Zonder gas de winter door

Ik denk dan, laten we er gewoon mee stoppen. draai die gaskraan dicht

Lara de Bruin en Niels Westra uit Leeuwarden besloten afgelopen winter de kachel eens uit te laten. Niet uit financiële noodzaak, maar bij wijze van experiment. En wat blijkt, het is met wollen ondergoed en ski-jack prima te doen zonder centrale verwarming.

‘Het is nu 12 graden in de woonkamer en ik vind dat lekker’, appt Westra (60) bij het maken van een afspraak voor het interview. Een paar jaar geleden nog stookte hij zijn huis, een gemeentelijk monument uit 1910, vaak wel tot 22 graden. Hij betaalde zo’n 200 euro stookkosten per maand, met nog een jaarlijkse naheffing van enkele honderden euro’s.

Daar kwam verandering in toen zijn vriendin Lara de Bruin (51) in 2018 bij hem introk. ,,Ik was in mijn oude huis in Dronten gewend om de kachel op hooguit 18, 19 graden te zetten, ik wilde niet onnodig stoken.’’ In Westra’s slecht geïsoleerde huis in de Vredeman de Vriesstraat zag ze hoe de warmte door de kieren zo naar buiten stroomde. Zonde, vond De Bruin. ,,Dus draaide ik de thermo-staat stiekem omlaag.’’

Geleidelijk gingen de twee de kachel steeds later op de dag aanzetten, tot er steeds meer dagen kwamen waarop de verwarming helemaal uit bleef. De Bruin: ,,En dat vonden we eigenlijk wel een sport.’’

Wat begon als een experiment is inmiddels uitgegroeid tot een way of life die de twee goed bevalt. Veel bewegen is wel een voorwaarde om dit vol te houden, zeggen ze. Westra werkt als freelancefotograaf, doet het huishouden en veel klusjes in huis. De Bruin heeft tijdelijke opdrachten als interim-bestuurder. ,,Als ik de hele dag achter de computer zou zitten, zou ik verkleumen. Maar sinds corona doe ik vaak lopend mijn telefoontjes, zo hou ik mijn doorbloeding op peil.’’ Daarnaast zijn ze beiden sportief en zitten ze veel op de fiets.

Wat ook helpt, is dat het monumentale pand grote ramen heeft op het zuiden. We zitten tijdens het gesprek in de lichte woonkeuken waar de zon zijn stralen deze dinsdagochtend gul op laat schijnen, met een aangename temperatuur tot gevolg.

Westra draagt vier lagen kleding: wollen ondergoed uit Nieuw-Zeeland, een dun truitje, een oud groen ski-jack en een behaaglijk vest. ,,Het gaat om laagjes, dat wist ik van wielrennen. Vier is voldoende, dan heb je het nooit meer koud.’’ Zijn vrouw, met sjaal om de hals, trekt vaak twee broeken over elkaar aan en dikke sokken.

Dat ze er geld mee besparen, is mooi meegenomen, maar daar is het het paar niet primair om te doen. Het gaat hen er vooral om op deze, misschien wat radicale manier een bijdrage te leveren aan de energietransitie. Westra zegt zich groen en geel te ergeren aan het geklaag over de dure gasprijzen, in de winter.

,,Ik denk dan, laten we er gewoon mee stoppen, draai die gaskraan dicht. Zeker voor het gas en olie uit Rusland.’’ Het isoleren van de ruim honderd jaar oude woning is vanwege de kosten – minimaal 40.000 euro – voorlopig geen optie.

De Bruin: ,,Wij kijken anders naar problemen. Vergelijk het met plasticafval dat wordt gerecycled. Klinkt mooi, maar de plasticberg blijft even groot. Wij proberen helemaal geen plastic meer te gebruiken. Met stoken is dat net zo. Je kunt de thermostaat 2 graden lager zetten, maar je stookt nog steeds heel veel.’’

De huidige discussie over gasgebruik wordt steeds meer politiek ingekleurd, vinden de twee, zeker sinds de Russische inval in Oekraïne. Westra: ,,Het Westen zegt tegen Rusland ‘wij willen jullie olie niet meer’, waarop Rusland dreigt de gastoevoer stop te zetten, eigenlijk absurd.’’ ,,Door amper nog gas te gebruiken, blijven wij uit die discussie en daar voelen we ons prettig bij’’, vult zijn partner aan.

Uiteindelijk is het een kwestie van anders denken. De Bruin: ,,Het debat over gasprijzen gaat uit van het in stand houden van comfort door warmte, terwijl je er ook van kunt uitgaan dat je niet meer zo warm hoeft te stoken en je je dan toch comfortabel kunt voelen.’’ Dogmatisch zijn ze niet, benadrukken de Leeuwarders. De Bruin: ,,We gebruiken nog wel een beetje gas om te koken en te douchen. Koud afspoelen gaat ons echt te ver.’’ Waar ze wel aan moest wennen, was de koude badkamer. ,,Uitkleden na het sporten is even afzien, maar daarna is het wel genieten van de warme douche.’’

Voor bezoek hebben ze een oliekacheltje, want niet iedereen is even goed tegen lage temperaturen bestand. De Bruin: ,,Voor mijn vader van bijna tachtig is het hier te koud, dan doen we het kacheltje aan. En laatst logeerde mijn zoon hier, hij was ziek, dus hebben we zijn kamer ook even verwarmd.’’

Zelf zijn ze er inmiddels aan gewend dat ze ’s avonds op de bank onder een dekbed of warme deken kruipen om tv te kijken. De Bruin: ,,En in bed liggen we dicht tegen elkaar aan, daar verheug je je dan op.’’

 

<LC 10.03.22>