Nieuws

SNEEK | Energieadvies Súdwest zorgt voor 2000 duurzamere huizen

21-01-2020

De gemeente Súdwest-Fryslân heeft met duurzame energieadviezen tweeduizend woningeigenaren verleid om 2400 energiebesparende maatregelen te nemen. 

Het doel om met het project Energiesprong SWF 1300 particuliere woningen te verduurzamen is daarmee gehaald. Er zijn ongeveer 25.000 particuliere woningen in Súdwest-Fryslân.

Het totale aantal woningen in de gemeente is 39.400. Veel daarvan kunnen wel een duurzame oppepper gebruiken. Uit gemeentelijk woononderzoek uit 2019 bleek dat de helft van alle woningen in de gemeente een energielabel D of slechter hebben, een score die vooral wordt veroorzaakt door particuliere woningen.

Volgens de doelstellingen uit het landelijk Energieakkoord moeten de woningen in de gemeente in 2030 gemiddeld energielabel A hebben. Omdat particuliere woningen geen eigendom van de gemeente zijn, kan Súdwest-Fryslân weinig meer doen dan voorlichten en faciliteren, schrijft zij in de de evaluatie van het Energiesprongproject.

Met de energieadviezen is volgens de gemeente 1.680.000 kilogram CO2 per jaar bespaard. Woningeigenaren hebben na energieadvies van de gemeente 2400 duurzame maatregelen genomen, verspreid over tweeduizend huizen. De meeste maatregelen betroffen isolatiewerk. De gemeente zat samen in het project met een isolatieadviesbedrijf. De gemeente draaide op voor de communicatie en
marketingkosten en het bedrijf leverde het advies. 

De gemeente denkt dat het aantal genomen besparingsmaatregelen hoger ligt, omdat sommige woningeigenaren na het advies wellicht energiebesparing bij een ander bedrijf inkochten.

Lees verder

Energie besparen is geld verdienen | TIPS

20-01-2020

Maximaal vijf minuten douchen bespaart 60 euro per jaar

Voor veel huishoudens kan de energierekening een aanslag op de portemonnee zijn. Maar dat hoeft niet. Met deze tips bespaar je op de stroom- en stookkosten.

Verwarm selectief
Zodra het kouder wordt, springt thuis vaker de verwarming aan. Onvermijdelijk natuurlijk, maar door slim te stoken kun je er wel voor zorgen dat je minder gas verbruikt. ,,Besparen op gas kan al vrij eenvoudig door de thermostaat een graadje lager te zetten dan je gewend bent’’, adviseert Sanne de Jong, energie-expert bij energievergelijker Gaslicht.com. ,,En verwarm alleen ruimtes die je gebruikt. Dus
thuis lekkere warme kleren aan in de winter.’’ Wie overdag bij afwezigheid de thermostaat op 15 graden zet, bespaart volgens berekeningen van Milieu Centraal gemiddeld 160 euro op jaarbasis. Wie dat ook ’s nachts doet, bespaart nog eens 100 euro per jaar. Bij vloerverwarming is het advies de thermostaat op 17 tot 18 graden te zetten, omdat het opwarmen anders te lang duurt. Met een slimme
thermostaat kun je de verwarming op afstand bedienen met je smartphone. Ook kan die voorkomen dat je energie verspilt, bijvoorbeeld door de verwarming automatisch uit te schakelen als je niet thuis bent.

Douche korter
Bijna 20 procent van het gasverbruik gaat op aan warm water. Hierop besparen kan eenvoudig door korter te douchen of een waterbesparende douchekop te gebruiken. Maximaal vijf minuten douchen, bespaart volgens Milieu Centraal ruim 15.000 liter warm water, ofwel 60 euro per jaar.

Kies voor inductie
Ook koken gaat in de meeste huishoudens nog op gas. Nu is dat nog goedkoper dan koken op elektriciteit, maar de overheid maakt gas de komende jaren duurder. Dit om mensen sneller van het gas af te krijgen. Als je fornuis aan vervanging toe is, kies dan voor een inductiekookplaat. Goedkoop is dat niet en je stroomverbruik neemt toe. Maar inductiekookplaten verhitten efficiënter en zijn daardoor een stuk energiezuiniger dan gasfornuizen.

Trek de stekker eruit
Een gemiddeld huishouden telt al snel meer dan honderd elektrische apparaten. We hebben allemaal een wasmachine, televisie en koelkast. ,,Zeker als ze wat ouder zijn, slurpen die stroom’’, zegt De Jong. Zo verbruikt een acht jaar oude koelkast meer dan 350 kWh per jaar, wat neerkomt op ongeveer 80 euro. Met een nieuwe A+++ koelkast daalt het stroomgebruik naar 160 kWh en ben je op jaarbasis nog maar 35 euro kwijt. Ook op stand-by gebruiken sommige apparaten en gadgets energie. Dit sluipverbruik kost een gemiddeld huishouden jaarlijks zo’n 100 euro, blijkt uit cijfers van Milieu Centraal. Sluipverbruik is eenvoudig te voorkomen door de stekker uit het stopcontact te trekken. Stekkerdozen maken het gemakkelijk om alles in een keer uit te zetten. Met een ‘slimme’ variant is het zelfs mogelijk om tijdschema’s in te stellen voor het aan- en uitzetten van apparaten.

Doe het licht uit
Verlichting is een van de grootste energieslurpers in huis. Laat lampen dus niet onnodig aan en vervang gloeilampen door ledverlichting. Ledlampen verbruiken 85 procent minder stroom dan traditionele gloeilampen en zijn 75 procent zuiniger dan halogeenlampen. Bovendien gaan ze 15.000 branduren mee. De gemiddelde gloeilamp heeft een levensduur van 1000 uur. ,,De aanschafprijs van ledlampen kan snel terugverdiend worden’’, zegt De Jong.

Isoleer je huis
In een slecht geïsoleerd huis gaat veel van de kostbare warmte verloren, waardoor harder moet worden gestookt en de energierekening oploopt. Radiatorfolie en tochtstrips zijn relatief goedkope oplossingen. Dak-, vloer- en muurisolatie zijn effectief maar wel een stuk duurder. Huiseigenaren en VvE’s die energiebesparende maatregelen nemen, kunnen hiervoor subsidie krijgen van de rijksoverheid. Zo kun je als huiseigenaar voor het isoleren van je dak, vloer en ramen (dubbelglas) ongeveer 20 procent subsidie krijgen. Kijk voor een compleet overzicht op energiesubsidiewijzer.nl.

Stap over
Niet iedereen is even happig op overstappen. Want het is een vervelend en tijdrovend klusje. Althans, dat is de vrees. Ruim een kwart van de Nederlanders is nog nooit van energieleverancier gewisseld, blijkt uit de Energiemonitor 2019 van de Autoriteit Consument en Markt. Toch loont het de moeite om elk jaar van aanbieder te wisselen, weet De Jong. ,,Een gemiddeld gezin dat 3500 kWh stroom en 1500 m3 gas verbruikt, bespaart met overstappen ongeveer 350 euro.’’

(artikel Leeuwarder Courant)

Lees verder

Fryslân blijft achter met gasloze huizen

18-01-2020

Toename in 2019, maar lager dan landelijk gemiddelde
 In 2019 werden voor het eerst in Fryslân meer woningprojecten zonder aardgasaansluiting aangevraagd dan mét. Maar ten opzichte van het landelijke gemiddelde loopt Fryslân achter, zo blijkt uit cijfers van netbeheerder Liander.

Liander merkt dat voor steeds meer nieuwbouwprojecten aanvragen ingediend worden voor aardgasloze aansluitingen. Landelijk werden bijna 25.000 aanvragen gedaan, oftewel 69 procent van alle nieuwbouw. Fryslân blijft achter. Er werden zo’n 2400 aanvragen gedaan en daarvan was 56 procent voor een gasloze woning. De toename ten opzichte van 2018 is wel stevig, toen dit percentage op 43 procent lag. Van de vijf provincies waar Liander stroom levert scoort Fryslân het laagst.

Liander kon daarvoor gisteren geen verklaring geven. Sinds 1 juli 2018 krijgen bouwers geen vergunning meer voor bouwplannen met een
aardgasaansluiting, maar projecten met vergunningen (met gas) van vóór die datum mogen nog uitgevoerd. Liander-woordvoerder Moniek van den Eertweg: ,,Blijkbaar lagen er in Friesland nog veel van die aanvragen.”

Binnen de provincie zijn de verschillen groot. Zo waren alle veertien woningen die in 2019 op Ameland werden gebouwd gasloos, en hadden in Tytsjerksteradiel van de 124 nieuwe woningen slechts zes een gasaansluiting. Dantumadiel behoorde landelijk tot de ‘achterblijvers’; van de 78 huizen waren slechts vijftien gasloos. Ook Leeuwarden (66 procent), Súdwest-Fryslân (60), Smallingerland (55) en Heerenveen (38) scoorden onder het landelijke gemiddelde.

Makelaarsvereniging NVM Friesland meldde deze week dat Friese nieuwbouwbudgetten van particulieren worden overschreden door onder meer de verplichte gasloze aansluitingen. Gevolg is dat soms kavels worden teruggegeven. Liander biedt projectontwikkelaars en
woningcorporaties de kans kosteloos af te zien van eerdere aanvragen voor aardgas-aansluitingen. Ook denkt de netbeheerder mee over de mogelijkheden om vergunde nieuwbouwprojecten alsnog zonder aardgas te bouwen.

Lees verder

IJLST | Nieuwbouw geeft Nij Ylostins toekomst

18-01-2020

Wat een mooi nieuwbouwplan heeft woningbouwcoöperatie Elkien voor wooncentrum Nij Ylostins. Hier kunnen alle inwoners van IJlst trots op zijn. Wij kunnen ons dan ook niet voorstellen dat inwoners van IJlst hier op tegen zijn. Het oude gedateerde wooncentrum wordt in fases gesloopt, zodat de huidige bewoners er kunnen blijven wonen tot de nieuwbouw klaar is. Dit is waarom we vorig jaar mei de menselijke kring om de bewoners van Nij Ylostins hebben gemaakt.

Woningbouwcoöperatie Elkien heeft met dit nieuwbouwplan aangetoond dat het goed heeft nagedacht en visie heeft over hoe ouderen in de toekomst zelfstandig willen wonen. Dit plan biedt de mogelijkheid om ook bij zwaardere zorg in Nij Ylostins te kunnen blijven wonen. Een groot pluspunt. Daarnaast kunnen ouderen met een laag inkomen ook in de toekomst terecht in woonzorgcentrum Nij Ylostins.

Wij hopen dat het college van B en W van de gemeente Súdwest-Fryslân inziet en beseft dat Nij Ylostins alleen toekomst heeft met nieuwbouw.

Minne Fijlstra, Hessel Draijer. IJlst

Lees verder

LEEUWARDEN | Bewoners flat half jaar zonder lift

18-01-2020

Waarom duurt dat twee maanden voor je een brief schrijft?
Op 9 januari viel er een brief van Elkien in de bus bij de bewoners van een flat aan de Canadezenlaan. De lift was stuk, en reparatie zou nog wel even duren.

Dat de lift stuk was, was voor bewoonster Greetje Sinnema geen verrassing. ,,Die is stuk gegaan op 9 november. Twee maanden eerder al.” En dat heeft nogal wat consequenties voor de bewoners, zeker in het deel waar Sinnema woont. ,,Voor mij valt het nog wel mee, maar voor de oudjes hier is echt heel lastig.” Sinnema woont helemaal aan het einde van de flat. Het trappenhuis met de kapotte lift is zo’n honderd meter lopen. De werkende lift is een trappenhal verderop: tweehonderd meter verwijderd van haar woning. ,,Ik heb de kerstspullen ingepakt en in dozen in de slaapkamer staan. Want daar moet ik nu helemaal mee naar de lift en dan weer terug naar de berging.”

Vervelend, maar veel vervelender vindt Sinnema het voor haar buren. ,,Ik spreek namens de bewoners hier, want iedereen heeft het erover. Dan is het van ‘wat is ’t wat, wat is ’t wat’. En wat moeten we doen? Iemand wilde al handtekeningen verzamelen, maar ja, wat schiet je daarmee op?” Af en toe doet ze nu boodschappen voor buren. ,,Ik heb een buurvrouw van 93, die slecht hoort en ziet en met een rollator loopt. En een bovenbuurvrouw die afhankelijk is van een scootmobiel. Die moet dus dat hele stuk lopen naar de lift, en dan beneden weer naar de hal om bij haar scootmobiel te komen. Die is dan de halve dag onderweg, dat kan toch niet?”

Op tafel ligt de ‘gewraakte brief’ van Elkien van 9 januari waarin wordt gesteld dat reparatie niet mogelijk is en dat er een nieuwe lift komt. Op zijn vroegst in mei. ,,Waarom duurt dat twee maanden voor je een brief schrijft? En waarom vraagt Elkien niet of mensen hulp nodig hebben? Of wensen ze ons op zijn minst gelukkig nieuwjaar, ook al is de lift kapot. Dat vind ik nog het ergste, zo’n briefje.”Want volgens Greetje Sinnema had Elkien best wat kunnen doen. ,,Bij een kennis in Bilgaard is de lift ook stuk geweest. Daar zijn toen tijdelijk trapliften gemonteerd. Dus er was best iets mogelijk. Een van de bewoners hier is er helemaal overspannen van. De bloeddruk is bij haar helemaal omhoog gegaan!” 

Elkien stelt in een reactie dat de bewoners eerder op de hoogte hadden kunnen worden gesteld. Maar, zo stelt de verhuurder, er was een periode van onderzoek nodig om het probleem met de lift duidelijk te krijgen. Nu blijkt dat er een nieuw systeem nodig is waar een lange levertijd voor nodig is.

Lees verder

HAULERWIJK | Huurders dupe van zonnepanelen

16-01-2020

De huurder betaalt in Haulerwijk de investering van woningcorporatie WoonFriesland in zonnepanelen, terwijl hij er juist geld mee zou besparen. Dat meent gezinsbegeleider Roel Wink. 

Lees verder

DRACHTEN | Bom barst: coalitie uiteen

15-01-2020

Met het opstappen van de PvdA is gisteren de coalitie in Smallingerland gevallen. De partij wil niet langer door met de grootste coalitiepartner ELP. ,,Ast net yn fertrouwen wurkje kinst, komst net fierder.”

De directe aanleiding vormt het handelen van de ELP in de discussie over de afrekening van de nieuwbouw van De Lawei, zegt PvdAfractievoorzitter Anton Pieters. Burgemeester Jan Rijpstra zei vorige week in de gemeenteraad dat de gemeente juridisch er niet onderuit kan om nog acht ton extra subsidie te geven. Toen bleek dat Rijpstra die bewering niet kon onderbouwen, besloot de raad het debat twee weken uit te stellen.

De ELP, die vond dat de acht ton alleen als lening zou mogen worden verstrekt, wilde in de aanloop naar de vervolgvergadering extern juridisch advies inwinnen. PvdA’er Pieters zegt dat dit voor zijn partij onacceptabel was: de ELP liet daarmee blijken geen vertrouwen te hebben in het eigen college. ,,Wy wiene shockeard. Dit fûnen we einliks in moasje fan wantrouwen rjochting it kolleezje.”

Pieters zegt dat de juiste weg zou zijn dat eerst de antwoorden van dinsdag zouden zijn afgewacht. ,,As koälysjepartij moatst fertrouwen hawwe yn it kolleezje. Ast it antwurd op foarhân al yn twivel lûkst en juridysk advys fregest, is dat fier te sykjen.” Het is volgens Pieters niet de eerste keer dat de ELP blijk geeft van weinig vertrouwen in het college.

Verbaasd
ELP-partijleider Yntze de Vries zegt verbaasd te zijn over de stap van de PvdA. ,,De boargemaster joech gjin antwurd. Doe hawwe wy as partijen sein: dan moatte wy sels mar op toernee, ék op juridysk mêd. Want ik haw der in ferhipte hekel oan om yn in debat te stean wêrby’t ik net wit wêr’t it oer giet.” Hij voegt toe dat de partijen uiteindelijk toch besloten de collegereactie af te wachten, toen bleek dat die zelf al juridisch advies ging inwinnen. ,,Mar blykber is it ferkeard fallen.”

Het besluit van de PvdA volgt op een roerige tijd. Sinds juni 2018, toen het college van (naast ELP en PvdA) VVD en GroenLinks/FNP aantrad, is het onrustig in de Smallingerlandse politiek. Er waren verhitte raadsdebatten en zowel PvdA als VVD zagen al een wethouder vertrekken.

PvdA’er Pieters zegt dat het niet de eerste keer is dat er onmin is met de ELP. Hij noemt recente moties van zijn partij over de ombudsfunctie, erfpacht en regenbooggemeente, waar de ELP tegen stemde. Desgevraagd zegt hij dat ook de discussie over de locatie van het zwembad tot ergernis leidt. ,,Se hawwe al besletten wêr’t dy komt en hoe grut it wurdt, en dogge alles om dêryn har sin te krijen. It giet allegear om it ego fan de ELP. Mei sa’n partij wolle wy net mear yn de koälysje sitte.”

De Vries zegt zich niet in het beeld te herkennen dat zijn partij alles wil bepalen. Hij zegt liever te spreken van een dualistische houding. ,,Wy binne gewoan hartstikke kritysk. Mar dat is polityk: it fentilearjen fan dyn eigen miening en yn debat ta in beslút komme. Miskien is it ek wol it ferskil tusken âlde en nije polityk, ik wit it net.”

Lees verder

Gemeentelijke lasten stijgen dit jaar fors, vooral afvalstoffenheffing

15-01-2020

De afvalstoffenheffing en andere gemeentelijke lasten zullen dit jaar opnieuw flink stijgen. Vorig jaar stegen de lasten ook al fors. Een gemiddelde huurder in een van de veertig grootste gemeenten betaalt dit jaar 363 euro, een gemiddelde huiseigenaar 734 euro.

Dat concludeert het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) op basis van onderzoek naar de belastingen in de veertig grootste gemeenten.

Eind vorig jaar verwachtte belangenvereniging Eigen Huis al dat de woonlasten omhoog zouden gaan.

Oproep van De Bewonersraad: beperk de gemeentelijke heffingen!
In het rapport van COELO scoort de gemeente Leeuwarden qua belastingen erg hoog (in negatieve zin). De Bewonersraad zal deze informatie gebruiken in het overleg in de werkgroep betaalbaarheid. Nogmaals doen we de oproep om de gemeentelijke heffingen te beperken gezien de invloed daarvan op de betaalbaarheid van wonen!

Hogere woonlasten
Huurders gaan ruim 5 procent meer woonlasten betalen dan vorig jaar, huizenbezitters ruim 4 procent. De onderzoekers hebben telkens gekeken naar huishoudens met meerdere bewoners.

Gemeenten rekenen bijna 6 procent meer dan vorig jaar voor het verzamelen en verwerken van afval. Dat komt vooral omdat de overheid de afvalstoffenbelasting vorig jaar al sterk verhoogde. Veel gemeenten betaalden de kosten hiervan vorig jaar nog zelf, maar rekenen dat nu door aan huishoudens.

 

Onroerendezaakbelasting

Daarbovenop zien huiseigenaren de onroerendezaakbelasting (ozb) voor het tweede jaar op rij met ruim 4 procent stijgen. Corine Hoeben van het COELO vindt die stijging zelfs nog meevallen. Omdat gemeenten steeds hogere kosten maken voor zorg en welzijn, had zij een grotere stijging verwacht.

Maar omdat een verhoging van de ozb een impopulaire maatregel is, vermoedt Hoeben dat gemeenten hier nog even mee wachten. Gemeenten hopen waarschijnlijk dat Den Haag meer geld vrijmaakt voor zorgtaken. "Maar als die zak geld niet komt, moeten gemeenten de ozb later snel verhogen of gaan bezuinigen."

 

Verschillen tussen gemeenten

De woonlasten verschillen sterk per gemeente. Zo gaan huiseigenaren in Apeldoorn 17 procent meer dan vorig jaar betalen en huurders zelfs 29 procent, terwijl de woonlasten in Arnhem juist zullen dalen.

 

Lees verder

LEEUWARDEN | Afbraak duplexhuizen Componistenbuurt

14-01-2020

Woningcorporatie Elkien begint volgende maand met de sloop van 42 duplexwoningen in de Sweelinckstraat, Beethovenstraat en Chopinstraat in de Leeuwarder Componistenbuurt. De portiekwoningen zijn verouderd. Nieuwbouw was handiger en goedkoper dan renovatie, aldus de corporatie, gesteund door de meeste huurders. Zij zijn door Elkien elders ondergebracht. Na de sloop begint zo
snel mogelijk de nieuwbouw van 44 nieuwe onder- en bovenwoningen. Die worden in 2021 opgeleverd.

Lees verder

BUITENPOST | Woningbouwafspraken Noordoost- Fryslân vertraagd

13-01-2020

Er zijn nog geen nieuwe woningbouwafspraken gemaakt tussen de provincie en gemeenten in de regio Noordoost-Fryslân, terwijl
de bestaande afspraken op 1 januari afliepen. De gemeenten in de noordoosthoek willen voorlopig met de oude afspraken blijven werken,
schrijven de burgemeesters van Achtkarspelen, Tytsjerksteradiel, Dantumadiel en Noardeast-Fryslân aan de provincie.

De gemeenten stellen dat er wel ‘intensief en constructief’ met de provincie is gesproken, maar dat heeft nog niet tot resultaten geleid.
Volgens Achtkarspelen heeft de vertraging te maken met de verkiezingen en coalitievorming in de verschillende gemeenten en de overstap van gedeputeerde Johannes Kramer naar het burgemeesterschap van Noardeast-Fryslân.

De gemeenten willen zonder beperking kunnen blijven bouwen binnen de bebouwde kom. Ook willen ze ‘definitieve afspraken’ met de provincie maken over de ruimte voor woningbouw als compensatie voor hun bijdrage aan de Sintrale As.

Lees verder

LEEUWARDEN | Zorgen in De Anjen over kamerverhuur

13-01-2020

,,Bij ieder huis dat hier te koop staat, vragen we ons af of het weer een kamerverhuurpand wordt”.

Paula Dompeling uit Leeuwarden maken zich ernstig zorgen over hun hofje in Bilgaard. Het hofje aan De Anjen in Bilgaard bestaat uit twintig woningen. Goede woningen, en niet te duur. En dat weten kamerverhuurders ook, stellen de buurtbewoners. ,,In de afgelopen jaren is het hier gewoon veranderd. Wij snappen ook wel dat deze wijk aantrekkelijk is voor studenten, zo dicht bij de hogescholen. Maar het heeft behoorlijk invloed op ons hofje”, vertelt Dennis Spoelstra.

Van de twintig woningen aan het hofje, zijn er nu zes in gebruik als kamerverhuurpanden stellen de bewoners. ,,We hebben vaak contact gezocht met de gemeente maar we worden afgewimpeld. Op de vraag of het toegestaan is, krijgen we antwoorden dat de ene woning onder het oude beleid valt, een andere onder het nieuwe. Volgens de gemeente is er allemaal niet zoveel aan de hand.”

Juist die houding, zorgt voor ergernis. Want waar de gemeente reageert door te stellen dat een pand vergund is, of dat er volgens hun gegevens geen sprake is van kamerverhuur, zien de bewoners het heel anders. ,,Alleen al dat ik jaren gebeld heb met de gemeente om aan te geven dat het niet goed gaat, dat ik overlast ervaar. En nooit ben ik doorverwezen naar het meldpunt overlast met mijn klachten. Pas toen we contact zochten met raadsleden kregen we te horen dat dat bestaat!”, vertelt Paula Dompeling. ,,Nu is de overlast even
een stuk minder omdat de huiseigenaar na de klachten bij het meldpunt hele strenge regels heeft opgesteld voor de studenten.”

,,Wij hebben een studentenhuis naast ons met drie meisjes. Vorig jaar ging dat best goed, uiteindelijk hadden we een goed contact, maar dan na de zomer zitten er dan drie anderen in en dan begint het hele circus weer opnieuw”, vult Dennis Spoelstra aan. Wat de buurtbewoners stoort is dat er op papier in sommige van de panden twee studenten wonen – waardoor de verhuurder geen vergunning voor kamerverhuur nodig heeft – maar in de praktijk soms wel vijf tot zes studenten verblijven. ,,En daar doet de gemeente niets aan”, stelt Abe Nauta. ,,Er wordt niet gehandhaafd.”

Behalve de woningen die gebruikt worden voor kamerverhuur, is een aantal andere panden ook in handen van huisjesmelkers zeggen de wijkbewoners. Maar die worden verhuurd aan gezinnen. ,,Wat ons ook zorgen baart, is dat op deze manier het voor starters onmogelijk wordt om een huis te kopen. Omdat verhuurders ze opkopen en geld verdienen aan de verhuur”, zegt Tonny Spies.

De ontwikkelingen in de Vlietzone zijn de afgelopen maanden met grote interesse gevolgd in De Anjen. Spoelstra: ,,natuurlijk zijn de problemen daar groter dan hier. Maar ook in De Anjen zie je dat de verhuurpanden minder goed onderhouden worden. Dat voortuinen veranderen in fietsenstallingen. Dat er mensen wonen die geen binding hebben met de wijk en er slechts korte tijd zijn. Dat tast de sfeer in de wijk aan.”

Dat de gemeente nu komt met plannen van aanpak en zoekt naar mogelijkheden om de problemen in de Vlietzone aan te pakken, vinden ze in De Anjen een goede zaak. ,,Het is te hopen dat ze met werkbare plannen komen die echt iets veranderen”, hoopt Spoelstra. ,,En die ook van toepassing zijn op de rest van de stad.”

Omdat de bewoners van De Anjen het idee hebben dat zij niet de enigen zijn in Bilgaard die kampen met het toenemende aantal koopwoningen die in handen komen van huisjesmelkers of particuliere verhuurders. ,,We hebben ook contact met het wijkpanel om dat te inventariseren”, aldus Spoelstra.

Lees verder

IJLST | Nieuwbouw Elkien

09-01-2020

Ik wil beginnen met het geven van een pluim aan de Woningcorporatie Elkien, voor het prachtige nieuwbouwplan wat betreft het ouderenzorgcomplex Nij Ylostins, in IJlst. Allemaal nieuwe gebouwen aan de ingang van IJlst, zie het artist impression, in het Sneeker Nieuwsblad van woensdag, 18 december, 2019. Een zorgcomplex helemaal aangepast aan de normen en eisen anno 2020, waarmee we minstens weer veertig jaar vooruit kunnen. Ik zou de huidige en toekomstige bewoners willen oproepen om voor dit prachtige plan te kiezen en niet in het minst het college van Sûdwest Friesland. Het plan van Elkien bevat maar liefst 30 moderne seniorenwoningen met daarnaast 30 woningen waar zwaardere zorg mogelijk is. Indien nodig kan men van de ene woning naar de andere verhuizen, binnen dezelfde woonvoorziening. Men verbaast zich over het feit dat Elkien geen plan B heeft, indien de monumentenstatus aan het huidige complex wordt verleend. Dat Elkien op dit moment geen plan B heeft lijkt me logisch met zo’n prachtig nieuwbouw plan. Zelf wonen we al meer dan veertig jaar in een huurwoning van Elkien naar volle tevredenheid. De huidige bewoners kunnen gerust zijn dat hun belangen, zowel sociaal als praktisch, bij te plegen nieuwbouw bij Elkien in goede handen zijn. Deze ervaring hebben we zelf bij een ingrijpende renovatie aan onze woning, enkele jaren geleden. Daarnaast heeft Elkien een samenwerkingsverband met de huurdersvereniging “De Bewonersraad Friesland”,die op haar beurt de gang van zaken nauwlettend volgt, in het belang van de huurders. Wat staat ons te wachten, als aan het wooncomplex een monumentenstatus wordt verleend, en Elkien zijn handen er vanaf trekt? Komt het dan in handen van een projectontwikkelaar, wiens visie bestaat uit zoveel mogelijk geld te verdienen? Dan zijn we toch veel beter uit met een sociale wooncorporatie als Elkien. Van hen die het kunnen weten is mij bekend dat het huidige wooncomplex op meerdere punten in zeer slechte staat verkeerd. Bij een eventuele verbouwing zullen deze gebreken altijd blijven opspelen. Nogmaals mijn oproep, kies voor het enige juiste en dat is totale nieuwbouw. Ik weet zeker dat de huidige en de toekomstige bewoners, zoals ik zelf met mijn vrouw, respectievelijk 80 en 74 jaar oud, daar absoluut geen spijt van krijgen. Ik meen bijna zeker te weten dat alle toekomstige bewoners van dit zorgcomplex kiezen voor radicale nieuwbouw.

IJlst, Henk de Vries

Lees verder

IJLST | ‘Gemeente doet te lang over status Nij Ylostins’

08-01-2020

Wordt ouderencomplex Nij Ylostins in IJlst een gemeentelijk monument? Sommige oppositie-fracties in Súdwest-Fryslân vinden
dat het wel erg lang duurt voordat er een besluit is.

Met een monumentenstatus mag Nij Ylostins niet meer gesloopt worden. Het college van B en W heeft de monumentenstatus voorlopig toegekend en komt voor 25 februari met een definitief besluit. Súdwest-Fryslân zegt ook rekening te moeten houden met de belangen van de eigenaar Elkien. De woningbouwcorporatie heeft juist meermaals aangegeven weinig toekomst te zien in een monumentenstatus en
heeft juist nieuwbouwplannen.

Voorvechtster Joke Schilling sprak de commissieleden gisteren voor de vergadering, als inspreker, toe en zei dat de bewoners lijden onder de onzekerheid over die monumentenstatus. „De gemeente moet snel helderheid bieden, want de bewoners van Nij Ylostins weten nog steeds niet waar ze aan toe zijn”, aldus Schilling.

Bauke van Dijk (D66) had de kwestie op de commissieagenda gezet en vind het raar dat de belangen van Elkien meegenomen worden in de afweging over de monumentenstatus: „Het gaat om het gebouw. Ongeacht de consequenties voor de bewoners of Elkien. De gemeente doet er lang over.” Na het positieve advies van welstandscommissie Hûs en Hiem is er volgens van Dijk maar één conclusie mogelijk. Een monumentenstatus en snel ook. GBTL, de Wind en Poiesz-Zijlstra pleitte ook voor een snelle toekenning.

Wethouder Erik Faber (GroenLinks) vroeg om geduld: „Het is niet alleen ja en amen zeggen. Ik wil een houdbaar en zorgvuldig besluit, ook om allerlei bezwaarprocedures te voorkomen. Anders wordt het juist onrustiger.” De bewonerscommissie heeft ondertussen Elkien gevraagd nieuwe presentaties over nieuwbouwplannen, op 18 januari, op te schorten zolang er nog niet besloten is over de monumentenstatus.

Lees verder

DEN HAAG | Kabinet verhoogt minimumloon niet

08-01-2020

Het kabinet ziet geen reden om het wettelijk minimumloon te verhogen. De linkse oppositie en vakbonden pleiten voor verhoging omdat veel mensen er niet van zouden kunnen rondkomen en onvoldoende zouden profiteren van de economische groei.

Minister Wouter Koolmees (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) heeft een evaluatie laten uitvoeren. Daaruit blijkt dat over de periode 2011-2018 het minimumloon de cao-loonontwikkeling heeft bijgehouden. Verder is de koopkracht van mensen met een minimumloon in deze periode toegenomen, komt uit het onderzoek naar voren. ,,Deze indicatoren geven geen aanleiding tot bijstelling”, schrijft Koolmees aan de Kamer.

Ongeveer een half miljoen mensen hebben in Nederland een baan op het minimumniveau. Het verhogen van het minimumloon is een kostbare zaak voor het kabinet omdat die verhoging gekoppeld is aan de uitkeringen. Als het minimumloon stijgt, gaan ook de de bijstand en de AOW omhoog. Het kabinet laat wel onderzoeken wat de gevolgen zijn van een aanpassing van het minimumloon. Het brutominimumloon bedraagt 9,54 euro per uur ofwel 1653,60 euro per maand. Het FNV vindt dat het minimumloon omhoog moet naar
14 euro per uur.

 

Lees verder

IJLST | Nij Ylostins verdient status monument

07-01-2020

Zorgcentrum Nij Ylostins in IJlst. ‘Het complex heeft een onvervangbare ziel.’
ies

Súdwest-Fryslân neemt binnenkort een beslissing over de monumentenstatus voor het complex Nij Ylostins in IJlst. Met negens en tienen als rapportcijfers moet dat lukken. In maart en april 2019 heeft de eigenaar van Nij Ylostins in IJlst aan de bewoners kenbaar gemaakt dat het wooncomplex wordt gesloopt. Bewoners moeten september 2020 zijn verhuisd. Er is geen alternatief in IJlst, nieuwbouw is niet aan
de orde. De boodschap was: ‘Als u elders in Fryslân een woonplek vindt, zullen wij u daarbij wel helpen.’

Deze ondoordachte actie van Elkien riep veel reacties op, onder meer uit de architectuurwereld. Architect Rein Hofstra, publicist architectuur van LC Peter Karstkarel en oud-architect en docent Joute de Graaf verklaarden dat het complex een grote architectonische waarde heeft.

Het markeert hoe men eind jaren zestig anders is gaan denken over de manier van wonen voor ouderen. In plaats van hoge flats met lange gangen werd hier een open ruimte gecreëerd met straatjes en zithoekjes in plaats van lange saaie gangen. Ook werd een mooie gemeenschappelijke ruimte gemaakt naast de binnentuin. Je gaat naar buiten en toch kun je binnen blijven als je de binnenstraatjes op gaat. Een vorm van sociaal contact houden is gegarandeerd. Het werd in 1972 werkelijkheid en kreeg van de minister officiële erkenning als ‘experimentele woningbouw’. Er kwamen lovende publicaties in de regionale en landelijke media.

De voorgenomen sloop bracht een aantal mensen en erfgoedvereniging Heemschut tot het inzicht dat Nij Ylostins moet worden aangemerkt als gemeentelijk monument. Daartoe werd eind juni een aanvraag ingediend. Daarbij werd een idee aangeleverd voor hoe je perspectiefvol zou kunnen renoveren.

Helaas meende wethouder Erik Faber dat deze aanvraag weinig kans van slagen heeft. Ook waren er politieke partijen die dachten dat dit een ludieke actie was, een ‘trucje’ om de zaak te rekken. Andere partijen namen het wel serieus.

Op basis van de aanvraag tot gemeentelijk monument worden onafhankelijke deskundigen gevraagd om ook hun oordeel te geven over het wooncomplex. Bureau De Onderste Steen uit Nijmegen adviseert vervolgens: ,,De structuralistisch aandoende plattegrond van het complex (met woningen die ten opzichte van elkaar verspringen) en de inpassing in de omgeving (met fruitbomen) zijn bijzondere aspecten die ook na vijftig jaar nog zeer modern aandoen.” Het advies is ,,het complex Nij Ylostins te behouden voor de toekomst en aan te wijzen
als gemeentelijk monument”.

De gemeente Súdwest-Fryslân moest de aanvraag voorleggen aan de welstandscommissie en liet zichzelf een advies aanreiken. Het bureau MVDH Architectuurhistorie uit Groningen werd gevraagd een ‘waardenstelling’ te doen. Het bureau kwam in een lovend rapport tot de conclusie: ,,Gelet op de hoge waarden op cultuurhistorisch, architectuurhistorisch en stedenbouwkundig vlak is te zien dat het een voor de gemeente uniek gebouw betreft dat voort is gekomen uit een sociaal-maatschappelijk gedachtegoed. (...) De opzet van het complex is tot in detail door de ontwerpers, initiatiefnemers en gebruikers doordacht. (...) Het is zeer aan te bevelen het complex met buitenruimte in z’n geheel als gemeentelijk monument aan te wijzen.”

In feite komt het gemaakte rapport overeen met de bevindingen van Joute de Graaf en De Onderste Steen. In de toelichting onderstrepen de aanvragers: ,,Bewaar dit complex in zijn verschijningsvorm. Het heeft een onvervangbare ‘ziel’.’’ Ten slotte oordeelde welstandscommissie Hûs en Hiem unaniem: ,,Door commissieleden wordt opgemerkt dat het wooncomplex goed veranderbaar is
zonder dat dit ten koste hoeft te gaan van de intrinsieke waarde van het gebouw en dat uit rapporten blijkt dat Nij Ylostins nog in hoge mate gaaf is.” De commissie komt tot het oordeel ,,dat Nij Ylostins van voldoende cultuurhistorische en architectuurhistorische betekenis is, dat aanwijzing van het complex als gemeentelijk monument is gerechtvaardigd.”

Het mag voor een ieder duidelijk zijn dat deze aanvraag geen ludieke actie of een trucje is. Er moet inderdaad flink worden geïnvesteerd om de woonunits bij de tijd te brengen. Maar dat kán. Het kan toch niet zo zijn dat je negens en tienen op je rapport haalt en dan alsnog niet zou slagen met de aanvraag voor gemeentelijk monument.


Bendiks Jan Boersma en Reinder Hoomans zijn indieners van de aanvraag tot gemeentelijk monument voor Nij Ylostins.

Lees verder

LEEUWARDEN | Piekjaar bouw met 1150 nieuwe woningen

06-01-2020

Vooral oude Aegon-complex levert grote bijdrage

De Friese hoofdstad heeft een duizelingwekkend woningbouwjaar achter de rug. Er kwamen ruim 1150 nieuwe huizen bij. Ongeveer de helft bestaat uit studentenappartementen.

Hiermee is 2019 het meest productieve Leeuwarder bouwjaar van deze eeuw tot nu toe. Zulke hoge cijfers doen denken aan de naoorlogse decennia, toen alles op alles werd gezet om de woningnood te bestrijden. De huidige piek wordt vooral veroorzaakt door Markt058. In dit oude Aegoncomplex bij het NS-station werden afgelopen zomer zo’n vijfhonderd studentenstudio’s opgeleverd. De gemeente telt ze mee, maar wel in een aparte categorie. Het zijn zelfstandige woningen met alles erop en eraan, maar de reguliere woningmarkt staat eigenlijk los van de studentenbouw.

Elders in de stad kreeg Leeuwarden er dit jaar in ieder geval nog 75 zelfstandige studentenwoningen bij. Verder bestond de productie uit 72 zorgappartementen en ruim 500 reguliere woningen. Er werden ook 121 huizen gesloopt, vooral bij het oude Cambuurstadion, waar corporatie Elkien huurhuizen vervangt door nieuwbouw.

De bouwpiek is eenmalig, want dit jaar verwacht de gemeente uit te komen op 750 nieuwe woningen. Vorig jaar werden in de gemeente 828 huizen opgeleverd. In de vier jaar daarvoor zat de productie steeds tussen de 690 en 780 woningen. Toen de verhuur van Markt058 in augustus begon, was iedereen benieuwd of dit een succes zou worden. De gemeente en bedrijven keken nieuwsgierig toe. Zou het ontwikkelaar Leyten lukken om al die 500 studio’s te verhuren? ,,Ja, het complex zit helemaal vol’’, zegt Hans Vierstra, beleidsadviseur wonen van de gemeente. De studio’s voldoen blijkbaar aan een grote vraag.

Dat maakt nieuwsgierig, want wie zijn de huurders? Gaat het vooral om buitenlandse studenten? Komen ze uit andere studentensteden waar een tekort aan kamers is? ,,Begin 2020 gaan we dat analyseren’’, zegt Remco Deelstra, ook beleidsadviseur wonen. ,,Misschien zitten er wel mensen tussen die in Groningen studeren en dagelijks heen en weer pendelen.’’ Dat er een markt bestond voor zelfstandige studentenstudio’s kwam voor de gemeente niet als een verrassing. ,,We hebben nu zo’n 1000 wooneenheden voor studenten toegevoegd’’, zegt Vierstra. ,,Daarnaast is er een aanvullende wens van nog eens 470 eenkamerwoningen.’’

De gemeente staat zulke studentenwoningen alleen toe in concentratiegebieden, zoals de Kenniscampus, de binnenstad en uitloopgebieden hiervan, zoals bij de Oostergoweg en de Lange Marktstraat. Er komen nog steeds nieuwe aanvragen binnen voor studio’s. De gemeente steunt de bouw van studentenstudio’s, omdat woonwijken en sociale woningbouw zo worden ontlast.

Lees verder

‘Bouwspurt’ dankzij studentenstudio’s

06-01-2020

De woningbouw in Leeuwarden beleeft een grote spurt, dankzij ontwikkelaars die brood zien in appartementen. De verkoop van eengezinswoningen in de uitlegwijken en dorpen groeit ook, maar gestaag. De Friese hoofdstad kreeg er afgelopen jaar zeshonderd zelfstandige studentenstudio’s bij: een groeispurt van formaat. Dit betekent een ontlasting van de woonwijken in Leeuwarden, maar heeft ook gevolgen voor de klassieke studentenhuizen, waar studenten op kamers zitten met een gedeelde wc, keuken, badkamer en douche.

Volgens gemeentelijke berekeningen heeft de stad inmiddels ongeveer 490 kamers te veel. ,,Bij ons zijn circa 650 kamerverhuurpanden bekend’’, zegt Remco Deelstra van de gemeente. In werkelijkheid is het aantal hoger, want kleinere studentenwoningen met enkele kamers staan niet geregistreerd. Of het aantal kamerverhuurpanden straks daalt, moet nog blijken. Nederlandse hbo-studenten blijven vaak lang bij hun ouders wonen. Het is dan ook opmerkelijk hoeveel zelfstandig wonende studenten Leeuwarden kent. Het zijn er 7000, van wie er 2000 uit het buitenland komen. Het grotere Zwolle telt maar 3500 zelfstandig wonende studenten. Het verschil zit hem vermoedelijk in bijzondere opleidingen als de hotelschool en de Thorbecke Academie. Die trekken meer studenten van buiten. Wie van ver komt, kan niet bij zijn ouders blijven wonen, vandaar het hoge aantal ‘uitwonenden’.

De gemeente vindt het prima dat ontwikkelaars op de studentenmarkt mikken en risico willen nemen. Deelstra: ,,Als er heel veel aanvragen zijn, dan is dat ook een teken van vertrouwen. Als ontwikkelaar moet je voor de bouw weten dat je het voor elkaar krijgt om ze te verkopen of te verhuren.’’

Appartementen
De grootschalige bouw voor studenten wekt bij oudere Leeuwarders wel eens wrevel. Wordt hun groep wel bediend? Jazeker, benadrukken de gemeentelijke woonadviseurs. Ze wijzen op de golf aan nieuwe appartementengebouwen die nu worden gebouwd.
Denk bijvoorbeeld aan de twee woongebouwen (samen 36 appartementen) op de plek van de oude Fenix-kerk bij het Valeriusplein. Op het Zuidvliet is corporatie WoonFriesland al een heel eind op dreef met een complex van 52 sociale huurwoningen.
Ondertussen is ook begonnen met de bouw van twee woontorens met elk 37 appartementen op de plek van het oude LPF-complex aan de Tesselschadestraat. Daar worden ook nog steeds kantoren omgebouwd tot woningen, bijvoorbeeld in het oude UWV-pand (het Roemerhuys), waarin 32 woningen komen.

Toch moet de vraag naar ouderenappartementen niet worden overschat, zegt Deelstra: ,,Vaak wordt gedacht dat mensen vanaf hun zeventigste allemaal in een appartement willen wonen, maar dat is een mythe. De meeste ouderen zitten prima in hun eengezinshuis en schuiven een verhuizing vaak voor zich uit.’’ Veel twintigers en dertigers zouden ook wel zo’n eengezinswoning willen. Deelstra:
,,Vroeger was het zo: als je jong was, ging je gewoon kopen in Leeuwarden. Maar nu de prijzen stijgen, gaan starters vaak eerst in een appartementje zitten.’’ Dan sparen ze vaak voor een koophuis. Studentenstudio’s zijn meestal maar 20 vierkante meter groot. Andere
appartementen moeten minstens 65 vierkante meter zijn, zo heeft de gemeente bewust vastgesteld.

Woordvoerder Hans Vierstra: ,,Hiermee lukt het niet om een oudere eengezinswoning op te splitsen in twee appartementen. Zo’n huis is
namelijk meestal maar 100 tot 120 vierkante meter.’’ Bij de tolhuislocatie aan de Groningerstraatweg wordt straks een uitzondering
gemaakt, speciaal voor starters op de woningmarkt, die nu moeilijk aan een betaalbaar huis kunnen komen. Voor hen komen er betaalbare
koopappartementjes beschikbaar, die kleiner zijn dan 65 vierkante meter.

Eengezinswoningen
Ieder jaar krijgt de gemeente Leeuwarden er honderden eengezinswoningen bij. De belangrijkste bouwplek is stadsdeel De Zuidlanden, dat twintig jaar geleden is ontwikkeld. Uiteindelijk moeten er 5700 woningen verrijzen in dit gebied, waarbij de grote wijk Middelsee is meegerekend. PvdA-wethouder Hein de Haan: ,,In de Zuidlanden zitten we volop in de productiefase. We zijn nu bezig met het voorbereiden van de buurtschappen Unia en De Hem. Ook Blitsaerd-Oost is in ontwikkeling: in januari willen we een stedenbouwkundig plan presenteren voor deze nieuwe fase.’’
Het publiek dat in de Leeuwarder uitlegwijken komt wonen, bestaat vooral uit stedelingen. Deelstra: ,,Vroeger werd gedacht dat we mensen uit Heerenveen en andere delen van Friesland hier naar toe zouden halen, maar dat is niet wat wij zien. 80 tot 90 procent woonde al in Leeuwarden.’’

Binnen de stad is een voortdurende verhuisstroom aanwijsbaar: ,,We zien nu bijvoorbeeld veel gezinnen uit Zuiderburen die naar de Zuidlanden verhuizen.’’ Desondanks wekt de bouw in De Zuidlanden zorgen in de dorpen. Vooral de FNP heeft de indruk dat Leeuwarden het platteland leegzuigt en vindt dat dorpen meer nieuwbouwmogelijkheden moeten krijgen. Maar in de gemeente Leeuwarden staat geen enkel dorp op slot, benadrukken de ambtenaren. In Wirdum en Wytgaard zijn altijd kavels te koop en in grote dorpen als Grou of Stiens al helemaal. Wie op Funda kijkt, ziet inderdaad dat in de Leeuwarder dorpen minstens 150 huizen te koop staan, waarvan een deel zelfs
een vraagprijs heeft onder de 150.000 euro. ,,We merken in dorpen dat veel inwoners heel tevreden zijn met hun eigen situatie,
maar zich zorgen maken over anderen’’, zegt Deelstra. Vaak hebben ouderen het gevoel dat jongeren geen huis kunnen vinden in het dorp. In de praktijk blijkt die woningnood mee te vallen, constateren de ambtenaren.

Het gemeentebestuur wil aan dorpen geen nieuwe uitbreidingswijken in de weilanden meer toestaan. Wel valt er te praten over een woonfunctie in leegstaande dorpspanden. Deelstra: ,,Zo kijken we nu bijvoorbeeld naar wonen in het schooltje van Hilaard.’’ In Stiens komen woningen in het oude gemeentehuis en waarschijnlijk ook op de plek van De Skalm. De Haan: ,,Er is op dit moment overal veel vraag naar, ook in de dorpen. Maar als je gaat bijbouwen, moet je je wel afvragen welk vastgoed in de toekomst nog interessant is. Wat we nu bouwen, voldoet aan nieuwe energienormen, dus dat blijft wel interessant, maar de oudere huizen waar de huidige bewoners in wonen
niet. Als je te veel gaat toevoegen in de dorpen, kan dat dus ook een gevaar zijn.’’

Experimenten
De gemeente Leeuwarden pleitte tien jaar geleden voor meer experimentele woonvormen (niches). Dat leverde bijvoorbeeld een wijkje
met ‘tiny houses’ op in De Zuidlanden. Leuk plan, maar voor de gemeente was het project verliesgevend, constateert wethouder De Haan.
Deze minihuisjes moeten voldoen aan dezelfde strenge eisen als andere nieuwbouw. Dat maakt de bouwkosten best hoog ten opzichte van de bescheiden woonruimte. De vraag naar tiny houses is dan ook bescheiden. De meeste mensen willen toch een stenen huis, constateert de gemeente.

Voor bijzondere woonvormen is overigens best ruimte, merken Deelstra en Vierstra op: ,,In Mantgum zijn mensen bijvoorbeeld bezig met een project in gedeeld opdrachtgeverschap.’’ Dit kan tien nieuwe woningen opleveren in een bijzondere samenlevingsvorm. ,,Ook in Middelsee hebben we nog experimenteergedachten’’, zegt De Haan. Hij deed inspiratie op bij de bouwaanpak van Oosterwold, een nieuwe wijk in Almere. ,,Daar is bijna alles vrijgelaten. De gemeente legt geen riolering aan, geen trottoirs of lantaarnpalen. Mensen mogen het daar helemaal zelf uitzoeken, zolang ze zich aan het bouwbesluit houden en goede afspraken maken met hun buren.’’

Lees verder

SNEEK | Versnelde procedure voor wooncomplex it Skulplak

02-01-2020

Het college van B en W van de gemeente Súdwest-Fryslân wil de sloop en herbouw van wooncomplex voor ouderen It Skûlplak in Sneek mogelijk maken.

Het gaat om een verouderd complex van woningcorporatie WoonFriesland aan de Dr. Kuyperlaan, de Goeman Borgesiuslaan en de Troelstrakade met in totaal 48 appartementen. Acht woningen werden in 2014 al gesloopt. Daarvoor in de plaats moeten negentien grondgebonden woningen en 45 appartementen komen. Deze komen net als het huidige complex in een S-vorm te staan en zijn bestemd voor de sociale huursector.

Het bouwplan past nu niet binnen het gemeentelijk beleid. Om de procedure te versnellen wil het college de omgevingsvergunning en de wijziging van het bestemmingsplan in één regeling doen. De gemeenteraad stemt daar op 23 januari over. De provincie Fryslân verleende de ontheffing van de Wet natuurbescherming al aan WoonFriesland.

Lees verder

Onzekerheid in Nij Ylostins

31-12-2019

„Beste oudere, ik wens u een fijne kerst”, aldus een van de vele kerstkaartjes die vanuit de basisscholen in de stad IJlst op de mat bij de oudere bewoners van Nij Ylostins vielen. Een hart onder de riem voor de bewoners van het ouderencomplex, die een stressvol en vervelend jaar achter de rug hebben. Maar de onzekerheid is nog niet voorbij, geven bewoners aan. Wat er in de toekomst met Nij Ylostins gebeurt is nog onduidelijk. Eigenlijk had de verhuizing van de bewoners uit Nij Ylostins al begonnen moeten zijn, als het oorspronkelijke plan voor sloop in de zomer van 2020 was uitgevoerd. Op 19 maart kondigde woningbouwcorporatie Elkien deze versnelde sloop aan. De ouderen moesten weg uit IJlst, want er was geen vervangende seniorenwoning in de stad beschikbaar.

Na dit nieuws kwam IJlst in opstand. Iedereen leefde mee met de bewoners van Nij Ylostins. Op 7 mei vormden 739 stadgenoten een menselijke kring rondom het ouderencomplex uit 1972. Snel daarna, op 23 mei komt het bericht dat de sloop wordt uitgesteld tot 2022. Bij sommige bewoners gaat de vlag uit. Misschien hoeft het complex helemaal niet gesloopt te worden. Volgens welstandscommissie Hûs en Hiem is het gebouw bijzonder genoeg om op de monumentenlijst te zetten. De gemeente Súdwest-Fryslân neemt daarover voor 25
februari een besluit. Súdwest-Fryslân wil in principe de status toekennen, maar zegt ook de belangen van de eigenaar te moeten afwegen. Elkien geeft juist aan weinig toekomst te zien in de monumentenstatus en renovatie van het huidige complex. De woningbouwcorporatie heeft daarom op 7 december nieuwbouwplannen aan de bewoners gepresenteerd. 

Sommige bewoners van Nij Ylostins hopen op een monumentenstatus, anderen vooral op zekerheid, op welke manier dan ook. De meeste bewoners vragen om anonimiteit wanneer we hen benaderen voor een terugblik op het afgelopen jaar. Elkien zou ze verboden hebben om met de pers te praten. Elkien-directeur Harro Eppinga zegt dat van een spreekverbod geen sprake is: „Dat kan ook helemaal niet. Er is vanuit Elkien nooit een opmerking hierover gemaakt.” Hij noemt de suggestie wel kenmerkend voor het in zijn ogen onterechte
beeld dat ontstaan is van Elkien als boeman in de kwestie Nij Ylostins. 

Dat er tot deze maand al die tijd geen nieuwbouwplan was, bevreemdt bewoners: „Je wordt steeds in onzekerheid gehouden.” En: „Elkien wordt koud noch warm.” Die onzekerheid begon voor de bewoners al in 2017, toen zij voor het eerst geïnformeerd werden over de sloopplannen. Tegen een eventuele (interne) verhuizing zien bewoners op. Het gezegde „oude bomen moet je niet verplanten”,
rolt meerdere malen over de tong. Dat Elkien sloop aankondigde zonder nieuwbouwplannen, lag aan verwarring rond de brandveiligheidseisen, die aanvankelijk snelle sloop vereisten. Ook was er onduidelijkheid rondom de herbestemming van het oude gemeentehuis.

Eppinga zegt te begrijpen dat verhuizen zwaar is voor de bewoners op leeftijd, maar staat achter nieuwbouw op dezelfde plek. „De onrust wordt juist veroorzaakt door de monumentenstatus. Het belangrijkste was altijd dat bewoners in IJlst konden blijven wonen, en dat is nu gelukt.”

Elkien zegt de bewoners mee te willen nemen in de plannen, maar renovatie niet te heroverwegen. Er wordt in januari met bewoners verder gepraat over tijdelijke invulling om de leegstand in het complex (21 van de 56 appartementen staan leeg) tegen te gaan. „Ze moeten zich inleven in onze situatie”, zegt een bewoner. Een ander: „Een bloemetje van Elkien na dit zware jaar zou al fijn zijn.”

Lees verder

OPINIE Ook veel ouderen kampen met armoede

19-12-2019

In de berichtgeving over armoede in Nederland ging het vooral over armoede bij kinderen. Maar bij een andere groep is het risico op armoede ook groot: alleenstaanden in de AOW-leeftijd. Er is sprake van framing als het gaat over armoede. Vele media berichtten
naar aanleiding van de publicatie van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) over armoede uitsluitend over de cijfers ten aanzien van armoede bij kinderen, wat in feite overigens armoede bij de ouders is.

Bekijkt men echter enkele pagina’s van CBS-rapport beter, dan ziet men hoe het écht zit met de armoede in Nederland. Het CBS zegt namelijk: ‘Alleenstaanden onder de AOW-leeftijd staan op de tweede plek in de rangorde van huishoudens met een hoog armoederisico: één op de vijf had in 2018 een inkomen onder de lage-inkomensgrens, net als in voorgaande jaren.’
Het grootste deel van de armoedeproblematiek ligt bij de alleenstaanden in de AOW-leeftijd.

En wie de grafiek bij deze tekst bekijkt, ziet dat het armoederisico per huishoudenstype in 2018 voor alleenstaanden in de AOW-leeftijd 20
procent bedraagt. Het risico op een langdurig (vier jaar of meer) laag inkomen is 11 procent. Voor het eenoudergezin met uitsluitend
minderjarige kinderen bedraagt dit risico 21 procent en het risico op een langdurig laag inkomen ongeveer 7 procent.
Daaruit trekt het CBS terecht de conclusie dat ruim een op de tien alleenstaanden onder de AOW-leeftijd in 2018 al langdurig gebukt ging
onder een laag inkomen. Daarmee staat deze groep aan kop als het gaat om langdurige armoedeproblematiek.

Men zal zeggen: wat maakt het uit? Het is toch duidelijk dat het armoederisico onder eenoudergezinnen het grootste is, op de voet
gevolgd door alleenstaanden? Maar percentages zijn misleidend! Een hoog percentage in een kleinere groep kan qua aantallen lager liggen dan een lager percentage in een grotere groep. Dat is hier het geval.

Zie daarvoor een citaat van het CBS: ‘De bijdrage van de eenoudergezinnen aan de omvang van de gehele armoedeproblematiek in
Nederland is relatief beperkt. Dat komt omdat het aantal eenoudergezinnen met minderjarige kinderen in Nederland met nog geen
300.000 in 2018 verhoudingsgewijs klein is. Het aantal alleenstaanden onder de AOW-leeftijd is met ruim 1,6 miljoen aanzienlijk groter, zodat het relatief hoge aandeel van deze groep met een armoederisico doorslaggevend is in het totale aantal huishoudens met
armoedeproblematiek.’

De conclusie van het CBS: van alle huishoudens met een inkomen onder de lage-inkomensgrens in 2018 kwam 57 procent voor rekening van alleenstaanden onder de AOW-leeftijd; van de huishoudens met een langdurig laag inkomen was dat 65 procent. Kortom, het grootste deel van de armoedeproblematiek ligt bij de alleenstaanden onder de AOWleeftijd en niet bij de eenoudergezinnen.

Bezuinigen 
Toch berichtten media naar aanleiding van dit rapport veelal uitsluitend over armoedecijfers bij eenoudergezinnen. Ik noem dit doelbewuste
framing, want armoede bij kinderen doet het bij het grote publiek veel beter dan armoede bij alleenstaanden. Dat laatste interesseert maar
weinig mensen.

Wethouders die moeten of willen bezuinigen op het armoedebeleid, maken hier ook handig gebruik van. Het werkt zo: het totaalbudget moet lager, maar je moet het ook aan je gemeenteraad verkopen. Voor de kleinste groep, de eenoudergezinnen, maak je wat extra regelingetjes. Want kinderen die in armoede opgroeien: dat kan niet, nietwaar? En de gemeenteraad gaat akkoord, want die vindt dat ook. Van de veel grotere groep in armoede, de alleenstaanden, laat je wat maatregelen verdwijnen en je poetst je cijfers over kinderen in armoede in jouw gemeente flink op.
Moet je dan niet schrijven over armoede bij eenoudergezinnen?
Natuurlijk wel, maar zwijg alleenstaanden in armoedesituaties niet dood. Het is niet of of, maar en en!


Johan Bakker is secretaris van de Vereniging Platform Een- en
Tweepersoonshuishoudens Leeuwarden (PEL)

Lees verder

LEEUWARDEN | Raad voelt niks voor ‘zorgcowboy’ Incluzio bij WMO

19-12-2019

Een groot deel van de Leeuwarder raad ziet samenwerking met zorgbedrijf Incluzio in de uitvoering van de WMO niet zitten.
Dat bleek gisteravond tijdens een politieke dialoog over de voortgang van de WMO-plannen.

Verschillende fracties spraken hun verbazing uit over de externe toets die wethouder Herwil van Gelder nu opeens wil laten doen op het contract dat de gemeente op punt staat af te sluiten met Incluzio. Aanleiding hiervoor, blijkt uit een memo dat hij maandag naar de raad stuurde, zijn negatieve publicaties over het zorgbedrijf van het journalistieke platform Follow the Money en het radioprogramma Reporter . Hierin werd duidelijk dat veel inwoners van Hollands Kroon slechte ervaringen met Incluzio hebben, onder meer omdat de keuzevrijheid
beperkt is als het gaat om zorgaanbieders. Ook moet er ieder jaar geld bij.

Meerdere fracties vonden dat Van Gelder had moeten weten dat Incluzio niet onomstreden is. ,,Wij betreuren dat de wethouder nu pas in actie komt. Dat komt wat reactief over’’, vond Johan Magré (D66). ,,Hoe kan het dat wij op het punt staan in zee te gaan met deze zorgcowboy terwijl alle seinen op donkerrood staan? Ik ben benieuwd naar het plan B van de wethouder’’, aldus Carlijn Niesink
(ChristenUnie). Lutz Jacobi wilde van de wethouder zwart op wit hoe hij de negatieve effecten in Hollands Kroon hier denkt te voorkomen.
Van Gelder gaf toe ,,net zo verrast als u’’ te zijn door het feit dat Amaryllis en Incluzio samen hadden ingeschreven op de aanbesteding voor de basisondersteuning WMO in 2021. ,,We hebben daarop referenties gevraagd aan Utrecht en Hollands Kroon die al met Incluzio werken, en die waren positief. Dus ik schrok ook van het beeld dat afgelopen weekend in de media werd geschetst.’’

Onbegrijpelijk, vond VVD’er Marcel Visser. ,,Het sentiment in de pers is al een jaar negatief. De wethouder had dit moeten weten en er op moeten acteren.’’

Omdat lang niet alle vragen beantwoord konden worden, komt er binnenkort een vervolg.

Lees verder

LEEUWARDEN | Besparing speerpunt in energiestrategie

19-12-2019

Energiebesparing zal een apart onderdeel worden van de Friese energiestrategie die provincie, gemeenten en Wetterskip komend voorjaar moeten opleveren. Provinciale Staten hebben daar gisteren toe besloten met 39 tegen 3 stemmen. Alleen de PVV was tegen.

Een energiebesparingsplan is volgens de meerderheid vereist om het provinciale doel te halen, dat er in 2030 een kwart minder energie wordt verbruikt dan in 2010. De teller stond begin vorig jaar op een besparing van een schamele 2 procent.

Ongeacht de te realiseren besparing in de komende tien jaar moet de Friese energiestrategie een evenredig aandeel opleveren in de fossielvrije stroomopwekking in 2030. Volgens de coalitie betekent dit dat Friesland dan zo’n 1,5 miljard ‘schone’ kilowattuur moet leveren. Daarvoor hoeft er geen wind- of zonnepark meer bij boven hetgeen er al staat of is vergund. Pleidooien van de ChristenUnie en de Partij voor de Dieren om tot 2030 al veel meer te doen, stuitten in de Staten op fel verweer van FNP-woordvoerder Sybe Knol. ,,Súd-Hollân dreamt der fan dat wy ek harren stroom opwekke. Sa’n paad nei Fryslân as enerzjylânskip moatte Deputearre Steaten no al útslute.’’

CDA-gedeputeerde Sietske Poepjes deed dat niet. Over de ‘restopgave’, die ontstaat als de regio’s tezamen niet genoeg schone stroomopwekking hebben geprogrammeerd, wacht haar nog een hard gevecht met de collega’s van andere provincies. Poepjes’ vertrekpunt is wel dat Friesland niet voor het tekortschieten van andere provincies opdraait.

De Staten stemden voor meer zonnepanelen op daken en tegen extra windturbines op land. Een pleidooi van FvD en VVD om ook ‘groene kernenergie’ in de energiestrategie te overwegen, haalde het niet.

Lees verder

FRANEKER | Enkele huurders voelen zich niet serieus genomen bij de renovatie van woningcorporatie Accolade

18-12-2019

‘Dat betekent dus dat ik in het verleden te veel huur heb betaald’

Enkele huurders voelen zich niet serieus genomen bij de renovatie die woningcorporatie Accolade momenteel uitvoert in de Kaatsersbuurt in Franeker. 

Hij zit in de kou en moet op een kampeerbed slapen in een vertrek beneden omdat zijn slaapkamer op de kop staat. Sinds 9 december is de huurwoning van Joop de Boer aan de Thomas de Grootstraat in Franeker veranderd ,,in een tornado’’, zegt hij zelf. Omdat hij kampt met een auto-immuunziekte werd het hem al twee keer te veel en ging hij onderuit.

Baukjen Ploegstra, wiens woning aan de Ids Jousmastraat nog aan de beurt komt, ziet als een berg op tegen de klus die bij haar in maart plaats gaat vinden. Ze heeft moeite met de planning. ,,Van de zomer hebben we nieuwe keukens gekregen, nu zijn ze rondom mij aan het renoveren, vorige week zijn de gevels schoongemaakt en die worden nog gevoegd. In feite zitten we de hele godganse winter in de
herrie.’’

Meer buurtbewoners klagen, zegt het duo, maar omdat het om oudere mensen gaat, ondernemen ze geen stappen. Een buurtgenoot van Ploegstra, die niet met zijn naam in de krant wil, bevestigt dat enkele huurders zich niet serieus genomen voelen. Zijn vragen over asbestverwijdering werden minimaal beantwoord. ,,Ze zeggen dat je een keus hebt in de kleur van de nieuwe kozijnen, maar Accolade wil
ook eenheid in de wijk, dus die keus is een nepkeus.’’ Bij de drie is vooral de manier van aankondigen door Accolade het pijnpunt. ,,Ze stonden ineens op de stoep om te vertellen wat er ging gebeuren. Als je door liet schemeren dat je niet mee wilde werken, dreigden ze met een rechtszaak.’’

De renovatie omvat het vervangen van alle houten kozijnen en de voordeur door kunststof, bij sommige woningen het plaatsen van een dakkapel en in het geval van De Boer een nieuwe afvoer voor de ventilatie. ,,Vijftien jaar geleden heb ik dat geweigerd en dat drukken ze er nu dus gewoon doorheen.’’ Accolade doet dit wegens aanhoudende klachten over vochtproblemen en wil zo het binnenklimaat
van de woningen verbeteren. Irene Willems van Accolade geeft toe dat er heel wat achter de voordeuren gebeurt. ,,We doen het in één keer om te voorkomen dat er iedere keer wat moet gebeuren.’’ Volgens haar gaat het om noodzakelijk onderhoud. Huurders tekenen
ervoor dat ze dat toe moeten laten. Alles is uitvoerig met ze doorgesproken, maar nu het zover is, kan Willems zich voorstellen dat bewoners het als vervelend ervaren.

Volgens De Boer gaat het om achterstallig onderhoud. ,,Dat betekent dus dat ik in het verleden te veel huur heb betaald. Anders hadden ze van een deel van die huursom het onderhoud gewoon uit kunnen voeren. Ik heb dan ook huurverlaging aangevraagd.’’ De Boer, die vanaf het begin aangegeven heeft tegen de renovatie te zijn, zou een week in de werkzaamheden zitten. Die week is inmiddels voorbij.
Overigens neemt hij uitvoerder Talen niets kwalijk. De werknemers doen hun uiterste best om de bewoners tegemoet te komen.

Dat meedenken mist De Boer bij Accolade. Zo passen door de nieuwe kozijnen de vitrages, rolgordijnen of luxaflex niet meer. Nieuwe raambekleding moeten de huurders zelf betalen. Bovendien mag in het kunststof niet geboord worden, zodat een ander ophangsysteem nodig is. Dit moeten de huurders zelf oplossen. Bij de vervanging van de kozijnen moeten de radiatoren verwijderd worden en zitten de
mensen in de kou. Het elektrische kacheltje dat De Boer ter vervanging heeft staan, moet hij zelf betalen. ,,Ze maken het allemaal veel kleiner dan het is en we krijgen geen enkele compensatie.’’

Willems wijst erop dat het beleid is dat dit soort zaken niet vergoed worden. ,,Dat wordt in het voortraject allemaal uitgelegd.’’
Volgens Marinus Duyzer van de huurvereniging zijn er amper klachten. ,,De mensen kunnen altijd de opzichter bellen en ze kunnen bij mij komen. Dan help ik ze.’’ Hij woont midden in de Kaatsersbuurt en ook zijn woning komt nog aan de beurt. Bij Accolade is één klacht binnengekomen.

Lees verder

LEMMER | Huurhuizen voor Balk, Lemmer en Bakhuizen

17-12-2019

Er worden volgend jaar nieuwe huurhuizen gebouw in Lemmer, Balk en Bakhuizen. Dat heeft gemeente De Fryske Marren afgesproken met de woningcorporaties en de huurdersverenigingen.

De corporaties investeren 14 miljoen euro. Ze zetten extra in op verduurzaming door het plaatsen van zonnepanelen en het isoleren van woningen. Eerder was al afgesproken dat de corporaties tot en met 2025 circa 180 woningen slopen, 200 wat duurdere huurwoningen verkopen en 300 betaalbare (kleinere) woningen nieuw bouwen.

De meeste nieuwbouw vindt de komende jaren plaats aan de Zuiderzeestraat in Lemmer. Daar worden volgend jaar 28 woningen gesloopt en in 2021 20 woningen gebouwd. In 2022 worden daar nog eens 47 huizen gesloopt waarna er in 2013 39 nieuwe worden neergezet.
Aan de Gaestwei en Hr. Jacobstraat in Bakhuizen worden 8 woningen gesloopt en vervangen door 2 betaalbare huur- en 2 koopwoningen. Verder wordt onderzocht of er nog 10 huurhuizen kunnen worden gebouwd in Sint Nicolaasga. Volgend jaar worden 1000 huurwoningen voorzien van zonnepanelen, wat 4,5 miljoen euro kost.

De afspraken zijn gemaakt met de woningcorporaties Accolade, Lyaemer Wonen en Wonen Zuidwest Friesland. De laatste twee fuseren per 1 januari 2020.

Lees verder

DRACHTEN | PROEFPROJECT Energiecoach geeft tips aan 50 huishoudens

12-12-2019

De gemeente Smallingerland is een proefproject gestart om inwoners energiekosten te laten besparen. Vijftig huishoudens worden
bezocht door een ‘energiecoach’, die inzicht geeft in hun energieverbruik en voorziet van bespaartips. De gemeente hoopt zo bij te kunnen dragen aan verduurzaming en wil bekijken of het project later een vervolg kan krijgen.

Van januari tot en met april 2020 worden de geselecteerde huishoudens uit Drachten tweemaal bezocht door de energiecoach. Deelname aan dit project is gratis en de huishoudens worden geworven door Ping Drachten en corporaties Accolade en WoonFriesland. De energiecoaches zijn speciaal opgeleid door de Hanzehogeschool Groningen en bestaan uit vrijwilligers en een maatschappelijk werker van de Maatschappelijke Onderneming Smallingerland (MOS).

De deelnemers ontvangen van de energiecoach ook een gratis besparingspakket ter waarde van honderd euro.

Lees verder

BAKKEVEEN/GORREDIJK | Opsterland begint proef met tiny houses

12-12-2019

Bakkeveen en Gorredijk zijn door de gemeente Opsterland aangewezen als proeftuinen voor ‘tiny houses’.

In het eerste dorp wordt onderzocht of er in de nieuwbouwwijk Aylvalân behoefte is aan compacte, permanente huizen- voor starters op de woningmarkt.

In Gorredijk wil de initiatiefgroep ‘Tiny House Opsterland’ op een braakliggend terrein vijf tot tien huisjes plaatsen die er vijf tot tien jaar blijven staan. Dit initiatief heeft het verkleinen van de ecologische voetafdruk als uitgangspunt.

Lees verder

Woningcorporaties investeren ruim 7 miljoen in gemeente Opsterland

11-12-2019

Vooral aandacht voor betaalbare woningen en kwetsbare doelgroepen

De gemeente Opsterland heeft samen met de corporaties Elkien, WoonFriesland en huurdersorganisatie De Bewonersraad voor 2020 nieuwe prestatieafspraken vastgesteld. Dit zijn afspraken waarin alle partijen hun bijdrage aan het gemeentelijk volkshuisvestelijk beleid vastleggen. De partijen hebben een prima samenwerking om uitvoering te geven aan de gemaakte afspraken. De afspraken richten zich onder andere op de betaalbaarheid van het wonen en het verbeteren en verduurzamen van de woningvoorraad. De corporaties hebben plannen om in 2020 voor in totaal ruim € 7 miljoen te investeren in de gemeente Opsterland.

Sociaal domein vraagt extra aandacht
Naast de betaalbaarheid van wonen richten partijen zich ook op kwetsbare doelgroepen en de leefbaarheid in de dorpen. Zo is er veel aandacht voor huishoudens met geldzorgen en huishoudens die zorg of begeleiding nodig hebben. Tussen de corporaties, de gemeente, welzijn- en zorgorganisaties vindt goede afstemming plaats om huishoudens de zorg te bieden die ze nodig hebben. Door een vroegtijdige signalering proberen de betrokken partijen te voorkomen dat het woon- en leefklimaat in wijken en dorpen onder druk komt te staan.

Investering corporaties draagt bij aan energieneutraal doelstelling van Opsterland
Het vernieuwen en verbeteren van de woningvoorraad door Elkien en WoonFriesland is een continu proces. Ook in 2020 investeren beide corporaties fors in verduurzaming, onderhoud en kwaliteitsverbetering. Hiermee dragen zij bij aan de ambitie van de gemeente om in 2035 energieneutraal te zijn. Elkien is eigenaar van 2107 huurhuizen en heeft een investering van ruim 5 miljoen gepland. Het sociaal verhuurbedrijf WoonFriesland bezit 602 woningen in de gemeente en investeert in 2020 ruim 2 miljoen.

Lees verder

KAMERVRAGEN Woede over trage reactie recht op huurtoeslag

11-12-2019

De Tweede Kamer is woedend dat het kabinet er zo lang over doet duidelijkheid te verschaffen over een uitspraak van de Raad van
State over het recht op huurtoeslag. Ook Kamervoorzitter Khadija Arib wil dat het kabinet opschiet. Ze maande minister Stientje van Veldhoven (Wonen) gisteren nog deze week helderheid te scheppen. Van Veldhoven beloofde daarop ,,haar best te doen”.

CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt toonde zich in het wekelijkse mondeling vragenuurtje van de Kamer zeer geïrriteerd dat hij nog steeds geen
antwoorden heeft op Kamervragen die hij weken terug over de kwestie stelde. De Raad van State bepaalde afgelopen zomer dat huurders in bepaalde gevallen na een inkomensstijging tot boven de huurtoeslaggrens toch aanspraak kunnen maken op huurtoeslag.

Omtzigt wil onder meer weten hoe het kabinet zich opstelt en hoeveel huurders gedupeerd zijn. Hij kreeg bijval van onder meer PvdA, SP en DENK. DENK-Kamerlid Farid Azarkan noemde de houding van Van Veldhoven ,,onbestaanbaar”.

Lees verder

DOKKUM | Gemeenten zetten krabbel voor duidelijker taalgebruik

11-12-2019

Ambtenaren gaan speciale cursus volgen

De gemeenten Noardeast-Fryslân en Dantumadiel ondertekenden gisteren op het gemeentehuis in Dokkum de zogeheten Direct Duidelijk-overeenkomst. Doel hiervan is om de geschreven taal van ambtenaren makkelijker leesbaar te maken voor de burgers.
De bijeenkomst was georganiseerd door de Direct Duidelijk Brigade, die op 23 oktober door staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties Raymond Knips is opgestart. Teksten in brieven, formulieren en folders zijn lastig te begrijpen, stelt de brigade.
‘Krachtens’ en ‘accorderen’ 

Wethouder Rommy Kempenaar, die namens de gemeente Dantumadiel de handtekening zette, kan zich daar in vinden. ,,Do moatst net ferjitte, dat men as gemeente dúdlik oerkomme moat nei de boargers ta. Sy binne nammentlik de doelgroep foar wa’t men skriuwt. Do sitst der as amtner foar dy minsken.” Voorbeelden van onnodig moeilijke woorden staan op de site van Direct Duidelijk. Woorden als ‘accorderen’, ‘achten’ en ‘krachtens’ zouden plaats horen te maken voor ‘goedkeuren’, ‘vinden’ en ‘volgens’, zo valt
er te lezen.

Kempenaar kreeg signalen dat bewoners anders willen worden aangesproken. ,,Ik wie yn petear mei saakkundigen oer de earmoed yn
Nederlân. Hja joegen oan dat se as minima mei ferskeidene regeltsjes te krijen hawwe. Dêrom is it wichtich dat dy yn alle gefallen dúdlik
omskreaun wurde. ‘Wêrom stiet it der net yn normale-minsketaal’, frege ien. Sokke opmerkings moatst sjen foar te kommen.”
Ambtenaren van Noardeast-Fryslân en Dantumadiel krijgen naar aanleiding van de ondertekening een cursus om hun taalgebruik
toegankelijker te maken. 

Laaggeletterdheid
,,Dy minsken sitte alhiel yn it fakjargon. Dêrom brûke hja wurden dy’t foar har hiel gewoan binne, mar by oaren foar ûndúdlikheid soargje”,
zegt Pytsje de Graaf, wethouder van Noardeast-Fryslân. ,,Yn de gemeente is dit ûnderwerp ekstra wichtich, omdat 16 persint leechlettere is. Wy hearre bygelyks dat it om dy reden better is om koarte sinnen te brûken en fansels yn begryplike taal te skriuwen. It is in moaie útdaging om dat fan no ôf te feroarjen.”

Beide wethouders zijn blij met het initiatief en hopen dat ook andere gemeenten in onze provincie de Direct Duidelijk-overeenkomst
ondertekenen. ,,Eins soe de lanlike oerheid dat ek oppakke moatte”, aldus Kempenaar.

Lees verder

IJLST | Elkien presenteert nieuwbouwplannen Nij Ylostins

11-12-2019

Als wooncomplex Nij Ylostins in IJlst gesloopt wordt, komt daar niet meer één bejaardentehuisachtig complex voor terug, maar meerdere gebouwen. Het is nog wel de vraag of het zo ver komt. Woningcorporatie Elkien heeft de nieuwbouwplannen zaterdag gepresenteerd aan de bewoners van het huidige gebouw, en gisteren aan de bewoners van IJlst. Elkien wil het in zijn ogen verouderde complex uit de jaren zeventig slopen en dat leidde eerder dit jaar tot ophef in de stad, vooral uit zorg voor de veelal oudere bewoners van het wooncomplex.

Daar kwam nog bij dat voor het gebouw een monumentenstatus werd aangevraagd en vorige week vrijdag, de dag voor de presentatie, meldde het college van B en W dat die het positieve advies van monumentencommissie Hûs en Hiem steunt. Als het college op uiterlijk 24 februari definitief instemt met de status kan Nij Ylostins niet gesloopt worden.
Tot die tijd gaat Elkien verder met het uitwerken van de nieuwbouwplannen. ‘We zijn bereid om het scenario van renovatie nogmaals onder de loep te nemen maar verwachten niet dat dit tot een andere uitkomst gaat leiden’, zo schrijft Elkien. ‘Op het moment dat de monumentenstatus definitief toegekend wordt, bepalen we hoe we hier mee omgaan.’

Elkien heeft gemerkt dat de zestigplussers van nu, oftewel de toekomstige bewoners, een andere woonvorm verlangen dan de huidige senioren. ‘Niet meer in de setting van een bejaardentehuis zoals we die nu kennen.’ Daarnaast moeten ouderen langer zelfstandig thuis wonen door gewijzigde wet- en regelgeving. Elkien kiest daarom voor een andere vorm dan het huidige complex; een ‘hofjesstructuur’ met meerdere gebouwen en mogelijk met een ontmoetingsruimte. ,,Dit ligt wel in de planning”, meldt woordvoerder Baukje Westra. ,,Maar we zijn daarbij afhankelijk van andere partijen, zoals de gemeente.”

Het beoogde nieuwe Nij Ylostins biedt ruimte voor dertig seniorenwoningen, geschikt voor thuiszorg. Daarnaast wil zorgaanbieder Patyna dertig huizen bouwen voor mensen die zwaardere zorg nodig hebben. De bemoeienis van Patyna is overigens een twistpunt in het dossier, aangezien Stadsbelang IJlst zegt dat bewoners vinden dat die partij een te dikke vinger in te pap heeft en dat bewoners zo gestuurd worden richting het afnemen van zorg van Patyna, en niet van  andere zorgaanbieders.

Zoals bekend wil Elkien Nij Ylostins gefaseerd slopen zodat de bewoners niet uit IJlst hoeven te verhuizen. Wel moeten ze een keer intern verhuizen. De bewoners krijgen een plek in het nieuwe gebouw of voorrang op een andere woning, als zij daar een voorkeur voor hebben.
Elkien gaat de komende periode in gesprek met alle andere betrokken partijen.


Kosten
Over de kosten van de nieuwbouw of renovatie wil Elkien nog niets zeggen. ,,We hebben met de bewoners afgesproken dat ze geen nieuwe informatie meer via de pers krijgen, maar dat zij als eerste geïnformeerd worden door ons”, aldus Westra.

De bewoners hebben het plan niet met gejuich ontvangen, meldt voorzitter Reinder Hoomans van de bewonerscommissie. Het ontwerp voor de woningen stond hen wel aan, maar ze missen het overkoepelende van het huidige complex. ,,Er is geen verbinding meer. Als het een keer slecht weer is, kunnen ze niet meer een straatje om. Nu lopen ze het pand door, naar de centrale ruimte waar ze een praatje hebben. Dat is een van de voordelen van Nij Ylostins en dat raken ze straks kwijt.”
,,In de gepresenteerde situatie moeten ze eerst naar buiten. De bewoners willen het liever zo houden.” Overigens was Elkien bij de bijeenkomst volgens Hoomans stelliger over de komst van de gemeenschappelijke ruimte, en konden de bewoners ervan op aan dat die er kwam. ,,Het ochtendgebed is blijkbaar anders dan het avondgebed”, constateert hij.

De bewoners waren wel enthousiast over de woningen voor zware zorg. De commissie vindt het logisch dat Patyna hier zorg aanbiedt maar wil dat voor de overige woningen een vrije zorgkeuze komt. ,,Dat zijn reguliere woningen.” Ongeacht wat de bewoners van het plan vinden, is er dus de onzekerheid over de mogelijke monumentenstatus. ,,Daar werd zaterdag veel over gesproken.” De bewoners vinden het raar dat Elkien daar nog geen plannen voor heeft. ,,Een groot bedrijf als Elkien houdt toch rekening met een worst-case-scenario ?”

Lees verder

CBS: 9400 Friese kinderen groeiden in 2018 op in gezin onder lage-inkomensgrens

10-12-2019

Dit blijkt uit de jongste cijfers over dit onderwerp die het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) gisteren op een rijtje heeft gezet. In 2018 zat gemiddeld 7,9 procent van de Nederlandse huishoudens onder de zogeheten lage inkomensgrens. Sinds 2016 is dat percentage ongewijzigd.
In Friesland ligt dat percentage arme huishoudens hoger: op 8,2 procent.

Concreet betekent dit dat 22.900 Friese gezinnen het al ten minste één jaar moeten doen met een laag inkomen. Voor een eenoudergezin met twee kinderen houdt dit in dat zij minder dan 1600 euro per maand te besteden hadden in 2018. Bij een paar met twee kinderen was dat minder dan 2000 euro. In Friesland leven 9400 kinderen in deze situatie.

Het percentage ligt iets onder het landelijk gemiddelde en is lager dan het jaar daarvoor, maar de dalende trend vlakt wel iets af. ,,Dat roept de vraag op of in de toekomst nog een verdere daling zal plaatsvinden. Dat is intrigerend. Met de economische groei en krapte op de arbeidsmarkt zou je verwachten dat deze daling nog verder doorzet”, zegt Keimpe Anema van het Fries Sociaal Planbureau, die de CBS-cijfers bestudeert en vertaalt naar de Friese situatie.

Landelijk bleef het aantal kinderen dat in armoede opgroeit gelijk. 264.000 kinderen van onder de achttien jaar horen bij een gezin met een inkomen onder de lage-inkomensgrens, 8,1 procent van het totaal. 3,3 procent van alle kinderen (zo’n 103.000 kinderen) leeft al minstens vier jaar in dergelijke omstandigheden. Dat zijn er vijfduizend minder dan in 2017. In Fryslân leefden in dat jaar nog 9800 kinderen in gezinnen onder de grens (7,7 procent).

Anema: ,,We moeten voorzichtig zijn met overhaaste conclusies. Er zijn veel instanties die zich bezighouden met kinderen in armoede. Ondanks dat het aantal kinderen in armoede niet meer zo sterk afneemt, kan de kwaliteit van leven van kinderen wél verbeterd zijn. Bijvoorbeeld door kindpakketten, maar ook aan een voorziening als de
Voedselbank."

 

De lage-inkomensgrens staat voor het bedrag waarmee iemand kan rondkomen bij een minimaal consumptieniveau. In 2018 lag de grens voor een alleenstaande op netto 1060 euro per maand, voor een stel op 1460 euro (ongeveer de bijstandsbedragen) en voor een gezin met twee minderjarige kinderen op tweeduizend euro. Van de landelijk bijna 7,4 miljoen huishoudens in 2018 hadden er 584.000 (7,9 procent) een inkomen onder hun grens. Dat aantal is stabiel ten opzichte van 2017. In Fryslân ging hen om 22.900 huishoudens, 8,2 procent, met in totaal 39.000 mensen, 6,3 procent van de Friese bevolking.

Lees verder

Oproep tot Friese zorgpolis

10-12-2019

In onze prachtige provincie is het van grote invloed in welke gemeente je woont. Het bepaalt bijvoorbeeld hoeveel premie je het komende jaar gaat betalen voor je aanvullende zorgverzekering (zie LC 7 december), als je die al kunt betalen overigens. Je zult maar tot de minima in Opsterland horen. Ik vind het kwalijk dat hierin verschillen zijn per gemeente. Hoe mooi zou het zijn als onze Friese gemeenten de handen ineenslaan? En dan gezamenlijk voor alle inwoners één polis aanbieden, namelijk de beste polis tegen de laagste prijs.

Als je veel mensen tegelijk bedient, krijg je binnen het marktgebonden systeem toch korting? Wat maakt dat onze gemeentebesturen dat dan niet doen? En misschien kan de provincie hierin het voortouw nemen?

Doe eens iets geks zou ik zeggen: werk samen en zorg voor een goede en goedkope minimapolis voor heel Fryslân.


Marianne Borgman. Leeuwarden

Lees verder

Vestia mag huurwoningen uit de sociale sector halen

10-12-2019

Vestia mag van de Haagse rechtbank in de gemeenten Barendrecht, Bergeijk, Brielle, Pijnacker-Nootdorp, Westland en Zuidplas honderden sociale huurwoningen liberaliseren.

De betrokken gemeenten maakten bezwaar tegen deze liberalisering omdat er dan weinig van hun sociale woningvoorraad overblijft. Zij vochten het besluit aan van het ministerie van BZK om de overheveling van sociale huurwoningen (daeb) naar de commerciële tak (niet-daeb) van Vestia goed te keuren.

 

Aanvullend verlies voor noodlijdende corporatie

Vestia stelde dat het tegen een aanvullend verlies van 125 miljoen euro zou aanlopen, als het de woningen niet zou kunnen liberaliseren. De rechter toonde zich gevoelig voor dat argument.

 

Karakus pleitte voor behoud van sociale woningen

Eerder dit jaar nog adviseerde Hamit Karakus, als 'bestuurlijk regisseur inzake Vestiagemeenten' door het ministerie van BZK aangesteld, dat de sociale woningvoorraad in die gemeenten zoveel mogelijk overeind moest blijven. 'Het gebrek aan investeringen en het relatief forse aandeel woningen dat wordt geliberaliseerd, heeft in de maatwerkgemeenten een grote volkshuisvestelijke impact', schreef hij in zijn begin juli verschenen rapport met aanbevelingen aan de minister.

 

Woningen verdwijnen uit krappe sociale huurvoorraad

In Barendrecht bijvoorbeeld staat 36 procent van de 1758 sociale huurwoningen van Vestia op de nominatie om geliberaliseerd te worden zodra de huidige huurder vertrekt. En in Westland geldt dat voor bijna de helft van Vestia's sociale woningvoorraad.

 

Rechter gaf gemeenten geen gelijk

Toch heeft de rechter nu de zes gemeenten op alle punten in het ongelijk gesteld. Zij overwegen een hoger beroep bij de Raad van State. Ondertussen vestigen zij hun hoop op Den Haag.

 

Regionale woningcorporaties willen Vestiabezit overnemen

In Zuidplas bijvoorbeeld hebben drie woningcorporaties (Woonpartners Midden-Holland, Woonbron en Mozaïek Wonen) interesse om de sociale woningvoorraad van Vestia over te nemen, ruim 2500 woningen. Probleem is dat Vestia daar meer geld voor wil hebben dan de woningcorporaties kunnen betalen. De wethouders van de betrokken gemeenten hopen dat de overdracht met een financiële handreiking vanuit Den Haag toch mogelijk wordt.

Lees verder

Verduurzaming moet betaalbaar zijn voor huurder

10-12-2019

In het verlengde van het pleidooi van voormalig directeur van De Bewonersraad, Frank van den Broek, vragen ook Aedes en Woonbond aandacht voor verduurzaming, die betaalbaar moet zijn voor de huurder. Hierbij hun persbericht:

9 december 2019

Uitvoering van het klimaatakkoord is belangrijk, maar mag niet ten koste gaan van huishoudens met de laagste inkomens. Dat schrijven Aedes en Woonbond aan Ed Nijpels, voorzitter van het Klimaatberaad, in antwoord op zijn verzoek het Klimaatakkoord te onderschrijven.

 

Energielabel

Het energielabel geeft met de klassen A (groen, zeer zuinig) tot en met G (rood, zeer onzuinig) aan hoe energiezuinig een woning is.

Aedes en Woonbond zijn doordrongen van de klimaatproblematiek en willen zeker een bijdrage leveren aan de oplossing daarvan. Maar voor de woonsector staan betaalbaarheid en beschikbaarheid van woningen voorop.

 

Vraagtekens financiering

Aedes en Woonbond hebben vanaf het begin laten weten dat uitvoering van het verduurzamingsprogramma alleen mogelijk is als er iets verandert aan de fiscale aanslagen op de sociale huursector. Als de fiscale lasten van woningcorporaties lager zijn, is er ruimte om woningen te verduurzamen, nieuwe woningen te bouwen en woningen betaalbaar te houden voor huurders. Daarmee komt ondertekening van dit Klimaatakkoord pas aan de orde, als blijkt dat de financiering werkelijk op orde is.

 

Eerlijke verdeling lusten en lasten

Uitvoering van het Klimaatakkoord is in ieders belang. Een eerlijke verdeling tussen lusten en lasten is dan ook niet meer dan redelijk. Aedes en Woonbond steunen het Klimaatakkoord van harte maar zullen de uitwerking daarvan door het kabinet kritisch volgen, met name als het gaat om de verdeling van kosten voor verduurzaming

Lees verder

IJLST | Bewoners Nij Ylostins blij met voornemen monumentenstatus

09-12-2019

Het college van Súdwest-Fryslân is van plan wooncomplex Nij Ylostins in IJlst aan te wijzen tot gemeentelijk monument. De
bewoners zijn blij met dat besluit.

,,Het is een stap in de goede richting’’, zegt Reinder Hoomans, voorzitter van de bewonerscommissie. ,,Maar we lopen hier nog niet in polonaise.’’ Het is namelijk nog niet definitief. Eerder dit jaar ontstond er ophef omdat duidelijk werd dat eigenaar Elkien het complex wilde slopen, waarna de bewoners in actie kwamen. Hoomans: ,,Het gebouw is uniek. Het gebouw heeft een grote gemeenschappelijke
ruimte evenals gezellige straatjes waar bewoners veel doorheen wandelen, een dorpje op zich. Nij Ylostins was de eerste in zijn soort. Als er nieuw gebouwd wordt, zijn we dit kwijt.’’

Als Nij Ylostins gerenoveerd wordt, kan het weer voldoen aan de eisen des tijd, stelt de bewonerscommissie. De aanwijzing tot monument is op advies van Hûs en Hiem. Dit orgaan oordeelt dat Nij Ylostins van ,,voldoende cultuur- en architectuurhistorische betekenis’’ is.
Volgens wethouder Erik Faber houdt het advies niet in dat de gemeente alleen maar ‘ja’ hoeft te zeggen en te tekenen voor een akkoord. ,,Wij hebben de plicht de te beschermen monumentale waarden af te wegen tegen de belangen van Elkien, als eigenaar van Nij Ylostins”. Het college wil voor 25 februari volgend jaar definitief besluiten.

Lees verder

IJLST | Sloop onzeker door mogelijk toekennen monumentenstatus Nij Ylostins

09-12-2019

Wooncomplex Nij Ylostins in IJlst mag een monumentenstatus krijgen, als het aan de burgemeester en wethouders van de gemeente
Súdwest-Fryslân ligt. In een ‘voorgenomen aanwijzing’ geven wethouder Erik Faber en zijn collega’s aan om het advies van
monumentencommissie Hûs en Hiem op te volgen. Hûs en Hiem oordeelde vorige maand dat Nij Ylostins een beschermde
monumentenstatus verdient. Als dit advies opgevolgd wordt, mag eigenaar woningcorporatie Elkien het pand niet slopen.

Het was volgens wethouder Faber onmogelijk om als college van B en W een definitief oordeel te geven. ,,Het schriftelijke advies van Hûs en Hiem ligt sinds 3 december bij ons. We hebben langer nodig om een gedegen en juridisch goed onderbouwd besluit te kunnen nemen.”
Het college van B en W voelde de noodzaak om het voorlopige besluit naar buiten te brengen omdat er volgens een woordvoerder van de
gemeente Súdwest-Fryslân ,,openlijk getwijfeld wordt aan de bereidheid van het college om een monumentenstatus toe te kennen”.
Stadsbelang IJlst (SBIJ) zegde het vertrouwen in wethouder Erik Faber vorige week op. Het voelde zich onvoldoende betrokken.

Bij woningcorporatie Elkien is de mededeling van het college van B en W rauw op het dak gevallen. ,,De timing is ronduit ongelukkig”, zegt Harro Eppinga, directeur-bestuurder van Elkien. ,,Vanochtend informeren we bewoners van Nij Ylostins over onze plannen. Dinsdag informeren we inwoners van IJlst en woensdag raadsleden. De gemeente kent deze agenda ook. Daarom is de timing uiterst merkwaardig.” De bijeenkomsten gaan gewoon door. ,,We hebben er weken werk in zitten en willen mensen goed informeren. Dat heeft voor ons nu de prioriteit.”

Lees verder

FRANEKER | Prestatieafspraken getekend

09-12-2019

Om naar hetzelfde doel toe te werken heeft de gemeente Waadhoeke in de persoon van wethouder Nel Haarsma deze week afspraken ondertekend met de twee woningcorporaties Accolade en Wonen Noordwest Friesland, met Huurdersvereniging Franeker en met De Bewonersraad.

De prestatieafspraken gaan over zaken als betaalbaarheid, beschikbaarheid, kwaliteit en verduurzaming van het sociale woningbestand, de leefbaarheid en de combinatie van wonen en zorg. Jaarlijks wordt dit op elkaar afgestemd.

 

Waadhoeke, Accolade, Huurdersvereniging Franeker, Wonen Noordwest Friesland en De Bewonersraad tekenen prestatieafspraken 2020

 

Op 4 december 2019 zijn de prestatieafspraken getekend. Wethouder Nel Haarsma tekende de afspraken voor Waadhoeke.  Jaarlijks worden er afspraken gemaakt tussen de gemeente en de woningcorporaties. De prestatieafspraken zorgen ervoor dat alle betrokken partijen naar hetzelfde doel toewerken.

 

De afspraken zijn getekend door (van links naar rechts op de foto):
Namens Wonen Noordwest Friesland, mevrouw H. Huizinga, directeur – bestuurder;
Namens Accolade, mevrouw J. Hartholt, directeur – bestuurder;
Namens gemeente Waadhoeke, mevrouw N. Haarsma, wethouder Wonen & Leefbaarheid;
Namens Huurdersvereniging Franeker, de heer M. Duyzer, voorzitter;
Namens De Bewonersraad, de heer H.G.T. Brouwer, algemeen directeur.

 

De foto is gemaakt door Ubbo Posthuma.

Lees verder

HEERENVEEN | Elke wijk zijn eigen GGD’er

07-12-2019

De wijk-GGD’er is een succes in Heerenveen. De GGD overweegt dergelijke hulpverleners nu in de hele provincie in te zetten.

Aan een voorstel wordt momenteel gewerkt. Daarin staat onder meer dat er een proef zou moeten komen, waarin wijk-GGD’ers gemeenten gaan ondersteunen bij de hulp aan ‘kwetsbare doelgroepen’. Hiertoe vallen onder anderen personen met verward gedrag.
Momenteel werken vier Friese gemeenten met een wijk-GGD’er. Heerenveen startte er als eerste mee, en wel op 1 januari 2018. De
gemeente haakte met nog twaalf andere aan bij een landelijke pilot met als doel de overlast door verwarde personen terug te dringen.
Reden hiertoe was het groeiend aantal politiemeldingen hierover, aldus wethouder Jelle Zoetendal. Later kwamen Achtkarspelen,
Smallingerland en De Fryske Marren met een dergelijke hulpverlener. De wijk-GGD’ers wisselen onderling ervaringen uit.

De instantie voor de geestelijke gezondheidszorg zegt de komst van de functionaris toe te juichen. Het lastige is volgens de GGD echter dat de aanpak per gemeente verschilt. En dat kan onduidelijkheid scheppen voor ketenpartners zoals de politie, aldus de GGD in een reactie.

Een wijk-GGD’er is de schakel tussen mensen met problemen en organisaties als onder meer gemeente, politie, GGD en woningcorporaties. Hij of zij zoekt personen met verward gedrag op en stemt passende hulp af met instanties met het doel om
escalaties te voorkomen. In Heerenveen liep het aantal meldingen over verwarde personen sinds de invoering van de wijk-GGD’er in een jaar tijd van 400 met 80 terug. ,,En dy daling set troch’’, aldus wethouder Zoetendal.

Lees verder

LEEUWARDEN | Duurzame aandacht is nodig bij gezinnen in armoede

06-12-2019

Fries Sociaal Planbureau houdt expertmeeting over kinderarmoede
 
,,Kinderen moeten ook leren dat je soms keuzes moet maken. Ik ben opgegroeid in een gemiddeld gezin en heb een goede jeugd
gehad, maar soms is iets gewoon te duur.” Angelique Borghuis van Stichting Humanitas Leeuwarden schetste gisteren op een expertmeeting in Leeuwarden over kinderarmoede dat kinderen die in armoede opgroeien niet alleen gebaat zijn bij steun om in
de maatschappij te participeren, bijvoorbeeld via het Jeugdfonds Sport.

,,Ze moeten beseffen dat paardrijden een dure sport is en dat er dan wel eens nee gezegd moet worden.” Er werd vanuit de zaal dan ook geopperd om meer en beter budget-onderwijs aan kinderen te geven. Borghuis staat als vrijwilliger gezinnen in de gemeente Leeuwarden bij. Ze komt bij veertien nationaliteiten over de vloer. Er zijn heel wat instanties die rond dit soort minimagezinnen staan, zei Keimpe Anema, onderzoeker van het organiserende Fries Sociaal Planbureau. Het Jeugdfonds Sport, de voedselbanken, Stichting Kindpakket,
Weekendschool Franeker, de speelgoed- en kledingbanken, het Leger des Heils, en nog meer.

Armoede kan een vicieuze cirkel zijn die van generatie op generatie overgaat, zei Hilda Scholten van de Voedselbank Leeuwarden. ,,Een wijk met veel lage inkomens blijft zo’n wijk. Mensen die ertoe in staat zijn, trekken weg uit de wijk naar een duurdere woning, en hun oude woning wordt ingenomen door een nieuw arm gezin.” Jurjen de Jong van de gemeente De Fryske Marren vulde aan: ,,Dat is ook
een deel van de mislukking van de Vogelaarwijken. Een deel van de huizen is afgebroken voor duurdere woningen, waardoor het gemiddelde inkomen in de wijk omhoog is gegaan. Maar de arme delen zijn arm gebleven en daar zit geen verbetering in.”

Schulden
Zo blijft de armoedecirkel in stand. De schuldenproblematiek draagt daar ook aan bij. Schuldsanering is een intensief traject, dat jarenlange
motivatie vereist. Klaas Antuma van Voedselbank Achtkarspelen/Tytsjerksteradiel ziet in zijn praktijk dat mensen duurzame begeleiding nodig hebben om het te kunnen volhouden. ,,Geen voorbijgangers, maar iemand die hen bij de hand neemt, steeds die lastige vragen blijft stellen en volgende week erop terugkomt. Langdurige betrokkenheid is wat mensen nodig hebben.”

Lees verder

Marijke Roskam over vertrek: 'Ik moat kieze foar de bern'

05-12-2019

De heimwee naar haar jonge kinderen noopte Marijke Roskam om keuzes te maken in haar balans tussen werk en privé. Daarom stopt ze als Statenlid.

 

En dat was een ,,wrakseling’’, zegt Marijke Roskam. ,,Want ik fyn de polityk fantastysk en ik bin noch lang net klear. Mar ik kin it net langer kombinearje. Ik moat kieze foar de bern, en dêrmei ek foar mysels.’’

Heimwee. Het is de enige vertrekreden van de 37-jarige Roskam uit Bolsward. Deze zomer werd ze voor de tweede keer moeder. Met een vriend die veel thuiswerkt, zag ze geen problemen om haar werk als dagvoorzitter te combineren met haar werk in de provinciale politiek, waar ze sinds dit voorjaar in actief was.

Heimwee slaat toe

Tot dit najaar de heimwee toesloeg. ,,Je kinne je niet tariede op ûnwennigens. Ik wist net dat ik it wurde soe. Ik bin wend om hurd te wurkjen en ik bin in protte fan hûs, mar it wurk as steatelid der by makket it swier. We hawwe in protte fergaderingen, dy’t ek wolris útrinne en we ha in protte lêswurk. Ik hie dagen dat ik fan moandei oant tongersdei oaniensletten oan it wurk wie en de bern trije dagen net seach. It is lestich te omskriuwen, mar do wolst as mem dyn bern sjen, se ynstopje op bêd, se fêsthalde. It die my fertriet dat it hieltyd faker net slagge.’’

Met volle overtuiging stelde ze zich eind vorig jaar kandidaat als lijsttrekker voor de PvdA. Een paar dagen later bleek ze zwanger te zijn. ,,Dat gie it hiele foarjier goed.’’ De campagne, de verkiezingen, de onderhandelingen, Roskam genoot ervan en er was niets aan de hand. Met Roskam als belangrijkste schrijver aan het verkiezingsprogramma van de PvdA, vertelde ze tijdens de campagne het verhaal.

Achter het CDA en Forum werd de PvdA de derde partij, met 40.000 stemmen. Roskam zelf had er bijna 28.000. De PvdA pakte zes zetels in de Staten en levert met Douwe Hoogland een gedeputeerde in het provinciebestuur.

'Oanmodderje past my net'

Dat ze na tien maanden alweer vertrekt, is volgens haar geen kiezersbedrog. ,,Ik soe it bedroch fine as ik bliuwe soe en tsjin eltsenien sizze soe dat it geweldich mei my giet. Oanmodderje en net earlik wêze oer myn wrakseling past net by my’’, zegt Roskam. ,,Ik fiel my ferantwurdlik foar de takomst fan de PvdA en ik sil de fraksje stypjen bliuwe. Ik sil meitinke en meiwurkje op in tal dossiers. De fraksje kin altyd in berop op my dwaan.’’

,,It is gewoan net te dwaan om as mem fan twa lytse bern ek noch te wurkjen en polityk aktyf te wêzen.’’ Dat is spijtig, zegt Roskam, want het weerhoudt jonge moeders om politiek actief te worden.

Fractievoorzitter Hetty Janssen noemt het besluit van Roskam ,,dapper’’. ,,Het is goed dat Marijke kiest voor haar gezin. Soms lopen dingen anders dan verwacht en dan is het juist knap dat je durft te zeggen: zo lukt het niet meer. Marijke heeft de politieke gedrevenheid en talent. Ik neem de vrijheid om haar voor de volgende verkiezingen weer eens te polsen. Dan zijn de kinderen wat ouder.’’

Jan Walrecht (70) uit Oudehaske is de eerstvolgende op de kieslijst. Of hij Roskam gaat opvolgen, maakt Janssen later deze week bekend.

Lees verder

Woningbeleggen is top in Súdwest-Fryslân

05-12-2019

Woningbeleggers zijn beter af in Súdwest-Fryslân dan in de Randstad, meldt vastgoedadviseur Colliers. De experts noemen 2019 een recordjaar.

In heel 2019 wordt naar verwachting richting de 8,5 miljard euro in woningen belegd. Vorig jaar werd ook al een record gevestigd met 8 miljard euro aan beleggingen in woningen. Volgend jaar nemen de beleggingen juist sterk af door een beperkt aantal bouwlocaties en stikstofproblemen, verwacht vastgoedadviseur Colliers.

De Randstad geldt niet langer als meest lucratieve woningvastgoedmarkt. Die positie geldt nu voor het gebied rondom Sneek en Stavoren. In Súdwest, maar ook Emmen, Heerlen en Venlo, vallen nog rendementen te halen van 5,5 procent. In Súdwest ligt de verhouding tussen huurinkomsten en de aanschafwaarde van woningen twee keer zo hoog als in Amsterdam.

Lees verder

LEEUWARDEN | Gouden Grijpers voor opruimers zwerfvuil

05-12-2019

Voor de negende keer zijn gisteren de Leeuwarder Gouden Grijpers uitgereikt, een teken van waardering van de gemeente voor vrijwilligers die zich hebben ingezet voor het opruimen van zwerfvuil.

Zo gaf wethouder Herwil van Gelder een Gouden Grijper aan Jesse Meijer, derdeklasser op Piter Jelles in Leeuwarden, die al jaren rommel opruimt op de ‘snoeproute’ bij zijn school aan de Egelantierstraat.

Verder gingen grijpers naar het zakgeldproject in Bilgaard, Marcel Schouten (categorie professionals) en Alfred Schuil, Willem Hoogsteen en Geert van der Laan (bewoners).

Voor Stijn de Jong was er een aanmoedigingsprijs; sinds hij meedeed aan de Himmelwike ruimt hij regelmatig zijn hele buurt in Goutum op.


De kandidaten zijn genomineerd door bewoners of via wijk- en dorpenpanels.

Lees verder

Prestatieafspraken getekend Noardeast en Dantumadiel

04-12-2019

Ook voor 2020 hebben de gemeenten Noardeast-Fryslân en Dantumadiel, huurdersvertegenwoordiging ‘De Bewonersraad’ en woningcorporaties Wonen Noordwest Friesland en Thús Wonen weer prestatieafspraken met elkaar gemaakt. Nu voor het vijfde achtereenvolgende jaar.

 

Donderdag 28 november 2019 werden de gemaakte afspraken op het kantoor van Thús Wonen door de vijf partijen ondertekend. Een feestelijk moment om een succesvolle samenwerking te vieren.

 

Het moment van ondertekening van de prestatieafspraken werd aangegrepen om voor een groep medewerkers vanuit de verschillende organisaties een gezamenlijke lunch te organiseren. Door deze mensen is in diverse werkgroepen gewerkt aan de verdere uitwerking, bewaking en evaluatie van de prestatieafspraken. Dit vijfde jaar – een jubileumjaar – is benut om hen in het zonnetje te zetten. Uit de evaluatie is namelijk gebleken dat met elkaar veel wordt gerealiseerd. En daar zijn we trots op!

 

Prestatieafspraken

In de prestatieafspraken maken de corporaties jaarlijks afspraken met gemeenten en huurdersorganisatie over de prestaties die ze gaan leveren met betrekking tot belangrijke zaken waar huurders mee te maken hebben. De afspraken tussen de gemeenten Noardeast-Fryslân en Dantumadiel, huurdersvertegenwoordiging ‘De Bewonersraad’ en woningcorporaties Wonen Noordwest Friesland en Thús Wonen zijn in de afgelopen vijf jaar steeds uitgebreider geworden. De partijen maken niet alleen afspraken over betaalbaarheid, beschikbaarheid en kwaliteit van de sociale huurwoningen in de twee gemeenten, maar ook over zorg en ondersteuning aan de huurders. Ook wordt er rekening gehouden met de specifieke kenmerken per kern.

Lees verder

HEERENVEEN | Prestatieafspraken zijn getekend

04-12-2019

De gemeente Heerenveen, woningcorporaties Accolade en Elkien, het sociaal verhuurbedrijf WoonFriesland, HuurdersBelangenVereniging Heerenveen en huurdersvereniging De Bewonersraad maken jaarlijks gezamenlijk afspraken over de volkshuisvesting. De nieuwe afspraken voor 2020 zijn dinsdag 3 december ondertekend.

Lees verder

IJLST | Nij Ylostins

04-12-2019

Als één gebouw van Elkien op dit moment spraakmakend is, dan is dat zeker Nij Ylostins in IJlst. Uitzending op de tv, artikelen in de Leeuwarder Courant, gemeenteraadsvergaderingen van Súdwest-Fryslân, wel of geen monument, onzekere oudere huurders, dreiging van verkoop aan de markt, enz.

Het lijkt mij simpel. Elkien moet handelen zoals vermeld in de eerste zin van haar jaarverslag 2018. Citaat: ‘Bij Elkien wordt met hart en ziel gewerkt aan het ‘thuisgevoel’ van de huurders.’

Voer dit uit voor de bewoners van Nij Ylostins, mede omdat de financiële aspecten voor Elkien geen probleem zouden moeten zijn vanwege het gerealiseerde resultaat. De winst over het afgelopen jaar was meer dan 193 miljoen euro.


Koos Gerlofs. Wommels

Lees verder

Corporatie Wonen Noordwest Friesland vervangt 800 cv-ketels: kosten 1 miljoen euro

04-12-2019

Woningbouwcorporatie Wonen Noordwest Friesland vervangt vervroegd 800 cv-ketels van inferieure kwaliteit. Dat kost de verhuurder 1 miljoen euro. Bij huurders in de rats kwam het onderhoudsbedrijf extra langs.

De ketels van het merk Agpo Ferolli zijn in opspraak gekomen. Oververhitting kon tot ontploffingen leiden. Het televisieprogramma Kassa maakte daar in maart melding van. Sindsdien is extra onderzoek gedaan en onderhoud gepleegd. Alle ketels zijn op dit moment in orde, meldt de corporatie, maar zij wil geen enkel risico nemen. Op 1 januari start een grote vervangingsoperatie die maximaal twee jaren
duurt. Van de cv-ketels van het merk Agpo Ferolli zijn er duizenden in omloop. Ze zijn veel geplaatst in huurhuizen van corporaties. In Friesland is Wonen Noordwest Friesland beslist niet de enige, weet hoofd onderhoud Gerlof Gerlofsma. ,,Het is een veel toegepaste ketel.’’

Dit voorjaar kwam naar buiten dat de apparaten oververhit kunnen raken met in een enkel geval ontploffing of brand tot gevolg. Dat
laatste gebeurde in Dronryp. Kassa schonk er aandacht aan, de Tweede Kamer kwam in actie en minister Bruno Bruins liet de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) onderzoek doen. Volgens de NVWA kunnen de cv-ketels een gevaar vormen als ze niet tijdig een onderhoudsbeurt hebben gehad. Volgens Bruins, in een brief aan de Tweede Kamer, is Agpo Ferolli opgedragen alle klanten te waarschuwen. Alle ketels moeten worden voorzien van een thermische beveiliging die het apparaat direct uitschakelt als de behuizing van de warmtewisselaar te heet wordt.

Wonen Noordwest Friesland is eerder dit jaar direct aan de slag gegaan met het probleem, weet Gerlofsma. Ketels kregen extra onderhoud en bij huurders die in de rats zaten kwam onderhoudsbedrijf Feenstra een keer extra langs. Een normale cv-ketel is met zeventien jaar afgeschreven. De woningbouwcorporatie maakt nu een uitzondering. Vanaf januari worden eerst de oudste modellen vervangen en daarna de nieuwere. ,,Veiligheid voor alles’’, weet Gerlofsma. Hopelijk is de klus in twee jaar geklaard. ,,We hebben er veel handjes voor nodig. En dat is al moeilijk genoeg in deze branche’’.

De vervangingsoperatie kost de corporatie 1 miljoen euro. Wonen Noordwest Friesland schakelt voortaan over op een ander ketelmerk. Gerlofsma: ,,Dat weet ik wel zeker’’.

Lees verder

LEEUWARDEN | ‘Grote vraag naar sociale woningen’

04-12-2019

De woningcorporaties beloven het komend jaar 167 nieuwe woningen te bouwen in Leeuwarden. Ze investeren ruim 70 miljoen euro in de gemeente.
 
Dit staat in de prestatieafspraken tussen Elkien, WoonFriesland, de gemeente en huurdersorganisaties. WoonFriesland bouwt 56 huizen en sloopt er 11. Elkien bouwt er 111 en breekt er 166 af. Bij Elkien leidt dit dus tot een vermindering van de sociale woningvoorraad, maar
dit is slechts tijdelijk. In de jaren daarop haalt de corporatie de schade weer in door extra te bouwen, vooral in de wijk naast het oude Cambuurstadion.

WoonFriesland zou wel meer willen bouwen in Leeuwarden, maar dit lukt niet goed. Den Haag eist namelijk een hoge verhuurdersheffing van de corporaties, waardoor zij weinig geld overhouden voor bouw van nieuwe goedkope huizen. ,,In verband met de hoge vraagdruk naar sociale huurwoningen streeft WoonFriesland in de komende vijf jaar naar verdere verruiming van haar woningvoorraad.’’ Voorwaarde is wel dat er genoeg goedkope bouwgrond verkrijgbaar is.

,,In principe verkoopt WoonFriesland geen sociale huurwoningen meer.’’ Dit moet voorkomen dat er langere wachtlijsten komen voor betaalbare huizen. WoonFriesland koopt zelfs ,,incidenteel’’ woningen aan om versnippering van woningbezit te voorkomen.
Elkien verbetert het komend jaar 205 woningen. Dit kost 14,3 miljoen euro. WoonFriesland kiest voor verbetering van 544 huizen en steekt hier 7 miljoen euro in. Daarnaast zijn de corporaties in 2020 gezamenlijk zo’n 23 miljoen euro kwijt aan onderhoud van hun woningbezit.

In de sociale huurwijken groeien de problemen met ‘kwetsbare personen’: bijvoorbeeld mensen die uit een psychiatrische kliniek komen. Ze hebben meer begeleiding nodig, staat in de afspraken. Er is ook meer aandacht nodig voor mensen die niet meer welkom zijn bij corporaties, maar wel woonruimte zoeken.

Lees verder

‘Energietransitie bedreigt armste huurders’

03-12-2019

Betaalbaarheid combineren met duurzaamheid, dat zou voor de woningcorporaties voorlopig ,,prioriteit 1 tot en met 10’’ moeten zijn. Frank van den Broek, die deze maand als directeur van de grootste huurdersorganisatie met pensioen ging, verheft zijn stem om het punt te maken.

 

De theorie is dat de installatie van warmtepompen, infraroodpanelen en dergelijke weliswaar tot een hogere huur leiden, maar dat de lagere energielasten in een goed geïsoleerd en gasvrij huis die verhoging ruimschoots compenseren.

Van den Broek noemt het ,,volkomen volksverlakkerij’’. ,,Het is praat van installateurs en aannemers dat te makkelijk wordt overgenomen door directeuren van corporaties die graag voorop willen lopen.’’

,,Ik kom nog steeds bij mensen thuis, die financieel de eindjes nauwelijks aan elkaar kunnen knopen. Na een uur heb ik daar vaak koude voeten en koude handen. Mijn gesprekspartners niet. Ze dragen een lang vest of hebben een deken om hun benen geslagen.’’

'Ze dragen een lang vest of hebben een deken om hun benen geslagen'

De huurdersvoorman heeft het over de omstandigheden bij de mensen met de krapste kas die hun onderkomen verwarmen met aardgas. ,,Ze hebben hun thermostaat al zeer laag gezet, omdat ze zich geen hogere kamertemperatuur kunnen veroorloven.’’

Onder zulke condities is het rendement van investeringen in klimaatvriendelijke snufjes automatisch kleiner, rekent Van den Broek voor. ,,Iemand met 60 euro als maandbedrag voor gas en licht in een woning met een kale maandhuur van 480 euro moet elke maand 540 euro aan woonlasten betalen.’’

,,Gaat een corporatie dan verduurzamen – of slopen en vervangend nieuw bouwen – tot nul-op-de-meter-niveau, dan kan de kale huur zomaar oplopen naar 640 euro. Als een hogere huurtoeslag het verschil in woonlasten van 100 euro niet afdekt, kachelt die huurder per saldo al gauw achteruit.’’

'Als een hogere huurtoeslag het verschil in woonlasten van 100 euro niet afdekt, kachelt die huurder per saldo al gauw achteruit'

Zuinige stokers worden dus door verduurzaming vatbaar voor koopkrachtverlies, zegt Van den Broek. ,,Dat compenseer je niet met het predicaat ‘uitstraling’ of ‘comfort’. En het wordt pas echt gevaarlijk als het kabinet gaat morrelen aan de huurtoeslag.’’

De kans op zulk gemorrel is volgens Van den Broek niet denkbeeldig. ,,Corporaties hebben ten gevolge van sloop en verkoop steeds minder goedkope huurwoningen. Ik bedoel die met een kale huur tot 450 euro. Ze hebben de neiging te zeggen: je hebt toch huurtoeslag. Daardoor loopt voor het rijk de totale rekening voor huursubsidie op.’’

Van den Broek is beducht voor het moment dat Rutte III of een volgend kabinet een plafond instelt. ,,Bijvoorbeeld door 60 procent van het geld voor huurtoeslag in de Randstad te bestemmen, waar de huren en grond- en woningprijzen het hoogst zijn. Dan blijft er voor het ‘randland’ – waar ook Friesland in ligt – minder over.’’

,,Dat is een dreiging, zeker als je bedenkt dat voor de krappe voorraad goedkope huurhuizen steeds meer gegadigden aankloppen.’’ Van den Broek doelt hiermee ook op zorgbehoevenden en mensen die beschermd moeten wonen, die tot dusver in instellingen verbleven.

Niet tegen elke prijs

Verduurzaming van de huurvoorraad is goed, vindt de vertrekkende Bewonersraad-directeur, maar niet tegen elke prijs en zeker niet ,,van de vloer op de zolder’’. ,,Eigenlijk hebben de woningstichtingen Achtkarspelen en Zuidwest-Friesland de weg gewezen. De directeuren Riekele Heida en Jan Huisman zijn zonder plichtplegingen stapje voor stapje goedkope huurwoningen beter gaan isoleren. Dat loonde voor de huurders.’’ Daartegenover stond volgens Van den Broek het voorbeeld van de grote corporatie Elkien. ,,Die wilde voorop lopen met dure voorbeeldprojecten. Alex Bonnema (Elkien-bestuurder tot medio 2017, red.) beloofde in 2015 een gemiddeld energielabel A+ in 2030. Dat was knots.’’

Met huurdersclub Nieuw Elan zou de Bewonersraad na Bonnema’s vertrek hebben geholpen bij de keuze van Harro Eppinga als een op dit punt meer realistische opvolger. ,,Er is nu gelukkig geen corporatie meer die zich niet voegt naar de afspraken tussen de verhuurderskoepel Aedes en de minister. Het moet stapsgewijs en breed.’’

'Je hebt in Friesland relatief rijke en relatief arme corporaties'

Van den Broek bepleit meer in het algemeen slagvaardigheid en solidariteit in de Friese volkshuisvesting. De betrokken wethouders zouden daar werk van moeten maken, waarbij steun van het provinciebestuur volgens hem onontbeerlijk is.

,,Je hebt in Friesland relatief rijke en relatief arme corporaties. De ene helft draagt jaarlijks veel geld af aan de staatskas. In feite gaat het naar Rotterdam en Amsterdam, doordat de criteria Randstad-georiënteerd zijn. Als je elkaar zou helpen op Friese schaal zou dat geld hier kunnen worden besteed.’’

,,Daar ligt een taak voor de wethouders. De portefeuillehouders in Friesland zijn vaak mensen met een sociaal hart, die geen last hebben van VVD-erige overwaardering van de markt. Bovendien zijn de gemeenten op de vaste wal redelijk gelijkwaardig..’’

'De portefeuillehouders in Friesland zijn vaak mensen met een sociaal hart'

De provincie zou ernst moeten maken van regie via het aangekondigde Oerlis Wenjen, zegt Van den Broek. ,,Het moet een platform worden voor afstemming van nieuwbouw en energietransitie. De vorige gedeputeerde (Klaas Kielstra, red.) bracht daar niks van terecht. Zijn opvolger Johannes Kramer zag het zitten maar hij gaat nu weg voordat hij het beter kon doen. We zijn niks verder.’’

Van den Broek vreest dat sommige gemeenten te laat hun warmteplan voor aardgasontkoppeling van de wijken en dorpen klaar hebben. ,,De traagste betaalt het gelag, want stroomnetbeheerder Liander is op zeker moment volgeboekt. Dan is het geld ook weg.’’

Pensionado Van den Broek zit nu een half jaar in Málaga om zich ,,eindelijk’’ te bekwamen op de flamencogitaar. Misschien pakt hij daarna zijn ,,sociale plicht’’ van lenige inzet voor kwetsbare mensen weer op.

Lees verder

Nieuwe tegenvaller energierekening van huishoudens dreigt

03-12-2019

Vereniging Eigen Huis (VEH) maakt zich zorgen over een stijging van de netbeheerkosten waardoor de energierekening van huishoudens opnieuw hoger uit dreigt te vallen.

Netbeheerders moeten enorme investeringen doen in het elektranetwerk, en het gasnetwerk langzaam maar zeker ontmantelen om alle klimaatambities waar te maken, aldus de vereniging. Een huishouden betaalt tussen de 180 en tweehonderd euro per jaar voor
een aansluiting op het elektriciteitsnet. Dat capaciteitstarief gaat in 2022 per huishouden met ongeveer zestig euro per jaar omhoog. Onduidelijk is volgens VEH nog of de verhoging komend jaar al in stapjes wordt ingevoerd, of in één keer in 2022. ,,Landelijk netbeheerder TenneT won recentelijk een rechtszaak tegen de Autoriteit Consument & Markt (ACM). Als gevolg hiervan worden de hogere dan geplande kosten van investeringen in het gas- en elektranetwerk doorberekend aan klanten”, aldus Hans André de la Porte van de vereniging.

,,De stijging is tot nu toe onvoldoende in beeld bij politiek Den Haag. Die hogere kosten komen bovendien op de verhoging van de energiebelastingen op gas in de komende jaren.” De ondergrondse gasopslag van de NAM in Grijpskerk, in het Westerkwartier van Groningen. Investeringen in het elektriciteit- en gasnetwerk zullen tot een hogere energierekening leiden bij gezinnen.

Door de jaarlijks verder oplopende kosten staat volgens de belangenvereniging de lastenneutrale verduurzaming, zoals genoemd in
het Klimaatakkoord, onder zware druk. Uitgangspunt van de verduurzamingsoperatie zou zijn dat hogere kosten worden
gecompenseerd door lagere lasten. Van de investeringen is 80 procent het gevolg van energiebeleid en de energietransitie. Zo wordt twaalf miljard euro geïnvesteerd in bijvoorbeeld het aansluiten van windparken op zee en uitbreiding van het hoogspanningsnet op land. Ook de regionale netbeheerders investeren fors in het energienetwerk. Landelijke netbeheerder Tennet financiert drie kwart daarvan door
bijvoorbeeld obligaties uit te geven op de kapitaalmarkt. De rest wordt doorberekend in de nettarieven, die betaald worden door de regionale netbeheerders zoals Enexis, Alliander en Stedin.

Die regionale netbeheerders moeten hierdoor komend jaar 270 miljoen euro extra betalen aan Tennet, wat volgens netbeheer Nederland
neerkomt op negentien euro per huishouden per jaar, een lagere schatting dan die van VEH. Dat kunnen ze vanaf 2022 doorberekenen aan de klant. Dat kan in één keer, of verspreid over verschillende jaren. Wat dat concreet voor de elektriciteitsrekening betekent, kan Netbeheer Nederland nog niet zeggen.

De regionale netbeheerders, verenigd in netbeheer Nederland, vinden net als VEH dat hier een rol voor de politiek is weggelegd. ,,Aan alle kanten moet er fors geïnvesteerd worden in het netwerk”, zegt een woordvoerder. ,,Het zijn langetermijn-investeringen, die uiteindelijk ook
de rekening van de consument beïnvloeden. Het is een politieke vraag of we die kosten alleen maar moeten verdelen over de energierekeningen, of dat producenten mee moeten gaan betalen.” De Autoriteit Consument en Markt houdt de balans tussen investeringen en betaalbaarheid van de rekening in de gaten. Aan het eind van elk jaar maakt de toezichthouder de consumententarieven voor het volgende jaar bekend. Zekerheid over de tarieven na 2020 kan nog niet gegeven worden, maar gezien alle investeringen zal die rekening verder stijgen.

Lees verder

IJLST | Erfgoedwaardig

03-12-2019

Het is een pittig dilemma voor burgemeester en wethouders van Súdwest-Fryslân:
kiezen ze voor het volk of voor de corporatie? De kwestie rond ouderencomplex Nij Ylostinsin IJlst is net zo taai als de bewoners en zorgt nu al maanden voor hoofdpijn bij de politici aan de Marktstraat in Sneek. Ook het paadje naar de Lange Veemarktstraat zal inmiddels bijna versleten zijn. Daar, een paar honderd meter verderop, zitten de bestuurders van woningcorporatie Elkien, de eigenaar van het complex.

Elkien liet begin van dit jaar weten dat het pand verouderd is. Het zou niet meer voldoen aan de eisen van de brandweer en ook zorgaanbieder Patyna vindt het pand eigenlijk ongeschikt om zwaardere zorg te verlenen. Sloop en nieuwbouw was de beste optie, aldus de woningcorporatie. Het leidde tot een ware opleving van verzet in het stadje. Tijdens ‘Dryltser dinsdag’ in mei vormden een paar honderd inwoners van IJlst een keten rond het complex, als een menselijk schild
tegen sloop.

Slimme tegenstanders van de sloophamer wezen op het historische karakter van het complex en vroegen de gemeentelijke monumentenstatus aan. Al bij de opening van het centrum in 1972 noemde commissaris der koningin Hedzer Rijpstra het een „project van uitzonderlijke klasse en signatuur.” De architecten hadden een complex ontworpen dat „open is naar de wereld” en een centrum dat „allerminst naar binnen” is gericht, zo schreef deze krant destijds.

Welstandscommissie Hûs en Hiem onderschrijft het bijzondere karakter van het gebouw. De inpandige straatjes en pleintjes geven de bewoners een beschermd gemeenschapsgevoel. Een zeldzaam Fries voorbeeld van ‘experimentele woningbouw’, aldus de commissie, met een ziel bovendien. Conclusie: erfgoedwaardig en een positief advies voor behoud.

Elkien wijst erop dat renovatie duur is: ,,Dan kijken we bijvoorbeeld ook naar duurzaamheid. Dan moeten we alles opnieuw isoleren en alle cv’s vervangen”, aldus een woordvoerder. Inderdaad, dat is wat moet gebeuren. Precies zoals al die Nederlanders die door de overheid gedwongen worden om hun huis de komende jaren duurzaam en klimaatneutraal te maken, soms met rekeningen van duizenden euro’s.
 
Voor het college van B & W van Súdwest-Fryslân is er dan ook maar één keuze mogelijk: Nij Ylostins moet behouden blijven. Niet op sentimentele gronden of omdat tijdelijk verhuizen zo zielig is voor de oudere bewoners. Maar om te laten zien dat bijzondere architectonische geschiedenis ook een plek verdient in een duurzame toekomst.
 

Lees verder
content image