,Wij hebben een nota gemaakt, een plan: SchuldenvrijLWD. Dit is het begin. Over de criteria - welke groepen precies, welk schuldbedrag, hoe lang leef je al in armoede - kunnen we in dit stadium nog geen uitspraak doen. Het moet een open dialoog zijn met personen, bedrijven en de overheid. Misschien komen die nog wel met andere randvoorwaarden, dat zou kunnen.’’

In Leeuwarden is volgens de drie ,,een politiek en sociaal klimaat ontstaan’’ waarin ruimte is voor hun aanpak. Bovendien wonen er relatief veel mensen met een uitkering of een laag inkomen. De gemeenteraad is nog niet betrokken. ,,Wij willen het niet meteen politiseren.
Het gaat nu ook meer om de banken, verzekeraars, vrijwilligersorganisaties en opleidingsinstituten. Daar willen wij open mee praten.’’

 

(lc 19.10.20)

Lees verder

Huren: lang wachten, duur uit ‘De huurder is onder Rutte slecht af’

19-10-2020

De wachttijd voor een sociale huurwoning is de afgelopen jaren flink toegenomen, huurprijzen zijn gestegen en huurders zijn fors meer kwijt aan woonlasten dan kopers.

Dat blijkt uit een analyse van de Woonbond van het huurbeleid van drie kabinetten onder leiding van premier Mark Rutte. ,,De huurder is onder Rutte slecht af’’, zegt directeur Zeno Winkels van de huurdersvereniging. ,,Het kabinetsbeleid was de afgelopen tien jaar gericht op een kleinere corporatiesector en meer commerciële verhuur. Daarvan zijn huurders de dupe geworden.’’

Cijfers laten zien dat huurders in 2009 nog zo’n 34 procent van hun inkomen aan woonlasten kwijt waren. In 2018 was dat ruim 38 procent. Voor huizeneigenaren daalde die ‘woonquote’ juist. Tussen 2010 en 2019 zijn de huurprijzen fors gestegen: bij sociale huur zo’n 26 procent en bij commerciële huur 44 procent. ,,Onder Rutte is het mogelijk geworden om in de vrije sector een tijdelijk huurcontract van twee jaar te geven’’, zegt Winkels. ,,Elke twee jaar kan een verhuurder iemand anders in zijn huis zetten, en daarbij zelf de nieuwe huurprijs betalen. Daardoor zijn er nu woekerprijzen, waardoor mensen met een middeninkomen helemaal geen huurhuis kunnen krijgen.’’

De Woonbond pleit ervoor dat het puntenstelsel, waarmee de huurwaarde van een sociale huurwoning kan worden bepaald, ook voor de vrije sector gaat gelden, zodat huurhuizen niet voor een te hoge prijs kunnen worden aangeboden. Ook vindt de huurdersvereniging dat de inkomensgrens voor sociale huur omhoog moet, zodat mensen met een middeninkomen ook een betaalbaar huis kunnen krijgen.

Tussen 2013 en 2018 is het aantal sociale huurhuizen met 108.000 gedaald, tot ruim twee miljoen. De wachttijd voor een sociale huurwoning is fors gestegen: in Utrecht moeten woningzoekenden bijna tien jaar wachten, in Amsterdam ruim tien jaar en in de regio Den Haag zo’n zes jaar. In Amsterdam reageren gemiddeld 271 mensen op een huurwoning; dat waren vijf jaar eerder nog zo’n 180 reacties.
 

(lc 19.10.2020)

Lees verder

Huurprijzen stijgen in Fryslân tegen de trend in

17-10-2020

In tegenstelling tot het landelijk beeld, zijn de huurprijzen van woningen in de vrije sector in Fryslân afgelopen kwartaal met 11,5
procent gestegen vergeleken met hetzelfde kwartaal in 2019. Landelijk is er voor het eerst in zes jaar juist een daling van 0,4 procent. Dit blijkt uit cijfers van van woningplatform Pararius. In Leeuwarden steeg de gemiddelde huurprijs met 6,3 procent.


Fryslân is de enige provincie waar de huurprijs per vierkante meter onder de tien euro is. Voor een vierkante meter zijn Friese huurders gemiddeld 9,82 euro kwijt. In Groningen betalen huurders 13,62 euro per vierkante meter per maand en in Overijssel is dit 10,65 euro.
Een woning in Amsterdam kostte een huurder in Amsterdam gemiddeld 22,09 euro per vierkante meter. Voor een woning van 70 vierkante meter komt dat neer op 1546 euro per maand. In Rotterdam is de gemiddelde vierkantemeterprijs 16,04 euro per maand, wat neerkomt op een maandhuur van 1122 euro.

 

(FD 16.10.2020)

Lees verder

Friezen kunnen straks in één keer van hun schulden af

17-10-2020


Als je na jaren worstelen met hoge schulden eindelijk de stap neemt om hulp te vragen, is het fijn als je snel geholpen kunt worden.
Dankzij de collectieve schuldregeling, waar alle Friese gemeenten aan meedoen, kan dat nu.

Het initiatief van SchuldenlabNL, een onafhankelijke stichting waarin onder meer gemeenten en uitvoeringsorganisaties de handen ineenslaan, werd dinsdag officieel afgetrapt bij Paleis Noordeinde. Met de regeling kunnen mensen met grote schulden in één keer een regeling treffen met al hun schuldeisers.
Kredietbank Nederland verzorgt voor alle Friese gemeenten schuldhulpverlening. Na de succesvolle proef van het Collectief Schuldregelen in Den Haag, besloot de Kredietbank partner te worden in het zogenoemde pact, aldus directeur Hans van der Meulen.

Gemiddeld hebben mensen met problematische schulden ongeveer veertigduizend euro schuld bij zo’n veertien schuldeisers. In Fryslân gaat het om 2100 huishoudens die met collectief schulden regelen geholpen worden. Van der Meulen: ,,Wij hielpen mensen altijd al met hun schulden. We proberen tot een akkoord tegen finale kwijting te komen: het aflossen van een deel van de schuld waarna de rest wordt
kwijtgescholden. Een deel van de schuldeisers gaat daar snel mee akkoord, een ander deel niet. Voor het corresponderen en onderhandelen met deze schuldeisers is veel tijd nodig.”

Dankzij de collectieve schuldregeling kan de Kredietbank Nederland op voorhand al afspraken maken met schuldeisers. ,,Schuldeisers hebben het vertrouwen dat wij alle belangen zo goed mogelijk voor ogen houden. Daarom zijn ze bereid al op voorhand akkoord te gaan. Dat kan zomaar twee maanden schelen in een schuld-regelingstraject.”

Die tijdwinst is het grootste voordeel van de collectieve schuldregeling, zegt Van der Meulen. De meeste mensen worstelen zeker vijf jaar met hun financiën voor ze om hulp durven vragen en moeten dan nog een lang traject door. ,,Mensen hebben vaak een positieve
toekomstverwachting: komend jaar krijg ik een andere baan, in mei komt mijn vakantiegeld, dan los ik het wel op. In de praktijk stapelen schulden zich zo hoog op dat mensen toch hulp moeten vragen bij de gemeente.

Daarvoor moeten ze eerst een psychologische drempel over. Financiële zorgen geven veel stress en schaamte. Ons doel is de angel – de
schuldenstress – er zo gauw mogelijk uithalen. Want als je die drempel genomen hebt is het belangrijk dat je snel geholpen wordt.”
 

 

(FD 16.10.2020)

Lees verder

DOKKUM | Het zou verstandig zijn niet alleen in te zetten op zonne-energie

17-10-2020

De energietransitie in Noordoost-Friesland verloopt wisselend. Zonneweides schieten er als paddestoelen uit de grond,
terwijl elektrisch verwarmen en elektrisch rijden achterblijft.

Dat blijkt uit een evaluatierapport van energiebesparende projecten in het gebied.
Daarin worden de resultaten van 15 projecten tussen 2017 en 2020 behandeld.

De vier gemeenten in Noordoost-Friesland - Noardeast-Fryslân, Dantumadiel,
Tytsjerksteradiel en Achtkarspelen -spraken in 2016 met elkaar af dat in 2025 40
procent van het totale energieverbruik ‘duurzaam’ moet zijn, waarmee energie van
niet-fossiele bronnen bedoeld wordt.
Het evaluatierapport wordt gehinderd door onvolledige gegevens. Van sommige
projecten stammen de laatste data uit 2017.

Het gebied kent, vooral vanwege de aanleg van enkele zonneweides, een bijna
exponentiële groei in zonne-energie. De opwek van elektriciteit via wind en biogas
groeit bijna niet. ,,Als deze trend wordt doorgezet dan zou in 2025 meer dan 40
procent van de elektriciteit duurzaam kunnen worden opgewekt.’’ De warmte- en
transportsector blijft evenwel achter, en om die 40 procent te kunnen halen zullen
deze achterblijvers gecompenseerd moeten worden. Als dit via zonneparken moet,
schrijven de onderzoekers, zullen er nog 35 zonneparken bij moeten van een
grootte zoals het zonnepark bij Buitenpost (34.000 panelen). Onhaalbaar, zien ook
de onderzoekers, en vanwege de huidige krapte op het elektriciteitsnetwerk zelfs
risicovol. ,,Het zou daarom verstandig zijn om niet alleen op zonne-energie in te
zetten, maar ook open te staan voor andere duurzame bronnen. Een mix van
bronnen zorgt voor een betrouwbaarder en robuuster energiesysteem.’’

Volgens de onderzoekers hebben de vier gemeenten ,,nog een hele weg te gaan
om te voldoen aan hun ambitie’’. Duurzame energie vormde in 2017 nog zo’n 10
procent van het totale energieverbruik, terwijl dat in 2025 al 40 procent moet zijn.
,,Omdat de warmtesector en de transportsector nog moeilijk te verduurzamen zijn,
zal er in de komende jaren met name ingezet moeten worden op de
elektriciteitssector. De potentie voor duurzame elektriciteit is groot in de regio. Met
name het vermogen aan zonne-energie heeft een enorme toename gezien in de
afgelopen jaren.’’

Lees verder

De arme blijft in Harlingen het armst van allemaal

13-10-2020

Kinderen die in Harlingen opgroeien in een arm gezin hebben van alle Nederlanders de minste kans om op te klimmen.

 

Dat blijkt uit een onderzoek van de Erasmus School of Economics (ESS) waarover de Volkskrant zaterdag publiceert.

Harlingers hebben volgens het onderzoek veel moeite om zich aan hun armoede te ontworstelen. Wie daar als een dubbeltje is geboren, wordt niet snel een kwartje.

Het gemiddelde bruto jaarinkomen van een Harlinger van begin dertig die afkomstig is uit een kansarm gezin blijft steken op 22.195 euro. Dat is nog minder dan dat van inwoners uit Midden-Groningen, Enschede, Veendam en Heerlen, de andere gemeenten die staan in de kansarme top 5 van het onderzoek.

Laren geldt als de meest kansrijke gemeente. Wie hier arm wordt geboren is, eenmaal de dertig gepasseerd, opgeklommen tot een burger met een gemiddeld jaarinkomen van 34.450 euro. Ook Zoeterwoude, Hilvarenbeek en Midden-Delfland doen het goed.

Inwoners van Friesland en Groningen scoren van de twaalf provincies het slechtste op de inkomensladder. In geld uitgedrukt kunnen de verschillen binnen Nederland flink oplopen. Wie in Friesland of Groningen arm opgroeit, verdient op latere leeftijd bijna 3000 euro minder dan een vergelijkbare in Zuid-Brabant.

 

(LC 12.10.20)

Lees verder

LEEUWARDEN | Sociaal Domein Fryslân houdt nu wél geld over

13-10-2020

VERWACHTING

Na twee jaren met tekorten verwacht Sociaal Domein Fryslân (SDF) dit jaar geld over te houden voor beschermd wonen. Vorig jaar was
er nog een tekort van 2,5 miljoen euro, dit jaar verwacht SDF een miljoen over te houden. Dit heeft volgens SDF te maken met een hogere bijdrage vanuit het gemeentefonds. Daarnaast is het aantal cliënten met 24 uursbegeleiding afgenomen van 1250 naar 1100.

 

(FD 13.10.2020)

 

Lees verder

LEEUWARDEN | Warmtenet stap verder met geothermie

06-10-2020

De gemeente Leeuwarden gaat definitief in zee met Ennatuurlijk voor de aanleg van een warmtenetwerk op basis van geothermie. Afgelopen week besloten burgemeester en wethouders om een samenwerkingsovereenkomst teondertekenen. De helft van Leeuwarden zou mogelijk kunnen worden verwarmd met water dat op kilometers diep in de bodem wordt gewonnen. ,,Naar verwachting wordt er in 2021 aan de zuidkant van de stad een eerste bron geboord’’, melden Ben W.

 

(lc 06.10.20)

Lees verder
content image