‘Verbieden van asbestdak krankzinnig’

Jan van Willigenburg hekelt de asbestplannen waarover de Eerste Kamer vandaag moet stemmen.
 
‘Kanker ontstaat bijna alleen bij mensen die met asbest werken’
 
Als de Eerste Kamer vandaag akkoord gaat, zijn asbestdaken vanaf 1 januari 2024 verboden.
„Onzinnig”, stelt asbestdeskundige Jan van Willigenburg.

Asbestdeskundige Van Willenburg zegt het beslist: „Laat mij één rapport zien
waaruit blijkt dat mensen asbestkanker kunnen krijgen door een asbestdak op een
schuurtje of een oude stal op de boerderij. Die rapporten zijn er niet.’’ En dus, vindt
de specialist uit Nieuwegein, is het asbestverbod op daken, waarover de Eerste
Kamer vandaag stemt, onzinnig. ,,Er is niks dat klopt aan dit plan. Het heeft
financieel enorme consequenties en is operationeel volstrekt onhaalbaar. Het is de
grootste hoax die je maar kunt bedenken.’’

Stevige uitspraken. Wie is die Van Willigenburg, dat hij zo hard in de bus durft te
blazen? ,,Tot 1992 wist ik niets van asbest’’, zegt hij. ,,Tot mijn toenmalige
werkgever me vroeg om me in het onderwerp te verdiepen. Inmiddels is er volgens
mij geen vraag meer die ik niet kan beantwoorden.’’ Anno 2019 adviseert Van
Willigenburg overheden, bedrijven en woningcorporaties over asbestbeleid en is hij
voorzitter van de NEN-commissie Asbest in lucht, die normen ontwikkelt voor de
maximaal aanvaardbare blootstelling aan asbest.

Hij heeft dus recht van spreken en is, benadrukt hij, onafhankelijk. Met verbazing
keek Van Willigenburg de laatste tien jaar toe hoe het verbod op asbestdaken per
2024 tot stand kwam. ,,Het was de SP die de datum van 1 januari 2024 tijdens een
debat in 2011 noemde. Toenmalig staatssecretaris Joop Atsma (CDA, red.) vond
het wel prima. Zo is het tot stand gekomen. De SP is de enige partij in de Kamer
die zich serieus in asbest heeft verdiept. Als zij zeggen dat asbestvezels rood-wit
van kleur zijn, gelooft de rest van de Tweede Kamer het.’’

En zo moeten alle particulieren, boeren en ondernemers met asbest op hun daken
de komende jaren aan de slag als de Eerste Kamer er geen stokje voor steekt. Van
Willigenburg schat dat er nog 80 miljoen vierkante meter asbestdak ligt in
Nederland. Dat moet allemaal worden verwijderd, voor een groot deel voor
rekening van de eigenaren zelf.

,Normaal kost het een tientje per vierkante meter. Nu hoor ik dat er op plekken,
200 euro wordt gevraagd. Absurd. Er zijn gewoon te weinig bedrijven om het
allemaal te doen.’’ Van Willigenburg schat de totale verwijderingskosten op 1,5
miljard euro. ,,En dan moet je nog een nieuw dak leggen, al dan niet met
zonnepanelen. Waar halen de mensen het geld vandaan?’’

Terug naar het gezondheidsaspect. In 2007 schreef TNO een rapport van acht
A4’tjes. De conclusie: een asbestdak dat rustig op zijn plek ligt, is ongevaarlijk. Een
uitzondering zou kunnen zijn als er onder het dak een ‘directe inlooproute’ naar de
woning is, waardoor verweerde asbestdeeltjes onder schoenzolen mee naar
binnen kunnen worden genomen. ,,Maar ook dat is nooit onderbouwd.’’

Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu stelt dat iemand alleen
asbestkanker kan krijgen als die persoon ‘vele jaren veel asbestvezels’ heeft
ingeademd. In bijna alle gevallen gebeurt dat beroepsmatig. Een asbestbrand,
waarbij deeltjes over de verre omgeving worden verspreid, valt daar niet onder,
meldt het RIVM expliciet. Een dak dat gewoon op zijn plaats ligt en waarmee
verder niets gebeurt dus al helemaal niet.

De Nederlandse Vereniging voor Medische Milieukunde (NVMM) noemt het
asbestverbod een vorm van ‘sentimentpolitiek’. De NVMM stelt in een brief aan de
Eerste Kamer vast dat het merendeel van de asbestdaken in Nederland de
gezondheid niet in gevaar brengt. De vereniging merkt ook op dat het aantal
gevallen van asbestkanker gestaag afneemt.

Toch schreef staatssecretaris Stientje van Veldhoven (Verkeer en Infrastructuur)
deze maand in haar laatste brief aan de Eerste Kamer: ‘Er bestaat geen verschil
van inzicht over de gevaarseigenschappen van asbest’. Van Veldhoven vindt dat
‘blootstelling via de leefomgeving’ zoveel mogelijk voorkomen moet worden, en zo
snel mogelijk.

Dus moeten de daken weg, allemaal. Terwijl de hoeveelheid asbest in de lucht in
de verste verte niet in de buurt komt van de wettelijke normen, zegt Van
Willigenburg. ,,Dit gaat niet over gezondheid, maar over geld’’, is zijn conclusie.
,,De verzekeraars zijn er goed mee. Die halen de asbestdaken nu uit de dekking,
omdat die hen bij een brand miljoenen kosten. Op zich is dat een legitieme reden.
Maar vertel dan dat eerlijke verhaal. Dat wij met zijn allen een paar miljard op
moeten brengen om de verzekeraars te helpen.’’

Ook Van Willigenburg schreef de 75 leden van de Eerste Kamer afgelopen week
nog een brief. ,,Een laatste poging ze op andere gedachten te brengen.’’ Hij
waarschuwt voor de ‘maatschappelijke ontwrichting’, de ‘duizenden gezinnen’ die
in grote financiële problemen komen. De expert stelt, net als de Vereniging Eigen
Huis, voor om de asbestdaken gefaseerd te vervangen: eerst de oudste en meest
verweerde, daarna stap voor stap de rest. ,,Smeer het uit over twintig jaar. Dan
kost het een stuk minder en kun je het veel beter inpassen in lopende
verbouwingen en renovaties.’’