Tytsjerksteradiel

BURGUM | Oplossing gezocht voor Burgumerdakpan-drama

15-12-2020

Een ontwerpfout zorgde ervoor dat bewoners aan de Tuorrebout in Burgum al veertien jaar last hebben van lekkage. De oplossing zit in nieuwe dakpannen, maar het is nog de vraag wie die gaat betalen.

Menno Steenland wordt nog emotioneel als hij terugblikt op de lekkage waar hij de afgelopen jaren mee te maken had. ,,Het is frustrerend als je dochter weer bij je komt met de boodschap: pap het lekt weer! En je weet dat er geen structurele oplossing komt.”
Steenland en zijn buurtgenoten klagen al sinds de oplevering van hun woningen aan de Tuorrebout over lekkage. ,,Vorig jaar hadden we zoiets van, dit gaat zo niet langer.” Met dertien buurtgenoten werd eenVereniging van Eigenaren (VVE) opgericht, met het doel een structurele oplossing voor het probleem te vinden.
De woningen werden in 2005 en 2006 gebouwd door bouwbedrijf Bokma uit Leeuwarden in opdracht van WoonFriesland, die destijds net als andere woningcorporaties nog als projectontwikkelaar op mocht treden.Sinds de aanpassing van de Woningwet in 2015 is dat niet meertoegestaan.
Vanwege het schuine dak hebben de bewoners van de Tuorrebout in Burgum te maken met lekkage. De dakpannendie er nu op liggen zijn alleen geschikt voor daken die schuiner zijn dan deze.

Bokma ging echter failliet, waarop WoonFriesland de reparatie voor eigen rekening moest nemen en een andere aannemer vroeg de lekkage aan te pakken. Dit gebeurde in 2011 door Reitsma Bouw, dat tegenwoordig Rottinghuis heet en onderdeel is van VolkerWessels.
De VVE stond gisteren in de rechtszaal tegenover WoonFriesland en Rottinghuis om een oplossing voor de lekkage te eisen. Die beide partijen legden het probleem echter bij elkaar en de VVE neer.

Coulance
Volgens WoonFriesland heeft de VVE geen poot om op te staan, omdat de garantietermijn van vijf jaar voor de woningen allang verstreken is. Dedakreparatie van 2011 was volgens de corporatie dan ook geen verantwoordelijkheid meer voor WoonFriesland. WoonFriesland heeftzelf nog tien vergelijkbare huurwoningen aan de Tuorrebout en deLohmanlaan en bood in 2011 ‘uit coulance’ aan om ook de daken van de woningeigenaren te repareren. ,,Dat hoefde WoonFriesland niet te doen”, zei advocaat Marco Dijsselhof. ,,Maar je wilt ook niet kinderachtig zijn.”

Rottinghuis die met de reparatie belast was, liet de constructie door een adviesbureau onderzoeken. Die concludeerde dat er een ontwerpfout in zat. De daken hebben een hellingshoek van 15 graden en zijn bedekt met platte betonnen dakpannen. ,,Dat kon toen eigenlijk helemaal niet”, zegt directeur Lammert Boeve van Rottinghuis. ,,In die tijd waren er helemaal nog geen dakpannen die je op daken met zo’n flauwe helling kon leggen.De dakpannen die gebruikt waren zijn ongeschikt voor een helling die kleiner is dan 25 graden. Anders stroomt het water moeilijker weg en heb je bij bepaalde buien last van een capillaire werking waarbij het water omhoog wordt gestuwd en tussen de dakpannen door stroomt.”

Volgens het adviesbureau moest de helling aangepast worden en zouden er andere dakpannen op gelegd moeten worden, wat een stuk duurder is.WoonFriesland nam dit advies echter niet over. ,,WoonFriesland besloot de constructie te handhaven en de dakpannen te hergebruiken”, zegt advocaat Jeroen Berlage namens Rottinghuis.

De woningeigenaren werden echter niet van dit advies op de hoogte gesteld en wisten tot voor kort niet dat het probleem te maken had meteen ontwerpfout. Steenland: ,,We kwamen hier pas kort geleden achter. Zo’n vergaand advies laat je als particulier ook niet zo snel zelf opstellen,dan ben je al gauw zo’n achtduizend euro kwijt. Terwijl het hier omstartershuizen gaat van zo’n 2,4 ton per stuk.”


Rottinghuis gaf een garantie van tien jaar af voor lekvrij houden van hetdak. Die termijn loopt volgend jaar af. De VVE beriep zich hierop in derechtszaak, maar volgens Berlage heeft deze garantie alleen betrekkingop de werkzaamheden die Rottinghuis uitvoerde en niet op de fouten die te maken hebben met het ontwerp.
Inmiddels zijn er dakpannen beschikbaar die wel geschikt zijn voor een helling van 15 graden. Rottinghuis besloot begin dit jaar deze pannen bij wijze van proef te gebruiken op het dak van Steenland. ,,We hebben sindsdien geen lekkage meer”, zegt Steenland. ,,Maar we gunnen dit derest van de buurt ook.”

De kosten van deze aanpak bedragen 45.000 euro per dak. Omdat het bij Steenland om een proef ging, nam Rottinghuis die kosten voor zijn rekening. Het bedrijf is niet bereid dit in zijn eentje voor de andere woningen ook te doen. Rechter Rob Giltay stelde voor om de kosten te verdelen over Rottinghuis, WoonFriesland en de woningeigenaren. ,,In een verdere procedure kan dan uitgezocht worden wie wat moet betalen,maar dan kan de lekkage in ieder geval aangepakt worden.”
De drie partijen besloten tot medio januari te onderzoeken in hoeverre dit mogelijk is.

 

(fd 14-12-20)

Lees verder

BUITENPOST | Woningbouwafspraken Noordoost- Fryslân vertraagd

13-01-2020

Er zijn nog geen nieuwe woningbouwafspraken gemaakt tussen de provincie en gemeenten in de regio Noordoost-Fryslân, terwijl
de bestaande afspraken op 1 januari afliepen. De gemeenten in de noordoosthoek willen voorlopig met de oude afspraken blijven werken,
schrijven de burgemeesters van Achtkarspelen, Tytsjerksteradiel, Dantumadiel en Noardeast-Fryslân aan de provincie.

De gemeenten stellen dat er wel ‘intensief en constructief’ met de provincie is gesproken, maar dat heeft nog niet tot resultaten geleid.
Volgens Achtkarspelen heeft de vertraging te maken met de verkiezingen en coalitievorming in de verschillende gemeenten en de overstap van gedeputeerde Johannes Kramer naar het burgemeesterschap van Noardeast-Fryslân.

De gemeenten willen zonder beperking kunnen blijven bouwen binnen de bebouwde kom. Ook willen ze ‘definitieve afspraken’ met de provincie maken over de ruimte voor woningbouw als compensatie voor hun bijdrage aan de Sintrale As.

Lees verder

BURGUM | Tekorten Tytsjerksteradiel slaan groot gat in algemene reserve

11-10-2019

Tytsjerksteradiel teert de komende jaren enorm in op de algemene reserve. Die daalt van 11 miljoen euro eind dit jaar naar 4
miljoen euro in 2023.

Grote happen uit de reserve zijn nodig omdat de gemeente dit jaar, volgend jaar en het jaar daarna meer geld moet uitgeven dan er binnenkomt. Dit staat in de begroting. Dit jaar wordt een nadeel verwacht van 4,3 miljoen euro. Voor volgend jaar staat er een tekort op de begroting van 1,5 miljoen euro. In 2021 komt Tytsjerksteradiel nog 275.000 euro in de min. De twee jaar daarna houdt de gemeente, door onder andere bezuinigingen, weer geld over (in 2023 bijna 1 miljoen euro) waardoor de meerjarenbegroting wel sluitend is.

Dan kan ook de algemene reserve weer wat aangevuld worden. En dat is nodig, want een saldo van minder dan 10 miljoen euro geldt volgens de eigen regels als onaanvaardbaar. De lage stand wordt tijdelijk gedoogd, omdat er een miljoenenmeevaller uit de precariopot in het vat zit. Het zijn vooral de zorgtaken die gemeenten moesten overnemen van het rijk die Tytsjerksteradiel financieel in het nauw brengen. Die kosten namelijk meer geld dan het rijk ervoor beschikbaar stelt. Het gaat vooral om jeugdzorg en huishoudelijke hulp. Ondanks maatregelen om kosten te besparen blijven die samen elk jaar ruim een miljoen euro meer vergen dan ervoor beschikbaar is.

Er wordt ook bezuinigd op de bibliotheken. De jachthaven in Earnewâld wordt mogelijk afgestoten en onderhoud aan gebouwen en het vervangen van bedrijfswagens wordt uitgesteld waar het kan.

Opvallend is de verhoging van de afvalstoffenheffing. Die stijgt met 42 procent, naar 198 euro voor alleenwonenden en 283 euro voor meerpersoonshuishoudens. Dit heeft onder meer te maken met een duurzamere manier van afval verwerken.

Lees verder

Waadhoeke wil ‘oars’ op vier duurzaamheidsthema's

02-10-2019

Inwoners van Waadhoeke kwamen gisteravond met ideeën voor een duurzame gemeente. In het dorpshuis van Ried was de avond waarop de gemeente inwoners uitnodigde om mee te denken over de duurzaamheidsagenda. Waadhoeke spreekt volgens ambtenaar Eibert van der Woude nadrukkelijk van een agenda, omdat daarmee duidelijk gemaakt kan worden welke acties ondernomen moeten worden.

De gemeente heeft vier thema’s vastgesteld: oars mei enerzjy, oars mei grien, oars mei ôffal en sels oars. In die laatste categorie past het idee van autarkisch wonen, waarbij iemand privé het initiatief kan nemen om zelfvoorzienend te wonen. Zelfvoorzienend in voedsel, energie, water en afvalverwerking.

Bij ‘oars mei grien’ past het idee voor een voedselbos. Waadhoeke wil zelf een steentje bijdragen door naar verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed te kijken, maar ook naar energiezuinige musea en sport- en verenigingsgebouwen.

Op de avond bleek dat er al heel wat projecten lopen die op de agenda passen. Zo doen Ritsumasyl en de wijk De Bleek in Franeker mee aan het project Duurzame Dorpen, Dronryp wil met waterstof aan de slag om als dorp zelfvoorzienend te worden en Tzum hoopt nog altijd op een nieuwe dorpsmolen. De gemeente werkt aan ecologisch bermbeheer en heeft veertien laadpunten aangebracht op het openbaar toegankelijke parkeerterrein bij het gemeentehuis.

Er moet nog gestart worden met het project ‘Energiebesparing bij minima’, waarbij samen met Leeuwarden een energiecoach aan het werk wordt gezet. Alle initiatieven samen moeten leiden tot een concreet plan in 2020. Waadhoeke krijgt daarbij hulp van het bureau Weusthuis en Partners.

Lees verder

Gasloos Garypster is benieuwd naar ‘kâlde winter’

20-09-2019

Energiebesparende bevolkingsinitiatieven vinden alom doorgang. In Garyp zijn de eerste woningen van het gas af. De aanleg van de lang beloofde zonneweide bij het Westeinde in Leeuwarden is begonnen. En in Goutum leren kinderen hoe je zuiniger kunt omgaan met energie. 

Het is een treffend contrast tussen oud en nieuw: terwijl Foppe Albada omhoog wijst naar de twintig gloednieuwe zonnepanelen op zijn dak, staan vlak achter hem in de tuin nog de oude radiatoren die uit zijn huis verwijderd zijn. Zijn woning is een van de eerste drie die gisteren afgekoppeld werden van het gas als onderdeel van het project Aardgasvrij Garyp. Er is de afgelopen maanden heel wat gebeurd in zijn huis met bouwjaar 1993. Zo gingen alle vloeren op de benedenverdieping eruit om vloerverwarming aan te leggen. ,,Wy hawwe acht wiken yn ’e keuken libbe.’’ Op het dak kwam een lucht/water-warmtepomp, in de bijkeuken de manshoge, koelkastachtige installatie.
Alle ruiten werden vervangen door exemplaren met isolatiewaarde HR++, de muren werden 6 centimeter dikker, de vloeren 9 centimeter.

Verder kwam er een warmteterugwininstallatie en moest het fornuis voorzien worden van een inductiekookplaat. Dit laatste bleek in eerste instantie lastig, omdat er alleen losse inductieplaten van 40 centimeter diep leverbaar waren, terwijl de oude kookplaat 70 centimeter was. Een gat in zijn aanrecht zag Albada niet zitten en inmiddels staat er een volledig nieuw fornuis, mét een inductiekookplaat van 70 centimeter. ,,Yn twa minuten siedt er.’’

Albada’s huis geldt als ‘modelwoning’ voor het project in Garyp, waarvoor het rijk 5,6 miljoen euro beschikbaar gesteld heeft. Dit betekent dat dorpsgenoten bij hem mogen komen kijken hoe je een huis aardgasvrij kunt maken. Albada meldde zich voor het project aan, omdat hij zich realiseert dat fossiele brandstoffen op raken. ,,En ik bin ek ien dy’t wol in bytsje foarop rinne wol.’’ Daarnaast speelt de financiële
duw in de rug uiteraard een rol. Als bezitter van een modelwoning krijgt Albada 35.000 euro van de ruim 50.000 euro die hij investeerde gesubsidieerd. Voor gewone deelnemers aan het project geldt dat ze grofweg de helft van de investering vergoed kunnen krijgen, met een
maximum van 10.000 euro. Albada verwacht dat hij zijn eigen bijdrage in zes of zeven jaar heeft terugverdiend, omdat hij geen geld meer kwijt is aan gas en veel minder aan elektriciteit.

Afgezien van het feit dat hij acht weken in de keuken moest wonen vanwege alle werkzaamheden, is het nog te vroeg om ervaringen te delen. ,,Wy moatte earst mar ris in kâlde winter meimeitsje.’’ Dan kan hij er echt wat over zeggen. Onbewust snijdt Albada een punt aan dat gedeputeerde Sietske Poepjes even eerder, onderweg naar zijn huis, gemaakt heeft. Zij wordt in de supermarkt soms aangesproken door mensen die zich zorgen maken over de energietransitie. ,,Minsken wurde der ûnrêstich fan’’, zegt zij. Want: ze zijn bang dat ze letterlijk in de kou komen te zitten als ze hun huis afkoppelen van het gas. ,,Dêr sitte se oer yn.’’

Daarom is het project in Garyp belangrijk voor de hele provincie, zegt Poepjes. Het laat immers zien hoe de omschakeling van gas naar elektriciteit echt gaat. Het is belangrijk dat de energietransitie mensen niet door de strot geduwd wordt, aldus Poepjes. Het kan in het eigen tempo en mensen hoeven niet geconfronteerd te worden met kosten die ze niet kunnen dragen. En die geruststelling is nodig, want
volgens Poepjes wordt het klimaatdebat vaak zo fel gevoerd, dat veel mensen zich er van afkeren.

Volgens Poepjes vragen veel Friezen zich ondertussen wel af hoe ze hun woning kunnen verduurzamen. Zijzelf is er een voorbeeld van. Haar huis in Makkum stamt uit 1670 en heeft ,,enerzjylabel Z’’. ,,As ik nei myn eigen hûs sjoch, tink ik: hoe dan?’’ En de mogelijke antwoorden op die vraag worden momenteel in Garyp verzameld. De provincie kende het project onlangs 250.000 euro subsidie toe en wethouder Andries Bouwman was daar blij mee. ,,Je komt in zo’n project toch altijd dingen tegen die je vooraf niet kunt weten.’’ Het geld wordt vooral gestoken in extra hulp bij het beoordelen van offertes voor duurzame maatregelen. Bouwman meldde ook dat Garyp met grote interesse gevolgd wordt vanuit Den Haag. ,,Daar zijn we best wel trots op.’’

Projectleider Jacob Miedema vertelde dat er na de eerste drie woningen al zestien nieuwe aanvragen liggen om gasmeters af te sluiten. Voor 71 huizen is een ‘woningverbeterplan’ opgesteld waarin staat welke maatregelen passend zouden zijn en er zijn 256 ‘quickscans’ uitgevoerd waarbij de bouwkundige staat en de staat van de installaties in een huis zijn beoordeeld.

Lees verder
  • Burgum
  • Hurdegaryp
  • Gytsjerk
  • Noardburgum
  • Garyp
  • Oentsjerk
  • Suwâld
  • Aldtsjerk
  • Earnewâld
  • Feanwâldsterwâl
  • Wyns
     
  • Eastermar
  • Tytsjerk
  • Sumar
  • Jistrum
  • Ryptsjerk
  • Mûnein