SIBRANDABUORREN | Concept van buurtmarkt is groeimodel voor Fryslan

DUURZAAM KOPEN

Fryslân is een provincie waar veel meer buurtmarkten zouden kunnen ontstaan. Dat denkt Bregje Hamelynck van Buurtmarkt Ús Iten uit Sibrandabuorren. Het is een relatief nieuw concept waarbij burgers zelf de verkoop van duurzame, grotendeels lokale producten regelen voor een kleine groep afnemers.

In 2016 begon Hamelynck in Sibrandabuorren en sindsdien zijn er in Fryslân nog drie van zulke buurtmarkten ontstaan: in Ouwe Syl, Bolsward en Heeg. ,,We denken ook dat het een kansrijk concept kan zijn voor kleinere dorpen, want we halen eigenlijk de supermarkt weer naar het dorp.” Ze hoopt dat er per jaar ,,twintig nieuwe gestart kunnen worden in Nederland”. Nu zijn er in ons land nog maar zes van deze buurtmarkten. ,,In Vlaanderen zijn er wel 130.”

Hamelynck is ook betrokken bij het Groeneboerenplan dat in juli werd gepresenteerd, met tien punten voor een echte omslag in het landbouw- en voedselsysteem in ons land. Afgelopen donderdag – op de dag van het stikstofkdebat – sprak ze met verschillende politici in Den Haag. ,,We hebben nog maar eens uitgelegd waarom wij deze aanpak echt kansrijk achten en waarom het ook nodig is.”

Ze zou het mooi vinden dat ,,een kwart van het voedsel dat wordt verkocht lokaal of uit de regio komt”, bijvoorbeeld ook via de verkoop door boerderijwinkels met streekproducten.

Regionale voedselnetwerken

In 2018 constateerde het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) al in een rapport dat ‘de verbinding tussen boer en consument is verbroken en moet worden hersteld’. ‘Door lokale of regionale voedselnetwerken te vormen, krijgen boer en consument de mogelijkheid om te produceren en consumeren op een manier die bij hun persoonlijke en maatschappelijke waarden past’, zo luidde een van de adviezen.

Het huidige grootschalige, mondiale voedselsysteem, dat ‘plaatsloos’ voedsel produceert, is anoniem, aldus het PBL. Bij voedselconsumptie vallen mensen vaak terug op routines. ‘Ze doen vaak boodschappen in dezelfde winkels, waarin ze volgens het vaste rondje langs de schappen lopen’. ,,Mensen denken dat voedsel uit de supermarkt komt, in plaats van dat ze weten waar het verbouwd en geproduceerd wordt”, aldus Hamelynck.

Bezoek minister

Ze startte met haar man Michel Pauluis in Sibrandabuorren Permacultuur-tuinderij Ús Hôf, waar voedsel wordt verbouwd en deelnemers dat zelf kunnen oogsten. Ze betalen daar per jaar 275 euro voor. Ze wil nu ook anderen helpen bij het starten van een dorps- of wijktuin voor de productie van groenten en fruit. ,,Een hectare grond is al voldoende om 250 mensen te kunnen voeden.”

Binnenkort zal ook minister Piet Adema van Landbouw langskomen om zelf te zien hoe in Sibranda-buorren op de volle grond duur-zame tuinbouw plaatsvindt.
 

<FD 07.11.22>