SNEEK | PvdA breekt met coalitie

Stella van Gent maakt geen deel meer uit van het college van Súdwest-Fryslân.
 
Súdwest-Fryslân zit in een bestuurscrisis. Na een lange periode van hoog oplopende spanningen en ruzies is de coalitie gebarsten. De PvdA stapt op nadat het vertrouwen in haar wethouder Stella van Gent is opgezegd.

Botsende karakters, wantrouwen, hoogoplopende conflicten en een verstikkende werksfeer. De spanningen in de collegezaal aan de Marktstraat in Sneek lopen al geruime tijd (vrijwel sinds de installatie) hoog op. Gisteren barstte de bom. De Pvda heeft zich teruggetrokken uit de coalitie nadat Stella van Gent vorige week te horen kreeg van haar collega’s Maarten Offinga en Gea Wielinga van het CDA, VVD’er Mark de Man en GroenLinkser Erik Faber dat ze niet verder wilden met haar.
19-11-2019 Leeuwarder Courant

Van Gent heeft besloten zich niet zomaar te laten wegsturen. Zij heeft nog steeds het volste vertrouwen van de voltallige PvdA-fractie, zegt
fractievoorzitter Johan Feenstra. ,,Wy steane as ien blok achter har. Wêr Stella stiet, stiet de PvdA.” Naar buiten lijkt er niks aan de hand in
Súdwest-Fryslân. ,,Het is een college met slimme mensen, een ambitieus clubje. En we kunnen prima met z’n allen op een bootje zitten lachen voor de foto”, zegt Van Gent. Achter de deur van de collegekamer is dat wel anders, daar noemt zij de sfeer ,,toxisch.”
Vooral de machtige rol die CDAwethouder Maarten Offinga zichzelf toedicht binnen het college zorgt voor die giftige sfeer, aldus Van Gent. ,,Maartens wil is wet. Hij is intimiderend, boos en slinks. Hij zet achter de schermen dingen naar zijn hand. Dat maakt dat besturen
niet gaat op inhoud, maar op basis van sfeer. Iedereen zit in de kramp.” Wethouder Mark de Man is Offinga’s ,,dappere knecht”, aldus Van Gent. ,,Als je tegen ze ingaat, zul je dat bezuren.”

De druppel die de emmer nu heeft doen overlopen, is een integriteitsonderzoek dat deze week in gang gezet is naar wethouder Van Gent. Die is van plan een oud pand in de Sneker binnenstad te kopen samen met Harry de Wit, directeur van sociale werkvoorziening Empatec. Van Gent heeft Empatec en de werkbedrijven in haar portefeuille. Bureau Bing houdt de transactie in het kader van mogelijke
belangenverstrengeling kritisch tegen het licht. Van Gent wil, nu haar kinderen de deur uit zijn, ‘anders’ wonen. Zij overweegt al
lange tijd een soort woongroep op te richten. De Wit bleek vergelijkbare plannen te hebben. De twee vonden een ,,schitterend’’ pand dat ze zouden kunnen opdelen in twee appartementen. Van Gent bezweert dat er geen sprake is van een amoureuze relatie. ,,We worden gewoon buren onder één dak. Juist omdat we geen liefdesrelatie hebben, kunnen we dit avontuur aan.” 

De twee deden op vrijdag 1 november een bod, dat een paar dagen later bleek geaccepteerd. Ze voelden dat de mogelijke transactie gevoelig lag gezien hun beider functies. De Wit meldde daarom zijn plannen bij de raad van commissarissen van Empatec. Van Gent deed dat die maandag bij burgemeester Jannewietske de Vries en gemeentesecretaris Pieter Zondervan en lichtte vervolgens haar mede-collegeleden in. Een integriteitsonderzoek leek hen wijs om elke schijn van belangenverstrengeling te voorkomen. Bovendien heeft Van Gent haar taken voor Empatec en de werkbedrijven meteen neergelegd.

Ander pijnlijk punt is de slepende kwestie rond een topambtenaar die de overige wethouders van zijn positie wilden halen. De man is behept met een dossier uit de portefeuille van Van Gent. Die wilde hem beslist langer aanstellen vanwege zijn deskundigheid. Het college kwam uit op een compromis. Van Gent: ,,Dat zij hun gelijk niet haalden, werd mij verweten.’’ 

Ook haar beweringen in een artikel in deze krant van 25 oktober werkten als olie op het vuur. Daarin vertelde ze over de zachte kracht waarmee ze zich als vrouwelijk bestuurder staande houdt in een masculiene mannenwereld. ,,Mannen vinden het niet altijd leuk om terechtgewezen te worden door een vrouw”, zei ze in het artikel.

Ook zei ze in het verhaal dat ze niet van plan is om traditionele Zwarte Pieten te ontvangen in de stad, een standpunt dat ze eerder duidelijk gemaakt had binnen het college. Dat haar collega’s die visie teruglazen in de krant, werd niet geaccepteerd. Het zou vertrouwelijke informatie uit het college zijn. Er was nog een struikelblok: het tekort van 200.000 euro op muziekfestival At the Watergate in
2018. Van Gent zou het standpunt van het college om dat geld niet bij te leggen voor de organisatie niet krachtig genoeg verdedigd hebben. Ze voelt het als onrecht dat ze uit het college wordt gewipt. ,,Afgunst, argwaan en achterdocht. Het onderzoek zal uitwijzen dat ik niks heb gedaan wat niet kan.”

De sociaaldemocraten hebben gisteren nog geprobeerd om de coalitie te redden, zegt fractievoorzitter Johan Feenstra. ,,We ha hânrikkings dien, lykas mediation. Mar de doar siet stiif ticht.’’ De PvdA toonde zich ook bereid om Van Gent ‘op te offeren’, maar dan alléén als het CDA ook zou meebloeden in de crisis. CDAfractievoorzitter Douwe Attema kreeg een ultimatum: Van Gent weg, dan Offinga
óók weg. Anders blijft de verstoorde cultuur in stand. Attema wilde daar niks van weten: ,,Dit is beneden alle peil.’’

Het CDA betreurt de stap van de PvdA om de coalitie de rug toe te keren. ,,Dit is spitich en hie net hoechd. It is net goed foar de gemeente en ek net foar de PvdA”, Het CDA vindt de stap om de boel te breken te snel en had het integriteitsonderzoek willen afwachten. ,,Dêr kin bêst útkomme dat se neat ferkeard dien hat. Dan hie it kolleezje gewoan fierder kind.” Attema beseft dat dat wel moeilijk is omdat de overige wethouders het vertrouwen in hun collega hebben opgezegd. Over de kritiek op Offinga’s manier van besturen is Attema helder: hij is een uitstekende wethouder. ,,In man mei gesach en in sterke persoanlikheid. Hy docht goed syn wurk. In oar kin der ergernis fan
ûnderfine, mar yn elk kolleezje is wolris wat.’’ Offinga zelf kon of wilde vanwege publieke verplichtingen nog niet reageren.

Burgemeester De Vries noemt de gang van zaken ,,tige spitich. In krisis is noait  goed foar in gemeente.” Hoewel het een kwestie van de coalitie is, heeft ook zij mediation voorgesteld. De Vries zegt dat er veel is geïnvesteerd in de samenwerking tussen de coalitiepartners. ,,Wy ha der drok mei oan de gong west en we ha besocht der in echt goed kolleezje fan te meitsjen. Ek om’t der in grutte opjefte leit.”
Deze vertrouwensbreuk is geen val van het college – de wethouders van CDA, VVD, en GroenLinks zitten nog steeds op hun post. Het CDA gaat op zoek naar een nieuwe partner in het bestuur. Met het opstappen van de PvdA (6 zetels) kan het college rekenen op nog slechts 17 van de 37 raadszetels.