Steviger grip op de huurmarkt helpt wel, maar de vraag is of het genoeg is

Minister Hugo de Jonge van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening wil per 2024 een groter deel van de vrije huursector reguleren. Midden- inkomens moeten hierdoor makkelijker aan een huurhuis komen. Lovenswaardig, vinden Friese betrokkenen, maar de vraag is ook of het genoeg is.

Door de invoering van een puntensysteem kunnen verhuurders in de vrije sector straks niet meer zelf bepalen hoeveel huur ze voor een woning vragen, zoals in de sociale huursector al gebeurt. Dat moet tot lagere huurprijzen leiden. Als het aan De Jonge ligt gaat daarnaast onder meer de huurtoeslag op de schop en wordt de huur voor mensen met een laag inkomen verlaagd. Plannen om huurders en kopers beter te beschermen en de oververhitte woningmarkt in beweging te krijgen.

,,Fijn dat de minister met veel energie de problemen op de woningmarkt gaat aanpakken”, vindt Marian Sprenkeler, woordvoerder van woningcorporatie WoonFriesland. ,,Goed ook dat hij zich richt op oplossingen voor de lage en middeninkomens. Voor deze groepen is het nu inderdaad erg moeilijk om een huis te krijgen.”

Gert Brouwer, algemeen directeur van huurdersvereniging De Bewonersraad, vindt het goed dat er paal en perk gesteld wordt aan de soms exorbitant hoge huren in de vrije huursector. ,,Als belangenvereniging komen wij op voor mensen met een smalle beurs, al hebben wij vooral zicht op de sociale huursector.”

Daarbinnen ligt de huurgrens momenteel op 763 euro voor een woning van 144 punten. De Jonge wil het puntensysteem oprekken zodat 90 procent van de woningen straks in de gereguleerde sector valt en niet meer dan 1000 à 1250 euro per maand mogen kosten.

Excessen

,,Dit helpt denk ik wel tegen de excessen”, zegt Brouwer. ,,Mooi is ook dat het puntensysteem huurders een handvat geeft om met hun verhuurder in gesprek te gaan over verlaging van de huurprijzen. En bij onevenredige bedragen kunnen ze naar de huurcommissie stappen. Een uitspraak daarvan is alleen niet bindend.”

Een oplossing voor mensen in nood ziet hij in de plannen nog niet. ,,Als je bijvoorbeeld net gescheiden bent en daardoor snel een andere woning nodig hebt, is de wachttijd bij corporaties zo’n een tot drie jaar. Daardoor worden deze mensen in de armen van de private verhuurders gedwongen. Zo’n 80 procent daarvan doet zijn werk netjes, maar je hebt er ook slinkse cowboys bij.”

Nog geen prikkel

Een verschuiving van huurders die de sociale huursector verruilen voor de vrije verwacht hij ook niet direct. ,,Er zijn bijvoorbeeld wel ouderen die nu in een eengezinswoning wonen en wel naar een seniorenwoning willen. Maar zelfs als de huur van die seniorenwoning straks 700 euro per maand bedraagt in plaats van 900 en die van hun huidige woning 500 euro per maand, dan is er nog steeds geen prikkel om te verhuizen.”

Lovenswaardig, noemt Leeuwarder wethouder Hein de Haan, met wonen in portefeuille, de bemoeienis van De Jonge met het woonbeleid. Ook is hij lid van de commissie Ruimte van de Vereniging Nederlandse Gemeenten, Wonen en Mobiliteit, en van de Taskforce Nieuwbouw Woningcorporaties, die de bouw van sociale huurwoningen en flexwoningen ondersteunt.

In die hoedanigheid zit hij zelf ook met De Jonge om tafel om het woonbeleid vorm te geven. ,,Het puntensysteem in de vrije huursector vind ik een goede zaak”, zegt hij. ,,Maar over een aantal andere programmalijnen heb ik wel zo mijn zorgen.”

Huurtoeslag

Als voorbeeld noemt hij de plannen om de maximale huurgrens van 763 euro voor de huurtoeslag te schrappen. Meer mensen moeten hierdoor in aanmerking komen voor huursubsidie. De Haan: ,,Mijn ervaring is dat vooral bij de mensen met het minste geld de lasten het meest onder druk staan. De huurtoeslag is een van de dingen die het rijk juist al heel goed uitvoert. Ik zou dus willen zeggen: kijk uit, gooi een goed systeem niet weg voor je goede vervanging hebt.”

Om het woningtekort tegen te gaan belooft het kabinet voor de komende jaren 900.000 nieuwe woningen, waarvan ongeveer een derde sociale huurwoningen. ,,Maar wooncorporaties gaan ook een deel van hun bestaande woningen verkopen en slopen”, weet De Haan. ,,Wat er netto toegevoegd wordt aan sociale huurwoningen is daardoor veel minder. Sterker: hierdoor dreigt het percentage sociale huurwoningen zelfs terug te lopen. Ook een zorgenpunt dus.”

Vooral voor de Randstad

Peter de Vos van makelaarskantoor Rotsvast in Leeuwarden en Groningen ,,kan er wel inkomen” dat De Jonge wil ingrijpen in de vrije huursector. Hij moet de plannen nog beter bestuderen om er echt iets van te vinden, zegt hij, maar hij vermoedt dat ze vooral betrekking zullen hebben op de Randstad. ,,De precieze effecten voor ons kan ik nog niet overzien, maar als bij ons 5 procent van de huur boven die 763 euro uitkomt dan is dat al veel. In steden als Rotterdam, Den Haag en Utrecht is dat wellicht anders. En verhuurders die slecht voor hun huurders zorgen komen er bij ons ook niet in. We zijn denk ik flexibel genoeg om ons aan te passen aan de eventuele nieuwe regels.”

 

<FD28.05.22>