STIENS | Grootschalige sloop Friese woningen nodig

In de komende vijftien jaar moet tenminste 10 procent van de Friese woningen worden gesloopt om leegstand en verpaupering te voorkomen. Deze conclusie trekt Rein Hagenaars, bestuurder van Wonen Noordwest Friesland. „Als je dat tot je laat doordringen, dan is dat een enorm probleem.” Hij verwacht dat de sloop enkele honderden miljoenen euro’s gaat kosten. „Dat kunnen gemeenten niet zelf opbrengen en daarom zal er een bestemmingsfonds moeten komen. Daaruit moet een totaal plan gefinancierd worden dat afbraak financiert van zowel particuliere als sociale woningen.” Hagenaars vindt dat hier de verantwoordelijkheid ligt bij de provincie.

Na afloop van het wooncongres Noord-Fryslân in Stiens met ruim zestig makelaars, corporatiebestuurders en burgemeesters, concludeert
hij. „Wij zijn het er over eens dat iemand die over de lokale en korte termijn belangen heen kan kijken de regie moet voeren. Dat is
zonder twijfel de provincie en met name gedeputeerde Klaas Kielstra (VVD) van ruimtelijke ordening en wonen”. Hagenaars heeft de gedeputeerde al aangesproken evenals de minister. „Het plan moet er binnen twee jaar liggen.” Makelaar Pieter Germeraad uit Stiens bevestigt dat beeld: „It giet no hiel hurd, dêr wurde je net bliid fan. Ek asto nei Holwert sjochst of Marrum en Blije. It giet deselde kant op”.
Volgens Germeraad moet ernueerst een bouwstop komen voor de meeste dorpen en alleen in uitzondering nog worden bijgebouwd: „Yn prinsipe bouwe se foar de leechstân fan de takomst. Allinnich foar bepaalde doelgroepen kinst noch takomstbestindige wenten delsette.” Germeraad ziet nogal wat boerderijen te koop staan en verwacht ook dat het aantal particuliere woningen dat leeg komt te staan snel gaat groeien.

Hagenaars ziet voor het Friese woningbouwplan een vergelijking met een ruilverkaveling: „Je kunt er aan denken dat corporaties relatief goede woningen gaan ruilen met particuliere bezitters die slechte huizen bezitten. Vervolgens sloopt de corporatie die woningen. In sommige gevallen zet het daar eventueel een nieuwe woning voor terug. In het verdeelplan moeten gemeenten en corporaties een realistische inschatting maken van de vraag en goed kijken naar de ouderen.”
Hagenaars beseft dat het plan geen populaire boodschap bevat voor politici die dorpen liever nieuwe woningen gunnen. „Politiek bedrijven
is niet alleen cadeautjes geven, sommigen zullen dat moeten leren”, aldus Hagenaars. Germeraad ziet dat bouwondernemers en gemeenten in eigen vlees moeten snijden. „Dy doarpen wolle graach jongerein bouwe litte, mar dat moatst eins net dwaan. En it falt ôf. Yn Hijumis krekt de helte boud fan in útwreidingsplan. En âlderen hawwe wol huzen, mar net 25.000 euro om se duorsum te meitsjen. Dy huzen binne dreech te ferkeapjen. Nijbou drukt dan de priis fan alle huzen.”

Jelmert Hitzert van het Fries Sociaal Planbureau schetste de bestuurders een somber beeld. In schril contrast met de woningdruk in steden
als Leeuwarden die er tot 2050 nog 15 procent huishoudens bij krijgt, verliezen Noordoost- en Noordwest- Friesland 14 tot 16 procent van de huishoudens. In mindere mate worden ook Zuidwest- en Zuidoost- Friesland getroffen.